- 3 gün önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:29İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:59Muhteşem görüntüsüyle birlikte camiyi anlamaya çalışıyoruz.
02:05Muhteşem bir yağmur var.
02:06İstanbul'da yaz aylarında aslında çok nadir görülen güzel bir yağmur yağıyor.
02:11Yağmur gün boyu devam ediyor.
02:13Biz de bugün Süleymaniye Camii'ni anlamaya çalışıyoruz.
02:16Bu caminin yapımında yaklaşık olarak bine yakın işçinin çalıştığını biliyoruz.
02:21900 küsur tane işçinin çalıştığını biliyoruz.
02:24Bununla beraber Mimar Sinan'ın ki altyapısında bu bölgeye ciddi anlamda kazıklar çaktığını ve temeli ciddi anlamda sağlam yaptığını biliyoruz.
02:34Bir önceki programda da ifade ettiğimiz üzere şunu söylemiştik.
02:38Topografyanın kullanıldığı ender sanat eserlerinden bir tanesidir burası.
02:43Çünkü dışarıdan baktığımızda Beyoğlu'ndan, Galata'dan veya Üsküdar'dan bile görünen en güzel camilerden bir tanesi.
02:49Uzaktan baktığımızda caminin aslında o dağın etrafında böyle piramide benzer bir yapısıyla göze ilk çarpan unsur topografyanın kullanılması
03:01ve o dağın eğreltisini, o tümseyi müthiş anlamda kullanan bir külliyeden bahsediyoruz.
03:07Bunun en önemli çıktılarından bir tanesi dört minarenin ikisi aynı boyda fakat diğer ikisi daha uzun.
03:14Yani orada o yükseltiyi binanın bütünüyle beraber koruyan Mimar Sinan olmuştur.
03:20Evliya Çelebi'nin cami 3 sene boyunca yeryüzüne çıkmadı diyerek aslında burada temellerine ne kadar vakit harcandığını da gösteren önemli
03:32kayıtlardan bir tanesi.
03:33Evliya Çelebi'nin buraya tabi bin kubbeli mabet olarak ifade ediyor.
03:38Çünkü az önce de söylediğimiz üzere hem cami olarak hem külliye olarak inşa ettirilmiş olması,
03:44halkın kullanımına vakfedilmiş bir vakıf eseri olarak inşa ettirilmiş olması da Süleymaniye'yi diğer mabetlerden ayıran önemli noktalardan bir tanesi.
03:55Bununla beraber şunu da ifade edelim.
03:57Mimar Sinan için burası bir durak yani bir mimari anlamda tabi bu tabiri kullanmak ne kadar doğru bilmiyorum ama sanat
04:05ve mimarlık açısından Seyir Üsülü Okun'da Şehzadebaşı Camii çıraklık eseri ki daha fazla çıraklık eseri olduğunu da biliyoruz.
04:13Burası onun kalfalık eseri.
04:15Bir ara durak gibi düşünebiliriz.
04:17Buradan itibaren onu büyük yapan aslında Mimar Sinan'ı çağların en büyük ustası yapan mabetlerden vakıf eserlerinden bir tanesi hiç
04:26şüphesiz Süleymaniye Camii.
04:28Çünkü burada hem dört minaresiyle hem topografyanın kullanımıyla hem büyük bir kubbeyi ana fil ayaklar üzerine inşa ettirilmesiyle.
04:38Burada tabi cami etrafında anlatılan bütün hikayelerle beraber Mimar Sinan'ı olduğu konuma getiren en güzel örneklerden bir tanesi olduğunu
04:48hemen belirtelim.
04:50Şu an iç avludayız.
04:52Bu iç avlunun tam ortasında bir tane şadırvan var.
04:56Aslında bu klasik Osmanlı mimarisinde gördüğümüz içi havuzlu, kubbeli ve dairevi şekilde veya işte sekizgen bir yapıda olan şadırvanlardan farklı.
05:08Bir küp şeklinde içerisinde bizim görebildiğimiz kadarıyla ve anlayabildiğimiz durumda aslında bir nevi buraya taşınan suların bir şekilde havalandırması ve
05:19onların bir nevi kesiştiği yerlerden bir tanesi.
05:22Hem suyun tersten yani fıskiyenin tersten su akıtması da bu şadırvanı kendine has bir özellikte kılan durumlardan bir tanesi.
05:33Fakat bütünlükte olarak baktığınızda gerçekten masiv bir yapısı söz konusu.
05:38Bu masiv yapıyla beraber şunu söyleyebiliriz.
05:41Yani caminin dışarıdan bakıldığında devasa bir kütlesi söz konusu.
05:46Fakat bu kütleyle beraber küçük unsurlara yaklaştığınızda kendinizi çok küçük hissetmiyorsunuz.
05:54Bunun da aslında mimaride bir karşılığı var.
05:57Bu karşılık şuna tekabül ediyor.
05:59Mimar Sinan'ın mimarisini, estetik durumunu anlatan en güzel ifadelerden bir tanesi hiç şüphesiz sadelik.
06:07Sadelik en büyük sıra dışılıktır.
06:09Küçük bir vakıf eserinde, küçük bir mabette, küçük bir yapıda biz herhangi bir çerçevesine de baktığımızda, küçük detaylara baktığımızda da
06:20Mimar Sinan'ın sadeliği vurguladığı ve aslında ihtişamın tamamını bu sadelik üzerinden ifade ettiğini söylersek yanlış olmaz.
06:30Çünkü aklımıza gelen ilk örnekte, şehzade başından tutun buraya veya Edirne'deki camiye kadar
06:36Mimar Sinan'ın bu sadelik içerisinde ifade etmeye çalıştığı yüce hakikatler, o estetik dünya, mühendisliğin kendisi ilk bakışta göze çarpan
06:48unsurlar olarak ifade edilebilir.
06:50Bununla beraber Mimar Sinan'ı aslında mimari deha yapan, çağların en büyük ustası yapan noktalardan bir tanesini de biz Süleymaniye
07:01Camii özelinde şu şekilde ifade edebiliriz.
07:03Bu camiyi bu kadar güzel inşa edebilmek için yani 20 küsur tane ilimde behresi olması gerekir diyebiliriz.
07:12İlimden kastım şunlar, örneğin matematik.
07:14Bununla beraber mimarlık bilgisi, geometri, aklınıza gelebilecek belki iklim bilgisi, bununla beraber havalandırma, birazdan içeride konuşmaya çalışacağımız is odası,
07:27onunla beraber kubbenin fil ayaklarının ana sütunların kubbeyi taşıyabilmemesine dair temel bilgiler.
07:35Dolayısıyla Mimar Sinan sadece burada taşları üst üste koyarak bir vakıf eseri ya da bir mabet inşa etmiyor.
07:42Bununla beraber gerçekten bir seri bilim diyebileceğimiz birçok şeyi biliyor.
07:49Teoride ve pratikte bunları gerçekleştirmek için de adeta kendi teorik düzleminde, kağıt üzerinde harika duran şeyi burada 3 boyutlu hale
07:59getirip mücessen bir tavır alıyor.
08:02Gelin hep beraber duvardaki orijinal Çinlileri incelemeden önce yerdeki kırmızı taşı ve hikayesini birlikte inceleyelim.
08:28Bazen hikayelerin durumu tersten anlatan gücü olduğunu ifade biçimi olarak söyleyebiliriz.
08:36Birazdan bu taş hakkında bir hikaye anlatacağım.
08:39Süleymaniye Camii'ne geldiğinizde dikkatinizi çeken taşlardan bir tanesi hiç şüphesiz.
08:43Şu an iç avludan dış avluya çıkarken aslında hem buranın atmosferini hem de caminin bütün güzellikleriyle ne kadar büyük bir
08:51alanı kapladığını göstermek istiyorum.
08:54Taş'ın hikayesine gelince biz Kanuni Sultan Süleyman dönemini, Muhteşem Süleyman dönemini aslında hem politik gücüyle hem askeri gücüyle hem
09:04bürokratik güçle bütün bu güçlerin mecledildiği, adeta birlikte ifade edildiği bir dönem olarak anlatıyoruz.
09:11Fakat anlatılan hikaye şöyle caminin inşaatı yarım kalmıştır ki Evliya Çelebi'nin de yaklaşık olarak 3 sene boyunca bu caminin
09:21yeryüzüne çıkmadığını yani temelleri yapılırken 3 sene kadar vakit geçtiğini ifade ediyor.
09:27Yine Evliya Çelebi'den bin kubbeli bir mabet olduğunu biliyoruz fakat bu taşın hikayesi şöyle en temelde bu cami yapımına devam
09:37edilememiş ekonomik durumlardan dolayı eksik kalmış.
09:40Fakat bunu duyan dönemin yine başka güçlerinden bir imparatorluk burada caminin belki hediye olarak anlatılan hikayeyi aktarıyorum size.
09:52Doğruluğu başka bir konu çünkü bu hikayeler her zaman gerçekten oldu mu sorusundan ziyade hikayenin kendisi nasıl bir işlev görüyor
10:01belki tarihe biraz da böyle bakmak gerekiyor.
10:04Bundan dolayı aktarıyorum.
10:05Göndermiş ve caminin bir nevi mihrabında veya iç kısmında kullanılmak üzere bir hediye gönderiyor.
10:11Fakat burada anlatılan birkaç rivayet var.
10:14Bir tanesi Mimar Sinan'ın rüyasında bu taşın içerisinde başka bir şey olduğunu gördüğüne dair.
10:19Bir diğeri Kanuni'nin bu taşı incelemesini ifade ettiği bir şey olarak söylüyor.
10:24Fakat en nihayetinde anlatılan hikaye şu Mimar Sinan bunu hissediyor ve taşı ikiye yardığında içerisinde bir haç olduğunu
10:32ve dolayısıyla bunun camiye uygun olmadığına dair bir durum söz konusu ve bu bundan sonra da bu haçın buradan kazındığını
10:42fakat camide bunun bir nevi ibretlik olması açısından da caminin iç avluya giren iki kapısının hemen ön tarafına adım attığınız
10:52andaki noktaya yerleştirildiğine dair bir rivayet söz konusu.
10:56Az önce de söylediğim gibi bu hikayenin kendisinin gerçekliğinden ziyade bir mekanın etrafını kuşatan hikayelerin kendisi
11:05tarihte gerçekten var olmasa bile bu hikayeler bir mekanı mekan yapan bir toplumun duygularını, düşüncelerini
11:15aslında kollektif hafızayı yani birlikte varılan o soyut düşünceyi ve hissiyatı aktarması bakımından kıymetli ve değerlidir.
11:25Bu hikayeler bu işlevi görüyor.
11:27Birazdan içeride başka şeyler de anlatacağım ama daha somut ifadeyle içerideki sütunları anlattığımızda
11:34nasıl bir güç ifadesi olduğunu, Süleymaniye Camii üzerinden böyle bir gücün nasıl ifade edildiğini de gösteren muhteşem bir yapı olarak
11:45bugün İstanbul'un en güzel tepelerinden bir tanesinde ki hem camide durduğunuzda gördüğünüz manzara çok güzel
11:52hem de karşı tarafta Galata'da, Beyoğlu'nda veya Üsküdar'dan bile görülebilen ki Eminönü bir taraftan aşağı doğru indiğinizde Eminönü,
12:02diğer taraftan arka tarafı Veznecilere ve Vefaya doğru yolculuk yaptığınızda da bu bölgenin tamamında görülebilen ve kendi varlığını burada hissettiren
12:13önemli mabetlerden bir tanesidir.
12:16Tarihe tanıklık ettiğimiz bu noktada bu hafta Süleymaniye Camii'ndeyiz.
12:21Gelin hep beraber son cemaat mahfilinin hemen pencere alınlıklarında bulunan orijinal Çinlilere değinip içeriye girelim.
12:48Mimar Sinan Camilerinin en önemli özelliklerinden bir tanesinin sade olduğunu vurgulamıştık.
12:531550'li yıllar yani 16. yüzyılın aslında orijinal Çinlilerini görüyoruz.
12:58Burada pencere alınlıklarında bulunan bu Çinliler orijinal Çinliler.
13:02Enteresan bir şekilde ki kendi döneminin mimari anlayışına çok uygun olan bir noktaya temas etmek istiyorum.
13:09Süleymaniye Camii'nde çok fazla Çinli örneği yok fakat cami kitabelerle süslenmiş, hat yazılarıyla süslenmiş.
13:17Burada Ahmet Karahisari'nin hatlarını görüyoruz.
13:21İçeride birazdan onları özellikle göstermek istiyorum.
13:24Kendisi vefat ettikten sonra ise onun talebesi Hasan Çelebi'nin hatlarını Süleymaniye Camii içerisinde görüyoruz.
13:32Fakat burada pencere alınlıklarında bulunan bu Çinlilerin üzerinde Ayetel Kürsi yazmakta ve şu an son cemaat mahvili dediğimiz kısımdayız.
13:41Bu son cemaat mahvili kısmındaki bütün pencere alınlıklarında bu Çinliler mevcut ve Ayetel Kürsi baştan sona yazmakta.
13:49Fakat içeriye girdiğimizde az önce de vurguladığım üzere içerideki hatlar Ahmet Karahisari'nin hatları.
13:54Kendisi vefat ettikten sonra onun yine talebesinin devam ettirdiği bir hat söz konusu.
14:01Bununla beraber caminin içerisinde çok az Çin'i olduğunu da tekrar vurgulayalım.
14:06Cami içerisine girmeden önce burada yine cami kitabesi olarak bir Ayet-i Kerime yazılı.
14:12Orada
14:13وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِزُونَ
14:16Şeklinde başlayan müminlerin özelliklerinin anlatıldığı
14:19Onlar ki namazlarını muhafaza ederler.
14:22Minvalinde bu anlama gelen Ayet-i Kerime'nin yine mihrabın tam karşısında
14:28o daha önce anlattığımız o cümle kapısının hemen iç tarafında müthiş bir kapıdır bu arada bu taç kapı.
14:36Camiye girişin hemen arkasında bulunan bu hattı da sizinle paylaşıp camiye geçelim.
14:42Buyurun.
15:01Şu an Süleymaniye Camii'nin içerisindeyiz.
15:04Burada özellikle anlatmak istediğim 4-5 tane mevzu var.
15:09Bu bölümde ne kadarını anlatabilirim hep birlikte göreceğiz.
15:12Bunlardan bir tanesi bu caminin kubbesi aslında büyük bir kubbe.
15:18Burada büyük ayaklar üzerine yanlara doğru yarım kubbelerle devam ettirilen
15:24ve aslında bu kubbeler arasındaki duvarlarda da
15:27Mimar Sinan'ın özellikle ışık hüzmelerinin camiye yani namaz kılınan yere değmesini oraya inmesini sağlayabilmek için
15:37pencereleri çok aktif bir şekilde kullandığını söyleyebiliriz.
15:41Fakat burada kubbeyle alakalı özellikle bir şeyi vurgulamak istiyorum.
15:46Burada kubbeye dikkatlice baktığımızda aslında bizim 18. yüzyıl, 19. yüzyıl ve sonrasında görmüş olduğumuz
15:55biraz Barok dönemin kendisine has diyebileceğimiz süslemeler mevcut.
16:01Bu süslemelerde Barok'u hatırlayalım ki Osmanlı kendisine has, Osmanlı Barok'unu da oluşturmuştu.
16:08Yani bu etkileşimden bu tezyinatla alakalı, cami süslemeleriyle alakalı bir nevi kendi uslubunu da bulmuştu.
16:16Fakat bu nasıl olmuştu hemen orayı kısaca ifade edeyim.
16:20Osmanlı Devleti özellikle 1700'lü yıllarda ve sonrasında Batı dünyasıyla Avrupa'yla ciddi bir etkileşim içerisine giriyor.
16:28Bu etkileşim hem bürokratik düzlemde hem siyasi düzlemde hem askeri düzlemde aslında bu etkileşimin bir diğer noktası da
16:38mimaride ve sosyal hayatta da biz çıktılarını ve sonuçlarını görebiliyoruz.
16:43Burada Batı'da üretilmiş olunan bir süsleme sanatı olarak Barok'un kendisi Osmanlı topraklarına taşınıyor.
16:51Çünkü her temas iz bırakır.
16:53Sizler askeri olarak, bürokratik olarak ve siyasi olarak bir etkileşim içerisine girdiğinizde
16:59ki bu entelektüel bir iletişim de olabilir.
17:01Bunun sonuçlarını hem toplumda hem mimaride hem düşünce dünyasında hem fikir dünyasında biz karşılığını görebiliyoruz.
17:09Orada üretilen Barok süsleme ile alakalı, kalem işleri ile alakalı orijinal Barok diyebileceğimiz süslemenin kendisi
17:17Osmanlı topraklarına 18. yüzyıl ve sonrasında ki burada Ortaköy Camii'ne örnek gösterebiliriz.
17:23O dönemde yapılan camiler ki Nur Osmaniye'de bunlardan bir tanesidir.
17:27Biz o Barok usulünü görüyoruz.
17:29Fakat burada şu an içerisinde bulunduğumuz mabedin yapılış tarihi 1550-1557.
17:377 yıl kadar mimar Sinan'ın temelleri çok sağlam olsun diye özellikle çaba sarf ettiğini biliyoruz.
17:45Evliya Çelebi'nin de 3 yıl kadar aslında yeryüzüne çıkmadı dediği bir noktaya tekabül ediyor.
17:52E şimdi bir yerde 16. yüzyıl ve kendisinden 200-250 yıl sonraki bir süsleme sanatını
17:581550'li yıllarda yapılmış olunan bu mabette biz niçin bu barok süslemeleri, kalem işlerini burada görmekteyiz?
18:09Temel soru bu.
18:10Aslında sormak istediğimiz soru şu.
18:13Bu topraklara yaklaşık olarak bu caminin, bu külliyenin, bu vakıf eserinin inşasından neredeyse 250 yıl sonra ortaya çıkmış.
18:23Daha doğrusu bu topraklara 250 yıl sonra gelmiş olan bu süsleme niçin burada?
18:28Temel sorumuz bu.
18:29Bunu hemen şöyle ifade edelim.
18:31Abdülmecit döneminde buraya gelen ustalar var.
18:34Bu ustalar yabancı.
18:35Yani İsveçli usta olduğu söyleniyor, İtalyan olduğu söyleniyor.
18:38Fakat yabancı ustalar söz konusu.
18:40Burada İstanbul'da birkaç restorasyondan sonra padişahın isteği ve talebi üzerine burayı da elden geçirmeleri isteniyor.
18:48Fakat burada aslında Mimar Sinan usulünde yani klasik Osmanlı eseri olarak gördüğümüz camilerin orijinalinde elbette hiçbir şekilde görmediğimiz bu süslemeyi
19:00de buraya işliyorlar.
19:02Yani bunun tabii çok yakın bir dönemde de biz benzer bir tartışmayı Edirne Selimiye Camii'nde de gördük.
19:10Fakat burada da uzunca bir süre öncesinde böyle bir tartışma gerçekleşmiş.
19:14Bu ustaların yapmış olduğu bu süslemeler bu caminin aslında diğer kubbelerinde de vardı.
19:19Fakat Cumhuriyet dönemindeki bir restorasyondan sonra bu neoklasik diyebileceğimiz aslında barok usulün kendisine has kalem işlerinin oradan kazınması söz konusuydu.
19:33Bunlar kazınsın ki burada Mimar Sinan'ın orijinal klasik Osmanlı kalem işleri ortaya çıkabilsin.
19:41Fakat şöyle bir durum söz konusu.
19:43Bu yabancı ustalar buraya gelip bu süslemeyi barok usulünün bu kalem işlerini yapmadan önce Mimar Sinan dönemindeki bu işlemeleri kazımışlar.
19:54Dolayısıyla tam ortadaki kubbede bir nevi dokunulamamış en azından tarihin birkaç yüzyıllık serüvenini bize aktaran bir durum söz konusu.
20:06Burada şunu hemen ifade edelim.
20:09Bu hep tartışıla gelmiştir.
20:111550'li yıllardaki bir Osmanlı, bir İstanbul, bir Türk mimarisinin, bir vakıf eserinin orijinal şekilde korunması mı doğru olandır?
20:21Yoksa kendisinden 250 yıl sonra burası bir restorasyon sonucunda bu şekilde görmüş olduğunuz bu barok kalem işleriyle devam mı etmeli?
20:33Yani bu elbette büyük bir tartışma konusu.
20:36Bu konuda sanat tarihçileri, mimarlar elbette fikir yürütüyorlar.
20:40Fakat en azından bendeniz bunun kendisinin de artık kıymetli olduğunu, üzerinden çok zaman geçtiğini, bu caminin bir nevi mütemmim cüzü
20:50olduğunu düşünüyorum.
20:52Fakat bu düşünceyle beraber o insanlara da hak vermek gerektiğini.
20:56Yani burası bir klasik Osmanlı camisi ise bu noktada bu camiye tırnak içerisinde orijinaline çevirmek.
21:05Dolayısıyla o barok işlemelerin oradan kaldırılmasını ki bu çok yakın dönemde Edirne Selimiye'ye alakalı da bir tartışmaya tekabül ediyor.
21:12Fakat en nihayetinde bu süslemelerin bugün artık bu caminin bir parçası olduğunu da ben vurgulamak istiyorum.
21:19Fakat şunu da hemen belirtelim, bu tür camilerde 1550-1557 yılları arasında Kanuni Sultan Süleyman'ın kendi isteğiyle mimar Sinan
21:29'a yaptırmış olduğu bu mabedin aslında tarihin birçok katmanını hem bize ifade ediyor oluşu hem de ona şahitlik ediyor oluşu
21:38açısından kıymetlidir.
21:40Bunu şu anlamda bir yere oturtabiliyorum kendi zihnimde.
21:43Bizler nasıl ki bu dünyaya geliriz çocukluğumuzdan itibaren anların birleşmesiyle hafızamızda, gönlümüzde, aklımızda oluşan bir kümülatif bir hayat ve zaman
21:56algısı var.
21:57Ve bu zaman algısının en büyük göstergesi de şahitliktir.
22:01Yani kastettiğim şu, ben çocukken mahallemizde şöyle bir şey vardı, bir bakkal vardı sonra o değişti.
22:07Veya benim çocukluğumda İstanbul bu kadar bina yoktu ve dolayısıyla biz şu mabedi, şu vakıf eserini bu kadar mesafeden görebiliyorduk.
22:16Veya bunların tamamı aslında şahitliğin ürünü.
22:21Ve dolayısıyla bizler de hayata, tarihe, zamana, içerisinde yaşamış olduğumuz topluma, kendimizden önce, ecdadımızdan, büyüklerimizden, anne babamızdan almış olduğumuz bu
22:34tarihi aslında kollektif hafızanın bize aktarılmış olunan kısmıyla hem muhatap oluyoruz hem de şahitlik ediyoruz.
22:42Bunun üç boyutlu ve somut bir örneği olmaklığı bakımından Süleymaniye Camii ve aslında klasik Osmanlı camilerinin bir kısmı hiç şüphesiz
22:52böyle bir tecrübeyi yaşıyor.
22:53Bizler kadar onlar da bu zamana şahitlik ediyor ve aslında bizim kollektif hafızamızda bu zamanın ve bu düşüncenin hissiyatın aktarılmasında
23:04da yardımcı olmuyor.
23:06Yani demek istettiğim kastım en nihayetinde şu burada 19. yüzyıl 18. yüzyılda yapılmış olunan ve sonradan eklenen bir barok işleme
23:17bir kalem işi aslında 1550'li yıllardaki inşa ettirilmiş olunan Mimar Sinan'ın dehasını gösteren bu mühendislik harikası bu mabedin
23:26kendisi aslında bize şunu gösteriyor.
23:29Bizim kadar insan kadar bu yapılar bu vakıf eserleri de tarihe şahitlik eden unsurlar olarak burada mevcuttur.
23:38Yine cami içerisinde önemli gördüğüm birkaç konuyu sizinle paylaşmak istiyorum.
23:44Bu konulardan bir tanesi az önce dışarıda da ifade ettiğim üzere Ahmet Karahisari'nin hat levhaları ve cami tabelaları.
23:51Şu an bizler müezzin mahfilinde ki çok kalabalık bir cami yağmur yağmasına rağmen İstanbul'da çok fazla ziyaret edilen, dışarıdan turistlerin
24:01geldiği, içeriden bizim kendi insanımızın, inananların camiyi ziyarete geldiği ve burada bir iki rekat teberrüken namaz kılmak istediği bir yer
24:10olduğu için çok kalabalık.
24:11Ve biz şu an müezzin mahfilindeyiz.
24:13Hemen karşımda Bilal-i Habeşi şeklinde yazılmış cami levhası görüyoruz ki bütün camilerde gördüğümüz levhalardan bir tanesidir.
24:22Bilal-i Habeşi levhasının üzerinde
24:27Burada Allah bize yeter ve o ne kadar güzel bir vekildir şeklinde yazılı bulunan tabela da burada mevcut.
24:35Yine karşıda ayet-i kerimelerden burada gerçekten caminin levhaları, bu had sanatları, had sanatının en güzel örneklerini görebildiğimiz noktalardayız.
24:47Burada özellikle göstermek istiyorum bazıları müsenna, bazıları iç içe geçmiş celi, sülüs hatlar ki yine caminin içerisinde her zaman cami
24:57levhaları dediğimiz
24:58Cenab-ı Hakk'ın ismi, Lafzatullah, Hazreti Peygamber'in ismi, Muhammed Aleyhisselatü Vesselam ve onunla beraber Çihari Yari Güzin'in
25:05isimlerini de bir cami levhası olarak burada görüyoruz.
25:09Süleymaniye Camii'ne geldiğinizde bu levhaları, bu had sanatının en güzel örneklerini görebilmek için biraz daha titizlikle bakmanız gerekiyor.
25:19Çünkü cami gerçekten masif bir yapıya sahip, kocaman, devasa bir yapıya sahip.
25:24Dolayısıyla bu incelikli hatları görebilmek için dikkatli bakmanız gerekiyor.
25:30Burada bu levhaları geçmeden hemen önce, az önce kubbeyle alakalı konuştum.
25:36Kubbenin tam ortasında yine Fatır Suresi 41. Ayet-i Kerime, yani Cenab-ı Hak yeri ve göğü ayakta tutar minvalinde
25:45bu anlama gelen bir ayet-i kerime söz konusu.
25:48Kubbenin kendisi, yani gökyüzünü ayakta tutan Cenab-ı Hak'tır.
25:53Bu kubbeyi de aslında bir remis, bir benzetme usulüyle ayakta tutan yine Cenab-ı Hak'tır anlamında
26:00belki de bir sanat eserinin üzerinde yazılan hatla birlikte ne kadar güzel ifade edilebildiğini gösteren en güzel örneklerden bir tanesi
26:10olduğunu düşünüyorum.
26:11Yani bu camiye geldiğinizde özellikle dikkatli bakın dediğim noktalardan bir tanesi şu.
26:16Mesela yukarıda bu karşımızdaki mahfilin hemen üzerinde yine o hat sanatlarının ince örneklerini görüyoruz.
26:23Burada bu hat sanatının örneklerinin neredeyse tamamının orijinal olduğunu özellikle belirtmek istiyorum.
26:30Çünkü klasik dönemde bizim için, yani Osmanlı'dan kalan ki Çinlileri vesaire düşündüğümüzde de burası çok orijinal bir cami.
26:37Bütün bu fil ayaklarıyla, içerideki sütunlarla, mihrabı konuşamadık belki bir başka bölümde onun detaylarını anlatacağız.
26:44İs odasını konuşamadık onun detaylarını anlatacağız.
26:47Dolayısıyla bu camiye geldiğinizde bu levhaları özellikle dikkat etmenizi istiyorum.
26:52Müezzin mahfili bize böyle bir imkan tanıyor.
26:54Şu an müezzin mahfilinin tam karşısında kıble yönüne doğru döndüğümüzde solumuzda kalan bu ana sütunlardan birinin üzerinde
27:08Burada fetih suresinden bir ayet, bir tablo var orada.
27:13Bunu özellikle sizinle paylaşmak istiyorum.
27:15Çünkü Hz. Peygamberin aleyhissalatü vesselamın isminin Kur'an-ı Kerim'de direkt geçtiği 3 yerden bir tanesi fetih suresidir.
27:23Dolayısıyla direkt Muhammed olarak ismi geçtiği 3 yerden bir tanesidir.
27:29Bunu, bu levhayı özellikle göstermek istedim.
27:32Dışarıda ayetel kürsi yazılıydı.
27:34Burada başka, belki bir başka programda Fatiha suresinin ince işçilikle Çinliler üzerine işlendiğini de göstermek istiyorum.
27:42Fakat bölümümüz bu kadar iktifa etti.
27:45Bununla yetinelim.
27:46Çünkü bazı camileri, vakıf eserlerini gerçekten anlamaya bir ömür yetmez.
27:52Mimarlık bilmeniz lazım.
27:53Mühendislik, matematik, geometri, aklınıza gelebilecek birçok bilim dalını bilmeniz gerekiyor.
27:59Buranın tüm ayrıntılarını öğrenmek için.
28:00Ama anlatabilmek için de programlarımızın bize müsaade ettiği kadar anlatmaya çalışıyoruz.
28:06Programlarımızın tekrarını izlemek isterseniz ülketv.com adresinden ve YouTube kanalından izleyebilirsiniz.
28:15Bu güzel camilere, vakıf eserlerine ve İstanbul'a hoşça bakmanız dileğiyle.
28:48İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:18İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:33Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.
Yorumlar