- 2 gün önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:29İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:47İstanbul'da yapılan ilk Mevlevihanedeyiz.
01:51İstanbul'da aslında Galata Mevlevihanesi en erken yapılmış Mevlevihanelerden bir tanesidir.
01:57Şu an giriş kapısındayız.
01:59Bir tarafta Beyoğlu Taksim tünel hattının tramvayın olduğu nokta aynı zamanda konum olarak niçin buraya yaptırıldığını da konuşacağız.
02:08Fakat bütün bunlarla beraber bir Mevlevihaneyi bir vakıf eseri olarak konuşmadan önce belki Mevlana'yı ve Mesneviler'i de konuşmamız
02:17gerekiyor.
02:17Gelin hep birlikte bu tarihi bina içerisinde bugünkü programımızı yapmaya başlayalım.
02:39İstanbul'da Mevlevihaneleri konuşmak için aslında başlanabilecek, görülmesi gereken en önemli noktalardan bir tanesiyiz.
02:47Bir tarafta Halet Efendi'nin türbesi, diğer yandan Şeyh Kalip Efendi'nin türbesi, Hamuşan mezarlığı.
02:55Burada Galata Mevlevihanesi'ni konuşmak için en güzel yerdeyiz ve Galata Mevlevihanesi'nin şu an bahçesine girmiş bulunmaktayız.
03:02Şimdi öncelikle Mevlana Hazretleri'ni ve Mesnevi'yi konuşmak gerektiğinin altını çizmek istiyorum.
03:09Fakat burada elbette biz bir vakıf eserlerini anlatıyoruz, tarih programı yapıyoruz.
03:14Fakat bu zatları konuşabilmek için biraz da onlara hem manen hem de kalben yakın olmak gerekiyor.
03:22Bunu şunun için söylüyorum yani Mevlana Hazretleri'ni veya bir Mesnevi geleneğini, İslam'da tasavvuf geleneğini konuşabilmek için de bir nebze
03:31olsun onlara yakın olmak gerektiğinin niçin önemsiyoruz?
03:34Burada şunu hemen söyleyelim.
03:36Nasıl ki bugün bir herhangi bir pozitif bilim veya herhangi bir ilmin herhangi bir alanına dair bir şeyler konuşabilmek için
03:44bile belli bir altyapıya,
03:46bununla beraber o ilimde Behre sahibi olmak gerektiği nasıl ki aşikarsa tasavvuf içinde, İslam dünyasında tasavvufun mekanlarını da, mekan felsefesini,
03:58o mekanla tasavvuf erlerinin orayı nasıl imar ettiğini de konuşabilmek için burada biraz Behre sahibi olmak gerektiğini önemsiyoruz.
04:08Çünkü Mesnevi veya herhangi bir tasavvuf kitabını böyle rastgele açıp okuyabildiğimiz kitaplar değildir.
04:16Çünkü günün sonunda şöyle bir şey söz konusu, sadece o kitapların konuşulabileceğini, sadece okumakla veya onları biraz olsun bilmekle tanıyabileceğimizi
04:28düşünüyoruz.
04:28Fakat böyle hemen burada bizim programımızı çok kısa kesen bir kedi var.
04:34Bu kediler hep eskiden beri dergahlarda, tekkelerde, zaviyelerde hep ola gelen güzel canlılar bunlar.
04:41Allah'ın sessiz kulları, tekkelerin kedileri hep ola gelmiştir.
04:45Bugün burada Galata Mevlevi Hanesi'ni konuşurken yanımıza bir kedi geldi.
04:50Programımızın da aslında bir yerde neşesi oldu çünkü bizi bırakmıyor.
04:53Bu güzel bir şey, sevdirmek istiyor kendini.
04:56Biraz onu sevip devam edelim.
05:13Az önce de vurguladığımız üzere bu tür tasavvufi eserleri konuşurken aslında biraz bu tasavvuf erlerine,
05:21bu maneviyatın öncülerine, önümüze ışık tutan hem eserleriyle yani bu eserden kastım yazılmış olan matbu eserlerle
05:31hem de böyle bir Mevlevi Hane gibi bizim taşların, binaların yapılmış haliyle, üst üste konmuş haliyle bize öncülük eden
05:39ve bizim o dünyaya bir nevi girişimizi sağlayan, bununla birlikte onların anlam dünyasına adım attığımız bu erleri,
05:48bu hakikat yolcularını anlayabilmek için onlara biraz kalben yakın olmamız gerektiğini vurgulamıştım.
05:53Çünkü bizler bugün 1491 yılında yaptırılmış olunan, aslında 2. Beyazıt dönemine tekabül eden
06:00ve sonrasında hem depremde hem yangında çeşitli badireler atlatarak günümüze kadar gelmiş olan bu Galata Mevlevi Hanesi'ni konuşmak için
06:11biraz az önce de vurguladığım ilimden behre sahibi olmak noktasında büyükleri anlamaya çalışmak gerekiyor.
06:18Şimdi bunun için hani burayı anlamadan önce belki biraz Hazreti Mevlana'yı,
06:22belki onun ötesinde de sonrasında ciddi bir hiyerarşi, ciddi bir kültür oluşturmuş olan Mesnevi'yi de vurgulamak gerekiyor.
06:31Bunları şunun için söylüyorum, çünkü Hazreti Mevlana'yı anlamadan Mesnevi'yi anlamak mümkün değil.
06:37Çünkü o hakikatleri şiir formunda ve kendi yazılmış olunan döneminde anlam dünyasını ihtiva eden edebiyatta da önemli bir türdür Mesnevi.
06:46Şimdi burada şunu hemen belirtelim, herhangi bir alana dair bir kitabı, örneğin bir tıp metnini bugün alıp
06:53herhangi bir kimsenin açıp baştan sona okuduğunda evet ben tıptan anlıyorum diyemeyeceği gibi
06:58Mesnevi'yi de alıp belli belirsiz birkaç tane hikaye üzerinden Hazreti Mevlana'ya veya bu kültürün kendisine saygısızlık etmesi
07:06hatta bırakın saygısı anlaması mümkün değildir.
07:09Yani burada şunun altını çizmek istiyorum.
07:11Yıllarca alimlerin emek verip okuduğu ve üzerine şerhler yazdığı ciddi bir gelenek oluşturmuş
07:17hem Osmanlı dönemindeki tasavvuf anlayışını hem günümüzdeki tasavvuf anlayışını doğrudan etkileyen
07:24aslında hem saray yani hem devlet erkanını etkilemiş bir metin Mesnevi
07:29hem de bununla beraber bu kültürü şekillendiren bir metin olarak öyle çok da basit bir metin olmadığını vurgulamak için söylüyorum.
07:36Yani bir tıp metnini elinize aldığınızda nasıl ki anlayamıyorsanız, nasıl ki bir tıp metnini bugün ben okuduğumda
07:44evet bu doğru ya da yanlış diyemiyorsam Mesnevi için de aynısı geçerlidir.
07:48Yani burada altını çizmek istediğim şey ilk etapta bir emek gerekiyor.
07:53Bu emekle beraber aslında orada çalışmak gerektiğini ifade etmeye çalışıyorum.
07:58Burada altını çizmek istediğim sadece evet emek vererek ve çalışarak veya okuyarak bu metni Mesnevi'yi anlayabiliriz demiyorum.
08:09Çünkü burada ifade etmeye çalıştığım en temel şey şu.
08:13Bizler özellikle bu İslam'ın tasavvuf yönüne bakan, tasavvufu biz İslam'ın içerisinde değerlendiriyoruz.
08:22Fakat orada tasavvuf üzerine yazılmış özellikle Ariflerin yazdığı metinleri sadece okuyarak da anlayabiliriz demiyorum.
08:30Onlara kalben yakın olmak demek burada ister bugünkü teknik anlamda evet buna bir nötr,
08:38isterseniz tamamen duygu ve düşüncelerden uzak bir şekilde doğru ve nesnel yaklaşımı kastediyorum burada.
08:46Nesnel yaklaşmayı sağladığınızda da bu mümkündür demiyorum.
08:50Çünkü manevi kitaplar özellikle bir dönem için bir formu da ifade eden, edebi bir tür olarak mesneviyi anlamak sadece bir
08:58kitap okumakla elde edilecek bir şey değildir.
09:01Fakat şunu hemen ifade edelim.
09:04Burada Hamışan mezarlığında, burada suskunların içerisinde yıllarca bu metinleri okumuş, ezberlemiş,
09:11bu metinler üzerinden şerhler yazılmış, bu şerhleri anlamaya ve anlatmaya çalışmış bir ilim dünyasından bahsediyoruz.
09:20Bu öyle bir dünya ki kimisi 13 cilt şerh yazmış, kimisi 2 cilt şerh yazmış.
09:25Şimdi bu kadar şerh geleneğini de belki biraz daha açabiliriz ama Mevlana'yı ve Mesnevi'yi anlamadan,
09:31bu şu an belki dünya üzerinde tabii eski orijinal halleri kalmamış bile olsa,
09:37yüze yakın belki yüzün üzerinde biz Mevlevi Hanenin olduğunu bilmekteyiz.
09:42Anadolu'da çok fazla Mevlevi Hane var.
09:44Aklıma ilk gelenlerden bir tanesi Afyon ki Manisa'da da Sipil Dağı'nın eteklerinde bir Mevlevi Hanenin olduğunu biliyoruz.
09:50Şimdi İstanbul'da ise 5 tane temel Mevlevi Hane söz konusu.
09:54Bunlardan bir tanesi ilk yapılanı da bugün bahçesinde dolaştığımız ve Hamuşan mezarlığında belki Şeyh Galip Dede'yi anlamaya çalışacağız birazdan.
10:04Halet Efendi'yi konuşacağız.
10:05Bu Mevlevi Hanedir.
10:06Burada şunu ifade etmeye çalışıyorum.
10:09Yani bir gelenek olarak Mesnevi ve Mesnevi şerhi çok kıymetlidir.
10:13Özellikle niçin bu kadar sadece okuyarak veya bir kritik etme noktasından bakarsak,
10:19Mesnevi'yi niçin anlamayızı şunun için ifade ediyorum.
10:22Son dönemlerde şahit olduğumuz özellikle sosyal medyada birkaç kitap okuyup kendisini bu noktada alim gibi gören
10:32ve insanları bir şekilde çektiği videolarla, paylaştıklarıyla yönlendiren insanların böyle yırtıp yapıştırma sözlerle,
10:40yakışıksız ifadelerle hem bu geleneğin kendisini hem İslam tasavvufunu,
10:45hem İslam iliminin, İslam düşünce yapısının kendisini eleştiren insanların videolarının dolaşıma sokulması,
10:52belki de bunlar bir şekilde doğal yolla bile olsa emek verilmeden yapılmış olması benim bugün burada
10:59Mesnevi'ye ve bu kültüre ve bu kültür içerisinde oluşturulmuş olunan bir anlam dünyasına
11:05en azından bizler kendi saygımızı göstermemiz gerekiyor ki Mesnevi de bize kendisini açsın.
11:10Çünkü Mesnevi en temelde şöyle bir kitap yani tefeüle yapılan,
11:17içerisinden bazı beytlerin işte belki bir gönül dünyamıza şifa olur diye açılıp okunan,
11:22teberrüken evde bulundurulan, hatta birazdan belki Mevlevi dervişlerinin bazı özellikleri var,
11:30bunu da vurgulamak gerekiyor, öpüp başına koyduğu yani hürmet ettiği bir metin.
11:34Bu metin öyle iki günlük yani Elif'i görsem ertek zannedecek insanların yırtıp yapıştırma sözlerle
11:42eleştirebileceği metinler olmadığını düşünüyorum.
11:44Tabii bunun altında şunu da hemen ifade etmek gerekiyor.
11:48Yani burada ifade etmek istediğim şey şu yani iki kelamını okuyup Hazreti Mevlana'yı eleştirmek,
11:56bugünkü bizim Hazreti Mevlana'dan sonra Anadolu topraklarında İslam'ı tecrübe etme biçimimiz olarak
12:03tasavvufu vurgulamak gerekirse bu kültürün kendisi bunca yüz yıldır alimlerin ve ariflerin
12:11bir öncü olarak kabul ettiği, dünyada en fazla okunan metinler arasında yer alan bir metni
12:17iki günlük çalışmayla kendi heva ve hevesimizle, nefsimizle bakarak anlamaya çalışırsak çok büyük ihtimalle anlamayacağız.
12:26Çünkü bir örnek daha vermek gerekirse İbn-i Arabi'nin bir cümlesi geldi aklıma.
12:32Bizim kitaplarımızı hatta biraz daha böyle şerh ederek ifade etmeye çalışalım.
12:38Belli bizden olmayanlar okumasın ya da belli bir seviyeye gelmeden,
12:43yani bunu maneviyattaki bir seviyeyi kastediyor Muhyiddin Ebn-i Arabi, okumasınlar.
12:48Yani burada okumasınlardan kastı çok büyük ihtimalle şöyle anlıyorum ben.
12:52Bir noktaya kadar, belli bir noktaya kadar gelmemiş olan insanlar bu metinleri okursa yanlış anlarlar, yanlış yorumlarlar, yanlış çıkarımlarda bulunurlar.
13:04Dolayısıyla hem metnin hem Muhyiddin Ebn-i Arabi hazretlerinin onların kastının doğru anlaşılmayacağına dair aslında önden bir set çekiyor.
13:15Ve aslında bugünlere de ışık tutuyor.
13:17Bunun aynısı Mesnevi için de geçerli.
13:19Burada şunu hemen ifade edelim, Mesnevi-i Şerif bir diğer ismiyle Mesnevi-i Manevi aslında tasavvuf literatüründe kurucu metinlerden bir
13:29tanesidir.
13:30Tanıdığım birçok zat defalarca baştan sona Mesnevi'yi okumuş olmasına rağmen hala kalkıp günün böyle çok kısa da olabiliyor, çok
13:40uzun da olabiliyor.
13:41Belli saatlerinde açıp biraz teberrüken o manevi keyiften zevk sahibi insanların açıp okuduğu bir şekilde Mevlana hazretleriyle bağlantısını devam ettirdiği
13:52bir metin.
13:53Yani bu metni öyle birkaç günlük çalışmayla veya çalışmadan bile duyduklarıyla eleştirmeye kalkan çok fazla video gördüğüm için sosyal medyada
14:04özellikle burada Mesnevi'nin ve bu kültürün altını çizmek gerektiğini düşündüm.
14:09Dolayısıyla Galata Mevlevi Hanesi'nde İstanbul'un yapılmış ilk Mevlevi Hanesi'nde konuya Mesnevi ile giriş yapmamın temel sebebi buydu.
14:19Şimdi bizler bir mekanı anlarken aslında mekanla bu mekanın kurucu metni yani Galata Mevlevi Hanesi'ndeyiz İstanbul'daki ilk Mevlevi Hane
14:31kurucu metinde Mesnevi.
14:33Hiç şüphesiz Mevlana hazretleri ve onun devamında Çelebiler ve burada işte dedelik makamında postnişinlik makamında bulunan insanlarla birlikte anlamak gerektiğini
14:45de vurgulamak istedim.
14:47Çünkü bizler sadece taşların üst üste konmasından veya bina özelliklerinden yola çıkarak hangi dönemde yapıldığını ifade edebiliriz.
14:55Fakat daha önce konuştuğumuz üzere bir binayı bir mekanı var eden unsur onun içerisindeki o toplum ve onun o etrafında
15:05oluşturmuş olduğu kültürün kendisidir.
15:08Dolayısıyla Galata Mevlevi Hanesi İstanbul'daki ilk Mevlevi Hane ve dolayısıyla Hazreti Mevlana'dan Mesnevi'den kurucu metin olarak Mesnevi'den ki Mesnevi'nin
15:18kendisini biz bir vakıf eseri olarak okuyabiliriz.
15:21Ve burada yolu geçen işte meşhur Hüsnü Aşk'ın yazarı Şeyh Galip dedeyi ve onunla beraber bu hazirede metfun bulunan
15:31bu zatları anlamadan bunları anlamaya çalışmadan yola çıktığınızda dışarıdan içeriye girdiğinizde burayı sadece tırnak içerisinde söyleyecek olursam bir müze olarak
15:44gördüğünüzde bence asıl anlamı kaçırdığımız bir noktaya dönüşür.
15:50Çünkü az önce de vurguladığım üzere şimdi Mevlevi dervişlerinin bazı özellikleri vardır.
15:56Bunlar hayatı hasbi ve harbi yaşayan biraz da bu yolun kendisini düstur olarak kabul edip hayatı öyle yaşamaya çalışan insanlardır.
16:06Bir örnek vereyim bir Mevlevi dervişi sabah yatağından kalktığında yorganını katlar ve onu öpüp başının üstüne koyar ve kenara koyar.
16:14Şimdi bu şunu ifade ediyor sabaha kadar beni örttün ve o kendisine hizmet ettiği için orada eşyanın kendisini bir nevi
16:24hürmete layık bir nesne olarak görüp ona saygı gösterir.
16:30Şimdi eşyanın kendisini hürmete layık görmesi bir Mevlevi dervişinin hatta bir dervişin hatta daha büyük başlıkta biz az önce de
16:39vurguladığımız üzere tasavvuf İslam'ın belki daha incelikli daha estetik boyutunu ifade eden bir formudur desek yeridir.
16:50Burada Mevlevi dervişlerinin az önce bahsettiğim bir sabah uyandığında yorganı üzerini örten yorganı öpmesi neye tekabül ediyor?
16:58Burada dervişliğin ince Müslümanlığın hayata bakış açısını ifade eden güzel örneklerdir.
17:05Bunu konuşabileceğimiz en iyi yerdeyiz.
17:07Yani İstanbul'daki ilk Mevlevi Hane ve Galata Mevlevi Hanesi bunu konuşabileceğimiz yegane yani ilk yola çıkabileceğimiz yerlerden biridir.
17:15Çünkü buradan çok fazla dervişin yolu geçmiştir ki birazdan konuşacağız Osmanlı döneminin önemli padişahlarının yolu da buradan geçmiştir.
17:24Hatta bu bir nevi sonradan külliyeye dönüşen bu mekana katkılarını da hep birlikte konuşacağız.
17:31Fakat bir dervişin hayata niçin böyle baktığını anlamak için şöyle düşünelim.
17:36Hayatın kendisi bize bahşedilmiş bir imkan.
17:40Bu imkan içerisinde mücadele etmemiz gereken yegane şey kendi nefsimiz içeride ve dışarıda ise bir şeytan söz konusu.
17:48Bunlarla mücadele ederken kaba olunamaz.
17:51Yani dışarıda bir taş gördüğünüzde bir İstanbul'un başka bir manevi büyüklerinden Fatih Türbedarlığı yapmış zatın ifadesiyle
17:59bir taşı ayağınızla yoldan yolu temizlemek iyi bir niyettir.
18:05Oradaki bir taş insanları rahatsız eder düşüncesiyle o taşı kenara atmak evet bu güzel bir şeydir.
18:11Hatta hadis-i şeriflere dayanır orada vesaire.
18:13Fakat onu ayağınızla böyle atıp hızlı bir şekilde taşı da incitecek düzeyde tekme atarak onu yolu temizleyemezsiniz.
18:24Der ki onu alıp elinizle eğilip alıp kenara koyun demiştir.
18:28Şimdi burada taş incine bilinir mi?
18:31İncinir mi?
18:32İncinir.
18:32Taşın da bir ruhu olduğu bir nesne olarak görmedikleri ki dervişliğin en önemli noktalarından bir tanesi
18:39her şeyin kendi lisanınca Cenab-ı Hakk'ı zikrettiğini bunu hisseden bunu gören bir insan olarak
18:48kemali yaşamaya kemale ulaşmaya çalışan bir insan olarak dervişi konumlandırdığımızda
18:54bizler mevlevi dervişlerinin niçin birbirlerine selam verirken hürmetle davrandıklarını
19:00sadece insana değil kainatta Cenab-ı Hakk'ın yaratmış olduğu varlık aleminin kendisine de bu hürmetle baktıklarını anlayabiliriz.
19:09Burada yine tarihçesine geçeceğim.
19:12Yani 1491 2. Beyazıt dönemi, 3. Selim'in buraya katkılarını, 2. Mahmud, 2. Mahmud dönemini
19:19belki sonrasında Adile Sultan'ın da buraya katkılarını yani işin tarihsel boyutunu konuşacağız.
19:26Fakat diğer önemli nokta ise şu, özellikle uzunca zamandır tartışılan konulardan bir tanesi
19:32tabii bu hiç şüphesiz işin ehli olanlarca da ifade edilen
19:38fakat daha doğrusu tartışılan, cevaplar üretilen
19:40fakat daha çok dışarıdan bir soru olarak tasavvuf dediğimiz bu literatürün kendisi
19:46hem edebiyatıyla, hem şu an içerisinde bulunduğumuz mekanlarıyla
19:51hem ifade ediş biçimiyle
19:53İslam düşüncesinin içerisinde olmakla beraber
19:56İslam'ın özüne ne kadar yakın, ne kadar uzak tartışması hep yapıla gelmiştir.
20:00Fakat burada kendi durduğum yeri de
20:03ifade etmek açısından hemen şunu söyleyeyim.
20:07Özellikle Cibril Hadisi olarak ifade edilen
20:10Hz. Peygamber'den bize aktarılan
20:12bir gün işte bir adam geldi
20:14Dıhiyel Kelbi adında ve işte üzerinde beyaz giysiler vardı
20:18fakat bir yolculuk emaresi yoktu
20:19şeklinde başlayan bir hadisi şerif söz konusu
20:22o hadisi şerifte işte iman nedir, İslam nedir ve ihsan nedir sorularını sorduğu
20:28orada Hz. Peygamber'in imanı tanımladığı, İslam'ı tanımladığı
20:33ve sonrasında ihsanı tanımladığı
20:34bu meşhur ve uzunca bir hadisi şeriftir
20:37fakat en sonunda ihsan
20:39Allah'ı görüyormuşçasına ibadet etmek
20:42her ne kadar sen onu görmüyorsan da o seni görüyordur.
20:44Burada ihsan özellikle sırayla
20:48gidelim iman, dinin
20:50teorik dediğimiz biz neye inanıyoruz?
20:52Müslüman olarak bir Müslümanın
20:54itikadı neye tekabül ediyor?
20:56Aslında bunun ifade
20:58edildiği bir tanımlama var
21:00bu hadisi şerifin içerisinde.
21:02İkinci noktada İslam noktasında
21:04ise daha çok biz
21:06bu hadisi şeriften yola çıktığımızda
21:08pratik unsurları görüyoruz.
21:10İşte ibadet kısımlarını, teorik
21:12ve pratiğin birleştiği fakat ihsan kelimesi
21:14kelime itibariyle de
21:16yani güzel ve estetiği de
21:19ifade eden bir kavram olarak
21:21insanın her an
21:23kendisini yaratan
21:25Cenab-ı Hakk'ın huzurunda olması
21:27ve bu şuurda ve bilinçte
21:29olmayı imleyen
21:31ve aslında bunu ifade eden
21:33bir formdur.
21:34Burada teorik kısmını belki kelamla
21:37belki akait
21:38itikadla alakalı bölümler diyebiliriz.
21:41İslam kısmı ise daha çok bizim
21:42tabi bu şu an çok büyük
21:44genelemeler yaptığımın farkında olarak
21:46özünde uzun uzun konuşmak da gerekiyor.
21:48Fakat İslam kısmında ise
21:50daha çok birbirimizle
21:51ilişkimiz, hukukumuzu belirleyen
21:53belki fıkıh kavramını içeren
21:55bir noktada ifade edilmiş.
21:57Fakat ihsan
21:58bu hadisi şerifin içerisindeki
22:00bu ihsan kısmında ise
22:03sonrasında teşekkül eden
22:05aslında özü itibariyle
22:07hem Kur'an'da hem de Hz. Peygamber'in hayatının
22:10belki de bir yaşama formu olarak
22:12tasavvufu var olduğu
22:14ve bu tasavvufun aslında estetikle
22:18sanatla bir yaşama biçimi olarak
22:22İslam'ın bir formu
22:24yaşama iz düşümü olarak
22:26tasavvufun dayandığı noktalardan bir tanesidir.
22:29Benim durduğum kanaatimce
22:31görebildiğim kadarıyla
22:32bu tasavvuf noktasında
22:34sufilerin, dervişlerin
22:36kurdukları bu muesseselerle
22:38hayata bakış açılarıyla
22:40dervişlerin mevlevi geleneği
22:42içerisindeki tutumlarıyla
22:44bize gösterdikleriyle
22:45bizler bu ekolün
22:48bu bakış açısının
22:50bu yaşama tarzının
22:52aslında Kur'an'ın hedeflediği
22:54bir insan
22:56elbette daha fazla çeşitlilikle beraber
22:58bir hedef olarak
23:00bu kemali kazanma
23:02ki Kesp-i Kemal
23:03Seyri Cemal diye
23:04tasavvufun bir tanımı da vardır.
23:06Bunu hedeflediğini
23:07görebilmekteyiz.
23:09Şimdi burada
23:09tasavvufu
23:10İslam'ın bir yaşama biçimi
23:12ve aslında estetik
23:13formu da ifade ediyor olmasını
23:15vurgulamamdaki temel sebep
23:17özellikle
23:18mevlevi geleneğindeki
23:20sanat ve estetik vurgusunu
23:22burada tekrar altını çizmekti.
23:24Şimdi burada
23:25bizler bugün
23:26İstanbul'da
23:27yapılmış ilk
23:30mevlevihanedeyiz.
23:31Bu mevlevihanenin özelliği
23:32yapılmış olduğu bölgedir.
23:342. Beyazıt döneminde
23:35aslında Fatih Sultan Mehmet döneminde de
23:38devlet adamlığı yapmış olan
23:39İskender Paşa'nın
23:41burada
23:41bir çiftliği söz konusu.
23:43Bu çiftliğin olduğu yer içerisinde
23:452. Beyazıt döneminde
23:461491 yılında
23:48burada bir mevlevihane yapılmıştır.
23:50Şimdi tarihle
23:52tasavvufu
23:53bizim kendi
23:54duygularımızla
23:56gerçekliği birbirine karıştırmadan
23:58aslında salt okuyabilmemiz de
24:00gerekiyor.
24:00Ne demek istiyorum?
24:01Burada
24:02mevlevihanenin
24:03İstanbul'da
24:04ilk mevlevihanenin
24:05buraya yapılmış olmasının
24:07ardında
24:07ciddi bir strateji söz konusu.
24:10Şimdi bir devlet adamı tarafından
24:11adeta külliyeye dönüşecek olan
24:13bir vakıf eserinin
24:14dervişlerin bir araya geleceği
24:16bir mekanın
24:17tercihen
24:18niçin buraya yapıldığını
24:19düşündüğümüzde
24:20bunun öyle sadece
24:21ya evet dervişler bir araya gelsinler
24:23kendi zikirlerini yapsınlar
24:25elbette bu
24:26işte duygu tarafı dediğim bu
24:28bu olmalı
24:28fakat bununla beraber
24:30buranın stratejik bir konum olduğunu da
24:32unutmamak gerekiyor.
24:34Çünkü
24:34Beyoğlu sırtlarında
24:35burada
24:36bir at çiftliğine sahip
24:38ve bir çiftlik içerisinde
24:40mevlevihaneyi buraya yapmak istiyor.
24:42Şimdi
24:42bununla beraber aslında
24:44hemen
24:44biz Galata Kulesi'ne çok yakın bir konumdayız şu an.
24:48Burası
24:48Osmanlılardan önce de
24:50önemli bir noktaydı.
24:52İstanbul'un önemli noktalarından bir tanesiydi.
24:54Çünkü
24:55bizler İstanbul'a baktığımızda
24:56birden fazla
24:58merkezden bahsedebiliriz.
25:01Hiç şüphesiz
25:02asıl merkez tarihi yarımada.
25:04Tarihi yarımadanın
25:05hem
25:05gemilerle geçildiğinde
25:07silüet olarak
25:08kime ait olduğu
25:09burayı kimlerin yönettiği
25:11burada kimlerin hüküm sahibi olduğunu
25:13göstermesi bakımından
25:14merkezdir.
25:15Malumunuz üzere
25:16Yeditepe'nin
25:17neredeyse tamamı
25:18tarihi yarımada
25:19ve çevresindedir.
25:21Fakat
25:21bu
25:22hem Bizans döneminde
25:23aslında kadim bir bölge olarak
25:25Galata ve Beyoğlu'nun
25:27burada olması
25:28İstanbul için önemli noktalardan
25:31bir tanesi olması
25:321491 yılında
25:34İskender Paşa tarafından
25:35İstanbul'daki ilk
25:37Mevlevihanenin
25:38buraya yapılmasının da
25:39sebepleri arasında
25:41konuşabiliriz.
25:42Aslında
25:42vurgulamak istediğim şey şu
25:45evet
25:45bir Mevlevihane yapıyorsunuz
25:47ve bunu
25:48seçtiğiniz yer
25:49sadece
25:50burası uygun
25:51ve bu şekilde
25:52yapalım
25:53buraya yapalım
25:54denmemiş
25:54bunun ardında bir
25:55strateji olduğunu da
25:57biz aslında
25:58görmekteyiz.
25:59Bunları şunun için söylüyorum
26:00bizler tarihi okurken
26:01bazen
26:02duygularımızla hareket edip
26:03ya evet
26:04bugünden yola çıkarak
26:06ve kendi duygularımızı da
26:07işin içerisine katarak
26:08anlamaya çalışıyoruz
26:10ve muhtemelen
26:11vardığımız sonuçlar
26:12en nihayetinde
26:13çok sağlıklı olmuyor.
26:14Fakat
26:141491 şartlarına
26:16dönecek olursak
26:17ki
26:18buranın tarihini
26:19konuşacağız
26:20hiç şüphesiz
26:20ne tür badileler
26:21atlatmış
26:22bunlara da değineceğiz ama
26:232. Beyazıt dönemini
26:25özellikle konuşmak gerekiyor.
26:27Bunu şunun için
26:27vurguluyorum
26:282. Beyazıt dönemi
26:29malumunuz
26:30Fatih Sultan Mehmet'in
26:31İstanbul'u
26:32fethettikten sonra
26:33bazı
26:35kiliseleri
26:35camiye çevirmişti.
26:37İstanbul'un
26:38fetihten hemen sonra
26:39imarını
26:40büyük ölçüde
26:41Fatih Sultan Mehmet
26:42yapmaya başlamıştı.
26:43Fakat
26:43fiziki
26:44fetih
26:45gerçekleşince
26:46gönüllerin
26:47fethi de
26:47hiç şüphesiz
26:49gerekiyordu
26:50ve dolayısıyla
26:512. Beyazıt döneminin
26:52en temel özelliklerinden
26:53bir tanesi
26:54İstanbul'da
26:55periferi dediğimiz
26:56belki çevre dediğimiz
26:58tam Türkçe ile
26:59taşra dediğimiz
27:00ki taşra kelimesi
27:01dışarıyla
27:01aynı kökten gelmekte
27:03bu taşranın
27:04aslında taşradan
27:05kastımız
27:05bugünkü anlamda
27:06sosyolojik anlamda değil
27:07merkezin dışında
27:08kalan
27:08kenar mahalleler
27:10bölgeleri
27:10kastediyoruz
27:11İslamlaştırılması
27:12ve burada
27:13bunların
27:14hüküm sürmesi
27:15ve o
27:16geleneğin
27:17o inancın
27:18buralara
27:18aktarılması için
27:192. Beyazıt döneminde
27:20paşalarla birlikte
27:22halkla birlikte
27:22çok ciddi bir
27:23emek verildiğini
27:24görüyoruz.
27:25Şimdi 2. Beyazıt dönemi
27:26kenar mahallelerin
27:28bir nevi
27:29İslamlaştırılması
27:31noktasında
27:32ciddi bir
27:33emek verildiğini
27:35bize gösteriyor.
27:36Bunu şunun için
27:36söylüyorum.
27:372. Beyazıt döneminde
27:38özellikle kiliselerden
27:40camiye çevrilen
27:41vakıf eserlerinin
27:42büyük bir kısmı
27:45hem böyle
27:46tekke camiyi
27:47zaviye ile birlikte
27:48belli bir
27:49derviş grubuna
27:50bir tarikata
27:51bir
27:51geleneği
27:53temsil eden
27:54bir gruba da
27:54tahsis edildiğini
27:55görüyoruz.
27:56Çünkü
27:56sadece kılıç zoruyla
27:58insanları
27:59elbette
28:00Müslümanım
28:00dedirtebilirsiniz
28:01ama gönüllerin
28:02fethi için
28:03belki de bu
28:04tekkeler
28:04tarihin
28:05birçok döneminde
28:07olduğu gibi
28:072. Beyazıt döneminde
28:08ve sonrasında da
28:09gönüllerin fethinde
28:11büyük rol
28:12oynamıştır.
28:12Konu
28:13Mesnevi ve
28:14Mevlana Hazretleri
28:15ve Meblevihane
28:16olunca
28:16anlatmak istediğimiz
28:18birçok konuyu
28:19Mesnevi ve
28:20Şerhleri
28:21ve burada yatan
28:22Şeyh Galip
28:23Dede'yi
28:23Hazire'de
28:24metfun bulunan
28:24Hamuşan
28:25mezarlığı
28:26buradaki
28:26Hazire'nin
28:27kendisini
28:28konuşamadık.
28:29Çünkü
28:29bizler
28:30menlem yezük
28:32lem yedri
28:33fehvasınca
28:34yani tatmayan
28:35bilmez
28:36diyeceğimiz
28:36noktada
28:37sadece
28:38belki
28:39onları
28:39konuşarak
28:40onları
28:40sevdiğimizi
28:41ifade ederek
28:42onları
28:43anlamaya
28:43çalışan
28:44birer
28:44belki talebe
28:45olarak
28:46burada
28:46onları
28:46anlatmaya
28:47çalıştık.
28:48İstanbul'un
28:48ilk Meblevi
28:49Hanesindeyiz.
28:49programımızın
28:50tekrarını
28:51izlemek
28:51isterseniz
28:52ülketv.com'dan
28:53ve YouTube
28:54hesabımızdan
28:54takip edebilir
28:55oradan izleyebilirsiniz.
28:57Burada
28:57birçok konu
28:58yarım kaldı.
28:59Hiç şüphesiz
29:00bazı
29:00mekanları
29:01vakıf eserlerini
29:02anlatmak için
29:03süre yetmeyecektir.
29:04fakat
29:05şunu
29:05söyleyelim
29:06geri kalan
29:07konuları
29:07bir sonraki
29:08bölümde
29:08konuşmak
29:09üzere
29:09İstanbul'a
29:10bu güzel
29:11vakıf eserlerine
29:12İstanbul'un
29:13tarihinde
29:14yer edilmiş
29:16ve bugün
29:16bizlere
29:17kadar devam
29:17eden
29:18bu güzel
29:19vakıf eserlerinin
29:20tamamına
29:21hoşça bakmanız
29:21dileğiyle.
29:37abone ol
30:05abone ol
30:35vakıf katılım
30:37tarihte yürüyen
30:38adamla
30:38vakıf eserlerimizi
30:40sundu.
Yorumlar