- 1 gün önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:03Tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimiz programında bu hafta Aziz Mahmut Hüdayi Külliyesi ve Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri'nin türbesindeyiz.
01:11Bu hafta İstanbul'un manevi mimarlarından birisini yani Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri'ni, Üftade Hazretleri'ni ve Celvetiye Tarikatı'nı
01:21konuşacağız.
01:21Buyurun hep beraber ziyarete başlayalım.
01:30Tasavvuf tarihimizde önemli isimlerden bir tanesidir Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri.
01:35Biraz da Üsküdar'ın ve İstanbul'un manevi mimarı diyebiliriz.
01:39Çünkü İstanbul'da en fazla ziyaret edilen türbelerden ve ziyaretgahlardan bir tanesidir.
01:46Özellikle Beşiktaşlı Yahya Efendi, Zümbül Sinan Hazretleri, belki Yuşa Tepesi bunların dışında Eyüp Sultan dışında İstanbul'da en fazla ziyaret edilen
01:57türbelerin başında gelmekte.
01:59Tabii bunu kendisinin hem Celvetiye Tarikatı'nı hem Hüdayi yolunu birlikte konuşmak ve bunları birlikte anmak gerekiyor.
02:06Gelin türbenin içerisinde ziyaretimize devam edelim.
02:25Tasavvufun özünde halvet ve celvet aslında makamları ifade eden iki önemli kavram.
02:33Bugün hem halvetiye tarikatı hem celvetiye ile ilişkisini konuşmadan önce bu ikisinin birbiriyle aslında daha sonrasında celvetiye tarikatı olarak anılacak
02:44olan bu tarikatın ki sistemleştiren kişi onu bir tarikat hüviyetinde daha öncesinde elbette bir celvetiyelik vardı.
02:53Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri bunu biraz sistemleştiren kişi olduğu için bu iki kavramı açmakla aslında bugünkü programa başlamak istiyorum.
03:02Çünkü burada aslında hemen şunun da altını çizelim.
03:06Bizler bu maneviyat erlerinin, tasavvuf büyüklerinin huzurunda, onların huzurunda bunları konuşurken aslında kendilerine olan sevgimizin ve muhabbetimizin bir vesile olması
03:17adına biz bunları burada anlatıyoruz.
03:19Yoksa elbette hiç şüphesiz bizim bu konuları çalışan burada hem tasavvuf tarihini hem halvetilik ve celvetiye tarikatını hem de Aziz
03:29Mahmut Hüdayi Hazretlerinin hayatını anlatan, onun eserlerini, şiirlerini bize aktaran hiç şüphesiz alimlerimiz var.
03:35Fakat burada hem İstanbul'da bir vakıf kültürü olarak bu külliyenin kendisini anlamak için bugün Hazretin huzuruna geldik.
03:44Dolayısıyla burada birkaç kavram üzerinden hem tasavvuf tarihini hem Aziz Mahmut Hüdayi Hazretlerinin yolculuğunu bu manevi yolculuğuyla beraber bunları anlamak
03:55adına bir vakıf eserini hem türbenin kendisini şu an içerisinde bulunduğumuz hem de bir manevi şahsiyet olarak İstanbul'da en fazla
04:03ziyaret edilen bir türbe olmaklığıyla birlikte onları anlamaya çalışacağız.
04:07Gelelim kavramlarımıza. Halvet ve celvet. Aslında halvet, halvete girmek tasavvuf tarihinin en önemli kavramlarından bir tanesi.
04:17Çünkü bir derviş manevi yolculuğa başladığı anda aslında en temelde yapmak istediği şey kendisini dış uyaralımlardan koruyup kendi manevi yolculuğunda
04:29kendisiyle ve Rabbiyle baş başa kalma çabasına kısaca halvet diyebiliriz.
04:35Fakat burada Muhittin İbni Arabi'nin bu konudaki yorumlarının etkisiyle de şöyle bir yorum yapılmakta.
04:43Şimdi bir derviş, bir Müslüman, Allah'a inanan birisi her ne kadar kendisini dış uyaranlara karşı kapatsa da bir yerde
04:51yalnız kalma ihtimali yoktur.
04:53Bu yalnız kalma ihtimalinin olmaması şu demek. Yani Cenab-ı Hak her daim hazır ve nazır bir biçimde insanı gören
05:04ve insanın aslında mutlak anlamda yalnız kalamadığını da ifade eden bir kavramdır.
05:10Şimdi böyle olunca celvet aslında biraz da açığa çıkmak anlamına da gelmekte.
05:15Dolayısıyla bizler her ne kadar kendimizi dış uyaranlara kapattığımızda içeride Cenab-ı Hak'la beraber kaldığımızı yani halvetin mutlak anlamda
05:24halvetin mümkün olmadığını da biraz daha tasavvufun diğer büyüklerinin öğretileri üzerinden biliyoruz.
05:32Burada celvetiliğin hiç şüphesiz Aziz Mahmut Hüdayi Hazretlerinden önce özellikle İsmail Hakkı Bursevi'nin bize aktardığı bilgilerden bir eşit şüphesiz
05:43tarikatın erken dönemlerdeki tarihi hakkında bilgilerimiz sınırlı.
05:48Fakat bununla beraber öncesinde küçük bir hilal ondan sonra yarım ay fakat Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri döneminde ise tam olarak
05:57dolunay olarak ifade edilmiştir.
05:59Bu celvetiliğin bir açıdan Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri ile tamamlandığını ve sistematik halde bir tarikat bütünlüğü içerisinde öğretileriyle, zikir meclisleriyle,
06:13zikir adabıyla, kendine has yöntemiyle başlı başına bir celvetilik olarak, bir tarikat olarak günümüze kadar ulaşmasındaki en önemli isimlerden bir
06:23tanesi.
06:24Hiç şüphesiz Aziz Mahmut Hüdayi olduğu için burada onunla anılması ve bu tarikatın piri olarak anılmasının temel sebebi de budur.
06:33Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri kimdir?
06:35Bu aslında çok güzel bir soru çünkü yaşadığımız şehirde, yaşadığımız ülkede manevi büyükleri bilmek bizim önümüzde bir yol aydınlatıcı, birer
06:47kandil gibi yolumuzu aydınlatan şahsiyetleri bilmek demektir.
06:50Çünkü kendisi aslında büyük bir yani Bursa kadısı olmak bugün için neye ifade ediyor biraz bunun üzerine de konuşmak lazım.
06:59O kadılıktan yani hiç şüphesiz anlatılan sembolik hikayeler var.
07:04İşte kadıyken yaşadığı bazı menkıbe olarak aktarılan bu hikayeler söz konusu.
07:09Fakat görebildiğimiz kadarıyla aslında çocukluktan itibaren medresede okurken de tasavvufla alakalı bir şey söz konusu, bir bilgi birikiminin söz konusu
07:19olduğunu düşünüyoruz.
07:20Burada şunu ifade edelim, kendisi Bursa kadısı sonrasında bir manevi yolculukla beraber Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri oluyor.
07:27Kadı Mahmut, Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri oluyor.
07:30Bu değişimin ardındaki etki hiç şüphesiz Üftade Hazretlerindedir.
07:34Üftade Hazretlerinin etkisiyle Kadı Mahmutken sonrasında Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri olmuştur.
07:41Peki burada bu yolculuğu yaparken özellikle bize aktarılan bir menkıbe söz konusudur.
07:48Tabi biraz parça parça anlatacağım çünkü burası İstanbul'da gerçekten çok fazla ziyaretçinin olduğu bir bölge olduğu için bizler ister istemez
07:57hem onları dışarıda bekletiyoruz hem de bir yerde burada çekim yapmanın zorluğunu da gösteriyorum.
08:02Aslında bu Hazretin bugüne kadar çok fazla ziyaret edilmesinin de hiç şüphesi sebepleri vardır.
08:08Fakat Üftade Hazretleri ile olan ilişkisini anlatmaya şöyle başlayalım.
08:12Kendisi en azından o yolculuktaki bir merhaleyi şöyle ifade etsek doğrudur diye düşünüyorum.
08:19Çünkü bu ciğer satma meselesi.
08:22Yani Kadı demek bugünün anlam dünyasında şöyle bir şeye tekabül ediyor.
08:27Yani başyargıç diyebilirsiniz, o dönemin hakimi diyebilirsiniz, savcısı diyebilirsiniz.
08:33Yani en temelde toplum içerisinde yüksek statüde ciddi bir hakimiyet alanı bulunan ve gerçekten tırnak içerisinde söyleyecek olursak toplumun eliti
08:45diyebileceğimiz bir noktada özellikle ilim noktasında da çok yüksek bir mertebede olan bir zatın bir dergaha, bir tekkeye gidip orada
08:54onu da ayrıca yani o tasavvufi işlemi ayrıca tedris etmesi de önemli bir noktaya tekabül ediyor.
09:01Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri Üftadi Hazretleri'ne gidince orada sen çok varlıklısın, her şeyin var.
09:07Bu kapıda yani neye ihtiyacın var ki bu kapıya geldin minvalindeki açıklamalardan sonra Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri tabii öncesinde yaşadığı
09:16bazı durumlardan dolayı Üftadi Hazretleri'ne bağlanmak istemekte.
09:20Burada Üftadi Hazretleri'nin kendisine madem öyle Bursa sokaklarında ciğer sata demiştir.
09:26Şimdi bu ciğer sat demesinin ardında biraz tasavvufun inceliklerini de düşünmemiz gerekiyor.
09:34Yani en temelde şunu söyleyelim.
09:36Bugün diyelim ki böyle bir sistematize edilmiş bir tasavvuf öğretisi ve bir mürşidi Kamil'in huzuruna gittiğinizde herkese hadi sen
09:46bundan sonra ciğer sat demeyecektir.
09:48Yani şunu ifade etmeye çalışıyorum.
09:51Ciğer satmak ki bunu sembolik olarak ele aldığımda ciğer satmak herkesi nefsini terbiye etmez.
09:57Burada şunu ifade etmeye çalışıyorum.
09:59Her ne kadar bizim tasavvuf tarihinde sistematize halde bize aktarılan her tarikatın, her mürşidi Kamil'in tasavvuf tarihi içerisinde bir
10:10öğretisi ve bununla beraber bize aktarılan bir metodu olsa bile mürşid-mürit ilişkisinde müridin yetişmesine en uygun yöntem neyse mürşidi
10:22Kamil'ler onlara onu tavsiye ederler.
10:25Burada şöyle bir şey demek istiyorum. Herkes ciğer satarak nefsini terbiye edemez veya kimi mürşidi Kamil'ler müritlerine tarih içerisinde
10:34evladım sen ilim tahsil et demiştir.
10:36Bir başkasına sen şu işi yap demiştir.
10:38Dolayısıyla burada yekpare bir öğreti, yekpare bütünlüklü anlamda bu bir bütünlüğü ifade eder, bir yöntemi vardır fakat herkes aynı metotla
10:49o kemali kazanamaz.
10:51Dolayısıyla tasavvufun bir diğer tanımı olarak şunu ifade edecek olursak kesbi kemal seyri cemal yani orada kesbi kemal dediğimiz olgunlaşma,
11:01kemale erme özellikle bugün halvetilik ve işte celvetiye tarikatını konuşacak olursak bu varlığından soyunma ve buradaki varlığını Cenab-ı Hakk
11:13'ın varlığıyla adeta bunların hepsinin metaforik ve önemli başka anlamları olduğunu bilerek ve dikkatli kullanmaya çalışıyorum.
11:21O varlıkta bütünleşmeye çalışmak tek yöntemle olmaz.
11:25Dolayısıyla her tarikatın, her yolun, her meşrebin kendine has tavırları ve zikir adabı, yetişme tarzı bir ders olarak okuttuğu zikir
11:37bile kendine has bir tavır içerisinde mevcuttur.
11:41Dolayısıyla Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri'ne en uygun yöntemi Üstad-ı Üftade Hazretleri ona en uygun gördüğü yöntem neyse onu
11:50yapmıştır ve bize aktarılan bilgiler içerisinde yaklaşık olarak 3 yıl içerisinde seyri sülükünü tamamlamıştır.
11:56Şimdi Üsküdar'da Üsküdar'ın kalbi diyebileceğimiz ki İstanbul'a gelen ziyaretçilerin gittikleri en önemli noktalardan bir tanesinin Aziz Mahmut Hüdayi
12:07Hazretleri'nin olmasının ardında bir duası var.
12:10Bu duayı buradan çıkmadan biz de tekrar sizinle paylaşacağım.
12:14Biz de edeceğiz o duaya nail olabilmek için.
12:17Dolayısıyla şunu ifade edelim buranın çok fazla ziyaretçisinin olmasının ardında da hiç şüphesiz o duanın da etkisi var.
12:25Şimdi duaya geçmeden önce şunu ifade edelim.
12:28Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri hayattayken ve hemen sonrasında yaşadığı dönemde İstanbul'da ona bağlı olarak ki burası bir merkez tekke yani
12:37bir asitane olarak hizmet etmiştir.
12:40Yaklaşık 30'a yakın 30 civarında Halveti ve Celvetiye tarikatının tekkesi olduğu bilinmekte.
12:47Bunların ciddi bir kısmı Üsküdar ve çevresindedir.
12:50İstanbul'un diğer kısımlarında da bu tekkenin başka şubeleri bulunmuştur.
12:54Bunu şunun için ifade ettim.
12:56Yani yaşadığı dönemde de sonrasında da ciddi bir etki bırakmış bir gönüleri bir maneviyat eri bir ilim öncüsü olarak Aziz
13:04Mahmut Hüdayi'yi biz alıp okumaya dinleyip anlamaya çalıştığımızda bunu görüyoruz.
13:09Çünkü bir dua almıştır.
13:11Padişahlar ardınca yürüsün ve bu dua gerçekleşmiştir.
13:14Dolayısıyla şunu diyebiliriz yani 7 ya da 8 yanlış hatırlamıyorsam Osmanlı padişahını görmüş ve onların bir kısmıyla irtibat kurmuş ve
13:25bazılarına mektuplar yazmıştır.
13:27Burada kendisinden sonra bile ciddi anlamda onarım gerektirdiğinde bu külliyenin kendisi türbe dışındaki etraftaki diğer noktaların tamamı Osmanlı'nın son
13:39dönem padişahları tarafından yine sultanları tarafından buraya hizmet edilmiş ve burası muhafaza edilmeye çalışılmıştır.
13:46Bunlar Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri'nin huzuruna geldiğimizde ilk etapta tasavvufla, tasavvufun kavramlarıyla, halvet ve celvetle alakalı aklımıza ilk gelenler.
13:58Bunlarla beraber aslında silsileyi takip ettiğimizde bir yerde hem halvetilikle doğrudan bağlantısı var aynı zamanda nakşilikle de bir bağlantısı olduğunu
14:08görmekteyiz.
14:09Çünkü hem nakşilikte hem de celvetiye tarikatı içerisindeki bazı kavramların ve uygulamaların tırnak içerisinde bu öğretilerin ortak olduğunu görmekteyiz.
14:20Bu da şöyle bir noktaya tekabül ediyor.
14:22Örneğin nakşilikte bulunan nazar berder kadem veya halvet der encümen bunları açıklayacağız.
14:28Bununla beraber hafî zikir meselesi de yine bir parça olarak, bu uygulamanın bir parçası olarak Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri'nin
14:37sistemleştirdiği bu tarikatın içerisine devam etmiştir.
14:40Halvet der encümen aslında şöyle özetleyebiliriz.
14:45Bu tarikatların kesişim kümesi içerisinde, halkın içerisinde hakla beraber.
14:51Bu önemli bir kavramdır.
14:52Yani ki birazdan zikir usullerine dair, bizler zikir usullerine dair o konuşmayı yaptığımızda şunu göreceğiz.
15:00Aslında varılmak istenen nihai hedeflerden bir tanesi de aslında halkın içerisinde halkla beraber olmak.
15:07Yani halvetin kendisi tasavvufun özünde elbette hiç yani şu örnekler var.
15:14Tamamen uzet hayatı yaşayan, doğal bir mağara içerisinde yani mağaradan kastım kendini dış dünyaya kapatacak bir noktada insanların halvet yaşadığını
15:24gördüğümüz örnekleri var.
15:26Bununla beraber tamamen halkın içerisinde de bir nebze çok fazla iştigal eden örnekler de var.
15:32Fakat orta yolun kendisi, burada orta yoldan kastım tasavvufi öğretinin ana caddesi.
15:38Burada Ahmet Murat Hoca'dan mülhemle yakın bir dönemde bir röportajını dinledim.
15:42Bu ana caddenin kendisi önemlidir.
15:44Yani halkın içerisinde hakla beraber olmak.
15:47Bunu ekonomik düzlemde de aynısı söz konusu.
15:49Bir hırka bir lokma hiç şüphesiz tasavvuf tarihinin önemli kavramlarından, felsefesinden bir tanesidir.
15:56Burada kalbinizde olmaması bazı şeyleri kalbinizden çıkarmaya dair.
16:00Bunun aynısı halkın içerisinde hakla beraber olmanın kendisini biz tarikatların büyük bir kısmında görüyoruz.
16:08Fakat bunu sistematik halde nakşiliğin bir belirtisi, bir özelliği olarak gördüğümüz zaman aynı şekilde celvetiye tarikatı içerisinde de ortak noktalardan
16:17bir tanesidir.
16:18Bununla beraber şunu da hemen ifade edelim.
16:21Hafi zikir dedik.
16:22Tasavvuf tarihinde birden fazla zikir adabı ve çeşidi, hatta bazen bir tarikat içerisinde birden fazla mürşidin, tarihin farklı dönemlerinde farklı
16:32zikir adabını, zikir çeşitlerinin olduğunu görüyoruz.
16:36Fakat en temelde cehri zikir ve hafi zikir olmak üzere iki zikir metodu vardır.
16:42Burada Hazreti Ali'ye dayandığını, Hazreti Ali'den gelen bir silsile olduğunda, neredeyse çoğu oradan gelmektedir bu arada tarikatların,
16:52cehri zikir yaparlar ve sesli zikir yaparlar.
16:54Ama nakşiliğin temel özelliklerinden bir tanesi zikri hafidir.
16:58Yani gizli, içeriden yapılan bir zikirdir.
17:01Dolayısıyla bu ortak noktalarından bir tanesi hafi zikri de barındırmış olmasıdır.
17:06Müzik
17:08Müzik
17:12Müzik
17:18Müzik
17:21Müzik
17:23Müzik
17:35Özellikle her tarikatın kendine has zikir adabı olduğunu biz bilmekteyiz.
17:40Fakat Halvetiye ve Celvetiye özellikle tarikatında şunu net olarak bilmekteyiz.
17:46Özel ilk etapta cehri zikrin yani sesli bir zikrin bir metot olarak verildiği özellikle ilk başlayan talebelerde bunun tavsiye edildiği
17:56tabii ki bir Mürşid-i Kamil ve bir işte hoca eşliğinde olan noktalar bunlar.
18:00Daha sonrasında ileriye doğru bir hafif zikre geçildiğini de biz bilmekteyiz.
18:06Burada şunu da hemen belirtmek istiyorum.
18:09Yani şu an biz aslında normal şartlarda çekim iznimiz olduğu için oradaki bariyerleri kaldırıp bu araya girdik.
18:15Fakat çok fazla ziyaretçisi olan bir türbe olduğu için şunu hemen belirtelim.
18:21Bir türbenin hem muhafazası hem buradaki türbedar arkadaşlara yardımcı olmak adına kurallara uymak gerekiyor.
18:29Yani siz sadece gelip belki bir 5 dakika 10 dakika ziyaretinizi yapıp çıktığınızı düşünebilirsiniz ama buraya binlerce insan geliyor.
18:36Çok kalabalık dönemde çok daha fazla insan geliyor.
18:38Dolayısıyla bu kalabalıklığın sizin sadece o günlük 10 dakika burada durabilirsiniz ama bu türbe adabına bir riayet etmek gerektiğini ve
18:48buna uymak gerektiğini özellikle belirtmek istiyorum.
18:51Buradan devam edelim.
18:53Özellikle Halvetiye'nin ve Celvetiye tarikatının mesela Bayramiye veya Hakkıiye dediğimiz şubeleri var veya Fenaiye dediğimiz bunlar oradaki özellikle Selamiye
19:05de var.
19:05Buradaki Selami Ali Efendi'den gelen bir kol.
19:08Özellikle Üsküdar'da çok fazla şubesi olduğunu hemen belirtelim.
19:12Bununla beraber bunu şunun için ifade ediyorum.
19:14Burada Celvetiye tarikatı daha sonrasındaki Şeyh Efendiler daha sonrasındaki bu mürşitlerin kendi sistematikleriyle beraber farklı isimlerle anıldığını da belirtelim.
19:27Burada Aziz Mahmut Hüdaya Hazretleri'ni özellikle etkilediğini bildiğimiz bir anlatılan bir menkıbe söz konusu.
19:35Bu menkıbeyi paylaşalım.
19:36Bursa'da o zaman Kadı Mahmut Efendi iken bir kadın şikayetçi olur.
19:42Kadınla kocası arasında şöyle bir mesele geçer.
19:45Ben bu sene hacca gitmezsem seni boşarım gibi bir anlaşma söz konusu.
19:50Fakat bu eskici babanın bu sene içerisinde hacca gitmediğini düşünmektedir eşi.
19:55Çünkü Kurban Bayramı'ndan iki gün önce bile Bursa'dadır.
19:59Fakat eskici baba Kurban Bayramı'ndan sonra haç farizası bittikten sonra ben haccımı yaptım.
20:08Dolayısıyla haccımı yerine getirdim.
20:10Bu durumda boşanmamızın bir anlamı yok ve yani sözümü yerine getirdim ve sözümü tuttum demektedir.
20:15Fakat kadın gözleriyle gördüğü iki gün öncesinde Bursa'da bulunan bir zatın eskici babanın hacca gitmesinin imkansız olduğunu söylemektedir.
20:23Fakat bu kadın durumu mahkemeye taşır.
20:26Gittikleri kişi Aziz Mahmut Hüdaya'dır.
20:28Burada Aziz Mahmut Hüdaya'yı peki bekleyelim o zaman haç kafilesi geldiğinde kendilerine soralım der.
20:35Bu kafile geldiğinde ise gerçekten sorarlar.
20:38Bu eskici baba gerçekten onlarla beraber haç yapmıştır.
20:43Buna şahit bulduğunda ise bir şekilde hacca gittiği anlaşılmaktadır.
20:48Fakat o günün şartlarında anlatılan hikayede anlatılan menkıbede bunun mümkün olmadığı.
20:53Yani fiziki olarak bir kimsenin o dönemin şartlarında iki gün içerisinde Bursa'dan Mekke'ye ve Medine'ye gitme ihtimali yoktur.
21:03Burada şahitleri dikkate aldıktan sonra Kadı Mahmut der ki evet siz haccınızı yaptınız.
21:10Dolayısıyla bu boşanmayı gerçekleştirmiyoruz.
21:14Fakat burada Aziz Mahmut Hüdaya Hazretleri'nin en çok etkileyen şeylerden bir tanesi bize aktarılan bu bilgiye göre bu kişinin
21:22hacca nasıl gittiğidir.
21:24Kendisini zorlar, sorgular der ki bunu bana anlatacaksın.
21:28Dolayısıyla orada yolunun Üftade Hazretleri'nde kesiştiğine dair bir bilgi vardır.
21:34Burada artık aslında şunu da söyleyelim bir arayış içerisinde olan maddi ilimlerini tahsil etmiş fakat bu anlamda kişinin kemal noktasındaki
21:45eksikliğinin farkında olan bir alim olarak Üftade Hazretleri ile yolunun kesiştiği noktanın da bu olduğu rivayet edilir.
21:54Aziz Mahmut Hüdaya Hazretleri ile alakalı anlatılan menkübelerden bir diğeri de şudur.
22:01Bir gün Aziz Mahmut Hüdaya Hazretleri Üftade Hazretleri'nin aslında bir yerde hizmetini görmektedir.
22:08Üftade Hazretleri sabah namazına kalkmadan önce Aziz Mahmut Hüdaya kalkar ve orada onun abdest alacağı suyla ilgilenir, havlusuyla ilgilenir.
22:17Bir yerde hocasının hizmet işlerini de görmüş ve görmektedir.
22:21Bir gün sabah biraz geç uyanmıştır ve hocasının soğuk suyla yani suyu ısıtmadığı için soğuk suyla abdest aldığını düşünmüş ve
22:31bunu düşündüğünde ise çok üzülmüştür.
22:34Alıp suyu ki bu birçok filme birçok videoya konu olmuş bir meseledir.
22:39Suya sarılıp oradaki o ibriye sarılıp ben hocamın soğuk suyla abdest almasına sebep olacağım deyip üzülmüştür.
22:46Fakat suyun o saatten sonra ısınma ihtimali yoktur.
22:50Hocası iner abdest alacaktır.
22:53Aziz Mahmut Hüdaya üzülerek ve adeta kendi içi içini yiyerek hocasına nasıl böyle hizmetle kusur ettim diyerek suyu istemeden o
23:04suyu dökmüştür.
23:05Fakat o sırada suyun başka bir ateşle yani aşk ateşiyle, hürmet ateşiyle, sevgi ateşiyle bir müridin mürşidine, bir öğrencinin hocasına,
23:17bir talebinin üstadına olan aşkı, sevgi ve muhabbetiyle ısındığını hisseden Üftadi Hazretleri bunu neyle ısıttın, bu bizi de yaktı gibi
23:28bir cümle kurmuştur.
23:29Bu aslında anlatılan hikayenin ardında ciddi mesajlar olduğunu düşünüyorum.
23:35Çünkü İslam dünyasında, İslam düşünce tarihinde, tasavvuf tarihinde hoca-öğrenci ilişkisi, üstad-talebe ilişkisi, bununla beraber talebe-üstad ilişkisinin muhabbetini,
23:49saygısını, hürmetini anlatan çok fazla menkıbe, hikaye bize aktarılan bilgi söz konusu.
23:55Fakat Aziz Mahmud Hüdaye Hazretleri'ni büyük yapan şeylerden bir tanesi, hocasıyla olan bu muhabbetin aslında sembolize edildiği bir hikayedir,
24:06bir menkıbedir.
24:07Bunun gerçekleştiğini biz hissediyor ve biliyoruz.
24:11Çünkü birine muhabbetle sarıldığımız zaman, hele ki bu kimsenin bize bir yol gösterici, bir hoca, bize hem maddi ilimler için
24:20söylüyorum, hem tasavvuf veya manevi ilimler için söyleyelim bunu,
24:23hocaya hürmet bu bilgiyi, bu derinliği kazanabileceğimiz yollardan bir tanesidir.
24:30Çünkü onun bildiği kadar bilmediğinizde onun size öğreteceklerine açık olursunuz.
24:36Çünkü onun gördüklerini görürseniz siz de o olmuşsunuzdur, o hoca olmuşsunuzdur, işte üstad olmuşsunuzdur.
24:43Fakat kendi eksikliğinizi kabul ettiğinizde öğrenmeye açık ve gelişime açık tasavvuf literatüründe kemal yolculuğuna başlamışsınız demek.
24:53Çünkü bizler aslında bugünkü modern dünyada şunu diyebiliriz, bildiğimizi düşündüğümüz şeyi öğrenemeyiz arkadaşlar.
25:03Yani bizler bir şeyi bildiğimizi iddia ettiğimizde öğrenemeyiz.
25:06Hele ki kişinin kendi manevi yolculuğunda, dinin bu spritüel, manevi, metafizik tarafıyla ilgilenen insanların bizim önümüzde örneklik olarak,
25:18hayatlarıyla şahitlik etmiş olmaları bizim için kıymetlidir.
25:22Dolayısıyla bu ve benzeri menkıbeleri dinlediğimde ben gerçek anlamda bir yol gösterici, bir alim, bir arifin huzurunda olduğumuzda,
25:32ki şu anda biz Aziz Mahmut Hüdaya Hazretleri'nin huzurundayız,
25:36onun şiirlerinden, onun hayat hikayesinden, onun hayattaki tecrübesiyle birlikte şunu diyebiliriz.
25:44Bize hala öğrettiği, öğreteceği şeylerin olduğunu görmekteyiz.
25:49Bu İstanbul'da, Anadolu'da çok fazla örneğini gördüğümüz ki bu anlamda gerçekten zengin bir ülkede yaşıyoruz.
25:57Çünkü alimler ve ariflerin tarih boyunca, İslam tarihi boyunca çok fazla örnekliğini gördüğümüz,
26:04kitaplarıyla bizim yolumuzu aydınlattıkları, hayat hikayeleriyle bize yol gösterdikleri,
26:09bizi hala tırnak içerisinde irşad ettiklerini görüyoruz.
26:14Burada aklımıza gelebilir Niyazi Mısri Hazretleri'nden tutun da,
26:17Abdülkadir Geylani Hazretleri'nden tutun da, Hazreti Pil Mevlana'ya kadar.
26:21Aklınıza gelebilecek birçok tarikatın piri, birçok tarikatın mürşidi,
26:26tasavvuf tarihindeki önemli alim ve ariflerin az önce de söylediğim gibi
26:30hem şiirleri hem hayat hikayeleri bütünlükte olarak hala bizim yolumuzu aydınlatır.
26:56Burada bir vakıf eseri olarak, bir vakıf kültürü olarak,
27:00hem tarihiyle buradaki padişahlarla olan ilişkisi,
27:05onunla beraber cami ve külliyenin kendisi bizim için hala kıymetlidir.
27:11Bunu şunun için ifade ediyoruz.
27:13Yani bizler tarihte çıktığımız yolculukta,
27:16ki bugün bile tarihten önce İstanbul'a yolumuz düştüğünde,
27:20Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'ne yolumuz bir şekilde kesişir.
27:24Yıllarca İstanbul'un en fazla ziyaret alan türbesi olmasının ardında da bir dua olduğunu söylemiştik.
27:31Az önce Anadolu'da, ülkemizde gerçekten bu alimlerin ve ariflerin bizden önce bu topraklardan geçen
27:39İslam tarihi, İslam düşüncesi içerisinde bizim için gerçekten yol gösteren alimlerin sayısından
27:45ve aslında ne kadar çok olduğundan, bunun için ne kadar şükretsek az olduğundan bahsetmiştim.
27:50Yani bunu şunun için söylüyorum.
27:53Çünkü Celvetiye Tarikatı, Pir Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'nden sonra şöyle bir noktaya tekabül ediyor.
28:01Balkanlar'da ciddi bir etkinliğe ulaşıyor.
28:03Ve onlarla beraber Anadolu'da da, Bursa'da, İzmir'de, Balıkesir'de en fazla müntesibi olan bir tarikata dönüşüyor.
28:11Dolayısıyla bu kendisi, yani bu topraklara, İslam düşünce tarihine,
28:17tasavvuf literatüründe yetiştirdiği öğrencilerle, kendi hayat hikayesiyle aslında baktığımızda
28:22İslam tasavvuf tarihinin en önemli hazretlerinden, en önemli alimlerinden birisidir desek
28:29muhtemelen yanlış söylemiş olmayız.
28:31Bizler de Üsküdar'a geldiğimizde, Üsküdar'a yolumuz düştüğünde mutlaka gelip buradan feyizlenip
28:37bu hayat hikayesi üzerinden, tasavvufla alakalı bu düşünceler üzerinden
28:41ziyaret etmemiz gerektiğini düşündüğümüz önemli bir vakıf, şahsiyet,
28:46yani hayatıyla bize, bugünkü anlam dünyamıza hala bir şeyler anlatan birisi olarak
28:51burada bulunmakta.
28:53Bizlere de bugün nasip oldu.
28:54İstanbul'un kalbinde, Üsküdar'ın kalbinde
28:57Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'ni ziyaret etmek nasip oldu.
29:00Bu bölümü onun duasıyla bitirelim istiyorum.
29:03Duada şöyle söylemektedir Hazret, Ya Rabbi kıyamete kadar bizim yolumuzda bulunanlar,
29:10bizi sevenler ve ömründe bir kere türbemize gelip Fatiha okuyanlar, denizde boğulmasınlar,
29:16ahir ömürlerinde fakirlik görmesinler, imanlarını kurtarmadıkça da dünyadan göçmesinler
29:22ve öleceklerini bilsinler.
29:24Bugün çıkmış olduğumuz bu yolculukta, bugün Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'nin misafiri olduk.
29:30Tarihte kesiştiğimiz nokta burası oldu.
29:33Programlarımızın kayıtlarını izlemek isterseniz ülketv.com'dan ve YouTube hesabımızdan takip edebilirsiniz.
29:40İstanbul'a, bu vakıf şahsiyetlere, İslam'ın büyüklerine hoşça bakmanız ve nasiptar olmanız dileğiyle.
30:16İzlediğiniz için teşekkür ederim.
30:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
31:00Vakıf katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.
Yorumlar