- 2 gün önce
Ülke TV, Ramazan ayı boyunca izleyicilerini anlamlı ve derinlikli bir yolculuğa davet ediyor. “Son Çağrı” programında, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatı; ilim, hikmet ve sahih kaynaklar rehberliğinde ele alınıyor.
İnsanlığa yön veren son peygamberin çağları aşan daveti, Ramazan ayının huzur veren ikliminde ekranlara taşınıyor.
Ülke TV, Ramazan ayı boyunca izleyicilerini anlamlı ve derinlikli bir yolculuğa davet ediyor. “Son Çağrı” programında, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatı; ilim, hikmet ve sahih kaynaklar rehberliğinde ele alınıyor.
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Nurullah Yazar, akademik birikimi ve siyer alanındaki derin vukufiyetiyle Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hayatını güvenilir kaynaklar ışığında anlatıyor. Program, yalnızca bir hayat hikâyesini değil; insanı insana emanet eden bir ahlak anlayışını, merhameti merkeze alan bir medeniyet tasavvurunu ve kıyamete kadar süren çağrıyı izleyiciyle buluşturuyor.
“Son Çağrı”, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatını bugüne seslenen ve yarına yol gösteren yönleriyle ele alarak, Ramazan boyunca gönülleri dirilten ve zihinleri aydınlatan bir içerik sunuyor.
Ramazan ayı boyunca her gün saat 16:45'te yayınlanacak olan “Son Çağrı”, Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşacak.
İnsanlığa yön veren son peygamberin çağları aşan daveti, Ramazan ayının huzur veren ikliminde ekranlara taşınıyor.
Ülke TV, Ramazan ayı boyunca izleyicilerini anlamlı ve derinlikli bir yolculuğa davet ediyor. “Son Çağrı” programında, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatı; ilim, hikmet ve sahih kaynaklar rehberliğinde ele alınıyor.
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Nurullah Yazar, akademik birikimi ve siyer alanındaki derin vukufiyetiyle Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hayatını güvenilir kaynaklar ışığında anlatıyor. Program, yalnızca bir hayat hikâyesini değil; insanı insana emanet eden bir ahlak anlayışını, merhameti merkeze alan bir medeniyet tasavvurunu ve kıyamete kadar süren çağrıyı izleyiciyle buluşturuyor.
“Son Çağrı”, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatını bugüne seslenen ve yarına yol gösteren yönleriyle ele alarak, Ramazan boyunca gönülleri dirilten ve zihinleri aydınlatan bir içerik sunuyor.
Ramazan ayı boyunca her gün saat 16:45'te yayınlanacak olan “Son Çağrı”, Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşacak.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:03Müzik
00:17Herkese merhaba.
00:19Hazreti Peygamber'in hayatını tanımaya doğru çıkmış olduğumuz yolculukta,
00:23bu bölümde de İslam öncesi Mekke'yi tanımaya devam ediyoruz.
00:26Odak noktamız Mekke'nin ekonomik yapısı ve inanç sistemi olacak.
00:33İlk olarak Mekkelilerin en çok önem verdikleri ve hayatlarındaki tüm diğer unsurları ona göre şekillendirdikleri ekonomiden başlayalım.
00:44Ekonomi, insanların yaşayabilmeleri için üretme, ürettiklerini bölüşme biçimlerinin ve bu faaliyetlerden doğan ilişkilerin bütünü olarak tanımlanır.
00:56Klasik ekonomide üretim faktörleri, emek, sermaye ve doğal kaynaklar şeklinde üç başlık altına sınıflandırılmaktadır.
01:07Konuya Mekke açısından baktığımızda, Mekke'nin ziraatı elverişsiz bir vadi olması ve ham madde eksikliği,
01:14Mekke'lilerin tarımsal ürün veya endüstriyel mal üreterek ekonomik faaliyette bulunmasını olanaksız kılıyordu.
01:23Bu şartlar altına Mekke'lilerin ekonomik bir faaliyet gerçekleştirebilmeleri için,
01:28ellerindeki sermayeyi emekle birleştirmekten başka bir çareleri bulunmamaktaydı.
01:34Mekke'liler de çözümü ekonomik faaliyetlerini hizmet üretimi alanında yoğunlaştırmakta buldular
01:42ve Arap Yarımadası'ndaki ticari faaliyetlerin organizasyonuna odaklandılar.
01:47Çünkü ticaret, Mekke'lilerin emeklerini kullanarak ekonomik faaliyet gerçekleştirebilecekleri yegane alandı.
01:56Mekke'liler ticari faaliyetlerin organizasyonunda zihni kabiliyetlerini,
02:02kervanlar aracılığıyla ürünlerin naklinde ise fiziki güçlerini kullandılar.
02:08Baktığımızda ticaretin ana unsurlarından birisi arz edilecek ürünse,
02:14ondan daha önemlisi imal edilen ürünü tüketiciyle buluşturabilmek.
02:20Yani arz edebilmektir.
02:22Bir ürün ne kadar çok pazara ve bu yolla ne kadar geniş bir tüketici kitlesine ulaştırılabilirse,
02:30ticaretin hacmi o oranda genişleyecek ve tabii ki kazancı da aynı oranda,
02:37artacaktır.
02:39Ticarette hacmi arttırarak kazancı çoğaltacak unsur yol emniyetidir.
02:44Orta çağda ticaret kervanlarının güvenli bir şekilde seyahat edebilmeleri,
02:49farklı coğrafyalarda üretilen ürünlerin yer değiştirmelerinde önemli bir rol oynamıştır.
02:55Ne kadar geniş bir coğrafyada sınırlar birleştirilir,
02:58gümrük vergileri kaldırılırsa ticaret o kadar kolaylaşır.
03:02Bu konuya dair bir dipnot verecek olursak,
03:04günümüzde bir kıtayı, bir birliğe dönüştüren mantığın temelinde,
03:10bu anlayışın olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
03:15Açıkçası Mekkelilerin işini kolaylaştıran,
03:18kurmaya çalıştıkları sistemin önünü açan bir dış etken olmuştur.
03:23M.4. yüzyılda Doğu Roma ile Sasani'ler arasında başlayan güç mücadelesi,
03:29bir savaşlar silsilesi olarak İslami döneme kadar devam etmiştir.
03:35Yaşanan savaşlar, dönemin mutat ticaret güzergahlarının güvenliğini ortadan kaldırmış
03:41ve Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen ticareti tehlikeye sokmuştur.
03:48Alternatif olarak değerlendirilebilecek olan Mısır üzerinden yapılan ticaret de istenilen seviyeye ulaşmamıştır.
03:56Ancak herkesin çok iyi bildiği gibi,
03:58ne bir savaş, ne bir veba, ne de bir pandemi,
04:03sınırsız insan ihtiyacının karşılanma zorunluluğunu değiştirmez
04:07ve ticari faaliyetleri durduramaz.
04:10Ticaret bir şekilde kendisine yeni bir güzergah inşa eder.
04:15Doğu Roma ile Sasani'ler arasındaki savaşların güvensizleştirdiği ortamda
04:19Hz. Peygamber'in büyük dedesi Haşim,
04:23Mekke'de Kusay'ın kurduğu siyasi gücü ekonomiyle desteklemiş
04:28ve yeni bir güzergah inşa etmiştir.
04:31Diğer bir ifadeyle krizi fırsata çevirmiştir.
04:35Haşim, başta Kızıldeniz, Irak, Bahreyn ve Umman bölgelerinde yaşayan kabileler olmak üzere
04:44diğer Arap kabileleriyle İLAF adı verilen anlaşmalar yaparak
04:48Yemen-Suriye ticaret güzergahının güvenliğini sağlamıştır.
04:53Yapılan anlaşmalar neticesinde
04:55Arap Yarımadası'na ticaret sistemli ve güvenli hale gelerek
05:00organize ticari faaliyetler başlamıştır.
05:03Güven ortamı sayesinde gerçekleştirilebilen ticari faaliyetlerin
05:08Mekkeliler için değeri
05:10Kur'an'ın bahsedilen anlaşmalara atıf yaparak
05:13kendilerini besleyip açlıklarını gideren
05:17ve her çeşit korkudan emin kılan şu evin Rabbine
05:21kulluk etsinler hatırlatmasından anlaşılabilir.
05:25Arap Yarımadası'nın tamamını sorunsuz bir şekilde dolaşan
05:28Kureyş kervanları bölgede kurulan panayırlara iştirak ederek
05:32bir taraftan bölgeye ithal edilen ürünleri pazarlara ulaştırırken
05:37diğer taraftan da Yarımada'da üretilen malları Suriye'ye taşıyordu.
05:43Kureyşliler kış ve yaz mevsimlerinde olmak üzere
05:46yılda iki kez ticari seyahatlere çıkıyorlardı.
05:50Kureyş kervanları kışın Yemen'e, yazın da Suriye'ye gidiyordu.
05:56Arap Yarımadası'nın lojistik üst konumunda olduğu
05:58Çin'den Avrupa'ya uzanan binlerce kilometrelik bir alanda gerçekleştirilen
06:04geniş ürün yelpazeli ticari faaliyetler
06:07büyük bir organizasyonu zorunlu kılıyordu.
06:12Öncelikli olarak
06:13Bu çapta bir faaliyeti yürütebilecek kalifiye insan gücünü yetiştirmek,
06:20lojistik zorlukların üstesinden gelmek
06:23ve risk maliyetini düşürücü tedbirleri almak
06:27organizasyonun ilk aşamasıydı.
06:29Ancak daha zor ve karmaşık kısım
06:31ürünlerin değerlendirilmesi,
06:34mali ayarlamaların yapılması
06:36ve elde edilen karın
06:38adil paylaşımının sağlanmasıydı.
06:41Kar paylaşımının her dönem ve coğrafyada sorun olduğu gerçeğinin bilincinde olan Kureyş,
06:47bir nevi risk sermayesi modeliyle hareket edip
06:50yatırımcıların kayıp riskini minimize etmeye yönelik
06:53önceden belirlenmiş kar payı üzerinden bir sistem kurdu.
06:58Kureyşliler, hem Doğu Roma,
07:01hem de Habeşistan ile yapılan anlaşmalarla
07:03İpek yolu üzerinde taşınan ürünleri
07:06Suriye'den alıp Yemen'e, Hindistan ve Afrika'dan gelen ürünleri de
07:11Yemen'den alıp Suriye'ye götürerek
07:14Yarımada'nın ticaretini kontrol ediyorlardı.
07:17Haşim'in ileri görüşlülüğü sayesinde
07:19Mekkeliler, Hindistan, Afrika ve Çin bölgelerini de içerisine alan
07:25uluslararası büyük tüccarlar haline geldiler.
07:28Ancak buradaki büyüklüğün ticaret hacmiyle doğru orantılı olduğunu da
07:34gözden kaçırmayalım.
07:37Neticede, organizasyon kabiliyetleri
07:40Kureyş'in adını eski dünyaya duyurmakla kalmamış,
07:44onlara haklı bir şöhret kazandırmıştır.
07:48Ticaretteki başarıları,
07:50dünya ticaretinin kurucusu olarak görülmelerinin yanı sıra,
07:53dünyanın en zengin toplumu olarak da nitelendirilmelerini
07:58beraberinde getirmiştir.
08:00Kureyş kervanları,
08:02yüksek ter marjına sahip ürünlerin ticaretini yapmışlardır.
08:06Yemen'den parfüm,
08:09zamk,
08:10işlenmiş kereste,
08:11fil dişi,
08:12kaplan postu,
08:14altın,
08:15mücevher,
08:16akik,
08:16çeşitli madenler,
08:18silah ve baharat alırlardı.
08:20Bu malların bir kısmı da
08:22Endonezya,
08:24Hindistan,
08:25Çin ve
08:26Güney Afrika'dan getiriliyordu.
08:29Malları kuzeye götüren kervanlar,
08:31dönüşte
08:32buğday,
08:33zeytin,
08:34zeytinyağı,
08:35bakliyat,
08:35ipek kumaş ve
08:37kapkacak taşırlardı.
08:39Habeşistan ve Bahreyn'den dönen kervanlar ise
08:42dokuma ürünler,
08:44inci,
08:44mercan,
08:45fil dişi,
08:46altın ve gümüş getirirlerdi.
08:48Bu geniş ürün portföyünün ticaretinde
08:51Bizans'ın altın dinarı ile
08:53İran'da,
08:54Yemen'de yürürlükte olan
08:56gümüş dirhem kullanılıyordu.
08:59Haşim'in inşa ettiği bu ticaret güzergahının merkez noktası,
09:03bütün kabilelere putlarını getirme hakkının verilmesiyle
09:06kutsiyeti genelleştirilen,
09:09her kabilenin putunun konulmasıyla
09:12bir dini merkez
09:14ve din üzerinden
09:15bir ticaret merkezi haline getirilen
09:18Kabe'ydi.
09:20Arap Yarımadası'nın diğer sakinleri gibi
09:23Mekkeliler için de
09:25yılın haram aylar adı verilen dönemleri
09:28ticari faaliyetler açısından
09:30önemli bir fırsat sunmaktaydı.
09:33Savaş,
09:34yağma ve talan gibi
09:35bölgesel istikrara zarar verici faaliyetlerin
09:39gerçekleştirilmemesi hususunda
09:41herkesin üzerinde mutabık kaldığı bu aylarda
09:44hac ibadeti yerine getirilirdi.
09:46Sağlanan güvenli ortamdan istifade etmek isteyenler
09:50Mekke'ye gelerek
09:51Kabe'yi ziyaret eder,
09:53aynı zamanda kurulan panayırlarda
09:56alışveriş yapardı.
09:58Sonuç itibariyle Mekke civarında kurulan panayırlar
10:01ticaret mallarının
10:03transfer noktalarıydı.
10:06İbadet merkezi olarak
10:07Kabe'nin varlığına
10:09ticaretin kalbi konumundaki
10:11panayırlar da eklenince
10:13Mekke hem dini
10:15hem de ticari açıdan
10:17stratejik bir mekan haline
10:20geliyordu.
10:21Mekke'nin ekonomik yapısı
10:22ana hatlarıyla bu şekilde.
10:24Sıra geldi
10:25Mekke denince akla gelen husus olan
10:28kutsaldan bahsetmeye.
10:30Ancak bu kutsal
10:32ilahi menşeili değil,
10:34insanoğlunun hırs ve arzularının
10:36sonucu ortaya çıkan bir anlayış.
10:40Mekke
10:41yeryüzünde din
10:43denilince akla gelen
10:44ve kutsiyet çağrışımı yapan
10:46belki de yegane şehir.
10:49Şehre yüklenen kutsiyet
10:51o kadar derin ki
10:52dünya üzerinde
10:53herhangi bir olguya
10:54kutsiyet atfedilmek
10:55istenildiğinde
10:56tamlama
10:58nokta noktanın
10:59Mekke'si
11:00şeklinde yapılır.
11:02Hz. İbrahim tarafından
11:04inşa edilen Kabe'nin varlığı
11:06bu şehri ve çevresini
11:08kutsalın merkezi haline getirmişti.
11:11Böyle bir kutsiyeti
11:13yaşayanlardan beklenen
11:14en asgari tavır
11:16kutsalı bilmeleri,
11:18yaşamaları
11:19ve korumalarıdır.
11:21Ancak
11:21beklenenle gerçekleşen
11:24her zaman aynı olmaz.
11:26Hele ki bir de
11:27işin içerisinde
11:28insanın durdurulamaz
11:30hırs ve arzuları varsa.
11:32Mekkeliler
11:33insanın
11:34irade
11:35ve kendi yolunu
11:36seçme özgürlüğü
11:37olduğunu ispatlarcasına
11:39şehirlerinin
11:40sahip olduğu
11:41kutsiyeti
11:42kendi çıkarları
11:43doğrultusunda
11:44kullanmaktan
11:45ve menfaat
11:46devşirmek için
11:47aracı kılmaktan
11:49çekinmemişlerdir.
11:51Tevhid inancının
11:52sembolü
11:53ve yeryüzünde
11:54Allah'ın adının
11:55anılması için
11:55yapılan ilk muhabbet
11:56olarak kabul edilen
11:57Kabe'nin
11:58kutsiyetini zedeleyen
11:59ilk kişi
12:00Kuza kabilesinin
12:02lideri
12:03Amr bin Luhay'dır.
12:06Mekke'ye
12:06putperestliğin
12:07onun eliyle
12:08geldiği
12:09kaydedilmektedir.
12:11Rivayete göre
12:11Amr
12:12bir vesileyle
12:13gittiği
12:13Suriye bölgesinde
12:14insanların
12:16putlara
12:16taptığını
12:17görür.
12:18Putların
12:18insanlar için
12:19ifade ettiği
12:20değeri
12:20anlayınca
12:21bu durumu
12:22maddi
12:23ve manevi
12:24kazanca
12:24dönüştürme
12:25amacıyla
12:25yanına aldığı
12:27bir putu
12:27Mekke'ye
12:28getirir
12:29ve
12:30kutsalın
12:31kalbi
12:31Kabe'ye
12:32yerleştirir.
12:34Amr bin Luhay
12:35şehre getirdiği
12:36Hübel isimli putla
12:37İbrahim'i
12:38gelenekte
12:39ilk
12:40dejenerasyonu
12:41başlatan isimdir.
12:42Onun bu
12:42uygulaması
12:43Kabe'nin
12:44tevhidi
12:44kutsiyetine
12:45halel
12:46getirmiştir.
12:46Bu saatten
12:47sonra
12:47Kabe yine
12:48kutsaldı.
12:49Yine bir
12:50inanç
12:50merkeziydi.
12:51Yine bir
12:52ziyaretgahtı.
12:54Ancak bu
12:54sefer
12:55bütün bu
12:56hususiyetler
12:57ilahi amaca
12:58matuf bir şekilde
12:59değil,
12:59Kabe'nin inşa ediliş
13:01amacının tam aksine
13:02beşeri arzu
13:04ve isteklerin
13:05tatmini için
13:06kullanılmaktaydı.
13:08İnsanoğlu
13:09zamanı
13:10her şeyin
13:11ilacı olarak
13:12görür
13:12ve pek çok
13:13seferinde
13:14yaralarını
13:15zaman basarak
13:16tedavi eder.
13:17Bu sebeptendir ki
13:18insan zihninin
13:19en büyük
13:20meşrulaştırıcısı
13:21süreçtir.
13:22Mekkeliler
13:24için de
13:24durum böyle
13:25oldu ve
13:26geçen zaman
13:27Kabe'nin
13:28yeni konumunu
13:29putların evi
13:30olarak
13:30değiştirdi.
13:31Artık putlar
13:32Kabe'nin
13:32ayrılmaz birer
13:33parçasıydı.
13:34Durum
13:34öyle bir
13:35hal almıştı
13:36ki
13:36neredeyse
13:37Mekke'nin
13:38tarihi
13:38putlarla
13:39başlatılıyordu.
13:41Atalarından
13:42gördükleri
13:43inanç
13:43Mekkeliler
13:44için
13:44tek
13:45sorgulanamaz
13:46ve
13:47değiştirilemez
13:49gerçek
13:49halini
13:50aldı.
13:50Bu noktada
13:52üzerinde
13:52durulması
13:53gereken
13:53en önemli
13:54husus
13:55nasıl olup
13:56da
13:57bir kişinin
13:58tek başına
14:00Hz. İbrahim
14:01ve Hz. İsmail'in
14:02temelini
14:03attığı
14:04tevhidin
14:05sembolü
14:05ve
14:06insanlara
14:07kutsiyeti
14:07hatırlatan
14:08bir gerçeklik
14:09olan
14:09Kabe'nin
14:10bulunduğu
14:11bir ortamda
14:12tevhid
14:13inancını
14:14değiştirebildiğidir.
14:15Merkezinde
14:16herkesin
14:17her gün
14:18gördüğü
14:19hayatını
14:20etrafında
14:20geçirdiği
14:21bir sembolün
14:22bulunduğu
14:22Mekke'de
14:23tevhid
14:24inancı
14:25nasıl
14:25ve neden
14:26bozuldu?
14:28Değişimin
14:28ana sebebi
14:29neydi?
14:30Tevhid
14:31inancından
14:31putperestliğe
14:32yaşanan
14:33savrulma
14:34veya
14:34eksen
14:35kayması
14:36nasıl
14:37gerçekleşti?
14:38Belki de
14:39tüm bunlardan
14:40önce sorulması
14:41gereken
14:41soru
14:42Amr bin
14:43Luhay'ın
14:43böyle bir
14:44değişikliğe
14:45neden
14:46ihtiyaç
14:47duyduğudur?
14:47Hangi
14:48gerekçeyle
14:49bir putu
14:50getirip
14:50Kabe'ye
14:51koymak
14:51istedi?
14:52Bunu
14:52yaparak
14:53neye
14:54ulaşmayı
14:55amaçladı?
14:58Aslında
14:59bu soruları
15:00cevaplamak
15:01bir Müslümanın
15:02kendini
15:03ve duruşunu
15:04test etmesini
15:05sağlayacak,
15:06diniyle
15:07ilişkisinde
15:08nasıl bir
15:09yol takip
15:10etmesi
15:10gerektiği
15:10hususunda
15:11ipuçları
15:12verecek.
15:13Ancak
15:13üzülerek
15:14söylemek
15:14gerekir ki
15:15böyle bir
15:16fırsatımız
15:16yok.
15:17Çünkü
15:17bu sorulara
15:18verilebilecek
15:18net cevapları
15:19içeren bilgilere
15:20sahip
15:21değiliz.
15:21Bu noktada
15:22ancak
15:23dönemin
15:23şartlarına
15:24ve insanoğlunun
15:26kişiliğine
15:26dair
15:27yapılacak
15:27çıkarımlarla
15:28bir takım
15:29değerlendirmelerde
15:30bulunabiliriz.
15:31İlk olarak
15:33tarih bilgimiz
15:34göstermektedir ki
15:35insanın
15:37muhatabının
15:38sahip
15:39olduklarını
15:39gördüğünde
15:40süreci
15:41göz ardı
15:42edip
15:42sonuca
15:43odaklanması
15:44olağan
15:44bir durumdur.
15:46Zengin bir
15:47kişiyle
15:47tanışıldığında
15:48sahip olduğu
15:49maddi
15:50imkana
15:50ulaşana
15:51kadar ki
15:51yaptıkları
15:52çalışması
15:53gayreti
15:54göz ardı
15:55edilip
15:55varlıkları
15:57konuşulmak
15:57istenir.
15:58Makam
15:59veya
15:59ünvan
16:00sahibi
16:00bir kişinin
16:01yeterlilikleri
16:02veya
16:03fedakarlıkları
16:04değil
16:04sahip
16:05olduklarının
16:06ona açtığı
16:07kapılar
16:07merak edilir.
16:09Bu bakış
16:10açısından
16:10hareketle
16:11Amr bin
16:12Luhayn
16:12yaptığının
16:13da bir
16:13anlamda
16:14hayatı
16:15benzer
16:15şekilde
16:16okumak
16:16olduğu
16:16söylenebilir.
16:18Çünkü
16:18Amr'ın
16:19gittiği
16:19bölgede
16:20ikamet
16:20eden
16:20Amalika
16:21kabilesi
16:22onun
16:22ziyaret
16:23ettiği
16:23dönemde
16:24güçlü,
16:25mimaride
16:25ve
16:26edebiyatta
16:26öne
16:26çıkmış,
16:27çağının
16:28önde
16:28gelen
16:28bir
16:29topluluğu
16:29olarak
16:30kabul
16:30edilmekteydi.
16:31Amalika'nın
16:32kurduğu
16:33medeniyet
16:33ve sahip
16:34olduğu
16:34güçten
16:35etkilenen
16:36Amr'ın
16:36onları
16:37taklit
16:37ederek
16:38kendisinin
16:39güçlenebileceği
16:40düşüncesiyle
16:41hareket
16:41etmiş
16:42olması
16:42muhtemeldir.
16:44Açıkçası
16:46bu
16:46çıkarımda
16:47bulunmamın
16:48sebebi
16:4820.
16:49yüzyılda
16:50dünyanın
16:50benzer
16:51bir bakış
16:52açısıyla
16:53şekillenmiş
16:53olmasıdır.
16:55Geri
16:55kalmış
16:56olarak
16:56nitelendirilmelerinin
16:57sebebini
16:58içeride
16:59arayıp
17:00teknolojik
17:01ilerlemeyi,
17:02askeri
17:03kapasiteyi,
17:04siyasi
17:05istikrarı
17:06ve
17:07iktisadi
17:08kalkınmayı
17:09bilimsel
17:10çalışmalarla
17:11ilişkilendirmek
17:12yerine
17:12hayat anlayışında,
17:15kültürel
17:16ve ahlaki
17:17değerlerde,
17:18yaşam
17:19tarzında
17:19hatta
17:20dininde
17:21görenler
17:22tırnak
17:22içerisinde
17:23ileri
17:24kabul ettikleri
17:25toplumları
17:25taklit
17:26ettiklerinde
17:27şartların
17:28bir anda
17:28iyileşeceği
17:30hayaline
17:30kapılmışlardır.
17:31Ancak
17:32bilimsel
17:34metodoloji
17:34ve ilmin
17:35kuralları
17:36evrenseldir.
17:37kültür
17:38değerler
17:39erdemler
17:40örf
17:41adet
17:41ve gelenek ise
17:42millidir.
17:44Bir başka
17:45toplumun
17:45örf
17:46adet
17:47kültür
17:47ve gündelik
17:48hayatını
17:49taklit etmek
17:49hiçbir
17:50milleti
17:51bilimsel açıdan
17:52ilerletmemiş
17:53ve ilerletmeyecektir.
17:56Mekke'de
17:57putperestliğin
17:58yayılmasının
17:59ikinci sebebi
17:59olarak
18:00Amr bin Luhay'ın
18:01putlar üzerinden
18:03Mekke'yi
18:04Arap kabilelerinin
18:05gözünde
18:05önemli
18:06ve ziyaret edilen
18:08bir yer haline
18:09getirmek
18:09istemesi
18:09gösterilebilir.
18:11Daha önce de
18:12belirttik.
18:13Mekke
18:13ziraatın
18:14olmadığı
18:15suyun
18:15sınırlı olduğu
18:16iki dağın
18:17arasındaki
18:18bir yer.
18:19Böyle bir yere
18:20insanları
18:21çekip
18:21şehri
18:22önemli
18:22kılmanın
18:23yolu
18:23insanlarla
18:25bu mekan
18:26arasında
18:26bir bağ
18:28kurmaktan
18:28geçer.
18:29Bu noktada
18:30Kabe'nin
18:31varlığı
18:31gözden
18:32kaçırılmaması
18:33gereken bir husus.
18:34Mekke
18:35şehri
18:35insanların
18:37kutsalla
18:37irtibatını
18:38sağlayacak
18:39mekana
18:39sahipti.
18:40Kabe
18:41üzerinden
18:41bir tanıtım
18:42yapılması
18:43ve bir
18:44değerin
18:44inşası
18:45son derece
18:46önemlidir.
18:46Kabe'nin
18:47kutsiyetiyle
18:48Putin
18:49ancı
18:49birleştirilerek
18:50Mekke'nin
18:52daha çok
18:52kişinin
18:53bağ kurduğu
18:54bir yer
18:54haline
18:54getirilmek
18:55istenmiş
18:55olması
18:56muhtemeldir.
18:57Mekke'yi
18:58herkesin
18:59ortak
18:59paydası
18:59haline
19:00getirme
19:00arzusunun
19:01ateşini
19:01yakan
19:01düşüncenin
19:02de
19:02ticareti
19:03olduğu
19:04söylenebilir.
19:04Mekke'nin
19:05tek geçim
19:06kaynağı
19:06olan
19:06ticaret
19:07kervanlarının
19:08güvenliği
19:08güzergah
19:09üzerindeki
19:10kabilelerin
19:11oluruna
19:12bağlıydı.
19:13Kabilelerin
19:14Kureyş
19:14kervanlarının
19:15sorunsuz
19:16geçişine
19:16müsaade
19:17etmelerinin
19:17yolu
19:18her bir
19:19kabileyle
19:20Mekke
19:20arasında
19:21bir
19:22bağlantı
19:22noktası
19:23kurmaktan
19:23geçiyordu.
19:25Kabilelerin
19:25putları
19:26bu hedefin
19:27gerçekleştirilmesi
19:28için
19:28anahtar
19:29role sahipti.
19:31Kutsalın
19:32mekanı olan
19:32Kabe'de
19:33zaman içerisinde
19:34360
19:35civarında
19:37puta yer
19:37verilmesinin
19:38nedeni
19:39bölgedeki
19:40bütün
19:40kabilelerle
19:41Kabe'yi
19:42ilişkilendirme
19:43girişimidir.
19:44Bu girişim
19:45neticesinde
19:46Kabe
19:47ortak mekan
19:48haline gelirken
19:49ortak
19:50mekanda
19:50yer alan
19:51her bir
19:51put
19:52sadece
19:53kendi
19:53kabilesi
19:54için değil
19:54bölgedeki
19:56her kabile
19:57meşru
19:58bir
19:59kutsal
19:59haline
20:00gelmiştir.
20:00Üçüncü
20:01ihtimal
20:01olarak
20:02Amr
20:03bin
20:03Luhay'ın
20:03toplumun
20:04ezdiğinde
20:05ifade
20:05ettiği
20:05anlamın
20:06kutperestliğin
20:07kabulünde
20:08etkili
20:08olmasından
20:09bahsedilebilir.
20:11Latince'de
20:13quiis
20:13regio
20:14eius
20:15religio
20:15biçiminde
20:16ifade
20:16edilen
20:17siyasi
20:18ve dini
20:18bir
20:18doktrin
20:19var.
20:20Bu
20:20ifadeyi
20:21Türkçe'ye
20:21yöneticinin
20:22dini
20:23yönetilenin
20:24dinidir
20:25veya
20:26iktidar
20:27kimin
20:27elindeyse
20:28onun
20:29dini
20:29geçerlidir
20:30şeklinde
20:30tercüme
20:30edebiliriz.
20:32Amr
20:33bin
20:33Luhay
20:33Kuzak
20:34kabilesinin
20:34lideriydi
20:35ve
20:36toplumunda
20:36saygın
20:37bir
20:37kişiydi.
20:38Onun
20:39getirdiğinin
20:39toplumu
20:40tarafından
20:40kabul
20:41görmüş
20:41olması
20:42da
20:42gayet
20:43muhtemel.
20:44Bu
20:44ihtimalin
20:45varlığı
20:45dahi
20:46insanoğlunun
20:47kendisini
20:48diğer
20:49canlılardan
20:50ayıran
20:50en önemli
20:51özelliği
20:51olan
20:52aklını
20:53kullanma
20:54değerlendirme
20:55yapma
20:56ve çıkarımlarda
20:57bulunma
20:58gibi hususları
20:59bir kenara
20:59bıraktığında
21:00sahip olduğu
21:01en kıymetli
21:02hazinesi olan
21:03inancını
21:04kaybetmeye
21:05mahkum
21:05olduğunun
21:06ispatı
21:07niteliğindedir.
21:10Putperestliğin
21:11Mekke'de
21:11zemin
21:12bulmasına
21:12dair
21:13dile getirilebilecek
21:14son husus
21:15yine
21:15insani
21:16bir durum
21:16olan
21:17umursamazlık.
21:20Bazı
21:21insanlar
21:22için
21:22duruş
21:23sahibi
21:24olmak
21:24bilinçli
21:25olmak
21:26veya
21:27sorumluluk
21:28almak
21:29ağır bir
21:29yük.
21:30Fark
21:31etmez
21:31demek
21:31en
21:32kolayı.
21:33Bu
21:34zihniyette
21:34olanlar
21:35için
21:35araçlarla
21:36amaçlar
21:37yer
21:37değiştirmiştir.
21:39Örneğin
21:40amaç
21:41kutlama
21:41ise
21:41kutlananın
21:43hangi
21:43kültüre
21:44ait
21:44olduğu
21:44ne
21:45getirip
21:46ne
21:46götürdüğü
21:47hiçbir
21:47şekilde
21:48dikkate
21:48alınmaz.
21:49Matemin
21:50nasıl
21:50yaşanacağı
21:51bilinmezse
21:52kime
21:53benzenildiği
21:54fark etmez.
21:55Değerini
21:56sebebini
21:57geçmişini
21:59anlamını
22:00uğrunda
22:02feda edilenleri
22:03bilmeyince
22:04hiçbir şey
22:05fark etmez.
22:07Kısacası
22:07kendi kültürünü
22:08örfünü
22:09adetini
22:10ve inancını
22:11bilmeyen için
22:12hayat
22:14fark etmez.
22:16Bahsedilen
22:16faktörlerden
22:17biri
22:18birkaçı
22:19belki de
22:20hepsi
22:20birden
22:21putperestliğin
22:22Mekke'de
22:22taban bulmasını
22:23açıklamak için
22:24göz önünde
22:25bulundurulabilir.
22:27Ancak
22:28bir gerçek
22:29varsa
22:29o da
22:30Amr'ın
22:31Mekke'deki
22:32politik gücünün
22:33kabile
22:34dayanışması
22:34ve insani
22:36tavırlarla
22:36birleşmesiyle
22:37putperestliğin
22:39İbrahim'i
22:40geleneğe
22:41üstün geldiğidir.
22:42Zaman içerisinde
22:44Mekkeliler için
22:44herkesle
22:45bir arada
22:46olabilmek için
22:47herkesin
22:48inancını
22:48benimseme
22:49bir düstur
22:50haline
22:51gelmiş
22:51ve bu
22:52yaklaşım
22:53neticesinde
22:54Kabe
22:54inanç
22:55turizminin
22:56merkezi
22:56haline
22:57getirilerek
22:57putperestlik
22:59Mekkeliler için
23:00önemli bir
23:01gelir kaynağı
23:02haline
23:02dönüşmüştür.
23:04Mekke'de
23:05bir putla
23:05başlayan
23:06süreç
23:06Arap kabilelerinin
23:08birçoğunun
23:09putunu
23:09tanrısını
23:10Mekke'ye
23:11getirmesi
23:12ve Kabe'nin
23:13bir panteona
23:14dönüşmesiyle
23:15devam etmiştir.
23:17Kısacası
23:17putperestlik
23:18Mekkelilerin
23:19tüm yaşantılarını
23:20üzerine inşa
23:21ettikleri
23:22hayat anlayışı
23:23haline
23:24gelmiştir.
23:26İslami dönemi
23:26daha iyi
23:27anlayabilme
23:28adına
23:28bu yapı
23:29içerisinde
23:30putlarla
23:31Allah inancının
23:32hangi
23:33bağlamda
23:33değerlendirildiğini
23:35doğru anlamak
23:36gerekir ki
23:37şimdi de
23:38bu konuya
23:39geçelim.
23:40Mekkelilerin
23:40zihin dünyasında
23:41Allah'ı nasıl
23:42tanımladıkları
23:43hakkında
23:44en kesin
23:44bilgiyi
23:45Kur'an-ı Kerim
23:47şayet
23:48o inkarcılara
23:49gökleri
23:51ve yeri
23:51yaratan
23:52güneşi
23:53ve ayı
23:54yasalarına
23:54boyun eğdiren
23:55kimdir
23:56diye soracak
23:57olsan
23:57hiç
23:58tereddütsüz
23:59Allah'tır
24:00derler.
24:01Onlara
24:02göklerden
24:04su indirip de
24:05onunla
24:06ölü toprağa
24:06hayat veren
24:07kimdir
24:08diye sorsan
24:09hiç
24:09tereddütsüz
24:10Allah'tır
24:11derler.
24:13And olsun
24:14eğer onlara
24:15gökleri ve
24:16yeri kim
24:16yarattı
24:17diye sorsan
24:18mutlaka
24:19Allah
24:20derler
24:20ayetleriyle
24:22vermektedir.
24:23Kur'an'ın
24:24işaret ettiği
24:25husus
24:25Mekkelilerin
24:27zihin dünyasını
24:27anlamak için
24:28çok kıymetli.
24:29Ayetler
24:31net bir
24:32şekilde
24:32Mekke
24:33toplumunun
24:34Allah'ın
24:35tek
24:35yaratıcı
24:35olduğuna
24:36ve
24:37kendilerini
24:37koruduğuna
24:38inandığını
24:39bildirir.
24:40Kur'an-ı Kerim'den
24:41hareketle
24:42Allah'ın
24:43tek
24:44ve en
24:45yüce
24:45güç
24:45her şeye
24:47gücü
24:47yeten
24:47varlık
24:48olarak
24:48görüldüğü
24:49İslam öncesi
24:50Arap
24:50toplumunun
24:51Allah
24:51algısıyla
24:52İslam'ın
24:53Allah
24:53telakkisi
24:54arasında
24:55temelde
24:55bir
24:56fark
24:56bulunmadığı
24:57söylenebilir.
24:57Burada sorun
24:58teşkil eden
24:59husus
25:00Allah
25:00inancıyla
25:01birlikte
25:02var olan
25:03putlardır.
25:04Bu konuya da
25:05Kur'an açıklık
25:05getiriyor.
25:06Mekkeliler
25:07putlara
25:08sadece
25:08onları
25:09Allah'a
25:10daha çok
25:10yaklaştırsınlar
25:12Allah'a
25:13ulaşma
25:13hedefine
25:14vesile
25:14olsunlar
25:15diye
25:15ibadet
25:16ettiklerini
25:16söylüyorlar
25:17ve Allah
25:18katında
25:19kendilerine
25:20şefaatçi
25:21oldukları
25:21için
25:21putlara
25:22taptıklarını
25:23ifade
25:24ediyorlardı.
25:26Bu
25:26ifadelerden
25:27anlıyoruz ki
25:28cahiliye
25:29Araplarına
25:30göre
25:30Allah
25:30yeryüzündeki
25:32işleri
25:32düzene
25:32koymak
25:33için
25:33görevlendirdiği
25:34putlar
25:34aracılığıyla
25:35hayata
25:36müdahil
25:37olup
25:37akışı
25:38belirliyordu.
25:39Mekkeliler
25:40için putları
25:40memnun etmek
25:41Allah'ın
25:42rızasını
25:43kazanmanın
25:44kapısını
25:44aralamak
25:45anlamına
25:45gelirken
25:46putları
25:47Allah'a
25:48ulaşmana
25:48bir araç
25:49ona
25:50yaklaşmak
25:50için
25:51bir basamak
25:51en yüceye
25:53eriştirecek
25:54onun katında
25:55kendilerine
25:56şefaatçi
25:57olacak
25:57bir ara
25:58bulucu
25:58olarak
25:58görüyorlardı.
26:01Yani
26:02Mekke'de
26:03Allah'ı reddeden
26:04bir inanç
26:04sistemi
26:05değil
26:05insanın
26:06Allah'la
26:07bireysel
26:08bir ilişki
26:09kurma
26:09değerine
26:10sahip
26:10olmadığı
26:11düşüncesi
26:11üzerine
26:12sistematize
26:13edilen
26:13bir inanç
26:14sistemi
26:15vardı.
26:16Anlıyoruz ki
26:18Mekkeliler
26:18Allah'ın
26:19varlığını
26:19inkar
26:20etmiyorlar.
26:20Aksine
26:21her şeye
26:22gücü
26:22eten
26:23her şeyin
26:24sahibi
26:24bir Allah'a
26:25inanıyorlar.
26:26Mekkelilerin
26:27inancını
26:27bozan
26:28husus
26:28kendilerini
26:29insan olarak
26:30yanlış yere
26:31konumlandırmaları.
26:32Mekkelilerin
26:33gözünde
26:34insan
26:34Allah'la
26:35doğrudan
26:36irtibata
26:36geçebilecek
26:37saygınlığa
26:38sahip
26:38olmadığı
26:39gibi
26:39kendi
26:40kararını
26:41verebilecek
26:41akla
26:42ve hürriyete
26:43de sahip
26:44değildi.
26:45Kendilerini
26:46Allah'a
26:46doğrudan
26:47ulaşabilecek
26:47değerde
26:48görmediklerinden
26:49bir aracı
26:50arayışı
26:51bir aracı
26:52vasıtasıyla
26:53Allah'a
26:54hamdını
26:55şükrünü
26:56hüznünü
26:57duasını
26:58iletme
26:59düşüncesindeydiler.
27:00Bu insan
27:02anlamlandırması
27:03maalesef
27:04günümüzde de
27:05kendini
27:05gösterebilmekte.
27:07Yüce
27:08Allah
27:08açıkça
27:09Allah
27:10kuluna
27:11yetmez mi
27:12diye sorarak
27:13kulun
27:14Allah için
27:15değerini
27:15ifade ederken
27:16kul
27:17Allah
27:17tarafından
27:18ne kadar
27:18değerli
27:19olduğunu
27:19anlama
27:20çabasına
27:20girmek
27:21yerine
27:21çözümü
27:22başkasının
27:23değerinde
27:24arıyorsa
27:24burada
27:25bir sorun
27:26vardır.
27:27Cahiliye
27:28Arapları
27:28bu değeri
27:29putlarda
27:29aradılar.
27:30Sonraki
27:31süreçte
27:32de
27:32insanlar
27:33tarafından
27:33değer
27:34atfedilen
27:34değer
27:35devşirilmeye
27:36çalışılan
27:37pek çok
27:37şey
27:37olduğunu
27:38biliyoruz.
27:39Aslında
27:40Kur'an
27:40ve
27:40Hazreti
27:41Peygamber
27:41insanın
27:42kim
27:43olduğunu
27:43ne
27:44olduğunu
27:45ne
27:46kadar
27:46değerli
27:47olduğunu
27:47Allah
27:48insan
27:49ilişkisinin
27:49temelini
27:50çok net
27:51bir şekilde
27:51ortaya
27:51koyuyor.
27:53Yeryüzünde
27:54Allah'ın
27:54halifesi
27:55temsilcisi
27:56akıl
27:57nimetine
27:58sahip
27:58sorumluluk
27:59sahibi
28:00hesap
28:01günü
28:01geldiğinde
28:02kendi
28:03hesabını
28:03kendisi
28:04verecek
28:05olan
28:05insan.
28:07Unutmayalım
28:08ki
28:08bireysel
28:10verilecek
28:10bir hesapta
28:11atıf
28:11yapılabilecek
28:12yegane
28:13husus
28:13insanın
28:14kendisidir.
28:15Allah
28:15ve
28:16insan
28:16yaratan
28:18ve
28:18yaratılan
28:19baş başa.
28:20Baş başa
28:21olunacak bir
28:22hesap gününe
28:22giden
28:23süreçte
28:23insanı
28:25doğru
28:25yolda
28:25tutacak
28:26olansa
28:26Kur'an'ı
28:28ve
28:28Hazreti
28:29Muhammed'in
28:29sünnetini
28:30doğru
28:31anlamasını
28:32sağlayacak
28:32olan
28:33aklıdır.
28:34İslam'ın
28:35en sevdiğim
28:36yönlerinden
28:37birisi
28:37düşünmeye
28:38aklı
28:39kullanmaya
28:40ibret
28:41almaya
28:41çıkarım
28:42yapmaya
28:43davetidir.
28:44Bir tarafta
28:45tüketime
28:46taklide
28:47haz ve
28:48eğlenceyi
28:49merkeze
28:49almaya
28:50arzu ve
28:51istekleri
28:51gerçekleştirmek
28:53için her yolu
28:54mübah sayan
28:55bir anlayışa
28:55davet eden bir yol
28:57diğer tarafta
28:58diğer tarafta
28:59düşünmeye
29:00ibret
29:01almaya
29:01araştırmaya
29:03kainattan
29:04dersler
29:05çıkarmaya
29:05davet eden
29:06bir yol
29:06bir tarafta
29:08moda
29:09yeni sezon
29:10çılgın
29:11indirimler
29:11şahane
29:12fırsatlar
29:13sloganıyla
29:14ihtiyaç
29:15olup olmadığına
29:16bakmadan
29:16sahip
29:17olunanları
29:18yenilemeye
29:19davet eden
29:20bir zihniyet
29:21diğer tarafta
29:22düşünmeye
29:24çıkarım yapmaya
29:25kendi olmaya
29:27çağıran
29:28açık bir çağrı
29:30bu konularda
29:31biraz düşününce
29:32insan sormadan
29:33edemiyor
29:34hangi yol
29:35daha medeni
29:36çok açık
29:38ve net bir şekilde
29:39ifade etmeliyim ki
29:40dünya üzerinde
29:42düşünmeye
29:43aklını kullanmaya
29:44bilgiye
29:46ve bilmeye
29:47İslam kadar atıf yapan
29:48başka bir inanç
29:49sistemi yoktur
29:50bunun temelinde
29:52imanın gerçekleşmesi
29:54için
29:54aklın ve kalbin
29:56tatmininin
29:57birinci adım
29:58olması yatmaktadır
29:59insan
30:00aklını kullandığı
30:02oranda özgürdür
30:03üzülerek
30:05söylemeliyim ki
30:06tüketim toplumunun
30:07çılgınlığı içerisinde
30:08kaybolan insan
30:09özgür değildir
30:11diğer bir ifadeyle
30:13tüketim toplumunun
30:15girdabında
30:16kaybolmak
30:17özgürlük
30:18değildir
30:18her sene
30:20gardırobu yenilemek
30:21telefonların en üst
30:22modeline geçmek
30:23tırnak içerisinde
30:25eskiyi götürüp
30:26yeniyi almak
30:28bir hak
30:29ve özgürlük
30:30meselesi değildir
30:31bilakis
30:32bu zihniyete
30:33teslim olmak
30:34bir esaret
30:35göstergesidir
30:36bu esaretin
30:38bedeli de
30:39aileye
30:40arkadaşa
30:42dosta
30:43sağlığa
30:44ayrılması
30:45gereken
30:45vakitten
30:46fedakarlıktır
30:48islamın
30:50en önemli
30:52özelliklerinden
30:52birisi
30:53insana
30:54verdiği
30:55değerdir
30:55hazreti peygamberin
30:58insana
30:59ancak
31:00çalıştığının
31:01karşılığı
31:02vardır
31:02sözü
31:03çok kıymetlidir
31:04insanın
31:06kendine olan
31:07saygısını
31:07koruyabilmesi
31:08için
31:09başkasına
31:10bakmadan
31:11kendi
31:12yeterlilikleri
31:13ve yaptıklarına
31:14bakması gerekir
31:15islam bağlamında
31:17atıf yapılması
31:18gereken
31:19bir diğer
31:19özellik de
31:20objektifliktir
31:23muhataplarının
31:24kimliğine
31:25inancına
31:26makam ve
31:28mevkine
31:28bakmadan
31:29adaletle
31:30hükmetmek
31:31doğru konuşmak
31:33bir müslüman
31:34için
31:34zorunluluktur
31:36evet
31:37bu kısa
31:38aradan sonra
31:39konumuza
31:40dönecek olursak
31:41putlar üzerine
31:42inşa edilen
31:43mekkelilerin
31:44inanç
31:44dünyasında
31:45evreni
31:46yaratıp
31:47kainata
31:48hükmetmekle
31:49birlikte
31:49yarattığı
31:51dünyadan
31:51elini çeken
31:52dünya
31:53düzenine
31:54karışmayıp
31:54sürecin
31:56yönetimini
31:56putlara
31:57devreden
31:58atıl
31:59bir tanrı
32:00latince
32:00tabiriyle
32:01devus
32:02otiosus
32:03inancı
32:04vardır
32:04bu sistemde
32:06Allah
32:06en üstte
32:07yer alırken
32:08putlarsa
32:09Allah'a
32:09bağlıdır
32:10ve kendilerine
32:11verilen
32:12görevleri
32:12yaparlar
32:13hayatın
32:14düzenin işleyişinden
32:14soyutlandırılan
32:15atıl tanrıya
32:17kulluğu gösterecek
32:18bir ibadet
32:19biçiminin
32:20varlığından
32:21söz etmek
32:22mümkün
32:22değildir
32:23Mekkelilerin
32:23zihninde
32:24putlar düzenin
32:25işleyişinden
32:26sorumlu olup
32:27insanla
32:28yaratıcı
32:28arasındaki
32:29bağ kurmaktaydılar
32:30bu bakış
32:32bu bakış açısının
32:32en önemli
32:33sonucu
32:33tanrısal
32:35yetkilerin
32:35putlar tarafından
32:37kullanılıyor
32:37olması
32:38hasebiyle
32:38tanrıdan
32:40haber getirecek
32:41insan hayatını
32:42düzenleyici
32:43hükümler
32:43koyacak
32:44bir elçinin
32:45diğer bir ifadeyle
32:46peygamberin
32:48var olabileceği
32:49düşüncesinin
32:49imkansız
32:51hale gelmesidir
32:52putların
32:52Mekkelilerin
32:53zihninde
32:54ifade ettikleri
32:55anlamı
32:55somutlaştırmak
32:56için
32:56bu dönemde
32:58Kabe'yi
32:58tavaf edenlerin
32:59dile getirdikleri
33:00telbiye
33:01önemli
33:01ipuçları
33:02sunmaktadır
33:03hac
33:04Kabe'nin
33:05inşasının
33:06ardından
33:06insanların
33:07gerçekleştirdiği
33:08bir ibadettir
33:09telbiye de
33:11Allah'ın
33:12davetine
33:12icabet edip
33:13çağrısına
33:14uyduklarının
33:15ve onun
33:15evini
33:16ziyarete
33:16geldiklerinin
33:17beyanıdır
33:18İslam öncesi
33:20dönemde
33:20telbiye
33:29yani
33:31Rabbim
33:32senin ortağın
33:33yoktur
33:34ancak
33:35sana ait
33:36olan
33:36senin
33:37kontrol
33:38ettiğin
33:38onun
33:39kontrol
33:40ettiği
33:40her şeyde
33:41kontrol
33:42ettiğin
33:42bir
33:43ortak
33:44hariç
33:44şeklinde
33:45putları
33:46da
33:46işin
33:46içerisine
33:47katarak
33:47seslendirilmekteydi
33:49bu ifadeden
33:50anlaşılan
33:51Mekkelilerin
33:52Allah'ı
33:53en yüce güç
33:54olarak kabul
33:54ettikleri
33:55bununla
33:56birlikte
33:56onun altında
33:58başka güçlerin
33:59de varlığına
34:00inandıklarıdır
34:01İslam'ın
34:02İhlas Suresinin
34:03ilk ayetindeki
34:04de ki
34:05o
34:06Allah'tır
34:08tektir
34:09vurgusuyla
34:10ve kelime-i
34:11tevhiddeki
34:11la ilahe
34:13illallah
34:14ifadesiyle
34:15ayıklayıp
34:16temizlediği
34:17tam olarak
34:18bu anlayıştır
34:19kişinin
34:19hayatının
34:20merkezini
34:21işgal eden
34:22her şey
34:22onun
34:23ilahıdır
34:24makam
34:25mevki
34:27para
34:28itibar
34:29şöhret
34:30ömrünü
34:31uğruna
34:32geçirdiği
34:32hayatını
34:34adadığı
34:34neyse
34:35ilahı
34:36odur
34:36İslam
34:38la ilahe
34:39illallah
34:40ifadesiyle
34:41Allah'tan
34:42başka
34:42hayata
34:43yön verecek
34:44hayata
34:45yön vermesine
34:46müsaade
34:46edilecek
34:47hayatı
34:48uğruna
34:49harcayacak
34:49bir gücün
34:50olmadığını
34:51insanın
34:53hayatında
34:54Allah'tan
34:55başka bir
34:56güce alan
34:56açmaması
34:57gerektiğini
34:58kesin bir
34:59şekilde ifade
35:00ediyor
35:01Kur'an-ı Kerim'de
35:02cahiliye putları
35:03eleştirilirken
35:04aslında bize
35:06bir zihniyet
35:06gösteriliyor
35:07onlar
35:09Allah'ı
35:10bırakıp
35:10kendilerine
35:11fayda da
35:12zarar da
35:13vermeyen
35:14şeylere
35:15tapıyorlar
35:17düşünüyorum da
35:18günümüzde de
35:20saatlerin
35:21harcandığı
35:22ama
35:22hayata
35:23hiçbir
35:24katkısı
35:24olmayan
35:25fayda da
35:26zarar da
35:27vermeyen
35:28ne çok
35:28şeyin
35:28peşinden
35:29gidiyor
35:29insanoğlu
35:30hayatı
35:31nasıl
35:31geçti
35:32habersiz
35:33o güzelim
35:33yıllarım
35:34anlayışına
35:34bağlayan
35:35renkli ekrana
35:37olan bağımlılık
35:38bilgisayar
35:39oyunları
35:40boş tartışmalar
35:41ve tabii ki
35:43bir kez daha
35:44vurgulayacağım
35:45tüketim çılgınlığı
35:46unutmayalım ki
35:47insanın
35:49bazen biraz
35:50geri çekilip
35:51kendi hayatına
35:52tercihlerine
35:54yukarıdan bakıp
35:55kendine
35:56bir takım
35:56sorular
35:57sorması
35:57yaşadığının
35:59farkına varması
36:00için
36:00kıymetlidir
36:02hatırlatmasını
36:03yaptıktan sonra
36:04bir diğer
36:05konu başlığımız
36:06olan
36:07inan
36:08sistemi
36:08içerisinde
36:09putların
36:09yerine
36:10geçebiliriz
36:11buraya kadar
36:12anlattıklarımızdan
36:13da anlaşılacağı
36:14üzere
36:14Kabe'ye
36:15ev sahipliği
36:16yapan
36:16Mekke'de
36:17yaşayanlar
36:18din olgusuna
36:19ve dini
36:20olana
36:20yabancı
36:21değiller
36:21Mekkelilerin
36:23inançlarını
36:24hayatlarının
36:25her anına
36:26işledikleri
36:26söylenebilir
36:27tabiri caizse
36:29Mekkeliler
36:30ilahlarına
36:31sormadan
36:31adım atmıyorlardı
36:33hayatlarına
36:34dair bir
36:35karar alacakları
36:36zaman
36:36derhal
36:37putlarına
36:38danışıyorlardı
36:39Mekkeliler için
36:40putların
36:41fonksiyonu
36:42ilahi
36:42iradenin
36:43hangi yönde
36:44tecelli
36:45edeceğinin
36:45insanlara
36:47aktarımını
36:48sağlamaktı
36:48putlar
36:50falokları
36:51üzerinden
36:52karar
36:52merciği
36:52haline
36:53getirilip
36:53çıkan
36:54sonuç
36:55putların
36:56iradesi
36:57olarak
36:57gösteriliyor
36:58ve her
36:59türlü
36:59sorumluluk
37:00onlara
37:01yükleniyordu
37:01konuya
37:04bu açıdan
37:04bakıldığında
37:05islamın
37:06baskın
37:07ve güçlü
37:08bir şekilde
37:08akıl
37:09sorumluluk
37:11ve mükellefiyet
37:12vurgusunun
37:13sebebi
37:14daha iyi
37:14anlaşılıyor
37:15Mekke'de putlar
37:17hayatın
37:18merkezinde
37:19canlı
37:20birer
37:20karar
37:20merciği
37:21ve hayatın
37:22yön vericileri
37:23olarak kabul
37:24ediliyordu
37:24Mekkeliler
37:26putlarına
37:27o kadar
37:27bağlıydılar
37:28ki
37:28şehirden
37:30ayrılırken
37:30putlarını
37:31yanlarına
37:32götürmenin
37:33yolunu
37:33arıyorlardı
37:34bazılarının
37:36helvadan
37:37put yapmalarının
37:38sebebi de
37:38tam olarak
37:39buydu
37:39Mekkelilerin
37:40şehirlerinin
37:41dışına çıkmaları
37:42büyük oranda
37:42ticari amaçlı
37:43şehirden
37:44ayrılırken
37:45doğal olarak
37:46yanlarına
37:47taşıyabilecekleri
37:47kadar mal
37:48alıyorlardı
37:49erzak için
37:50ayrılan
37:51kısım
37:51ne kadar
37:52artarsa
37:53ticaretten
37:54elde edilecek
37:55kar
37:55o oranda
37:56azalmaktaydı
37:57bu noktada
37:59erzak
38:00tanrı
38:01hüviyetine
38:01büründürülüyor
38:02ve helvadan
38:04yapılan putla
38:05hem gıda
38:06temini
38:06hem de
38:07inanç
38:08tatmini
38:08sağlanıyordu
38:09Mekkelilerin
38:10şehirlerinden
38:11ayrılırken
38:11yanlarında
38:12götürdükleri
38:13nesnelerden
38:14birisi de
38:14Kabe'den
38:15alınan
38:16bir taş
38:16yolda
38:18ibadet
38:18etmek istediklerinde
38:19Kabe'den
38:21aldıkları
38:21bu taşı
38:22tavaf ediyorlardı
38:23Mekkelilerin
38:25bu tavrı
38:26İslam öncesi
38:27dönemde
38:27kutsiyetin
38:28aidiyetinin
38:29anlamını
38:29yitirdiğini
38:30göstermektedir
38:31bir müslüman
38:33için
38:33mukaddes
38:34olan
38:35inançtır
38:35Kabe'nin
38:37taşıdığı
38:38anlamdır
38:39kutsal
38:41olan
38:41harem
38:41bölgesidir
38:42inşa
38:43malzemesi
38:44değildir
38:44tarihi
38:46süreçte
38:46Kabe'nin
38:47defalarca
38:48yeniden
38:49yapılması
38:49tamir edilmesi
38:51de bunun
38:51bir göstergesidir
38:52putperestlik
38:54kutsalı bir
38:56şekle
38:56büründürme
38:57somutlaştırma
38:59ve nihayetinde
39:00tek elini
39:01alma
39:01çabasıdır
39:02bu çabanın
39:03nihayetinde
39:04nihai hedefi
39:04inancı
39:05ve doğal olarak
39:07inanç etrafında
39:08şekillenen
39:09hayatı
39:10duruanlaştırmak
39:11topluma
39:12mekanik bir
39:13işleyiş kazandırmak
39:14ve son
39:15tahlilde
39:16kendi
39:17sahte
39:17ideolojisini
39:18resmi
39:20ve sorgulanamaz
39:21bir inanç
39:22olarak kabul
39:23ettirmektir
39:23Mekke'de
39:25kurulan
39:25düzenin
39:26asil
39:27ve asıl
39:28mensupları
39:28her ne
39:29kadar
39:30kendilerini
39:31özgür
39:31olarak
39:32tanımlasalar da
39:33aslında
39:34kurulan
39:34düzenin
39:35çarklarına
39:36en fazla
39:37boyun
39:37eğenlerdi
39:38bu yüzden de
39:40statikoya
39:41sıkı sıkı
39:42bağlıydılar
39:42çünkü
39:43değişim
39:44onlar için
39:45en büyük
39:45tehditti
39:48unutulmamalıdır ki
39:49arzular
39:50hazlar
39:51ve hırslar
39:52etrafında
39:52şekillenen
39:53hayat tarzını
39:54kaybetme korkusu
39:55kolektif
39:57olana
39:57boyun eğdirir
39:58bu zorunluluk
39:59kişiye göreli
40:01bir yaklaşımı
40:02asla kabul etmez
40:04bu sistemi
40:05araç haline
40:06getiren
40:06bir toplum
40:07atalarının
40:08arkasına
40:09saklanır
40:10ve onlar
40:11üzerinden
40:11geliştirilen
40:12söylemle
40:13haklılık
40:14ispatına
40:15çalışır
40:16şimdi de
40:17bu bölümün
40:17son konusuna
40:18geçelim
40:19ve Mekke'de
40:20var olan
40:21ancak
40:22şu ana kadar
40:22anlattığımız
40:23inanç
40:24dünyasından
40:24tamamen
40:26farklı bir
40:26inanma
40:27biçiminden
40:27bahsedelim
40:28ileride
40:29ayrıntılı
40:30bir şekilde
40:30bahsedeceğim
40:31ancak
40:32geri gelmişken
40:33kısa bir
40:33bilgi vereyim
40:34Hazret
40:35Peygamber'in
40:36doğumundan
40:37kısa bir süre önce
40:38gerçekleşen
40:39fil vakası
40:39pek çok açıdan
40:41Mekke'yi yeniden
40:42şekillendirmiştir
40:43etki alanlarından
40:45birisi de
40:46Mekkelilerin
40:47en azından
40:48bir kısmının
40:49inançla kurduğu
40:50ilişkidir
40:51yaşananların
40:52ardından
40:52putlar
40:53konumları
40:54ve değerleri
40:55hakkında
40:56yeniden
40:56düşünülmeye
40:57başlanıldı
40:58olayın
40:59olayın
40:59geçtiği
40:59Mekke
41:00başta
41:00olmak üzere
41:01yarımadanın
41:02pek çok yerinde
41:03putperestlik
41:05sorgulanmaya
41:06başlandı
41:06ve ivme
41:07kaybetti
41:08bir rivayete göre
41:10Allah'ın
41:11Ebrehe'nin
41:11ordusunu
41:12mağlup etmesinin
41:13ardından
41:13Mekke'de
41:147 ila
41:1510 yıl
41:16arası
41:16bir süre
41:16kimse
41:17putlara
41:18tapmamış
41:19sadece
41:19Allah'a
41:20ibadet etmiştir
41:21bu dönemden
41:22başlamak üzere
41:23bazı insanlar da
41:24putlara inanmanın
41:25ve onlardan
41:26bir menfaat
41:27beklemenin
41:28anlamsızlığını
41:29görerek
41:30yeni bir
41:31arayışa
41:31girişmişlerdi
41:32Mekkeliler
41:33bu insanları
41:34Hanif
41:35olarak
41:36tanımlamışlardır
41:37gündelik
41:39hayatın
41:39akışına
41:40boyun eğmeyen
41:40genel
41:42kabuller
41:42üzerinden
41:43hayatını
41:43şekillendirmeyen
41:44kişi
41:45literatürde
41:46Hanif
41:47olarak
41:47isimlendirilir
41:48bu anlamda
41:50Hanif
41:50herhangi bir
41:52toplumda
41:52ister Mekke
41:54isterse de
41:55bir başka yerde
41:56yerleşik
41:58kültürün
41:59muhalifi
41:59olan
41:59herkesi
42:00ifade
42:00edebilir
42:01Mekke
42:02toplumu
42:03düşünüldüğünde
42:04yerleşik
42:05kültürün
42:05putperestlik
42:06olduğu
42:06görülür
42:07bu bağlamda
42:08Mekke
42:09toplumunda
42:09putperest
42:10olmayan
42:11hayatında
42:12putlara
42:12yer
42:13vermeyen
42:13şirke
42:15yüz çeviren
42:15herkes
42:16Hanif
42:17olarak
42:17isimlendirilir
42:18Hanif
42:20tanımlaması
42:20Kur'an-ı Kerim'de
42:22İbrahim ne
42:23Yahudi
42:24ne de
42:25Hristiyan
42:25fakat o
42:26Hanif bir
42:27Müslümandı
42:28ayetinde
42:29Hz. İbrahim
42:30için
42:31kullanılmıştır
42:32bilindiği
42:32üzere
42:33Hz. İbrahim'in
42:34toplumu
42:34putperestti
42:35ancak
42:36Hz. İbrahim
42:37putlara
42:37tapmıyordu
42:38yani
42:39kendi
42:40toplumunun
42:40genel
42:41inanç
42:41sistemini
42:42kabul etmiyordu
42:43bu
42:44sebepten de
42:44Hanif
42:45olarak
42:45isimlendirilmekteydi
42:46Kur'an
42:48Hz. İbrahim'i
42:50tanımlamak için
42:51açıkça
42:52Yahudi
42:52veya
42:53Hristiyan
42:54olmadığını
42:54söylüyor
42:55ve tabi ki
42:56toplumunun
42:57inancında da
42:58olmadığını
42:59Hanif
43:00ibaresiyle
43:01ifade ediyor
43:02çünkü
43:03Mekkeliler
43:03bu kavramı
43:05putperest
43:05olmayanlar
43:06için
43:06kullanıyor
43:07Mekkeliler için
43:09Hanif
43:09denildiğinde
43:10puta
43:10tapmamakla
43:11beraber
43:12herhangi bir
43:13inanca
43:13mensup
43:14olunabileceği
43:15düşüncesi
43:15akla
43:16gelebileceğinden
43:17Kur'an
43:18orada da
43:18bir düzeltme
43:19yapıyor
43:19Yahudi
43:21Hristiyan
43:22veya
43:23putperest
43:24olmadığını
43:24ifade ediyor
43:25bununla da
43:27bırakmayıp
43:27Müslüman
43:28olduğunu
43:29söylüyor
43:29böylece
43:31Kabe'yi
43:31inşa eden
43:32Mekke ve
43:33çevresini
43:34kutsal ve
43:35güvenilir
43:35belde haline
43:36getiren
43:37Hz. İbrahim'le
43:38Hz. Muhammed
43:39arasında
43:40bir inanç
43:42birlikteliği
43:43sağlıyor
43:45Evet
43:46bu bölümlükte
43:47bu kadar
43:48İslam tarihinde
43:50çok fazla
43:50kullanılan
43:51cahiliye
43:52kavramını
43:52ve de
43:53Kur'an-ı Kerim'in
43:54de atıfta
43:55bulunduğu
43:56fil vakasını
43:57ve etkilerini
43:57konuşacağımız
43:58bir sonraki
43:59bölümde
44:00görüşmek üzere
Yorumlar