- 23 saat önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:40İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:16İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:30Hem Büyükada'yı hem bu camiyi buradaki dönüşümü birlikte incelemeye başlayacağız.
01:45İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:06Marmara Denizi'nin üstünde küçük adalar mevcut.
02:08Bu adaların en büyüğü Büyükada olarak isimlendirilmiş.
02:11Daha sonrasında Heybeliada var.
02:13Malumunuz orası da yatay bir şekilde heybeye benzetildiği için Heybeliada denmiş.
02:18Büyükadanın tarihi Bizans'tan itibaren aslında çok önemli.
02:228. 9. yüzyıldan itibaren bu ada tarihi önemini hep koruya gelmiştir.
02:28Çünkü az önce de söylediğim gibi gözden düşen prenslerin bir nevi sürgüne yollandığı bir yer olduğundan dolayı buraya Prens Adaları
02:37denmiştir.
02:37Bununla beraber buraya birçok din adamının da geldiğini bir nevi inziva bölgesi olduğunu tıpkı diğer Prens Adaları gibi burası da
02:47aynı hüviyete sahip.
02:49Çünkü ada olmakla ile birlikte aslında biz şunu görüyoruz.
02:53Ana kıtadan uzak olması din adamları için önemli bir noktaya teşkil ediyor.
02:58Çünkü Hristiyanlık düşüncesinde manastırlar şehirlerden biraz daha uzak bölgelere yapılmıştır.
03:06Orada yetişmekte olan din adamları aslında hem dini bilgileri aktaran insanlar hem de yaşayan insanlar oldukları için manastırlar ve bu
03:16manastırların olduğu bölgeler oldukça önemlidir.
03:19Bununla beraber aslında biz şunu görüyoruz.
03:21Hem stratejik açıdan hem tarihi açıdan hem dini açıdan Büyükada ve buradaki Prens Adaları önemini hala korumakta.
03:30Çünkü 19. yüzyıla geldiğimizde Osmanlı tebaasından Rum Ortodokslar, Levantenler, Yahudiler hep birlikte burada yaşamışlardır.
03:40Bunlara dolayısıyla 19. yüzyılda Müslümanlar da eklenince burada bir cami ihtiyacı hissedilmiştir.
03:47İşte bu ihtiyaca binaen aslında 2. Abdülhamid'in yapmış olduğu şey bu ihtiyacı karşılamak üzere buraya bir cami yapılması.
03:56Şimdi bu caminin yapılmasının hikayesi aslında çok net.
04:00Bir ihtiyaca binaen yapıldı.
04:02Fakat şunu hemen söyleyelim.
04:04Bir mekan olarak yani bir tarihi eser, bir vakıf eseri olarak bir yerin inşa edilmesi orada sadece ihtiyacın olduğunu göstermiyor.
04:12Yani şunu demek istiyorum. Camiler salt ibadethane olarak elbette amaç itibariyle böyle inşa edilebilinir.
04:19Fakat bunun ötesinde anlamlarının olduğunu da biz görmekteyiz.
04:23Çünkü bir yere cami yaptığınızda aslında orada bir sosyolojik yapının da bir ihtiyacını gideriyorsunuz.
04:29Ve bu sosyolojik yapı bu mekanla birlikte daha önceki programlarda konuştuğumuz üzere bu mekan felsefesi açısından hem toplumu var eden
04:37bir noktaya tekabül ediyor.
04:39Hem de bu mekan toplumla birlikte aynı anda var oluyor.
04:42Dolayısıyla 2. Abdülhamid döneminde 19. yüzyılın sonunda inşa ettirilen bu cami bu önemli tavırlarıyla ve arkasındaki tarihi bağlamıyla beraber aslında
04:52bize çok şey anlatıyor.
04:53Bugün bu güzel cami aslında estetik olarak da bir kare plan şeklinde de inşa edilmiş.
05:00Bu camiyi hep birlikte gezmeye devam edelim.
05:17Adada diğer tarihi eski kiliseler, mezarlar aslında manastırlarla beraber bu caminin burada olmasının birçok anlamı var.
05:26Bunlardan bir tanesi malumunuz bir tarihte var olmuş ve vakıf eserleriyle varlığını devam ettiren hem zihinlerde hem gönüllerde hem de
05:36bir çevre oluşturması bakımından vakıf eserleri ve bu camiler bizim hem gönül dünyamızda hem zihin dünyamızda nasıl devam ediyorsa mevcudiyetini
05:47devam ettirmesi bakımından önemlidir.
05:49Çünkü bizler bu vakıf eserleri üzerinden hem o tarihi anlıyoruz hem caminin bahanesini yaptıranını anlıyoruz ki burada 2. Abdülhamid ve
05:58onun dönemi söz konusu.
05:59Bununla beraber az önce de söylediğim gibi Levantenlerden tutun da Rum Ortodokslara kadar bir kozmopolit diyebileceğimiz çok çeşitlili bir hem
06:08inanış açısından hem millet açısından çok çeşitlili bir adada bir caminin bulunması
06:13ki bu adanın 19. yüzyılın sonundan itibaren burada mevcudiyetini koruması aslında tarihi sürekliliği, çok katmanlılığı ve bununla beraber bütün bu
06:24tarihi yansıtan, bu çeşitliliği yansıtan önemli bir vakıf eseri olarak günümüze kadar devam ediyor.
06:30Tabi burada hazır dışarıdayken şunları hemen konuşalım kesme küfeki taşlardan yapılmış biraz eklektik bir yapıya sahip bununla beraber caminin pencere
06:40kısmında yine kendine has ampir diyebileceğimiz bir özellik söz konusu.
06:44Bunlar tabi Fransız Napolyon döneminden etkileri diyebileceğimiz sanat tarihi açısından bunlar önemli.
06:50İçeride de kalem işlerini göreceğiz duvarlarda ki gerçekten içerisi göz alıcı derecede güzel ve estetik anlamda da bizleri hem gönül
06:58dünyamızı hitap eden hem de zihinlerimize hitap eden güzel bir camiyi anlamaya çalışıyoruz.
07:05Birçok ziyaretçinin kaçırdığı noktalardan bir tanesi şu ilk yapıldığı zamanlarda buradaki Türk çocuklarına ders verilmesi için bu caminin alt kısmı
07:14kullanılmış.
07:14Yani şu anda burası tabi camiye iki merdivenle yukarıya doğru çıkılıyor.
07:19Biraz da küçük su kasrını andırdı bana Beykoz'da küçük su kasrı var malumunuz yine vakıflar müdürlüğüne bağlı olan.
07:27Burada bu alt kısmın bir eğitim amaçlı kullanılması yine önemli.
07:31Bunu şöyle ifade edelim yani bir eğitim amaçlı caminin hemen alt katında bir nevi derslik olarak kullanıla gelinmiş olması bize
07:40şunu anlatıyor.
07:40Yine camilerin vakıf eserlerinin tarihi fonksiyonlarının ne kadar geniş olduğunu gösteriyor.
07:46Çünkü sadece bir ibadethane değil aynı zamanda bir eğitim yeri.
07:50Klasik Osmanlı camilerine baktığımızda 2. Beyazıt camiinden tutun Sultanahmet camiine kadar veya onun etrafında yine İstanbul'da, Bursa'da, Edirne'de inşa ettirilmiş
08:01olan bu külliyelerin birden fazla fonksiyonu vardı hatırlayacak olursanız.
08:05Bunlar hem işte aşevlerinden tutun da Sıbyan Mektebi'ne kadar işte medresesinden tutun da o bölgeyi imar etmesi ve oranın
08:13ihtiyaçlarını karşılaması için ne kadar fonksiyon varsa bir külliye aslında bunların hepsini sağlıyordu.
08:19Cami de hem ibadetin hem ilmin birlikte yürütüldüğü yerlerden bir tanesidir.
08:24Aslında Büyükada'da Hamidiye Camii veya Servili Camii olarak bilinen bu caminin alt katında adadaki yaşayan küçük çocuklara Türkçe derslerinin verilmesi
08:32için kullanılmış.
08:33Bu bağlamda caminin birden fazla ve katmanlı fonksiyonuna da önemli bir işarette bulunmakta.
08:40Dolayısıyla bunu özellikle belirtmek istedim.
08:42Gelin hep birlikte caminin iç kısımlarını gezmeye devam edelim.
09:01Bizler sanat tarihi açısından camileri incelediğimizde yapıldığı tarihler aslında bir caminin özellikleri.
09:11Dışarıdan baktığımızda bütün çerçevesiyle birlikte aslında caminin ne zaman inşa edildiğini bize anlatır.
09:18Çünkü bizler şunu biliyoruz 16. yüzyılda bir cami inşa edildiğinde onun az çok neye tekabül ettiğini İstanbul'daki camilerin bir başka
09:27yerdeki camilere nazaran nasıl özelliklere sahip olduğunu biliyoruz.
09:30Aslında şu an içerisinde bulunduğumuz bölüm bizim klasik camilerimizde klasik Osmanlı camilerindeki son cemaat mahfiline tekabül eden noktadır.
09:39Tabi biz buraya iki tane büyük merdivenle yukarıya çıktık çünkü aşağısı bir derslik olarak kullanılıyordu az önce ifade ettiğimiz üzere.
09:48Fakat burası kapalı bir son cemaat mahfiline tekabül eden bir noktaya teşkil ediyor.
09:53Şimdi önce üst katı gezeceğiz fakat öncesinde hemen burada da mevcut bulunan duvardaki bu kalem işlerini özellikle göstermek istiyorum.
10:0019. yüzyılın ciddi etkilerini gördüğümüz biraz da eklektik bir cami diyebileceğimiz bir cami olduğundan bütün bu 19. yüzyılın saf bir
10:10örneği olmasa da özelliklerini barındıran bir camidir.
10:13Önce üst kattan başlayalım çünkü çok güzel kalem işleri var.
10:16Onları size göstermek istiyorum.
10:18Gelin yukarıyı birlikte gezelim.
10:38Caminin detaylarını ve kalem işlerini göstermeden önce caminin az önceki son cemaat mahfili olarak gördüğümüz yerin üst katında şu an
10:46burada hanımların, kadınların namaz kılabileceği bir bölüm.
10:49Fakat buradan İstanbul'u görebiliyorsunuz.
10:52Bu çok keyifli bir manzara çünkü tam karşıda sağ tarafta Pendik, hemen solda Kartal biraz daha bu tarafa doğru gittiğimizde
11:00Kadıköy'e doğru uzanan İstanbul'un silüetini buradan görebiliyoruz.
11:04Bu Marmara Denizi'nin ortasında aslında güzel köşkleriyle, eski manastırlarıyla, kiliseleriyle ada hala bütün güzelliğini korumaya devam ediyor.
11:15Vapurla yanaştığınızda aslında tarihin bir bölümüne adeta tarihte bir yolculuğa çıkıyorsunuz ve bu yolculuğu vapurdan bu camiye doğru, bu adaya
11:25doğru, büyük adaya doğru geldiğinizde yavaş yavaş hissedebiliyorsunuz.
11:30Ada içerisinde az önce de söylediğim gibi Osmanlı'nın, Osmanlıların varlığını temsil eden önemli mekanlardan, vakıf eserlerinden bir tanesinin içerisindeyiz
11:39bugün.
11:39Hamidiye Camii az önce de söylediğim gibi biraz eklektik bir yapı. Kare plan üzerine ortada bir kubbe var, kubbenin detaylarını
11:45birazdan göstereceğim.
11:47Fakat bu son cemaat mahfilinde kadınların namaz kıldığı bölümün üstünde de yine bizim aslında barok dönemi andıran müthiş kalem işlerinin
11:56olduğunu görmekteyiz.
11:57Renk olarak da gerçekten harika bir tonların birbiriyle uyumu da çok güzel.
12:01Fakat restorasyondan sonra da bu özgünlüğünü koruması cami için çok kıymetli.
12:06Fakat burada kubbenin en azından bir kısmını buradan göstermek istiyorum.
12:11Çünkü bu kalem işleri gerçekten çok güzel yapılmış ve kubbeyi güzel gösteriyor.
12:15Yine kubbenin tam ortasında bizim cami hatları dediğimiz, levhaları dediğimiz yazılardan bir tanesi var.
12:22Buradan yine okuduğumuz kadarıyla İhlas Suresi, Bismillahirrahmanirrahim, Kul Hüvallah ve Ahad şeklinde başlayan,
12:29Kur'an-ı Kerim'in en kısa surelerinden bir tanesidir.
12:31Fakat Heybeliada'daki camide de gördüğümüz, fakat o 1930'lu yılların sonlarında inşa ettirilmişti.
12:38Bu ise 1800'lü yılların sonunda inşa ettirilmiş olmasına rağmen aynı surenin tercih edilmesi bir tesadüf de olabilir.
12:46Fakat burada bir tesadüf yani denk gelmiş olabilir.
12:49Fakat bilinçli bir şekilde yazıldığını tekrar vurgulayalım.
12:52Çünkü camilerdeki levhalar, camilerdeki hatlar, cami levhaları dediğimiz yazıların neredeyse tamamı belli bir bilinci dışa vuran ve bu anlamda aslında
13:03bütünlüklü olarak mekanın üzerindeki estetikle birlikte güzel bir şekilde birbirini tamamlayan mütemmim cüz olarak görebileceğimiz yazılardır.
13:12Bunu özellikle vurgulamıştım.
13:13Şunun için özellikle vurguluyorum.
13:15Büyükada, Prens Adaları'nın tamamı hem Rum Ortodoksların yaşadığı, hem Levantenlerin yaşadığı, hem Yahudilerin ve Müslümanların birlikte yaşadığı.
13:24Aslında bir Endülüs'teki o kavramı hatırlayacak olursak, Kobi Bensiya, birlikte yaşama sanatı bile diyebileceğimiz o sanatın kendisini burada görebilmekteyiz.
13:34Çünkü bu kadar farklılığı bir araya barındıran önemli bir unsur.
13:38Fakat bizler bu farklılığı görebilmemiz için öncelikle hangi noktalarda ayrıştığımızı da görmemiz gerekiyor.
13:45İnanç noktasında Müslümanların tevhid diyebileceğimiz en temel inanış ilkesi, varlığı Allah'ı birlemek olarak Türkçeleştirebileceğimiz tevhidin kendisinin ilkelerini belirleyen,
13:57neye inandığımızı ve nasıl inandığımızı aslında öz hali bir nevi modellemesi olan İhlas Suresinin Büyükada'da, Hamidiye Camii'nde, bir diğer
14:06adıyla Servili Camii'de
14:07burada görüyor olmak bence kendi başına güzel bir mesaj olarak burada yaşayan Müslümanların ve Rum Ortodokslarının tamamı için önemli bir
14:17ayrıntı diyebiliriz.
14:18Burada ayrıntı felsefesine çok girmek istemiyorum ama bunu fark etmenin önemli olduğunu düşünüyorum.
14:24Çünkü ayrıntının kendisi kıymetli bir şeydir.
14:26Daha önceki programlarda kısa bir hikaye anlatmıştım.
14:30Onu anlatıp caminin ana kısmına geçmek istiyorum.
14:34Bu da şuydu yani bu ayrıntıları fark etmek, bir vakıf eserini anlamak, tarihin bir dönemini anlamada bize nasıl yardımcı olabilir?
14:40İlk etapta şöyle bir işte Hazreti Yusuf'un köle pazarında satıldığını duyan yaşlı bir kadın ve fakir olan bir kadın
14:48onu almak ister.
14:49Derler derler ki ya işte teyzeciğim sen bu parayla işte Yusuf'u alamazsın.
14:53Çünkü sende hiç yok yani bu çok az bir para.
14:56Olsun en azından ondaki güzelliği fark ettiğim bilinsin demiştir.
15:00Bu kısa hikayede aslında burada farkın kendisinin ne kadar önemli olduğunu,
15:05onu fark etmenin de bir o kadar kıymetli olduğunu anlatan güzel bir hikaye.
15:08Dolayısıyla ben bu Prens Adalarındaki camilerin tam kubbe ortasında ki Heybeliada'da kubbe yoktu.
15:16Orada tavanın tam ortasındaydı.
15:18Burada bu kubbenin tam ortasında İhlas Suresi, İslam dininin akaidini, inanç sistemini aslında gösteren en önemli surelerden bir tanesinin
15:28en kısa olmasına rağmen bu kadar önemli ki hadislere binaen Kur'an'ın üçte biri olarak kabul edilir.
15:34Dolayısıyla buraya yazılmış olmasını önemsiyorum.
15:36Gelin hep birlikte caminin ana kısmını, alt kısmını incelemeye devam edelim.
16:08Neredeyse 130 yıldır burada bulunan, hem kendisinden önceki tarihi tanımlayan, o süreklilik içerisinde var olan,
16:17hem de o tarihin bize aktarılmasını sağlayan önemli vakıf eserlerinden bir tanesidir.
16:23Büyükada Cami.
16:24İkinci Abdülhamid'in burayı yaptırma nedenleri arasında özellikle 19. yüzyılda burada Müslüman nüfusun artmış olduğunu biz bilmekteyiz.
16:34Tabi bu en temelde bir ihtiyaca binaen yapılmasını akla getiriyor.
16:38Haliyle tarihi veriler de aslında bunu gösteriyor.
16:40Çünkü normalde adada yaşayan Rumlar ve diğer milletler hiç şüphesiz bir camiye ihtiyaç duymayacaklardı.
16:48Fakat Müslüman nüfusunun artmış olmasının hemen ardından böyle bir ihtiyacın hasıl olması bu caminin yapılması için en temel noktalardan bir
16:56tanesidir.
16:57Bizler az önce yukarıda da gösterdiğim fakat şu anda aşağıda durduğumuzda gerçekten harika bir kubbeyi burada görmekteyiz.
17:05Bu kalem işlemeleri camiyi olduğundan daha geniş ve daha estetik gösteriyor.
17:11Kare bir plan üzerine kesme küfeki taşlarla yapılmış ki minaresinin de bir kısmını buradan görüyoruz.
17:17Bu kubbenin kendisi burada hem otantik hem estetik hem de tarihin bir dönemini ve estetik anlayışını bize aktaran,
17:25bizim kendi içimizde bu estetik duyguları anlamamıza yardımcı olan önemli bir vakıf eseri olarak burada hala mevcut olarak duruyor.
17:34Fakat 1892-1893 yılları arasında, 92'de 2. Abdülhamid'in emri üzerine yapılmış bir cami,
17:4395'te tamamen ibadete açılıyor fakat 1894'te yine İstanbul'da deprem söz konusu.
17:50Bu depremde ciddi anlamda etkilenmiş fakat sonrasında tekrar bu caminin ibadete hazır ve kullanıma hazır bir halde açıldığını biz bilmekteyiz.
18:00Tabi deprem gerçeği ki 99 depreminden de etkilendiğini hatırlıyorum ben.
18:05Burada İstanbul'un gerçekliği içerisinde deprem her zaman mevcuttur, hep ola geldi.
18:12Bu depremlere rağmen, tabi bu maddi bir depremden bahsediyorum,
18:17bu depremlere rağmen ayakta kalan ve günümüze kadar ulaşan önemli bir eserdir.
18:21Bununla beraber bendeniz bu tarihi eserleri, bu vakıf eserlerini hem bir araştırmacı hem bir akademisyen olarak şöyle bir yorum yapsam
18:30yanılıyor olmam diye düşünüyorum.
18:32Bu deprem nasıl ki bu vakıf eserlerine, bu camilere zarar veriyorsa,
18:37bizim bu camilere anlamamamız, onlar için aslında bir yerde çabalamamamız,
18:42onların şu anki halini en azından koruyup bizden sonraki nesillere aktarmak için bir çaba sarf etmememiz gözle görünmeyen depremlerdir desem
18:51yeridir.
18:52Çünkü İstanbul'da gerçekten sayısı çok fazla olan vakıf eseri mevcut.
18:58Bu vakıf eserleri hiç şüphesiz kendilerinin korunması gerektiğini biz biliyoruz.
19:03Bunların aktarılması lazım.
19:05Çünkü az önce de söylediğim gibi bizler üst üste tuğlaların ve taşların konmasından üstüne işte güzel süslemelerin yapılmış olan bu
19:14binanın kendisi değil bu vakıf eseri.
19:16Vakıf eseri dediğimiz şey bir halkın hizmetine sunulmuş olması lazım.
19:20İkincisi kar amacı elde etmemesi lazım.
19:22Bizim vakıf kültürünün detaylarını biz her zaman anlatıyoruz.
19:25Fakat burada bu anlam dünyasını bu tür eserler, vakıf eserleri olmaksızın aktarmak neredeyse imkansız.
19:33Tabii şöyle düşünmeyin yani bir vakıf eseri sadece bina veya bir mekan olarak düşünülmemeli.
19:39Fakat bir geri geldiğinde bir kitap, bir şiir de vakıf eseri olabilir.
19:44Çünkü onun hizmetiyle bu binanın hizmeti birbiriyle yarışabilir.
19:49Dolayısıyla bütünlüklü anlamda vakıf eserlerinin tamamını korumak, en azından İstanbul için nasıl ki maddi bir depreme karşı korumak mümkünse
19:58bununla beraber az önce bahsettiğim belki de manevi deprem diyebileceğimiz bir vakıf eserinin hem anlaşılmaması
20:05hem kendimizden sonraki nesillere bunu aktarmada belki tembel davranmak, belki hiç oralı olmamak
20:12bununla beraber bunların bir tür deprem etkisi oluşturduğunu söylemek lazım.
20:18Çünkü 130 yıl önce burada yaptırılmış olan bir camiye giriyorsunuz, vapurla yaklaşıyorsunuz.
20:23İstanbul'a çok yakın ki burası Bostancı'ya veya işte Kadıköy'e çok yakın bir noktada.
20:28Vapur seferleri her zaman var.
20:30Oradan buraya geldiğinizde adaya yaklaştığınızda evet ya bu Marmara Adası içerisinde,
20:35Türkiye sınırları içerisinde bize ait bütünlükte olarak bütün içerisinde yaşayan o etnik unsurlar,
20:40farklı milletler, farklı inanan insanlar, bizim gibi inanmayan, bizim gibi düşünmeyen,
20:47farklı bir dine mensup insanlarla birlikte bu ada aslında bütünüyle beraber bizim de tarihimizin bir parçası
20:54ve biz de o tarihin bir parçasıyız.
20:56Dolayısıyla bunların korunması lazım.
20:58Yani 130 yıllık bir mekana yaklaştığınızda bu 130 yıllık tecrübenin tamamının ne kadar önemli olduğunu görüyorsunuz.
21:05Şimdi bu 130 yıllık tecrübeyi böyle oyma yapılmış bir ahşap minberin önünde anlatmaya ve açıklamaya devam edeyim.
21:14Çünkü 130 yıllık bir tecrübe aslında bize şunu gösteriyor.
21:17Bir Osmanlı tecrübesi vardı, sonrasında bir cumhuriyet tecrübesini biz hala tecrübe etmekteyiz ve bu sürmek zorunda.
21:24Şimdi bu tecrübe 130 yıldır buradan geçen insanların ne yaptığını,
21:29alt katının bir dönem çocuk dershanesi, bir derslik olarak kullanıldığını,
21:33Türk çocuklarına, bu adadaki Türk çocuklara ders vermek için kullanıldığını,
21:37bir mekanın kendisinin aslında ne kadar çok katmanlı bir fonksiyona sahip olduğunu maddi düzlemde anlattık.
21:45Fakat biraz daha metafizik düzlem için söyleyecek olursak,
21:48tarihin çok katmanlılığını bir mekan üzerinden günümüze kadar aktaran
21:53ve bunu başaran yegane mekanlar ve çevrelerdir diyebiliriz vakıf eserleri için.
22:00Ne demek istiyorum?
22:01Hem Osmanlı'nın son dönem tecrübesi, 2. Abdülhamit dönemi,
22:05merhum İlber Hoca'ya atıfla imparatorluğun en uzun yüzyılı,
22:09ne kadar zor dönemler olduğunu biz metinlerden okuduğumuzda anlıyoruz.
22:12Fakat hem o dönemin kendisinde o tür siyasi çalkantılar, askeri,
22:17işte zaferler ve yenilgilerin tamamında bir yandan şehrin kendisini,
22:23hem ihtiyaca binaen hem de onu manevi olarak imar etmeyi unutmamış
22:29insanların varlığından da bizi haberdar eder vakıf eserleri.
22:33Bu çok kıymetlidir.
22:35Yani bunu biraz daha somut düzlemde örneklendireyim.
22:40Yani bizler örneğin bir şeyler yapıyoruz çok fazla.
22:43İşte işlerimiz günlük hayat içerisinde, telaşa içerisinde bazı işlerimiz yolunda gidiyor, bazıları gitmiyor.
22:50Bu işler yolunda gitmezken biz her şeyin kapandığını aslında ve artık hiçbir şeyin olmayacağını düşündüğümüz bir psikolojiye bürünebiliyoruz.
22:57Fakat bunu işler her zaman yolunda gitmeyebilir.
23:03İmparatorluğun en uzun yüzyılında bu tür mekanların inşa ettirilmiş olması örneği üzerinden gidiyorum.
23:09Ve bunu Büyükada'da anlatmaya çalışıyorum.
23:11Kastettiğim şey şu, bazen istediklerimiz olur ve o sırada istediğimiz başka şeyleri de yaparız.
23:16Ama şunu söylüyorum ben, bazen istediklerimiz olmazken de yapmamız gereken diğer sorumluluklarımızı da yerine getirmeliyiz.
23:23Bunun en güzel örneklerinden bir tanesi, bugün vakıf eserleriyle dolu olan İstanbul'dur.
23:29Şunu zannetmeyelim, yani işler her zaman yolunda olduğu için bu kadar vakıf eseri yapılmadı veya ekonomik olarak her zaman bu
23:37kadar güçlü bir dönemde oldukları için bu külliyeleri, bu vakıf eserlerini yapmadılar.
23:42Bunun onunla doğrudan bir kolorasyon içerisinde doğrudan alakalı olduğunun vehminden kurtulmamız gerekiyor.
23:50Çünkü bir vakıf eseri inşa ediyorsanız hayata baktığınız bir ufuk, bir misyon ve burayı imar etmede güçlü bir inancınızın olması
24:00gerekiyor.
24:00Bizler bu inanca sahip olduğumuzda bizden sonraki nesiller içinde böyle güzel eserler bırakabiliriz diye düşünüyorum.
24:08Bizler bugün Prens Adaları dediğimiz, programın başında da ifade ettiğim üzere Bizans'ta özellikle gözden düşürülen prenslerin sürgüne yollandığı,
24:18manastırlarından dolayı keşişlerin, din adamlarının, azizlerin gelip inzivaya çekildiği,
24:24hatta bazı devlet adamlarının örneğin Troşki için burada sürgüne gönderilmiştir şeklinde bir kayıt geçer, biliyoruz.
24:34Yani bazı devlet adamlarının sürgüne gönderildiği bir yer olarak da Büyükada bütün tarihiyle beraber Bizans'tan 8. 9. yüzyıldan itibaren günümüze
24:44kadar müthiş bir tarihi barındırıyor.
24:46İçerisindeki eski manastırlar, mezarlıklar, kiliseler bütünlüklü olarak günümüze kadar devam etmiş.
24:52Bunlardan bir tanesi de 19. yüzyılda 1892, 93 ve 95'te ibadete açılmış olmakla birlikte Hamidiye Camii'dir.
25:01Bizler tarihte çıktığımız yolculukta bugün anlamaya çalıştığımız 130 yıl, yaklaşık olarak 130 yıl önce inşa ettirilmiş olan 2. Abdülhamid'in
25:10emriyle banisi 2. Abdülhamid olan bu camiyi anlamaya çalıştık.
25:15Gelin hep beraber devam edelim.
25:30Evet cami içerisindeki bu süslemeleri tekrardan gösterelim.
25:34Çünkü burada 2. Abdülhamid döneminden kalan orijinal çok az bir kısmın olduğunu görüyoruz.
25:39Bir tanesi burası, bir diğeri buradaki bu süsün kendisi, bu kalem işinin kendisinin orijinal olduğunu biz biliyoruz.
25:47Burada küçük 2 parça daha var.
25:49Bir de bunların yanında tam olarak kubbenin kıble tarafının tam karşısında şu an görmüş olduğunuz buradaki bu ayrıntı da orijinal
26:00hal, süslemelerin orijinal halini göstermekte.
26:03Tabii restorasyonlarda büyük değişimlere uğruyor, zaman geçiyor.
26:07Bu kalem süslemelerini muhafaza etmek Çinilere göre veya diğer camilerin süsleme unsurlarına göre biraz daha zor.
26:14Fakat burada bu hallerini görmek mümkün.
26:17Şunu da hemen söyleyelim, restorasyondan sonra şu anki yapılmış hali de en az orijinal hali kadar kıymetli ve bir o
26:26kadar güzel olduğunu da vurgulayalım.
27:00Fakat burada bu hallerini görmek mümkün.
27:02Gök kubbede bırakılan güzel, hoş sadanın peşinde olduk.
27:07Bu hoş sadalardan bir tanesi Büyükada içerisinde Büyükada Camii olarak ya da Servili Camii olarak ya da asıl adıyla Hamidiye
27:16Camii'ni ziyaret ettik.
27:18Tarihte çıktığımız bir yolculukta yolculuğumuz tam 130 yıl öncesindeki bir camiye düştü.
27:24Burada birden fazla inanışa mensup insanların bir arada yaşadığı, güzel köşklerin, güzel evlerin olduğu adeta bir sayfiye yeri olarak, bir
27:33yazlık mekan olarak Büyükada'yı ziyaret ettik.
27:361892-1893 ve açılış itibariyle 1895 yılına tekabül eden bir vakıf eserini 2. Abdülhamit döneminden bugüne adanın bütün demografik yapısıyla,
27:48çok katmanlı bir tarihi bize aktarmasıyla Hamidiye Camii'ni anlamaya çalıştık.
27:53Tarihin bu döneminde yapmış olduğumuz bu yolculukta bize düşen çok şey vardı.
27:59Çünkü bir dönem Bizans'ta gözden düşen prenslerin sürgün edildiği yere, dolayısıyla buraya Prens Adaları denilmekte, bu adaların en büyüğü Marmara
28:09Denizi içerisinde İstanbul'un güneyinde önemli bir noktada bulunmakta.
28:13İstanbul'a sadece bir vapur mesafesinde olan bu cami ve bu adayı bir gün ziyaret etmenizi mutlaka öneririm.
28:21Çünkü tarihin kendisini bize aktaran, düşünmemizi sağlayan önemli eserlerdir vakıf eserleri.
28:28Dolayısıyla sizlere burayı mutlaka görmenizi, adaya yolunuz düşerse Hamidiye Camii'ni mutlaka ziyaret etmenizi öneririm.
28:35Programımızın tekrarını izlemek isterseniz ülketv.com'dan ve YouTube hesabından izleyebilirsiniz.
28:41İstanbul'a, bu güzel şehre, vakıf eserlerine hoşça bakmanız dileğiyle.
29:19İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:49İzlediğiniz için teşekkür ederim.
30:02Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.
Yorumlar