- 10 dakika önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:09Tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimiz programında bu hafta Şemsi Ahmet Paşa Camii'ndeyiz.
01:15Diğer adıyla Kuşkonmaz Camii.
01:18İstanbul'da son 3 gündür muhteşem bir yağmur var.
01:22İstanbul'un boğazını bu şekilde yağmurlu gördüğümüz aslında enderbahar aylarından bir tanesindeyiz.
01:27İstanbul'un bu yağmurlu gününde 16. yüzyıla Mimar Sinan'a, Sokollu Mehmet Paşa'ya, Şemsi Ahmet Paşa'ya misafir olduk.
01:36Bu hafta birlikte vakıf eseri olarak gezmeye başladığımız, anlamaya çalıştığımız tarihi eserlerden, vakıf eserlerinden bir tanesindeyiz.
01:46Şemsi Ahmet Paşa Camii'nin aslında birden fazla önemi söz konusu.
01:50Fakat biz bugün biraz Üsküdar'ı, biraz Şemsi Ahmet Paşa'nın kendi kişisel özellikleriyle böyle bir camiyi niçin yaptırdığı,
01:59bununla birlikte Sokollu Mehmet Paşa'yla birlikte yarış içerisinde olduğunu bugün burada konuşacağız.
02:06Osmanlı'da devlet adamlarının en önemli özelliklerinden bir tanesi Enderun'da yetişmiş olmaları.
02:11Aslında tarihte ilk defa bir saray mektebi olarak inşa edilen ve orada eğitim sistemi içerisinde devlet adamlarının yetiştiği önemli bir
02:22mektep.
02:23Burada Şemsi Ahmet Paşa'nın da biz Enderun Mektebi'nde yetiştiğini biliyoruz.
02:28Burada devlet adamlarının böyle bir mektepte böyle bir eğitim almış olmalarının neye tekabül ettiğini birazdan konuşacağız.
02:36Kuş Konmaz Camii. Burada isminin nereden geldiğini özellikle konuşmamız gerekiyor.
02:42Çünkü buraya dikkat ettiğinizde bu camide hala daha neredeyse 500 yıldır ayakta duran bu cami üzerine kuş konmuyor.
02:50Bunun elbette hiç şüphesiz bir hikayesi mevcut.
02:54Yani biz bugün bu hikaye etrafında anlatılan menkıveler, anlatılan hikayelerle birlikte bir vakıf eserini anlamaya çalışacağız.
03:03Şemsi Ahmet Paşa ile birlikte onun hem kişiliği hem Sokullu Mehmet Paşa ile birlikte içerisinde bulunmuş olduğu o yarıştan dolayı
03:11burada birden fazla hikaye söz konusu.
03:14Fakat İstanbul'da bir cami düşünün.
03:16İstanbul ki koca boğazda binlerce belki yüzlerce martının bulunduğu bir boğazda cami üzerine kuşlar konmuyor.
03:24Peki niçin?
03:25Niçin Kuş Konmaz Camii olarak anılan bu cami inşa ettirilmişti?
03:30Burada direkt hikayemizle başlayalım.
03:33Bir gün Sokullu Mehmet Paşa elbette uzunca yıllar yani bir ömrün neredeyse büyük bir kısmını devlet adamlığıyla geçirmiş, büyük işler
03:42yapmış.
03:43Yani bugünkü anlamda başbakanlık diyebileceğimiz bir noktaya kadar çıkmış.
03:48Uzunca yıllar devlet adamlığı yapmış ve padişahlara hizmet etmiş önemli paşalardan bir tanesidir.
03:55Burada kendisinin Şemsi Ahmet Paşa ile olan bir yarışı söz konusu.
03:58Daha doğrusu Şemsi Ahmet Paşa onunla yarışmakta.
04:00Çünkü Sokullu çok önemli bir devlet adamıdır ve pozisyon gereği Şemsi Ahmet Paşa'dan daha iyi bir noktadadır.
04:07Kendisinin İstanbul'da yaptırmış olduğu bir külliye söz konusu.
04:10Bugün tarihi yarımada da.
04:12O tarihi yarımada da ki o külliyeden sonra aralarında şöyle bir diyalog geçtiğini biz bilmekteyiz.
04:19Şemsi Ahmet Paşa Sokullu Paşa'ya der ki paşam çok güzel bir külliye yaptırdınız fakat üzerinden kuşlar eksik olmuyor.
04:26Bunun üzerine Sokullu Mehmet Paşa da der ki evet yeryüzündeki bütün binaların gökyüzünden kuşlardan nasibini alır.
04:34Dolayısıyla burada Şemsi Ahmet Paşa'nın aslında biraz böyle tahsir, biraz istihfaf yani küçümseyici bir tavırla çok güzel bir külliye
04:44yaptırdınız.
04:44Fakat üzerinden kuşlar tırnak içerisinde kuş pislikleri eksik olmuyor diye küçümseyici tavrına Sokullu Mehmet Paşa'nın ise yeryüzünde yapılan bütün
04:52mabetlerin, bütün binaların bir şekilde kuşlardan etkilendiğini ve İstanbul gibi bir yerde bunun imkansız olduğunu yani kuşların konmayacağı bir caminin
05:02yapılmasının imkansız olduğunu söyler.
05:04Burada aslında kendi aralarındaki bu yarışı da gösteren bir hikayedir.
05:09Şemsi Ahmet Paşa'nın aslında üzerine kuş konmayacak, üzerine kuşun dahi konmayacak titizlikte bir cami yaptırmasının ardında Sokullu Mehmet Paşa
05:19ile olan bu diyaloğun aslında bu yarışın da olduğunu biz bilmekteyiz.
05:24Fakat burada bugün İstanbul'un en güzel semtlerinden bir tanesi olan Üsküdar'da 15 Temmuz Şehitleri Köprüsü'nün hemen ardımızı aldığımızda
05:33İstanbul'da lokasyon olarak en önemli noktalardan bir tanesindeyiz.
05:36Burada şunu da vurgulamak istiyorum. Üsküdar tarih boyunca İstanbul için en önemli semtlerden bir tanesi olmuştur.
05:45Hiç şüphesiz İstanbul'un en güzel manzarasının Üsküdar'dan görüldüğünü söyleyebiliriz.
05:51Bunu şununla ifade edelim. Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettiğindeki ilk icraatını her zaman öğrencilerime soruyorum demiştim.
05:58Burada şunu ifade edelim. Yaptığı ilk şey Ayasofya'nın üstüne çıkıp oradan İstanbul'u izlemek.
06:03Şunu diyebiliriz. Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettiğinde Ayasofya'nın tepesine çıkıp İstanbul'u izlediğinde hiç şüphesiz gözleri Üsküdar semtine
06:13değmiştir.
06:13Üsküdar tarih boyunca önemli semtlerden, önemli şehrin önemli bir parçası olarak var ola gelmiş.
06:21Kadim İstanbul'da Osmanlı döneminde Üsküdar hem bir geçiş noktası olarak da hem de Kadıköy'de ayrılık çeşmesi,
06:28insanların hacca gittiği güzergah üzerinde olması hem de tarihi yarımada'ya yakın olmaklığıyla birlikte önemini devam ettirmiş ve koruya gelmiştir.
06:39Bunu şunun için ifade ediyorum.
06:41Burada İstanbul'un içerisinde Üsküdar'ın önemini aslında şununla da ifade edebiliriz.
06:46Osmanlı tarihi boyunca hem yükselme devrinde hem de sonrasında Üsküdar, Osmanlı padişahlarının, hanedan üyelerinin, valide sultanların,
06:56özellikle valide sultanların vakıf eseri inşa ettirmek için adeta yarışa girdiği önemli semtlerden bir tanesidir.
07:04Bunu şunun için ifade ediyorum.
07:05Burada Üsküdar'da sırtınızı boğaza verdiğinizde yukarıya doğru baktığınızda hemen arkamızda bugün Mihrimah Sultan Camii karşısında Yeni Valide Camii,
07:15Atik Valide Camii buradan yaklaşık olarak 10 dakika uzaklıkta etrafta vakıf eseri diyebileceğimiz hamamlar, hanlar ve külliyeler olarak Üsküdar bir
07:25semt olarak Osmanlılar tarafından inşa ettirilmiş önemli semtlerden bir tanesidir.
07:31Bugün burada bir vakıf eserini düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen camilerden bir tanesi de şu an tam olarak ardımda görmüş olduğunuz
07:39Kuşkonmaz Camii'dir.
07:41Kuşkonmaz Camii'nin niçin yaptırıldığına dair anlattığımız temel hikaye Şemsi Ahmet Paşa ile Sokullu arasındaki hikayeydi.
07:48Fakat burada hiç şüphesiz Mimar Sinan'ı da konuşmamız gerekiyor.
07:53Mimar Sinan'la beraber 16. yüzyılı konuşmamız gerekiyor.
07:56Gelin hep birlikte bu güzel vakıf eserini, bu camiyi, bu mabedi, Üsküdar'ı anlamaya ve birlikte gezmeye devam edelim.
08:24Şemsi Ahmet Paşa Camii'ni yani Kuşkonmaz Camii'ni konuşurken aslında Mimar Sinan'ın da dehasını konuşmamız gerekiyor.
08:33Çünkü Mimar Sinan en temelde şunu diyebiliriz, tüm zamanların en büyük ustası olarak anılan, gelmiş geçmiş en büyük mimarların başıdır
08:43desek muhtemelen abartmış olmayız.
08:46Çünkü yaklaşık olarak 500 yıl önce 1580'de yaptırmış olduğu son camilerden bir tanesini yaparken çok büyük ihtimalle burayı hesaplarken hem
08:56kuşların konmamasını hem de boğazın kenarında deniz ile birleştiği yerde böyle bir mabedi yapmak,
09:03bu mabedi en temelde ayakta tutabilmek için ciddi anlamda bir mühendislik hesaplamasının da gerektiğini biz biliyoruz.
09:12Bunu 500 yıl öncesinde Mimar Sinan'ın nasıl yaptığı gerçekten büyük bir sorudur.
09:17Çünkü kendisine verilen bu görev Şemsi Ahmet Paşa tarafından kuşların dahi konmayacağı, üzerinde kuşlar bile konmasın diyeceği bir yerde bunu
09:26nasıl hesapladı,
09:27ne kadar büyük bir aslında mimar olduğu ve matematik anlamında da, mühendislik anlamında da ciddi anlamda bir çalışma yaptığını biz
09:36görmekteyiz.
09:37Bu camiyi büyük yapan, mimari anlamda detaylı yapan ve aslında Mimar Sinan'ın da büyüklüğünü gördüğümüz hiç şüphesiz camiyi su
09:48baskınlarından korumak için o dönemde düşündüğü şu an dışarıda kalan su drenajları.
09:53Mimar Sinan'ı büyük yapan şeylerden bir tanesi sadece taşları üst üste koyması değildir.
09:58Bizim bildiğimiz kayıtlarda geçen 400'ün üstünde, yeryüzünde şu an büyük anlamda eseri bulunan büyük bir mimardan bahsediyoruz.
10:07Camiyi sadece taşların üst üste konması veya hesaplaması sadece estetik olarak bu camiyi büyük yapan noktalardan bir tanesi değildir.
10:15Mimar Sinan eserini yaptıktan sonra ki bugün bile 500 yıl sonrasında ayakta kalabilen büyük eserler üretmiştir.
10:24Bunlar da hiç şüphesiz camiyi boğaza bu kadar yakın bir yerde yapmış olmasına rağmen su baskınlarından korumayı dahi hesaplamış olmasıdır.
10:33Bir diğeri de şudur.
10:34Mimar Sinan'ı büyük yapan aslında bu hesaplama ve ileriyi görme mabedin veya inşa ettirdiği külliyenin, vakıf eserinin, caminin, kütüphanenin,
10:45hamamın ayakta kalmasını da hesaplıyordu.
10:47Bunun için zemin etüdü diyebileceğimiz bir çalışma yapmıştır.
10:51Yani burada bu caminin zeminin sağlamlaştırılması için bundan yaklaşık olarak 500 yıl öncesinde buraya adeta direkler çakmış ve bu zemini
11:02sağlam bir hale getirmiş,
11:04caminin ve külliyenin neredeyse 500 yıl ayakta kalmasını sağlamış en önemli noktalardan bir tanesidir.
11:12Yani tabiri caizse Mimar Sinan'a biz kendisi o dönemde verilen bir görevi adeta eksiksiz yerine getirmek, bir noktada mükemmelliyetçi
11:24bir yapıya sahip olduğunu söylersek abartmış olmayız.
11:28Bunu şunun için söylüyorum.
11:29Caminin sadece yapılmış olması hiç şüphesiz yetmiyor.
11:32Caminin nasıl ayakta kalacağı da önemli.
11:34Bununla beraber caminin estetik olarak da, estetik formda, sembolik olarak da inşa ettirilmesi gerekiyordu.
11:42Mimar Sinan'ı büyük yapan özelliklerden bir tanesi de hiç şüphesiz budur.
12:12Yağmurlu bir günde Şemsi Ahmet Paşa Camii'ni, yani diğer adına,
12:16Kuşkonmaz Camii'ni ziyarete geldik, anlamaya çalışıyoruz.
12:20Bu caminin hiç şüphesiz en önemli özelliklerinden bir tanesi külliye olarak inşa ettirilmesi.
12:26Çünkü Osmanlı döneminde külliyelerin inşa ettirildiği yerler çok önemlidir.
12:30Daha önceki programlarda da ifade ettiğimiz üzere bazı şehirler külliyelerden sonra şehir olmuştur.
12:36Fakat bazı şehirlerde külliye yapılmadan önce zaten şehir hüviyetine sahipti.
12:42Fakat burada Üsküdar gibi önemli bir semtte Sokullu Mehmet Paşa ile arasında bulunan bu rekabetin kendisi Şemsi Ahmet Paşa'ya
12:50bir külliye inşa ettirilmeye kadar gidiyor.
12:54Şemsi Ahmet Paşa aslında devlet adamlığında dalgalı bir seyir söz konusu.
13:00Yani her zaman zirveleri oynamış Sokullu Mehmet Paşa gibi bir büyük bir devlet adamı.
13:04Aslında kendisi büyük bir devlet adamı ama onun kadar başarılı olmadığını söyleyebiliriz.
13:09Dolayısıyla burada Üsküdar'da yani bu burun diyebileceğimiz bu noktada inşa ettirilen bu külliyenin önemli bir özelliği var.
13:17Bu özelliklerin başında şu gelmekte.
13:20Aslında külliye içerisinde 12 odalı bir medrese yapılmıştır diyebiliriz.
13:27Bu medrese en temelde ilk kaynaklardan öğrendiğimiz üzere Darül Hadis olarak inşa ettirilmiş.
13:33Caminin avlusunda bir nevi bir eğitim kurumu olarak da burası yapılmış.
13:39Yani bunu şunun için vurguluyorum.
13:42Klasik dönemde caminin bir merkezi hüviyete sahip olması sadece ibadethane değil ilimle amelin aynı anda bir mekana sahip olması aslında
13:55modern öncesi dönemde.
13:56Yani klasik Osmanlı mimarisinde şehir hayatını, insanların toplumsal hayat içerisinde nasıl sosyalleştiklerini, hayatın nasıl paylaştıklarını, kendi dinlerine dair veya eğitim
14:10hayatlarına dair nasıl bir dünyaya sahip olduklarını biz bir vakıf eserini, bir külliyeyi incelediğimizde görmekteyiz.
14:18Çünkü aslında şu an arkamda görmüş olduğunuz bu revakların ardında bugün tabii ki modernize edilmiş belli camlar söz konusu.
14:25Fakat burada Darül Hadis olması önemli bir şey.
14:28Bizler şunu bilmekteyiz.
14:30Aslında bazı camilerin İstanbul'un fethinden sonra bir kısmı kiliseden camiye çevrilen eserler olduğunu, bir kısmını daha önceki orada bulunan
14:40ve yıkılmış olan o kendisinden önceki dünya görüşü, Hristiyanlık veya daha önceki siyasi paradigmanın önemli mabetleri üzerine inşa ettirilmiş vakıf
14:50eserleri olduklarını bilmekteyiz.
14:52Fakat 2. Beyazıt dönemindeki camiye çevrilen eserlerin büyük bir kısmı hem tekke olarak kullanılmış hem de medrese olarak kullanılmış.
15:02Fakat burada bazı medreselerin, bazı camilerin avlusuna aynı zamanda Darül Kurra diyebileceğimiz kıraat ilimlerinin de yapıldığı bir bileşen bir parça
15:13olarak yapıldığını biz bilmekteyiz.
15:14Bazı camilerle birlikte burada sadece kıraat ilimleri okutulurdu fakat Şemsi Ahmet Paşa Camii'nin bahçesinde yapılan bu revakların ardındaki bu
15:23odalar, bu derslikler diyebileceğimiz noktada aslında Darül Hadis olarak inşa ettirilmiş olması da önemli bir ayrıntıyı bize sunuyor.
15:31Çünkü İslam ilimlerinde temel anlamda temel İslam bilimlerinde önemli elbette bir önem sırası söz konusudur fakat Kur'an ilimleri, hadis
15:40ilimleri bunların alt dalları da var, fıkıh ilimleri hiç şüphesiz en önemli yeri kapsamakta.
15:45Yani burada kıraat ilmi sadece Kur'an'ın nasıl okunacağına, tecvite dair değil hem Kur'an'ın ezberlenmesi hem de
15:51anlaşılması.
15:52Yani tefsir dediğimiz, tevil dediğimiz Kur'an'ın anlama biçimleriyle birlikte yapıldığı noktaların başında geliyor.
15:59Fakat burada şunu da biz görmekteyiz yani Darül Hadis olarak inşa ettirilmesi de İslami ilimlere verilen önemi bize ayrıca göstermekte.
16:07Bu şüphesiz olarak İstanbul'un en önemli noktalarından bir tanesine inşa ettirilmiş olan Şemsi Ahmet Paşa Camii'nin burada bahçesinde,
16:16bu avlusunda adeta bir derslik olarak, bir medrese olarak, bir araştırma salonu olarak, bugünkü anlamda bir etüt merkezi olarak da
16:24inşa ettirilmesi önemlidir.
16:25Burada az önce şunu da ifade ettim, binayı su basmaması için Mimar Sinan'ın dehasını konuşturduğu noktalardan bir tanesindeyiz.
16:34Burada su drenajlarını görüyoruz.
16:36Aslında bu drenajın kendisi hem medreseye hem caminin kendisine bir şekilde suyun zarar vermemesi için, tahliye edilebilmesi için yapılmış noktalardan.
16:45Bunlar önemli çünkü camiyi bize anlatan, vakıf eserini bize anlatan, Mimar Sinan'ın büyüklüğünü anlatan önemli noktalardan bir tanesidir.
16:52Bugün yolculuğumuzda yolumuz Şemsi Ahmet Paşa Camii'ne, Kuş Konmaz Camii'ne geldi.
16:58Biz tarihte şu an 1580'li yıllardayız ve 16. yüzyılın sonlarında neredeyse uzunca yıllar devlet adamlığı yapmış Şemsi Ahmet Paşa
17:08'yı,
17:083 tane büyük padişaha, Kanuni Sultan Süleyman'a, 2. Selim'e ve 3. Murada bir nevi vezirlik yapmış,
17:16bir dönem büyük bir devlet adamlığı yapmış olan ve aslında soykütüğü olarak da önemli bir aileden geldiğini bildiğimiz,
17:23önemli bir paşanın yaptırmış olduğu bir vakıf eserindeyiz.
17:26Bu vakıf eserinin bahçesinde yürümek, burada adeta tarihte bir yolculuğa çıkmak gibi algılayabiliriz bunu.
17:33Çünkü dokunduğumuz taşlar 500 yıllık, dokunduğumuz mermerler 500 yıllık.
17:37Burada dünyayı bu şekilde algılayan büyük bir mefkure diyebileceğimiz,
17:43büyük bir vizyon, büyük bir misyonla inşa ettirilmiş,
17:46yapı olarak aslında kapladığı hacim olarak küçük ama anlam itibariyle çok büyük bir vakıf eserinin
17:53İstanbul'u gezen bütün turistlere, Üsküdar'a yolu düşen insanların neredeyse tamamına
17:59bir şekilde onların gözüne çarpan önemli noktalardan bir tanesindeyiz.
18:04Burada hiç şüphesiz iki bileşeni daha söz konusu caminin içerisinde.
18:09İki bileşenden hiç şüphesiz ilki caminin hemen yanı başında bulunan küçük bir haziresi söz konusu,
18:15bir diğeri de Şevsi Ahmet Paşa'nın kendisinin türbesi bulunmakta.
18:19Burada şunu ifade edelim, klasik Osmanlı camilerinin bahçeleri hazire olarak inşa ediliyor.
18:25Fakat bu hazireler en temelde caminin aslında yönetimiyle ilgilenen,
18:30orada müderris olarak bulunan bir örnek olarak Şeyh Efendi'nin bağlı bulunduğu o dönem için söyleyecek olursak tarikat
18:38veya çok yakın dönemde de müşahede ettiğimiz büyük İslam alimlerinden herhangi birisi vefat ettiğinde
18:44bir şekilde cami hazirelerine defnedilirler.
18:47Çünkü bu cami hazirelerine defnedilme mevzusu önemlidir.
18:51Burada hem caminin sürekliliğini korumak hem de cami haziresindeki bu kitabelerden yola çıkarak
18:58kimin hangi işi yaptığını, devlet erkanı mıydı, kadın mı erkek mi olduğu,
19:03üzerindeki işaretlerden işte hangi tarikata mensup olup olmadığı başlıklardan hepsinde biz bunları görebiliyoruz.
19:10Mezarlıkların bu hazirelerin kendisini tarihin bir vesikası olarak okumak
19:15aslında bugün modern insanın uzaklaştığı bir şey olsa bile bizim için önemlidir.
19:20Çünkü bu kitabelerde aslında tarih düşme mevzusu önemli bir nokta.
19:25Çünkü kitabelerin üstünde bazen görüyoruz birisi önemli bir isim, önemli bir alim, bir müfessir
19:32veya dönemin devlet adamlarından bir tanesi kıymetli bir insan vefat ettiğinde
19:36onun ne zaman vefat ettiğini tarih olarak düştüğümüzde bir vezinle yani bir aruz vezniyle,
19:43bir şiir mısrasıyla klasik usulde Eftjet hesabına göre hesaplanır.
19:48Oradaki harflerin toplamı bazen o şiirin mısra içerisinde işte kırklar çıksın ve desin gibi
19:56veya burada şunlar çıkıp desin oradaki o hesaplamadan cümle içerisindeki anlamdan onu düşüp
20:02hesapladığınızda vefat eden kişinin hangi tarihte hicri olarak yapılırdı?
20:08Bunun hesaplanması adına aslında böyle bir tarih düşme metodu vardır.
20:12Bugün hala bu işin devam ettiğini biz bilmekteyiz.
20:16Hazirenin devam ettirilmesi yani burada bu hazirede kimlerin yattığını bilmek bu
20:21topraklarda buraya anlam yükleyici yani normatif olanın, normu normali belirleyenin kim
20:27olduğunun da aslında bir nevi birbiriyle bağlantılı olduğunu ben düşünmekteyim.
20:32Müthiş bir yağmurlu gün Şemsi Ahmet Paşa Camii'ndeyiz.
20:35Biz Üsküdar'dayız.
20:37Bir yandan Sokulu Mehmet Paşa'yı, bir yandan yani dönemin padişahlarını konuşuyoruz.
20:42Bu aslında Üsküdar tarih boyunca önemli olarak bilinen ve neredeyse bütün valide sultanların
20:49bir şekilde valide sultanlar semti olarak da anılan Üsküdar'a bir önem atfettiklerini
20:54biz biliyoruz.
20:55Bununla birlikte şunu da söyleyebiliriz.
20:57Yani Üsküdar İstanbul fethedilmeden önce de büyük oranda önemli bir şehirdi ve aynı
21:03zamanda İstanbul fethedildikten sonra da bu önemini katlayarak devam ettire gelen
21:09önemli semtlerden bir tanesi olmuştur.
21:11Burada 2008-2010 yıllarında yapılmış olan restorasyonunda çıkan parçalar söz konusu.
21:17Bunlar da daha önceki konuştuğumuz noktadan ifade edecek olursak şunu söyleyebiliriz.
21:22Yani cami sadece bir kara parçasının üzerine oturmuyor.
21:27Bir anlam parçasının da dünyada bir anlamı da ihtiva eden ve bu anlamla birlikte
21:33var ola gelen bir noktaya tekabül ediyor.
21:35Yani bizler sadece fiziki olarak bir camiden fiziki olarak yeryüzünde yaşamış Sokollu
21:42Mehmet Paşa ile yarış içerisine girmiş Şemsi Ahmet Paşa'nın yaptırmış olduğu
21:45camiden bahsetmiyoruz.
21:47Çünkü mekan sadece böyle bir şey değildir.
21:50Yani Üsküdar'a geldiğinizde veya bir turist geldiğinde bu camiye niçin kuşkonmaz
21:54cami dendiğini biz kendilerini anlattığımızda aslında dünyaya İstanbul'dan bakmanın, dünyaya
22:02buradan bakmanın, bu şehrin bütün kümülatif o bilgi birikimiyle hareket etmenin, onlara
22:08kendimizi biz buyuz ve dünyaya böyle bakıyoruz demenin alternatif bir yoludur mekan.
22:14Çünkü mekan sadece daha önceki programlarda da söylediğimiz üzere taşların üst üste
22:20konmasıyla ifade edilen veya onlardan müteşekkil varlığını sadece o taşların üst üste
22:27konmasından ibaret bir şey olarak telakki ettiğimizde mekanı tam olarak anlayamayız.
22:33Çünkü bir mekanı var eden oradaki mefkuredir, arkasındaki vizyondur ve misyondur.
22:38Hayata ne anlattığımızdır? Bu vizyon ve misyon mekanı var eden ve var kılmaya
22:44devam eden önemli unsurlardan bir tanesidir. Çünkü bizler yapan ustayı ardındaki eli
22:50görmediğimizde taşların kendi kendine üst üste konduğunu düşünebiliriz. Fakat onu
22:55orada inşa ettiren önemli bir usta olduğunu biliriz. Ve o ustanın ardında da aynı şekilde
23:00bir müteselsil olarak düşündüğümüzde ustanın oradaki varlığı onu yapmasının ardında
23:06da bir dünya görüşü olduğunu biz bilmekteyiz. Gelin hep birlikte bu bölümü bitirmeden önce
23:12Şemsi Ahmet Paşa'nın türbesini de birlikte ziyaret edelim.
23:41Camilerin varlığı hiç şüphesiz onları yaptıranlarla bu hikayelerle devam edecektir.
23:46Şemsi Ahmet Paşa'nın kendisi Sokollu Mehmet Paşa'yla bir yarış içerisinde olduğunu
23:51söylemiştik. Kuş konmayan bir cami istemesi, onun aslında mizacına dair anlatılan şeyleri
23:57de biz bu caminin hikayesiyle birlikte biliyoruz. Burada türbesinin önünde bu bölümü
24:03bitirmeden Şemsi Ahmet Paşa'ya dair birkaç detay anlatmak ve sonrasında bu bölümü
24:07bitirmek istiyorum. Çünkü kuş konmayan bir cami istemesinin ardında onun biraz da
24:12mükemmelliyetçi bir yapıya sahip olduğunu, çok titiz bir paşa olduğunu biz biliyoruz.
24:18Çünkü kanuninin son seferi olan Zikretvar Seferi'ne katıldığını ve orada onun emri
24:23altında bulunan askerlerin adeta elbiselerine kadar titizlikle davrandığını ve bunun dışarıdan
24:31fark edildiğini, hatta bunun için övgüler aldığını da biz bilmekteyiz. Burada kendisinin
24:35kişisel yani şahsi bir titizliğinin sonucunda burada üstüne kuşun konmadığı, kuşların
24:43adeta orayı kirletmediği bir cami yaptırmak istemesi de onun biraz da kişisel yapısıyla
24:48alakalıdır diyebiliriz. Türbesinin önünde burada kendisine bu dünyaya, burada İstanbul'a,
24:56anlam dünyamıza hizmet eden herkese rahmet olsun diyoruz. Tarihte yürüyen adamla vakıf
25:01eserlerimiz programında bu bölümde Şemsi Ahmet Paşa Camii ve diğer adıyla Kuşkonmaz
25:07Camii'ndeydik. İstanbul'a, bu güzel şehre, vakıf eserlerine güzel bakın. Hoşçakalınız.
25:24İzlediğiniz için teşekkür ederim.
26:12İzlediğiniz için teşekkür ederim.
26:24Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.
Yorumlar