- 2 gün önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:09Tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimiz programında bu hafta Yavuz Sultan Selim Camii'ndeyiz.
01:16Şu an bulunduğumuz konum aslında Haliç'i yukarıdan gören eşsiz bir manzaraya sahip camilerden bir tanesi.
01:24İstanbul'un 5. tepesindeyiz.
01:26Her tepesinde bir Salatin Camii olduğunu vurgulamak gerekiyor.
01:31İstanbul'un bu eşsiz tepelerinde ve üzerlerine inşa ettirilmiş tarihin kendisini gezmeye ve anlamaya çalışıyoruz.
01:40Bugünkü yolculuğumuzda durağımız Yavuz Sultan Selim Camii.
01:44Biraz Yavuz Sultan Selim'i ve sonrasında Kanuni dönemini Yavuz Sultan Selim'in 8 yıl 4 aylık hükümdarlık süresince yaptıklarını
01:54ve aslında burada hem kendisinin türbesini hem Sultan Abdülmecid'i Ayşe Hafsa Sultan'la birlikte caminin özelliklerini de konuşmaya çalışacağız.
02:03Çünkü bugün aslında Osmanlı'da tabaneli camilerin son örneği olan Yavuz Sultan Selim Camii'ndeyiz.
02:12Tabaneli ne demek?
02:13Burada bu caminin inşasında caminin minareleriyle bitişik iki tarafta aslında dörder kubbeli tabaneler mevcut.
02:21Bu tabaneler biraz da aslında Osmanlı'da şehir kültürünü anlamaya çalıştığımız noktalardan bir tanesi.
02:29Çünkü bir caminin yanına adeta misafirhane yapılıyor.
02:33Peki bu misafirhane neye tekabül ediyor?
02:36Şimdi İstanbul'u şöyle düşünelim.
02:38Kervansarayların olduğu, hanların olduğu bir bölge şüphesiz.
02:43Fakat İstanbul merkezi bir konumda ve bir geçiş güzergahı.
02:46Bu geçiş güzergahında Anadolu'dan veya Rumeli'den gelen Müslümanların, dervişlerin, hocaların, müderrislerin bir şekilde kalabileceği mekanlara ihtiyaç duyduğunu biz bilmekteyiz.
02:59Dolayısıyla bu cami tabaneli camilerin son örneği.
03:03Ve biz bunun bir benzerini aslında 2. Beyazıt Camii'nde bu İstanbul'daki değil diğer Beyazıt Camii'nde de görmekteyiz.
03:11Fakat İstanbul mimarisinin, Türk-Osmanlı cami mimarisinin kendini bulduğu yer olarak, aslında stil olarak en büyük dönüşümlerinden bir tanesi 2.
03:21Beyazıt Camii.
03:22Ve burada bir caminin küfeki kesme taşlardan oluşup yanında adeta iki tane misafirhanesiyle inşa ettirilmiş olan,
03:32etrafında aslında hem imaretiyle hem Sıbyan Mektebi'yle hem bu bölgenin kalkınması için oluşturulmuş en güzel cami örneklerinden bir tanesi.
03:43Bizler aslında külliye olarak düşünebileceğimiz, Evliya Çelebi'nin de uzun uzun bahsettiği bir camiden bahsediyoruz.
03:50Burada külliye olarak inşa ettirilmesinin ardında da şöyle bir şey söz konusu.
03:55Toplumsal ihtiyaçları karşılıyor ve bu toplumsal ihtiyaçların içerisinde birçok şey mevcut.
04:00Fakat biraz tarihçesini hemen burada izah edelim.
04:03Yavuz Sultan Selim 8 yıl 4 ay kadar takriben sultanlık yapmış ve aslında doğuya sefer düzenlemiş Osmanlı padişahlarından birisidir.
04:13Burada kendisi büyük bir, yani 8 yılın neredeyse büyük bir kısmını savaşlarla geçirmiş.
04:19Biz kendisinin doğuya yapmış olduğu Ridaniye seferini, Mercidabık seferlerini biliyoruz ve dolayısıyla ki ömrü de Avrupa'ya doğru yapmış olduğu
04:28bir seferde Edirne'de hastalanarak vefat ediyor.
04:32Ve burada daha öncesinde kendisinin bir nevi bir Salatin Cami inşası için belirlediği bir konuma defnediliyor.
04:41Oğlu Kanuni Sultan Süleyman, oğlu yaklaşık olarak 46 yıl hükümdarlık yapmış, sultanlık yapmış bir padişah.
04:49Şimdi burada Yavuz Sultan Selim'in daha öncesinde belirlediği bir noktaya defnediliyor.
04:54Bu türbe yapılıyor.
04:56Burada Kanuni Sultan Süleyman şöyle diyebiliriz.
04:59İstanbul'da Kanuni Sultan Süleyman'ın yaptırmış olduğu 3 tane büyük cami ve külliye mevcut.
05:06Bunlardan bir tanesi vefat eden oğlu Şehzade için bugün Şehzadebaşı Camii, bugün Saraçhane'de vefa semti içerisinde.
05:13Bir diğeri Süleymaniye Camii ki kendi adınadır ve üçüncüsü de babası Yavuz Selim adınadır diyebiliriz.
05:21Burada caminin tarihçisine baktığımızda mimarı hakkında genelde bir tartışma söz konusu.
05:27Mimar Sinan mı yaptırmıştır yoksa Acem Ali Efendi mi yaptırmıştır, mimar olarak o mu çalışmıştır?
05:34Bu konuda bir tartışma vardır.
05:36Fakat Mimar Sinan'ın hayatını biz biraz daha yakından baktığımızda muhtemelen bu caminin inşaatında,
05:42bu caminin inşaat süresinde Mimar Sinan burada değildi.
05:47Fakat tarz olarak Osmanlı'nın sanat tarihi açısından kendini bulduğu ve bu uslupta yapıldığı için
05:52Mimar Sinan eserlerine tabii temelde çok benzemiyor ama uslup açısından benzediğini vurgulayabiliriz.
06:00Ve şu anda tam olarak arkamda görmüş olduğunuz tabhaneli kısmın bir taraftaki tabhane,
06:05bir de öbür tarafta var, o tarafa doğru yürüyeceğiz.
06:08Şu an onun bir örneğini görüyoruz.
06:10Biz şu an caminin dış avlusundayız.
06:12Bu caminin dış avlusunda bugün şu an tam benim karşımda bulunan bir kız lisesi mevcut.
06:17Bu kız lisesinin olduğu yerde de camiye ait temel bilgileri bulduğumuz eserlerde
06:22muhtemelen caminin müştemilatından bir parçaydı orası ve daha sonrasında oraya bir kız lisesi yapıldı.
06:28Yine Sıbyan Mektebi hali hazırda burada mevcut.
06:32Şunu diyebiliriz, yani bu cami bir külliye olarak inşa ettirilmiş
06:36ve bu bölge aslında tarihi yarım adadan gelen ve onu devam ettiren bir yolun üzerinde.
06:43Peki bu bölgenin önemi ne?
06:45Burası hiç şüphesiz tarihi yarım adaya en yakın önemli noktalardan bir tanesi.
06:50Buraya külliye inşa ettirmek,
06:53tabii artık İstanbul fethedilmiş Fatih'ten sonra 2. Beyazıt'la beraber
06:57İstanbul'un periferi dediğimiz çevre, merkezin dışında kalan yerlerinde
07:02özellikle kiliseden camiye çevrilen, kiliseden tekke cami gibi diyebileceğimiz
07:08hem dini grupların, medreselerin hizmetinde onlarla birlikte kullanılabilecek olan camiler yapılmış.
07:15Dolayısıyla İstanbul aslında askeri olarak, siyasi olarak fethedildikten sonra
07:20bu anlamda manevi bir fetih de Müslümanlar tarafından oraya tırnak içerisinde yerleşebilmek için
07:27bu tür kiliseden camiye çevrilen mabetlerin olduğunu biliyoruz.
07:31Bununla beraber şunu da söyleyelim, hemen ardından Yavuz gerçekten ömrünün büyük bir kısmını
07:36özellikle sultanlık yaptığı dönemin büyük bir kısmını savaşlarla geçirmiş.
07:39Dolayısıyla kendisinin büyük bir külliye, büyük bir cami inşa ettirmediğini biliyoruz.
07:45Fakat bu caminin en önemli özelliği şu diyebiliriz, bizim metinlerden anladığımız kadarıyla
07:51kendisi büyük bir külliyeye niyetleniyor.
07:53Hatta yerinin bile belirlendiğine dair temel kaynaklarda gördüğümüz cümleler mevcut.
07:59Dolayısıyla buranın Yavuz Sultan Selim camiyi olarak inşa ettirilecek olan bölgenin
08:04burası olmasını Yavuz Sultan Selim belirlemiştir.
08:07Fakat az önce de söylediğim gibi kendisi Edirne'de vefat ettiği zaman ömrü buna vefa etmiyor.
08:12Dolayısıyla bunu yaptıracak bir zamanı da olmuyor.
08:15Fakat burada onun niyetlendiği ve bir nevi eksik kalan bu işi Kanuni Sultan Süleyman yapıyor.
08:22Bizler bugün İstanbul'un 5. tepesinde Halic'in en güzel noktalarından bir tanesindeyiz.
08:28Halic'i yukarıdan görebileceğimiz.
08:30Aslında topografi olarak biraz dik bir yer ve buna uygun yapılmış.
08:34Hemen şöyle hazır dış avludayken kapılardan bahsedelim.
08:38Bu caminin dış avlusuna girdiğimizde 3 tane temel kapı olduğunu görüyoruz.
08:44Bir tanesi yine Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde işte 40 merdiven kapısı dediği.
08:49Yine bir diğeri türbe tarafından girdiğinizde türbenin hemen bitişiğindeki kapı ve bir diğeri de tam öbür taraftan caminin büyük avlusuna
08:57girebileceğimiz 3 tane kapı mevcut.
09:00O 40 merdiven Evliya Çelebi'nin de özellikle belirttiği bir şey.
09:03Dolayısıyla orada 40 basamak gibi gerçekten dik bir yokuş var.
09:07Oradan herkes çıkamaz.
09:09Hemen şunu söyleyelim.
09:10Buranın altında Bizans döneminden kalan sarnışlar mevcut.
09:14Peki bu sarnışların temel özelliği neydi?
09:17Metinlerden yine kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiler bize şunu söylüyor.
09:21Kısmen askeri olarak saklanabilecekleri bir mahzen gibi de kullanıldığına dair rivayetler söz konusu.
09:27Bununla beraber su şüphesiz önemli bir şeydir.
09:31Açık alanda suyu muhafaza etmek daha zordur.
09:33Dolayısıyla suyun buharlaşmasını, kirlenmesini engellemek için yer altı sarnışlarının yapıldığını biliyoruz.
09:39Biz aslında yukarıdan aşağıya baktığımızda İstanbul iki katmanlı diyebiliriz.
09:46Yer altında bulunan sarnışlar ve yer altı dehlizleri diyebileceğimiz bir İstanbul söz konusu.
09:52Bir de bunun üzerine inşa edilen başka bir İstanbul var.
09:54Fakat bu sarnışlardan yola çıkarak hemen şunu da ifade edelim.
09:58Tabi antik Roma'dan tutun da 2000 yıllık belki de daha uzun bir süredir ayakta olan ve bütün varlığını bir şekilde
10:06devam ettiren bir şehirden bahsediyoruz.
10:08Bu anlamda sadece iki katmandan bahsedemeyiz.
10:11Birden fazla katmanı olan tarihi bir yapıdan bahsediyoruz.
10:15Burada sarnışlardan bahsediyorum ve sarnışları anlatırken aslında güzel bir örneği var.
10:20Bu sarnışlara giden yollardan bir tanesi biraz tehlikeli dolayısıyla dikkat etmek gerekiyor.
10:26Güzel bir korumalık da yapılmış.
10:28Şimdi burada bu sarnışlar Osmanlı döneminde de bir nevi kullanıla geldi.
10:33Aslında caminin altında yaklaşık olarak 6 metre ve daha fazla uzunluğunda sarnışların olduğunu biz biliyoruz.
10:41Buraya girişler de mevcut.
10:42Fakat şunu hemen belirtelim.
10:44Bizans yeraltı sarnışlarıyla İstanbul'un su ihtiyacını karşılayan bir medeniyetti desek yanlış yapmış olmayız.
10:53Bununla beraber şunu da hemen belirtelim.
10:55Hemen yanı başında yine Osmanlı dönemine ait bir kuyu söz konusu.
10:59Ve burada kuyu aslında bir yerde varacağı sonuç çeşme diyebiliriz.
11:04Bizans'ı yeraltı sarnışlarıyla özdeşleştirirsek İstanbul'un kendisini de ki Osmanlı sultanlarının büyük bir kısmının çeşme yaptırdığını,
11:16şehrin içerisinde birçok noktada su ihtiyacımızı doğalında, sokağın başında karşılayabileceğimizi gördüğümüzden
11:23Osmanlı'da bir su medeniyeti ve dolayısıyla bir çeşme bir çıktı olarak dışarıya bir ürün olarak çeşmelerin olduğunu,
11:32dolayısıyla Bizans'ı sarnışla özdeşleştiriyorsak, daha doğrusu bir remiz bir sembol üzerinden Bizans'ı öyle anlıyorsak,
11:39yeraltı sarnışları, Osmanlı'da çeşme medeniyetiydi desek çok büyük ihtimalle yanlış bir şey söylemiş olmayız.
11:47Çünkü, şunun için ifade ediyorum, su bütün medeniyetler için hayati öneme sahip çünkü biz susuz yaşayamayız,
11:54susuz hayatta kalamayız.
11:56Bunu sadece yazın sıcağında içtiğimiz bir su olarak düşünmeyin.
11:59Ekinleri su olmazsa yeşeremez ve biz o ekinler olmazsa hayatta kalamayız.
12:05Dolayısıyla şunu ifade etmeye çalışıyorum, Nil Nehri'nin gitgelleri, aktığı, coştuğu dönemleri hesaplayarak
12:12nasıl ki Antik Mısır döneminde bir astronomiye dair ciddi bir gelişim olduysa,
12:18o da suyun etrafında, insanlar su etrafında yaşayabildikleri için.
12:23Tabii büyük bir imparatorluk, büyük bir medeniyet inşa etmek istiyorsanız,
12:28hiç şüphesiz şehrin içerisindeki bu su problemini çözmeniz gerekiyor.
12:32Sarnıca giden noktalardan bir tanesi de bu.
12:35Tabii hem izin almak lazım hem de hakikaten tehlikeli bir iniş.
12:38Çünkü yaklaşık olarak 6 metre derinliğe iniyorsunuz.
12:41Parantez içerisinde burayı tekrar göstermek istedim.
12:44Ve caminin öbür tabhanesine doğru ilerlerken büyük bir medeniyetin olmazsa olmazı,
12:50hiç şüphesiz klasik dönem için söyleyecek olursak,
12:53bir suyu nasıl kullandığı, suyu nasıl muhafaza ettiği,
12:57hele ki bu Anadolu topraklarında ve İstanbul'da bu su ihtiyacının nasıl karşılandığı önemli bir şey.
13:03Tabii Haliç'in bu dik yamacında İstanbul'u ve Haliç'i gerçekten büyük bir manzarası var.
13:09Hem karşıya hem Galata Kulesi'ni hem Üsküdar'ın sırtlarını biraz daha sağa doğru baktığınızda
13:14Süleymaniye'yi ve Tarihi Yırmada'nın da bir kısmını görebildiğiniz,
13:18aslında önemli bir noktaya inşa ettirilen Yavuz Sultan Selim Camii,
13:22önemli bir vakıf eseri olarak bugün hala ayakta.
13:25Ve bizim de gerçekten onu anlamamız için bizlere çok fazla veri sunan önemli camilerden bir tanesi.
13:33İç avluya geçen şu kapıyı da gösterip yine tabahaneye doğru döneceğim.
13:37Burası da az önce biz bu avlunun, iç avlunun öbür tarafında başladık programımızda.
13:44Dolayısıyla burada şu an başka bir kapıyı görüyoruz.
13:47Bu da az önce bahsettiğim yine son örneği, Osmanlı'nın klasik döneminde tabanelerin son örneği diyebileceğimiz bir yapı söz konusu.
13:56Hakikaten bu camiye dışarıdan baktığınızda ki içeriği gösterme imkanımız olacak,
14:01içeriği gördüğümüzde bambaşka bir yapıyla karşı karşıya olduğumuzu hemen belirtelim.
14:07Tabii bu camide gerçekten anlatılacak çok fazla şey var.
14:10Bunlardan bir tanesi buradaki kapıların, işte geçme kapılar içeride kündekariye dair pencere kenarlarındaki o kapıların orijinalliği.
14:21Hakikaten estetik açıdan müthiş.
14:24Türbe içerisindeki Çiniler biraz daha bizi Asya topraklarına, işte Özbekistan'a, biraz İran sarılığı da mevcut o Çinilerde.
14:32Türbe kenarında.
14:33Yavuz Sultan Selim Han'ın türbesine girdiğinizde girişte bir sağda bir solda üzerinde ayetler de var.
14:38Birazdan onları da anlatacağım.
14:40Fakat oraya gittiğimizde o Çinilerin kendisi de burada konuşulması gereken önemli tezyini parçalardan,
14:48süsleme sanatının en güzel örneklerinden bir tanesi.
14:51İçeride, şu an tabii bu kapıyı görünce hatırladım, caminin içerisindeki iç kapılarda,
14:57iç yani pencere kapılarında ve türbede de bu mevcut.
15:00Kündekari'nin en güzel örneklerini görebildiğimiz bir cami.
15:05Şimdi burada şunu hemen ifade edelim.
15:07Hazır tabhanenin önündeyiz, girişindeyiz.
15:10Bu misafirhaneler, yani şöyle düşünün 1500'lü yıllarda veya 1600'lü yıllarda işte Selanik'ten İstanbul'a geldiniz.
15:18Veya işte Konya'dan İstanbul'a geldiğinizde kalacak bir yer arıyorsunuz.
15:22Ve dolayısıyla bir müderrisi olabilirsiniz, bir derviş olabilirsiniz.
15:26Tabhaneli camiler var ve bunlar halka açık.
15:29Bu anlamda zaten vakıf eseri oluyor.
15:31Ve bir vakıf eseri olmaklığını biz burada görüyoruz.
15:35Gelip kalabildiğiniz, aslında kendi geldiğiniz şehirden buraya getirdiğiniz hikayeler mevcut.
15:42Kendi şehrinizde elde ettiğiniz, tahsil ettiğiniz ilim mevcut.
15:45Buraya aslında heybeniz dolu olarak geliyorsunuz.
15:48Ve burada karşılaştığınız başka alimler, başka müderrisler veya burada oturan bir başka milletten insanı da bu caminin şu an arkamda
15:58görmüş olduğunuz misafirhanesinde, tabanesinde görüyorsunuz.
16:02Ve onlarla bir nevi bilgi alışverişinde, duygu alışverişinde bulunuyorsunuz.
16:07Bu bize şunu getiriyor.
16:08Yani kültürel geçişliliği, şehirler arasındaki bağlantıyı ve tarihin kendi döneminde tezahür ettiği en güzel mekanlardan bir tanesi olarak bu tabhaneler
16:22mevcut.
16:22Bunların Anadolu'da hala örnekleri mevcut.
16:26Ben kendim de tecrübe ettim.
16:28Hala köy camilerinde camiye bitişik, Ramazan aylarında iftar yapılan ve bir şekilde sohbetlerin devam ettiği köy odaları var.
16:37Bu köy odaları da aslında bu tabhanelerden mülhem veya bu tabhaneler o köy odalarından mülhem diyebiliriz.
16:44Kültürün en somut halde, kristalize olduğu, böyle gözle görülür hale geldiği noktalardan bir tanesi olarak ben bu tabhaneleri çok önemsiyorum.
16:55Çünkü bizler bir yolculuğa çıktığımızda, yolumuz bugün Anadolu'da herhangi bir köye gittiğinde, bir Ege'de, Akdeniz'de, İç Anadolu'da, Doğu'da bir misafirhane
17:05vardır.
17:05Ve orası ortak bir misafirhanedir.
17:08Dışarıdan birisi geldiğinde oradan ağırlanır.
17:10Veya yolu oradan geçen bir dervişin, bir müderrisin, bir alimin uğrayabileceği, o gece konaklayabileceği, hatta oradan insanlarla görüşebileceği bir yer.
17:20Burada İstanbul'da bugün bulunduğumuz bu noktada, Haliç'i yukarıdan gören bir noktada Yavuz Selim'in isteğiyle, onun adeta kendisinin belirlediği
17:31fakat oğlu Kanuni Sultan Süleyman'ın inşasını tamamlattığı bir salatin cami olarak Yavuz Sultan Selim caminin tabhanelerini özellikle sizinle paylaşmak
17:42istedim.
17:43Gelin hep beraber caminin hemen kıble tarafında bulunan Yavuz Sultan Selim'in türbesi ve orada bulunan Ayşe Hafsa Sultan ki
17:51Manisa'yla doğrudan bağlantılı bir valide sultandır.
17:55Ve Sultan Abdülmecid'in türbesini birlikte konuşmaya ve anlamaya çalışalım.
18:21Şu an caminin kıble duvarı bizim solumuzda kalıyor.
18:27Ve hemen karşımızda Yavuz Sultan Selim'in türbesi mevcut.
18:30Bu türbeye dair bölümde vaktimiz el verdiği müddetçe anlatacaklarım var.
18:35Bunların başında kaftan söz konusu.
18:38Şimdi Mısır seferinden dönerken ya da bir başka rivayette başka bir seferden dönerken hocası Ebni Kemal'le birlikte atın üzerinde
18:46yolculuk yapıyor Yavuz Sultan Selim.
18:49Bu yolculukta hocasının atının ayağından bir çamur Yavuz Sultan Selim'in kaftanı üzerine geliyor.
18:56Bu kaftanın üzerine çamur sıçraması üzerine tabi etrafta diğer askerler ve şey de görmekte bunu.
19:03Yavuz Sultan Selim hiddetli birisi.
19:05Ki hocası da olsa en azından çekinmekte.
19:07Çünkü hakikaten güçlü bir lider.
19:10Bu durumda ne olacaktır?
19:11Ve orada bir tedirginlik bir adeta kısa sürede bir kaos gibi bir durum söz konusu oluyor.
19:16Bu sırada Yavuz Sultan Selim hocasının atının ayağından gelen çamurun kendisi için bereket ve bir şeref olduğunu ifade eder.
19:25Ve dolayısıyla öldüğümde sandukamın üzerine bu kaftanımın konulmasını istemektedir.
19:31Dolayısıyla bugün Yavuz Sultan Selim'in türbesi içerisine girdiğinizde sandukanın hemen üzerindeki kaftan bu az önce anlattığım hikayeyle birlikte bir
19:41gerçeklik kazanıyor.
19:42Ve türbe içerisindeki en önemli hikayeye ve bir rivayete sahip malzemelerden bir tanesi.
19:49Mimari açıdan baktığımızda türbe hakikaten çok güzel inşa ettirilmiş.
19:53İçeriye girdiğimizde sağ tarafta daha türbe kısmına girmeden sağ ve sol tarafta iki tane orijinal Çin'i örneğini görmekteyiz.
20:01Üzerindeki o sarı desenlere dikkat edin.
20:03Hem İran esintisi mevcut hem de aslında bugün bizim Özbekistan'da, Buhara'da, Semerkant'ta gördüğümüz Çin'ilerden diyebiliriz.
20:11Tabi bu caminin haziresi çok kıymetli.
20:14Türbe içerisinde yine ifade etmek istediğim, sizinle paylaşmak istediğim bir taş var.
20:20O taş şöyle bir şey.
20:21Taşın üzerinde Arapçası yazıyor.
20:23Bu Muhyiddin İbn Arabi'nin metinlerinde geçen bir ifade.
20:28Sin, şına girdiğinde mim, ızhar olur.
20:31Yani ortaya çıkar şeklinde bir ifade.
20:33Fakat bu uzunca bir süre ne anlama geldiğine dair bizim bir bilgimiz yoktu.
20:37Metinlerde de buna dair anlatılan bir durum söz konusu değil.
20:40Fakat hocası yine İbni Kemal'le birlikte Yavuz Sultan Selim Mısır'a girdiğinde sonrasında Şam'a gittiği bir dönemde
20:46hocasıyla birlikte bunun aslında buradaki Sin'in Yavuz Sultan Selim'in, Selim ismindeki Sin olduğunu,
20:54Şin'in Şam olduğu, mim'in de Muhyiddin İbn Arabi olduğunu.
20:57Yani aslında türbesinin tam olarak nerede olduğu bilinmeyen Muhyiddin İbn Arabi'yi
21:02Yavuz Sultan Selim Şam'a girdiğinde ortaya çıkacaktır şeklindeki ifadeyle bize anlattığını biliyoruz.
21:08Dolayısıyla türbeye girdiğinizde sol tarafta Arapçası mevcut.
21:12Altında izahı da var.
21:14O taşın böyle bir anlamı olduğunu da hemen belirtelim.
21:17Yine türbeye girdiğinizde yukarıda bir şiir mevcut.
21:20Bu şiir de önemli.
21:22Bu Abdülhak Hamid'in şiiridir.
21:24Yine 93 Harbi sırasında genç bir delikanlı iken yazdığı,
21:27biraz böyle o duyguları dağıtmak için yazdığı bir şiirdir.
21:31Fakat 1918'de bizim 1. Dünya Harbi'nden galip çıktığımız bir dönemde türbe içerisine asıldığını biliyoruz.
21:39Hemen kıble tarafındaki türbe Yavuz Sultan Selim'e ait ve içeride özellikle dikkat etmeniz gereken,
21:44buraya uğradığınızda bir Fatiha okumak istediğinizde,
21:47türbe içini gezdiğinizde mutlaka bunlara da dikkat etmeniz gerektiğini vurgulamak için söylüyorum.
21:52Hemen yanı başında Ayşe Hafsa Sultan.
21:55Bir valide sultandır.
21:56Daha sonrasında Kanuni Sultan Süleyman Padişah olduğunda valide sultan ünvanını alacaktır.
22:02Ayşe Hafsa Sultan'ın türbesi ise 1800'lü yılların sonunda bir depremde yıkıldı ve uzunca süre burada böyle metruk halde
22:10diyebileceğimiz haldeydi.
22:12Fakat 2016 yılında özellikle Manisa'da Kula semtinden insanların yola çıktığı
22:17ve onların inşasında orijinaline gerçekten oradaki Alman arşivlerinden yola çıkarak da
22:23fotoğraflardan da orijinalinin nasıl olduğuna bakılarak tekrardan aslına uygun bir şekilde inşa ettirildi.
22:30Manisa vurgusunu şundan dolayı yapıyorum.
22:31Ben de Manisa'da büyüdüm.
22:32Lise yıllarım, gençlik yıllarım Manisa'da geçti.
22:34Mesir Camisi vardır.
22:35Manisa'da meşhur Sultan Camidir aslında o.
22:37Ayşe Hafsa Sultan hastalanır.
22:40O dönemde Manisa'da Merkez Efendi hem bir hekim hem hakim yani hem hikmet sahibi hem bir tıp doktoru diyebileceğimiz ünvanlara
22:49sahip bir bilgindir, bir bilgedir.
22:51Dolayısıyla Ayşe Hafsa Sultan'ın iyileşmesi için hazırlamış olduğu o kür bugün de mesir macunu olarak Manisa'da her yıl düzenlenen
23:00şenlikte insanlara ikram edilir ve lokumu vesairesi bir sürü yapılır.
23:04Dolayısıyla Ayşe Hafsa Sultan'ın Manisa ile olan doğrudan bu bağlantısını da türbesinin yanına gelmişken Manisa'ya bir imaret yapmış
23:12olması, katkıda bulunması hasebiyle özellikle türbesinin yanı başında bunları da anmak istedim.
23:33Hazirelerin içerisinde, türbe kısmının önündeyiz.
23:36Caminin tam olarak kıble duvarının karşısında ilk gördüğünüz Yavuz Sultan Selim Han'ın türbesi ki onun iç detaylarından bahsettik.
23:45Hemen yanı başında Ayşe Hafsa Sultan'dan bahsettik.
23:47Kendisi bir valide sultandır.
23:49Dolayısıyla Manisa ile olan bağlantısını da biraz olsun kısaca izah etmeye çalıştım.
23:54Hemen yanı başımızda şehzadelerin burada metfun bulunduğu bir türbe söz konusu.
24:00Bu türbede de yine Osmanlı'nın sultanlarının bazı çocuklarının burada metfun olduğunu biliyoruz.
24:06Arkamızda görmüş olduğunuz da Sultan Abdülmecid Han'ın türbesi.
24:09Kendisi Osmanlı döneminin 31. padişahı.
24:13Bizim günümüze yakın bir tarihte padişahlık yapmış sultanlardan bir tanesi.
24:19Ve bu hazirede olması da gerçekten enteresan.
24:21Kendisinin dedem dediği Yavuz Sultan Selim'e olan hem sevgisi hem hayranlığı hem onun kutsal emanetleri getirerek
24:28Yavuz Sultan Selim'in kutsal emanetleri getirerek Abbasi Devleti'nin son halifesi 3. mütevekkiliden alıp hilafeti Osmanlı topraklarına getirmiş olması.
24:41Ve orada o kutsal emanetlerle beraber Hırka-ı Şerif'in burada uzunca bir süre muhafaza edilmesi.
24:46Ve sonrasında Sultan Abdülmecid'in yine bu bölgede Hırka-ı Şerif Camii olarak bildiğimiz o camiye aktarması da
24:53Burayla doğrudan bağlantısı olduğunu söyleyebileceğimiz bir durumdur.
24:58Burada Sultan Abdülmecid'in hem Yavuz Sultan Selim'e olan sevgisi hem de ona olan hayranlığından dolayı buraya defnedilmiştir.
25:05Bununla beraber şöyle kısaca bir bilgi verelim.
25:07Sultan Abdülhamid Han'ın da aslında bu türbelerde yani Yavuz Sultan Selim'e çok yakın bir şekilde defnedilmek istediğini biliyoruz.
25:15Fakat dönemin siyasi atmosferi buna müsaade etmemiştir diyerek burayı bir virgülle devam edelim.
25:22Çünkü politik tarihe girersek oradan çıkamayız.
25:25Ama en azından Sultan Abdülhamid Han'ın da burada metfun olmak istediğini, buraya defnedilmek istediğini biz biliyoruz.
25:31Ve şunu da söyleyelim.
25:32Yani Sultan Abdülmecid için kendisinin Osmanlı'nın son döneminde yaptırdığı eserlerde ciddi bir barok ve neoklasik bir usulle yaptırmış olduğu
25:40camiler ve süslemelerle
25:42İstanbul'u gerçekten baştan sona yeni usulle yaptırdığı camilerle donatmıştır diyebiliriz.
25:49Ve bunların en başında aklımıza gelen ki Dolmabahçe'de yine Ortaköy'de Mecidiyye Camii yani 19. yüzyılın güzel örneklerinden bir tanesidir.
25:59Oralarda defnedilmek istememiş ve buraya özellikle getirilmesi gerçekten önemli noktalardan bir tanesidir diyebiliriz.
26:08Burada Yavuz Sultan Selim Camii'nin türbe kısmında kendisi Hafsa Sultan, Şehzadeler ve Sultan Abdülmecid'in türbeleri bulunmakta.
26:18Yolunuz İstanbul'a düşerse, Haliç'i yukarıdan izlemek isterseniz bir yanda tam karşıda Galata Kulesi ve Üsküdar'a kadar görebildiğimiz
26:27ki yakın dönemde yaptırılmış olan
26:29Çamlıca Camii'ni bile görüyoruz. Yine sağ tarafta Süleymaniye Tarihi Yaramadan'ın bütün bu panoramik diyebileceğimiz görüntüsüyle beraber
26:38hem tarihi 1500'lü yıllara hem de Osmanlı'nın en güçlü olduğu ve o gücünü hem sanatta ki burada kündekari
26:46tekliğe yapılmış içerideki pencerelerden tutun da
26:49cami içerisindeki o Çiniler sade de olsa az da olsa müthiş bir sanat örneğini gördüğümüz ve tabaneli camilerin son örneği
26:58diyebileceğimiz bir camiye mutlaka uğramanızı öneririm.
27:02Çünkü burası hakikaten işte Çarşamba semtiyle insanların yaşadığı bölgelerden bir tanesi.
27:08Bugün burada tarihe çıktığımız yolculukta yolumuz Yavuz Sultan Selim'le kesişti ve onun belirlediği bir noktada fakat ömrünün vefa etmemesinden
27:19dolayı görmediği adeta bir külliye olarak inşa ettirilen
27:23Evliya Çelebi'nin İstanbul'u anlattığı bahislerde sıkça bahsettiği bir yere düştü.
27:29Bizler tarihin bu sayfasını aralarken anlamaya çalıştık, hissetmeye çalıştık.
27:35Yüzyıllar öncesinde yapılmış bir vakıf eserinin günümüzde neye tekabül ettiğini hep birlikte anlamaya çalıştık.
27:41Sizler de İstanbul'a yolunuz düşerse mutlaka uğramanız gerektiğini tekrar vurgulamak istiyorum.
27:47Bölümlerimizin tekrarını ülketv.com'dan ve YouTube hesabından izleyebilirsiniz.
27:52İstanbul'a vakıf eserlerine ve tarihe hoşça bakmanız dileğiyle.
28:27İzlediğiniz için teşekkür ederim.
28:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:09Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.
Yorumlar