- 2 days ago
Category
馃摎
LearningTranscript
00:03Przez tysi膮ce lat nocne niebo dostarcza艂o ludzko艣ci wi臋cej pyta艅 ni偶 odpowiedzi.
00:11Obecnie dzi臋ki odkryciom dokonanym w naukach o kosmosie,
00:15mo偶emy bada膰 to, do czego nie mieli艣my wcze艣niej dost臋pu.
00:21Nowe uj臋cia objawiaj膮 najwi臋ksze tajemnice Wszech艣wiata.
00:27Odkrycia dokonywane nie tylko w Uk艂adzie S艂onecznym,
00:30ale i w odleg艂ych kra艅cach naszej galaktyki.
00:36Poszerzaj膮 kosmiczne horyzonty i zmieniaj膮 to, co wiemy o kosmosie i 偶yciu tu na Ziemi.
00:44Kosmiczne horyzonty.
00:54Ambitne misje
00:59Ludzko艣膰 ci膮gnie do eksploracji kosmosu.
01:04Robienie mu zdj臋膰 to kluczowa jej cz臋艣膰.
01:07Nie tylko dlatego, 偶e w zachwycaj膮cych widokach zawiera si臋 jaka艣 wiedza naukowa,
01:13ale dlatego, 偶e jednocz膮 one ludzko艣膰 i przypominaj膮 nam,
01:18偶e dzielimy ze sob膮 planet臋, b臋d膮c膮 cz臋艣ci膮 wi臋kszego Wszech艣wiata.
01:27Podr贸偶e w kosmos s膮 ryzykowne.
01:32A jednak mimo niebezpiecze艅stw i niepewno艣ci tego, co przed nami,
01:36wci膮偶 przesuwamy granice,
01:39stawiaj膮c misjom coraz 艣mielsze cele
01:42w nadziei na odkrycie tajemnic nowych, niezwykle pi臋knych 艣wiat贸w.
01:57Jednym z nich jest Mars, czerwona planeta.
02:02Pobudza艂 nasz膮 wyobra藕ni臋 od tysi膮cleci.
02:06Ze wszystkich planet naszego Uk艂adu
02:08najbardziej przypomina Ziemi臋
02:10i od pocz膮tku ery podboj贸w kosmicznych
02:13siedem kraj贸w wys艂a艂o w jego kierunku w sumie niemal pi臋膰dziesi膮t misji,
02:18liczaj膮c w to przeloty, orbitowania, l膮dowania oraz 艂aziki.
02:28Mars to niesamowite miejsce.
02:33Wiemy, 偶e na Marsie panowa艂 kiedy艣 klimat
02:35zbli偶ony do tego, kt贸ry mamy dzi艣 na Ziemi.
02:38呕e mog艂o tam istnie膰 i ewoluowa膰 偶ycie.
02:43Chcemy dowiedzie膰 si臋 na ten temat jak najwi臋cej.
02:52Bezpieczne dotarcie na Marsa stanowi jednak wyzwanie.
02:56Ponad po艂owa misji ko艅czy si臋 niepowodzeniem.
03:00Dlaczego tam wracamy?
03:01Bo mamy na jego punkcie obsesj臋.
03:04To najlepiej zbadana przez nas planeta.
03:08Nie dysponujemy technologi膮 umo偶liwiaj膮c膮 wys艂anie na niego ludzi.
03:13NASA ogranicza si臋 wi臋c na razie do wys艂ania.
03:16Ws艂ania 艂azik贸w.
03:20W 2020 roku na Marsie wyl膮dowa艂 Perseverance,
03:25najwi臋kszy i najbardziej zaawansowany technologicznie 艂azik,
03:28kt贸ry mia艂 szuka膰 na nim 艣lad贸w 偶ycia.
03:43Perseverance jest jednym z najbardziej niesamowitych pojazd贸w,
03:47jaki zbudowano w dobie eksploracji kosmosu.
03:50Ma rozmiar minikupera i ponad dwumetrowe rami臋 wyposa偶one w r贸偶ne narz臋dzia
03:55i wiert艂a do pobierania pr贸bek.
04:02Nie bada Marsa sam.
04:04Doczepiono do niego ma艂y helikopter,
04:07Ingenuity, kt贸ry bada艂 Marsa z przestworzy.
04:19Podr贸偶 na Marsa jest relatywnie prosta.
04:22Najwi臋ksze niebezpiecze艅stwo pojawia si臋,
04:25gdy 艂azik dociera do celu i musi wykona膰 manewr wej艣cia,
04:29zni偶ania i l膮dowania,
04:30w skr贸cie EDL.
04:40Statek musi zwolni膰 z 20 tysi臋cy kilometr贸w na godzin臋 do zera.
04:47Siedem minut dziel膮cych wej艣cie w atmosfer臋
04:51od dotarcia na Ziemi臋 nazywa si臋 siedmioma minutami grozy.
05:02To dlatego, 偶e wiele misji zako艅czy艂o si臋 na tym etapie katastrof膮.
05:18W 1971 roku Zwi膮zek Radziecki podj膮艂 dwie pr贸by l膮dowania
05:24za pomoc膮 systemu spadochron贸w i systemu odrzutowego.
05:29Mars 2 wszed艂 w atmosfer臋 pod zbyt du偶ym k膮tem,
05:33ze zbyt du偶膮 pr臋dko艣ci膮, co zaburzy艂o sekwencj臋 l膮dowania.
05:39Spadochron si臋 nie otworzy艂 i l膮downik zary艂 nosem w powierzchni臋 Marsa.
05:45Mars 3 wyl膮dowa艂.
05:51Ale 20 sekund p贸藕niej dozna艂 awarii.
05:56Wys艂a艂 jeden niewyra藕ny obraz i tyle.
06:02Nieudane misje s膮 nie tylko bolesne,
06:04ale poci膮gaj膮 za sob膮 grube koszty.
06:07Trzeba wyja艣ni膰, co posz艂o nie tak.
06:11Uwa偶a si臋, 偶e w przypadku Marsa 3
06:13silna burza py艂owa uszkodzi艂a system komunikacji.
06:19Trudno mie膰 jednak pewno艣膰 co do przyczyn,
06:21gdy mowa o statku oddalonym 225 milion贸w kilometr贸w od Ziemi.
06:27Mars nie zawsze wita nas z otwartymi ramionami,
06:31ale uczymy si臋 na b艂臋dach i zaliczyli艣my par臋 ca艂kiem udanych pr贸b.
06:45W 1995 roku wyl膮dowa艂 na Marsie 艂azik Sojourner.
06:52Wyl膮dowa艂 otoczony przez poduszki powietrzne,
06:55kt贸re zamortyzowa艂y l膮dowanie.
06:58Proste i skuteczne.
07:06By艂 to pierwszy 艂azik, kt贸ry wyl膮dowa艂 na Marsie.
07:1614 lat p贸藕niej kolejny 艂azik NASA,
07:19Curiosity, by艂 got贸w do misji.
07:23By艂 jednak niemal 80 razy ci臋偶szy ni偶 poprzednik.
07:27Spadochron i poduszki powietrzne
07:29mog艂y nie wystarczy膰.
07:32Opracowano kompletnie nowy system
07:34zwany powietrznym d藕wigiem.
07:41To co艣 w rodzaju plecaka odrzutowego
07:44z o艣mioma silnikami,
07:45kt贸ry powoli opuszcza Curiosity
07:47na trzech neuronowych linkach.
07:52Nast臋pnie odlatuje i l膮duje w innym miejscu.
07:56Posz艂o wspaniale.
07:57System wykorzystany przez Curiosity
08:01przygotowa艂 grunt pod misj臋 kolejnego 艂azika,
08:04Perseverance.
08:05Ta jednak poci膮gn臋艂a za sob膮
08:07dwa nowe wyzwania.
08:10Perseverance by艂 jeszcze ci臋偶szy ni偶 Curiosity,
08:13a jego miejsce l膮dowania
08:14mniej przyjazne.
08:19Krater Jezero.
08:21Skalisty teren pe艂en stromych klif贸w,
08:24wydm i rumowisk.
08:30Po co l膮dowa膰 w takim miejscu?
08:33Bo o tym, gdzie l膮dujemy,
08:35decyduj膮 naukowcy,
08:36a Jezero bardzo ich interesowa艂o.
08:41By艂am w zespole pomagaj膮cym
08:43w wyborze miejsca.
08:44Ju偶 z orbity da艂o si臋 pozna膰,
08:45偶e krater by艂 kiedy艣 jeziorem.
08:49By艂a tam delta.
08:50Delty 艣wietnie zachowuj膮 biosygnatury,
08:52takie jak martwe ryby, gatunki ro艣lin,
08:54czy bakterie.
08:56By艂o tam wi臋c wszystko,
08:57czego trzeba, by odkry膰 艣lady 偶ycia na Marsie.
09:10Udane l膮dowanie w kraterze
09:12wymaga艂o chirurgicznej precyzji.
09:15Z uwagi jednak na wielominutowe op贸藕nienie
09:17sygna艂u z Marsa,
09:20zesp贸艂 steruj膮cy Perseverance
09:22nie m贸g艂 kontrolowa膰 nim
09:23w czasie rzeczywistym.
09:25Ca艂a sekwencja E-DL
09:27musia艂a zosta膰 zautomatyzowana
09:29za pomoc膮 ponad p贸艂 miliona linii
09:31jak specjalnie napisanego w tym celu kodu.
09:34Je艣li cho膰 jedna z nich
09:35zawiera艂aby b艂膮d,
09:37wszystko mog艂o si臋 zako艅czy膰
09:38katastrof膮.
09:43Co ju偶 raz si臋 zdarzy艂o?
09:47W grudniu 1998 roku
09:49NASA wystrzeli艂a Mars Climate Orbiter.
09:52Wart 327 milion贸w dolar贸w pr贸bnik
09:55celem badania powierzchni
09:57i atmosfery Marsa.
10:00Nad misj膮 pracowa艂y jednak dwa zespo艂y.
10:04Jeden wykorzystywa艂 system metryczny,
10:06a drugi jednostki imperialne.
10:12Nikt nie dostrzeg艂 tego,
10:14zanim nie by艂o za p贸藕no.
10:16Podczas pr贸by l膮dowania
10:18ster strumieniowej nie zadzia艂a艂.
10:20Pr贸bnik wszed艂 w atmosfer臋
10:22pod z艂ym k膮tem
10:22i sp艂on膮艂.
10:29Bole艣nie przypomnia艂o to o tym,
10:31偶e w kosmosie nie ma gwarancji sukcesu,
10:34a b艂臋dy s膮 katastrofalne w skutkach.
10:41To lekcja, kt贸r膮 mia艂 w g艂owie
10:44ka偶dy cz艂onek Perseverance
10:45w momencie, gdy ich 艂azik opuszcza艂 Ziemi臋.
10:56My艣l臋, 偶e na Marsie istnia艂o 偶ycie
10:58pobudza wyobra藕ni臋 wielu pokole艅.
11:04Mimo, 偶e ten jest teraz
11:05pustynn膮 planet膮,
11:07naukowcy uwa偶aj膮,
11:08偶e by艂 kiedy艣 domem
11:09dla organizm贸w 偶ywych.
11:13Misj膮 Perseverance by艂o
11:15odnalezienie ich 艣lad贸w.
11:17Po siedmiu miesi膮cach
11:19艂azik dociera na czerwon膮 planet臋.
11:23Rozpoczyna si臋
11:23najbardziej ryzykowna cz臋艣膰 misji.
11:25Wej艣cie w atmosfer臋,
11:27znie偶anie i l膮dowanie.
11:31IDL
11:32Z uwagi na 11-minutowe op贸藕nienie
11:35w komunikacji,
11:36zesp贸艂 nie mo偶e zdalnie sterowa膰
11:38艂azikiem w czasie rzeczywistym.
11:41Wszystko zale偶y od programu
11:43naprowadzaj膮cego,
11:44automatyzuj膮cego sekwencj臋 IDL.
11:4830 sekund do rozpocz臋cia sekwencji,
11:51190 kilometr贸w nad powierzchni膮.
11:55Wszyscy siedz膮 jak na szpilkach,
11:57patrz膮 w ekrany,
11:58zastanawiaj膮c si臋,
11:59czy si臋 uda.
12:02Potwierdzenie wej艣cia w atmosfer臋?
12:06Perseverance rozpocz膮艂 walk臋
12:08z ogromn膮 temperatur膮.
12:14Ale NASA zapewni艂a mu p艂aszcz,
12:16kt贸ry chroni艂 go przed spaleniem.
12:20Pierwsza faza IDL
12:22zako艅czona sukcesem.
12:24艁azik wszed艂 w atmosfer臋
12:25pod w艂a艣ciwym k膮tem,
12:27z w艂a艣ciw膮 pr臋dko艣ci膮.
12:29Etap drugi, roz艂o偶enie spadokronu.
12:32Przejmie on du偶膮 cz臋艣膰 energii p臋du,
12:35przebijaj膮cego si臋 przez atmosfer臋 statku.
12:38Istotne jest, by otworzy艂 si臋
12:39we w艂a艣ciwym momencie.
12:41Inaczej mo偶emy mie膰 problem.
12:56Potwierdzam otwarcie spadochronu
12:58i znaczne zmniejszenie pr臋dko艣ci.
13:03Na spadochronie by艂 napis
13:05w kodzie binarnym
13:06Podejmuj si臋 艣mia艂ych rzeczy.
13:09To motto
13:09Laboratorium Nap臋du Odrzutowego.
13:12By艂y te偶 na nim
13:13jego ziemskie koordynaty.
13:15Zesp贸艂 doda艂 wi臋c par臋 smaczk贸w.
13:24Perseverance zwolni艂
13:26do pr臋dko艣ci podd藕wi臋kowej.
13:28Os艂ony termiczne od艂膮czone,
13:29radar i kamery
13:30mog膮 przekaza膰 obraz powierzchni.
13:39Pierwszy raz system l膮dowania
13:41wyposa偶ono w kamery.
13:43Co艣 jak kamerki GoPro
13:44na czas jazdy na nartach.
13:46Robi艂y zdj臋cia statku
13:47podczas l膮dowania
13:48i spadochronu.
13:53Statek porusza si臋
13:55320 km na godzin臋.
13:57Wolniej, ale l膮dowanie
13:59wci膮偶 grozi kraks膮.
14:03Aby l膮dowanie si臋 uda艂o,
14:05NASA opracowa艂a system
14:06skanuj膮cy powierzchni臋.
14:08Por贸wnuj膮c j膮 z mapami,
14:10nast臋pnie dostosowuj膮cy
14:11kurs 艂azika.
14:13Ale jak to z now膮 technologi膮 bywa,
14:16wiele mo偶e p贸j艣膰 nie tak.
14:27Pi臋膰 lat przed l膮dowaniem
14:29Perseverance,
14:30Europejska Agencja Kosmiczna,
14:32przetestowa艂a podobny system
14:34nawigacji na swoim l膮downiku
14:35z Kjaparelli.
14:38Po艂膮czenie z nim
14:39urwa艂o si臋 jednak
14:406 minut przed l膮dowaniem.
14:44Nied艂ugo p贸藕niej Mars,
14:46deconesans orbiter,
14:48zauwa偶y艂 miejsce kraksy.
14:50Turbulencje przeci膮偶y艂y
14:52czujniki z Kjaparellego,
14:53przez co rozpocz膮艂
14:54sekwencj臋 l膮dowania,
14:55b臋d膮c wiele kilometr贸w
14:57nad powierzchni膮.
14:59Pozby艂 si臋 spadochronu,
15:01odpali艂 na kr贸tkoster,
15:03nast臋pnie run膮艂.
15:09Niepowodzenie siedzia艂o
15:11w g艂owach zespo艂u Perseverance
15:13monitoruj膮cego sekwencj臋
15:15EDL 艂azika.
15:17Zni偶a pu艂ap na spadochronie.
15:20艁azik odrzuca tylny pancerz
15:23i spadochron.
15:25Wreszcie odpala rakiety,
15:27by doko艅czy膰 sekwencj臋.
15:31Rakiety nie mog膮 by膰 jednak
15:33w艂膮czone zbyt blisko powierzchni,
15:35bo wznieci艂yby py艂,
15:37kt贸ry uszkodzi艂by 艂azik.
15:40Aby zabezpieczy膰 l膮dowanie,
15:42naukowcy opracowali
15:43system powietrznego d藕wigu,
15:45podobny do tego
15:46w 艂aziku Curiosity.
15:53Perseverance zostaje opuszczony
15:55na kablach,
15:55kt贸re ma odci膮膰
15:58w odpowiednim momencie
15:59komputer pok艂adowy.
16:00Zbyt wcze艣nie kraksa.
16:02Zbyt p贸藕no
16:03silnik rozerwie 艂azik na strz臋py.
16:06Siedem minut grozy
16:08dobiega ko艅ca
16:09i my艣limy,
16:10w艂o偶yli艣my w to
16:11lata pracy.
16:13Nie mo偶emy wzi膮膰 spraw
16:14we w艂asne r臋ce.
16:15Mo偶emy tylko siedzie膰,
16:17licz膮c, 偶e in偶ynierowie
16:18zrobili swoje.
16:24Misja obiecuje
16:25zapieraj膮ce dech
16:26w piersiach uj臋cia
16:27marsja艅skiego krateru,
16:29w kt贸rym mog艂o
16:30niegdy艣 istnie膰 偶ycie.
16:32Ale eksploracja kosmosu
16:34to gra o sumie zerowej,
16:36w kt贸rej
16:36nie ma miejsca na b艂臋dy.
16:39Gdy sekundy
16:40dziel膮 艂azik od l膮dowania,
16:42zesp贸艂 na Ziemi
16:43z zapartym tchem
16:44oczekuje
16:45udanego l膮dowania.
16:50To jak ta nieco
16:52wysok膮 stawk臋,
16:53w kt贸rym liczy si臋
16:54ka偶dy ruch.
16:57Bardzo skomplikowana
16:59choreografia.
17:04Potwierdzamy l膮dowanie.
17:06Perseverance
17:06wyl膮dowa艂 bezpiecznie
17:08na powierzchni Marsa.
17:09Got贸w szuka膰 na nim
17:10艣lad贸w 偶ycia.
17:12Co za chwila.
17:16Najwi臋kszy,
17:17najbardziej zaawansowany
17:19technologicznie
17:19艂azik wyl膮dowa艂
17:20w艂a艣nie na Marsie.
17:26Oficjalnie jeste艣my
17:27o krok bli偶ej
17:28do znalezienia
17:29艣lad贸w 偶ycia na Marsie.
17:33Par臋 minut p贸藕niej
17:34艂azik przesy艂a
17:35pierwsze w historii
17:36zdj臋cie krateru
17:38Jeziero.
17:43Od roku 2021
17:45przesy艂a
17:46niesamowite zdj臋cia
17:48z Marsa.
17:48W tym filmiki
17:50pierwsze w historii
17:51nagranie audio.
17:59Nagranie wideo
18:01i audio
18:01dodaje do obrazu
18:03kolejn膮 warstw臋
18:04do艣wiadcze艅
18:04zmys艂owych.
18:07Mamy poczucie,
18:08偶e tam jeste艣my.
18:10Helikoptery
18:11Ingenuity
18:12r贸wnie偶 si臋 spisa艂.
18:15Wysy艂aj膮c go
18:16na Marsa
18:16nie wiedzieli艣my
18:17czy b臋dzie w stanie
18:18lata膰.
18:19Nie pr贸bowali艣my
18:20lata膰 na innej
18:21planecie.
18:26Rozkr臋cenie 艣mig艂a,
18:27poderwanie,
18:28lot,
18:29zawis,
18:30zni偶enie pu艂apu,
18:31l膮dowanie.
18:33Ingenuity
18:34zalicza sw贸j pierwszy lot.
18:35Super, 偶e si臋 uda艂o.
18:39kolejny pierwszy raz
18:40w trakcie
18:41misji
18:41Perseverance.
18:44W jej trakcie
18:45Ingenuity
18:46wykona ponad
18:47dwa tysi膮ce
18:47prze艂omowych zdj臋膰
18:49czerwonej planety.
18:58Sam 艂azik
18:59mia艂 dzia艂a膰
19:00nie d艂u偶ej
19:00ni偶 marsja艅ski rok,
19:02czyli troch臋
19:03mniej ni偶
19:03dwa lata
19:04ziemskie.
19:06Misja
19:07przeros艂a jednak
19:07oczekiwanie
19:08i 艂azik
19:09nadal bada
19:09Marsa,
19:10wysy艂aj膮c
19:11niebywa艂e zdj臋cia
19:12jego upiornej
19:13powierzchni.
19:20To unikalne zdj臋cia,
19:23zapis misji
19:24艂azika
19:24zbieraj膮cego
19:25pr贸bki
19:26powierzchni Marsa.
19:28NASA i
19:29Europejska
19:30Agencja Kosmiczna
19:32planuj膮
19:33wr贸ci膰 tam
19:34po roku
19:342030,
19:35by sprowadzi膰
19:36te pr贸bki
19:37na Ziemi臋.
19:38Czy dostarcz膮
19:39one dowodu
19:40na to,
19:40偶e na Marsie
19:40istnia艂o
19:41kiedy艣
19:41偶ycie?
19:50Gdy Perseverance
19:52przemierza
19:52powierzchni臋
19:53Marsa
19:53wysy艂aj膮c
19:54jej
19:54spektakularne
19:55zdj臋cia,
19:56inny statek
19:57podr贸偶uje
19:58ju偶 daleko
19:58poza obszarem
19:59planet wewn臋trznych.
20:01Szuka
20:02艣lad贸w 偶ycia
20:03na tajemniczym
20:03ksi臋偶ycu
20:04gazowego
20:05olbrzyma
20:05Jowisza.
20:11Mo偶liwe,
20:12偶e znajdzie
20:13tam
20:13substancj臋
20:13kluczow膮
20:14do pojawienia
20:15si臋 偶ycia.
20:21Woda.
20:22Nasza planeta
20:23pokryta jest
20:24ni膮
20:24w ponad
20:2670%.
20:30Ziemia
20:31to planeta
20:31oceaniczna.
20:34Przez
20:34d艂ugi czas
20:35zak艂adali艣my,
20:36偶e jedyna
20:36ataka w naszym
20:37uk艂adzie.
20:39Jak si臋 okaza艂o,
20:40b艂臋dnie.
20:43Z dala
20:43od S艂o艅ca
20:44znajduj膮 si臋
20:44lodowe ksi臋偶yce
20:45pokryte
20:46ciek艂ymi oceanami.
20:49Wyobra藕cie
20:50sobie 艣wiat,
20:51w kt贸rym
20:51oceany
20:52spowite s膮
20:52w zupe艂nym
20:53mroku,
20:54ukryte pod
20:55kilometrami
20:56lodu.
20:57Uwa偶a si臋,
20:58偶e sze艣膰
20:59spo艣r贸d
20:59ksi臋偶yc贸w
21:00Jowisza
21:00i Saturna
21:01skrywa pod
21:02lodow膮
21:03powierzchni膮
21:03oceany.
21:07Ka偶dy
21:07z nich
21:08mo偶e skrywa膰
21:08niezwyk艂膮
21:09tajemnic臋.
21:12Na Ziemi,
21:13tam, gdzie
21:13jest woda,
21:14jest te偶
21:14偶ycie.
21:15W naszych
21:16oceanach
21:16odkryli艣my
21:17膰wier膰
21:18miliona
21:18gatunk贸w.
21:24呕ycie
21:24wymaga
21:25trzech rzeczy.
21:26Wody w stanie
21:26ciek艂ym,
21:27energii
21:27i odpowiednich
21:28warunk贸w
21:29chemicznych.
21:30Uwa偶amy,
21:31偶e na tych
21:31ksi臋偶ycach
21:32wyst臋puje
21:33woda
21:33i 偶e
21:34si艂a
21:34grawitacyjna
21:35ich planet
21:35powoduje
21:36si艂y
21:36wp艂ywowe,
21:38kt贸re
21:38ogrzewaj膮
21:39wod臋
21:39w wyniku
21:40procesu
21:40zwanego
21:41ogrzewaniem
21:41wp艂ywowym.
21:44Je艣li
21:45wi臋c jest
21:46na nich
21:46woda
21:46i energia
21:47cieplna
21:48oraz s膮
21:48tam
21:49odpowiednie
21:49pierwiastki
21:50chemiczne,
21:51mamy
21:52gotowy
21:52przepis
21:53na co艣,
21:53o czym
21:53marzyli艣my
21:54od wiek贸w.
21:56st膮d nasze
21:57zainteresowanie
21:58tymi
21:59ksi臋偶ycami.
22:02To mo偶e by膰
22:04nasza najlepsza
22:04szansa
22:05na znalezienie
22:06偶ycia
22:06poza
22:06Ziemi膮.
22:22Ze wszystkich
22:23znanych
22:24wodnych
22:24艣wiat贸w
22:25naszego
22:25uk艂adu
22:25szczeg贸lnie
22:26interesuje
22:26nas
22:27Europa
22:28Ksi臋偶yc
22:28Jowisza.
22:32Uwa偶amy,
22:33偶e pod jej
22:34zewn臋trzn膮
22:34lodow膮
22:35skorup膮
22:35znajduje si臋
22:36rozleg艂y
22:36ocean,
22:37w kt贸rym
22:38mo偶e by膰
22:38wi臋cej
22:39wody
22:39ni偶 na
22:39ca艂ej
22:40Ziemi.
22:42A偶
22:43si臋
22:43prosimy
22:44to
22:44zbada膰.
22:54Naukowcy
22:54podejrzewaj膮,
22:55偶e pod powierzchni膮
22:56Europy
22:57znajduje si臋
22:57ocean.
23:00Je艣li si臋 to potwierdzi,
23:02oznacza膰 to b臋dzie,
23:03偶e poza Ziemi膮
23:05r贸wnie偶
23:05znajduje si臋
23:06kluczowy sk艂adnik
23:07偶ycia.
23:07By to sprawdzi膰
23:10w 2024 roku,
23:12NASA wystrzeliwuje
23:14Europa Clipper.
23:17Tak!
23:19Od艂膮czenie
23:20bocznego silnika.
23:25Najnowocze艣niejszy
23:26na 艣wiecie
23:26orbiter dotrze
23:27na Europ臋
23:28w roku
23:282030.
23:33To najwi臋kszy
23:34statek NASA
23:35do badania
23:36planet.
23:38Clipper wykona
23:3949 przelot贸w
23:41nad Europ膮
23:42i da nura
23:43w jeden z jej
23:43wodnych piropuszy,
23:44by znale藕膰 si臋
23:45mo偶liwie
23:46jak najbli偶ej.
23:54Europa Clipper
23:55nie by艂
23:55pierwszym statkiem
23:56poszukuj膮cym
23:57wody.
23:58W 2005 roku
24:00po pi臋ciu
24:01miesi膮cach
24:01sp臋dzonych
24:02na orbicie
24:02wok贸艂
24:02Saturna,
24:04sonda Cassini
24:04wystrzeli艂a
24:05pr贸bnik
24:05Huygens
24:06w kierunku
24:06Tytana,
24:07najwi臋kszego
24:08ksi臋偶yca
24:08Saturna.
24:16Po raz pierwszy
24:18wyl膮dowali艣my
24:18w贸wczas
24:19w pasie
24:19planet
24:20zewn臋trznych
24:21na ksi臋偶ycu
24:21innym
24:22ni偶 nasz.
24:29Tytan jest
24:31ksi臋偶ycem
24:32jedynym
24:32w swoim rodzaju.
24:34Ma g臋st膮
24:35atmosfer臋,
24:36a jej sk艂ad
24:37chemiczny
24:37jest podobny
24:39do ziemskiego
24:39z czas贸w
24:40sprzed pojawienia
24:41si臋 偶ycia.
24:44W trakcie
24:45zmniejszenia
24:46pu艂apu
24:46Huygens
24:47zrobi艂
24:47par臋
24:48niesamowitych
24:48zdj臋膰.
24:49Czy te krajobrazy
24:51nie wygl膮daj膮
24:52znajomo,
24:53czy nie
24:53przypominaj膮 nam
24:54Ziemi?
25:02Po stu przelotach
25:04pomiary
25:05grawitacyjne
25:05Cassini
25:06zasugerowa艂y,
25:07偶e pod powierzchni膮
25:08mo偶e znajdowa膰 si臋
25:09ocean.
25:13tytan nie by艂
25:15jedynym
25:15ksi臋偶ycem
25:16badanym
25:16przez Cassini.
25:18Sonda
25:19dokona艂a r贸wnie偶
25:19licznych
25:20przelot贸w
25:21nad innym
25:21ksi臋偶ycem,
25:22na kt贸rym
25:23mo偶e by膰
25:24obecna
25:24woda
25:25Enceladusem.
25:28Wykryli艣my
25:29g艂臋bokie
25:30szczeliny,
25:30a nawet
25:31kas,
25:32kt贸ry zdawa艂 si臋
25:33wydobywa膰
25:33spod lodowej
25:34powierzchni
25:35ksi臋偶yca.
25:41Cassini
25:42mia艂 wykona膰
25:43kolejny przelot
25:44i zrobi艂
25:44niesamowite zdj臋cia.
25:49Gejzery
25:50wyrzuca艂y gaz
25:51z pr臋dko艣ci膮
25:521300 km na godzin臋,
25:54na setki
25:55kilometr贸w
25:56w g贸r臋.
25:59Cassini
26:00nie obserwowa艂
26:02pi贸ropuszy
26:02z daleka,
26:03w jeden z nich
26:04wlecia艂.
26:06Zgodnie
26:06z przewidywaniami
26:07by艂a to g艂贸wnie
26:08para wodna.
26:10Wykryto
26:11jednak r贸wnie偶
26:11wod贸r,
26:12co sugeruje
26:13aktywno艣膰
26:14hydrotermaln膮.
26:16To niesamowite,
26:18bo na Ziemi
26:18te偶 ma ona
26:19miejsce.
26:22W niekt贸rych
26:24rejonach,
26:24g艂臋boko
26:25pod powierzchni膮
26:26ocean贸w,
26:26mamy tak zwane
26:28kominy
26:28hydrotermalne,
26:30przez kt贸re
26:30wyp艂ywa
26:31magma.
26:35nie dociera
26:36tam 艣wiat艂o,
26:38a jednak
26:38mamy tam
26:39偶ycie.
26:48Sk膮d
26:49czerpi膮
26:49energi臋,
26:50je艣li nie
26:50ze 艣wiat艂em?
26:52Okazuje si臋,
26:53偶e z siarkowodoru,
26:54kt贸ry wychodzi
26:55z komin贸w.
26:57Te ma艂e,
26:57ale twarde
26:58organizmy
26:58nazywa si臋
26:59ekstremofilami.
27:03Odkryto je
27:04na wyspach
27:04Galapagos
27:05w latach
27:06siedemdziesi膮tych,
27:08a nast臋pnie
27:09znajdywano
27:09w innych,
27:10ekstremalnych
27:11warunkach.
27:13Mikroby
27:14znajdujemy
27:14na mrozie,
27:15w 艣rodowisku
27:16silnie zakwaszonym
27:17i zasolonym,
27:18pod powierzchni膮
27:19Ziemi,
27:19we wysokich
27:20warstwach
27:20atmosfery,
27:21a nawet tam,
27:22gdzie wyst臋puje
27:23du偶e
27:23promieniowanie.
27:26Zmieni艂o to
27:27nasze spojrzenie
27:27na 偶ycie,
27:28sprawiaj膮c,
27:29偶e zacz臋li艣my
27:30go szuka膰
27:31coraz bardziej
27:31wymagaj膮cych
27:32warunkach.
27:34To, 偶e 偶ycie
27:35mo偶e w nich
27:36zaistnie膰,
27:37by艂o powodem
27:38wys艂ania
27:38Europa Clipper.
27:45Zmierzy on sk艂ad
27:46chemiczny
27:47atmosfery
27:48Ksi臋偶yca.
27:49Jego aktywno艣膰
27:50geologiczn膮,
27:51a zaawansowany
27:52system optyczny
27:53zrobi
27:54wysokiej
27:55jako艣ci
27:55zdj臋cia.
27:59Wszystko
27:59po to,
28:00by znale藕膰
28:01艣lady
28:01偶ycia.
28:04Sugestia,
28:05偶e na Europie
28:06mo偶e by膰 ukryty
28:07ocean,
28:07pojawi艂a si臋
28:08w 1979 roku,
28:09gdy Voyager 1
28:11po raz pierwszy
28:12ukaza艂 nam
28:12jej powierzchni臋.
28:17艢wiat nauki
28:19oszala艂.
28:23W 1997 roku
28:26sonda Galileo
28:26bada艂a
28:27powierzchni臋 Europy
28:28i zauwa偶yli艣my
28:29dzi臋ki niej
28:30co艣 jakby
28:31puzzle
28:31z czym艣
28:32czarnym
28:33mi臋dzy
28:34poszczeg贸lnymi
28:34jego kawa艂kami,
28:35co wygl膮da艂o
28:36jak zamarzni臋ta
28:37Brea
28:37mi臋dzy
28:38du偶ymi
28:39kawa艂kami
28:39lodu.
28:40i zauwa偶yli艣my.
28:47Potem
28:48teleskop Hubble'a
28:49uchwyci艂
28:49niesamowite zdj臋cia
28:50wybuchaj膮cych
28:52gejzer贸w,
28:53a nawet par臋 wodn膮
28:54przedostaj膮c膮 si臋
28:55do kosmosu.
29:00Wygl膮d powierzchni
29:01Europy
29:02sugeruje,
29:03偶e mo偶e pod ni膮
29:03wyst臋powa膰
29:04s艂ona woda.
29:05To ciekawe,
29:07bo to warunki
29:07podobne do
29:08ziemskich.
29:08Pod powierzchni膮
29:10oceanu
29:11mo偶e by膰
29:11skaliste
29:12pod艂o偶e,
29:12a kontakt
29:13ska艂 z wod膮
29:14umo偶liwia
29:14mieszanie si臋
29:15minera艂贸w.
29:18Przy dodatku
29:19odrobin臋 energii
29:20mo偶e si臋 okaza膰,
29:21偶e mamy do czynienia
29:22z pierwszym
29:23przypadkiem 偶ycia
29:24poza Ziemi膮.
29:33Pi臋cio-i p贸艂roczna
29:34podr贸偶
29:34Klipera
29:35na Europ臋
29:36w poszukiwaniu
29:36艣lad贸w 偶ycia
29:37niesie r贸wnie偶
29:39przes艂anie.
29:51Jest na nim
29:52metalowa p艂ytka
29:53z wygrawerowanym
29:54wierszem ameryka艅skiej
29:56poetki
29:56Adelimon.
29:57Jest w nim
29:59wers
29:59o drugi
30:00ksi臋偶ycu.
30:01My te偶
30:02wyszli艣my z wody.
30:03Po艂t dla tego,
30:04co 艂膮czy
30:05oba nasze
30:05wodne 艣wiaty.
30:08Wiersz jest cz臋艣ci膮
30:09kampanii NASA
30:10o nazwie
30:10Wiadomo艣膰 w butelce,
30:12kt贸rej celem jest
30:13bardziej bezpo艣rednie
30:14informowanie
30:15opinii publicznej
30:16o wyprawach.
30:18Poza wierszem,
30:19Kliper ma r贸wnie偶
30:20czip
30:20zawieraj膮cy
30:21podpisy
30:22ponad
30:22dw贸ch i p贸艂
30:23miliona os贸b
30:23z ca艂ego 艣wiata.
30:29To co艣 wi臋cej
30:30ni偶 sonda.
30:31To 艣mia艂y eksperyment
30:32maj膮cy na celu
30:33zbadanie
30:34lodowego 艣wiata
30:35i pokazanie nam,
30:36czy 偶ycie
30:37mo偶e zaistnie膰
30:38gdzie艣 indziej.
30:44W czasie,
30:45gdy Europa Kliper
30:45w臋druje
30:46w kierunku
30:46lodowych
30:47rubie偶y
30:47Uk艂adu S艂onecznego,
30:49inna misja
30:50rusza
30:50w przeciwnym
30:51kierunku,
30:52prosto w stron臋
30:53jego roz偶arzonego
30:55centrum.
31:01We Wszech艣wiecie
31:03istniej膮
31:04miliardy,
31:04miliard贸w
31:05gwiazd.
31:10Nad艂ugo
31:11zanim
31:11zrozumieli艣my,
31:12czym s膮,
31:13te definiowa艂y
31:14nocne niebo.
31:16Oczarowywa艂y
31:17nas,
31:17zmuszaj膮c do
31:18zadawania sobie
31:19fundamentalnych
31:20pyta艅
31:21o natur臋
31:21istnienia.
31:25Bo rzeczywi艣cie
31:26nie by艂oby
31:27nas,
31:28gdyby nie
31:28jedna
31:29z nich.
31:30S艂o艅ce.
31:34S艂o艅ce
31:35to tylko
31:36gwiazda
31:36i podobnie
31:37jak inne
31:38jest kul膮
31:39gazu
31:39utrzymywan膮
31:40w ryzach
31:40przez
31:41grawitacj臋.
31:43To r贸wnie偶
31:44jedna z
31:45najwi臋kszych
31:45tajemnic
31:46kosmosu.
31:48Intryguj膮ca
31:48jest ju偶
31:49atmosfera
31:49S艂o艅ca
31:50maj膮ca
31:50grubo艣膰
31:518 milion贸w
31:52kilometr贸w.
31:53Jej kr臋ca
31:54okre艣la si臋
31:55mianem
31:56korony.
31:57To zewn臋trzna
31:58warstwa S艂o艅ca.
32:00Nie widzimy jej,
32:01bo to jest
32:01zbyt jasne.
32:02Ale na przyk艂ad
32:03podczas za膰mienia
32:04mo偶emy dostrzec
32:05obrys S艂o艅ca.
32:07To w艂a艣nie
32:07korona
32:08s艂oneczna.
32:13Ciekawe jest
32:14w niej to,
32:14偶e jest gor臋tsze
32:15ni偶 powierzchnia
32:16S艂o艅ca.
32:17Temperatura
32:18tej drugiej
32:19wynosi
32:19mi臋dzy
32:193700
32:20a 6200
32:22stopni
32:22Celsjusza.
32:23Tymczasem
32:24korona ma
32:25temperatur臋
32:25ponad
32:26miliona
32:26stopni.
32:28To nie ma
32:29sensu.
32:30Je艣li oddalamy
32:31si臋 od
32:32ogniska
32:32czy cofamy
32:33r臋k臋
32:33od
32:33zapalonej
32:34偶ar贸wki,
32:35temperatura
32:36spada.
32:38Robi si臋
32:38coraz zimniej,
32:39nie coraz
32:40ciepliej.
32:41Dlaczego
32:42wi臋c
32:42korona
32:43S艂o艅ca
32:44jest cieplejsza
32:45od
32:45jego
32:45powierzchni?
32:47To tak
32:48zwana
32:48tajemnica
32:49grzania
32:49korony
32:49s艂onecznej.
32:50Nie byli艣my
32:51w stanie
32:52jej rozwi膮za膰
32:52na bazie
32:53obserwacji.
32:54Musimy si臋
32:55w niej
32:55zanurzy膰.
33:08To jasne,
33:10dlaczego nie
33:11mogli艣my
33:11polecie膰
33:12na S艂o艅ce.
33:15Musieli艣my
33:16stworzy膰
33:16wcze艣niej
33:17niezwyk艂y
33:17sprz臋t,
33:18kt贸ry
33:18wytrzyma艂by
33:19jego
33:19niewyobra偶aln膮
33:21temperatur臋.
33:26Promieniowanie
33:27s艂oneczne
33:28zniszczy
33:28ka偶d膮
33:29sond臋.
33:29Musimy
33:30zbudowa膰
33:31co艣
33:31bardzo
33:32odpornego.
33:34Kosmiczny
33:35czo艂g.
33:37To,
33:38co mia艂o
33:38sta膰 si臋
33:38Parker Solar
33:39Probe,
33:40zacz臋艂o si臋
33:40od pomys艂u
33:41z lat
33:41pi臋膰dziesi膮tych.
33:43Na d艂ugo,
33:44zanim NASA
33:44dysponowa艂a
33:45odpowiedni膮
33:45technologi膮
33:46i
33:46odpowiednim
33:47bud偶etem.
33:47swoj膮 nazw臋
33:49wzi臋艂a
33:50Georgina
33:50Newmana,
33:51Parkera,
33:52badacza
33:52S艂o艅ca,
33:53kt贸ry szuka艂
33:54wyja艣nienia
33:55kwestii wysokiej
33:56temperatury
33:56jego korony.
34:12Wygl膮da jak
34:13S艂o艅ce.
34:15adekwatnie.
34:16Hooray!
34:23Hooray!
34:24Cel misji
34:27to nie tylko
34:27odkrycie
34:28tajemnicy
34:29korony S艂o艅ca,
34:30ale i zrozumienie
34:31zjawiska
34:32pogody
34:32s艂onecznej
34:32i kosmicznej.
34:35Pogoda
34:35kosmiczna
34:36to okre艣lenie
34:37na wp艂yw
34:37aktywno艣ci
34:38S艂o艅ca
34:38na uk艂ad
34:39s艂oneczny.
34:40Pomy艣licie,
34:41偶e chodzi o S艂o艅ce
34:42na niebie
34:42i gwiezdny py艂,
34:43ale okazuje si臋,
34:44偶e wp艂yw S艂o艅ca
34:44jest du偶o wi臋kszy.
34:50S艂o艅ce gwa艂townie
34:52wybucha,
34:52wyrzucaj膮c
34:53w przestrze艅
34:54rozgrzane cz膮steczki.
34:57Wiatr s艂oneczny
34:58odar艂 ju偶
34:59z atmosfery
35:00takie planety
35:00jak Mars
35:01i Merkury
35:01i do dzi艣
35:03ch艂oszcze Wenus.
35:06Ma wp艂yw
35:08na wszystkie
35:08cia艂a niebieskie
35:09w naszym uk艂adzie,
35:10tym na Ziemi臋.
35:16W 1989 roku
35:19tu w Quebecu
35:20Burza S艂oneczna
35:21uszkodzi艂a
35:21linie energetyczne.
35:25Najsilniejsze
35:26odnotowane
35:27wydarzenie
35:28tego typu
35:28to Burza
35:28Carringtona
35:29z 1859 roku.
35:322 wrze艣nia
35:331859 roku
35:36pad艂y telegrafy
35:36na ca艂ym 艣wiecie.
35:39Brytyjski astronom
35:40Richard Carrington
35:41stwierdzi艂,
35:41偶e to efekt
35:42burzy
35:43geomagnetycznej
35:44wywo艂anej
35:44przez intensywny
35:45wiatr s艂oneczny.
35:47Takie co艣
35:47mo偶e si臋 powt贸rzy膰.
35:54Pot臋偶ny
35:55rozb艂ysk s艂oneczny
35:56to jak uderzenie
35:56pioruna
35:57w ca艂y globo.
35:59Mo偶e przepali膰
36:00ka偶dy mikrochip
36:01i komputer,
36:02ka偶de urz膮dzenie
36:02bazuj膮ce
36:03na tranzystorach.
36:16Wiemy, 偶e wiatr s艂oneczny
36:18pochodzi ze S艂o艅ca.
36:19Nie wiemy jednak
36:20sk膮d si臋 bierze
36:21i dlaczego przyspiesza.
36:23Uwa偶a si臋,
36:24偶e odpowied藕
36:24tkwi w koronie.
36:29celem sondy Parker
36:30jest jej odnalezienie.
36:40S艂o艅ce
36:41towarzyszy nam
36:42na co dzie艅.
36:45Nap臋dza 偶ycie
36:46na naszej planecie.
36:47A jednak
36:49samo wci膮偶
36:50skrywa wiele tajemnic.
36:52Gdy偶
36:52nigdy go nie zbadali艣my.
36:54I jeszcze.
36:58Misja Parker
36:59to chyba najbardziej
37:00zuchwa艂a misja
37:01podj臋ta dot膮d
37:02przez NASA.
37:03Sonda
37:04podejmie pr贸b臋
37:05wej艣cia w koron臋
37:06s艂oneczn膮
37:06by odkry膰
37:07dlaczego to jest
37:08wielokrotnie gor臋tsza
37:09od powierzchni S艂o艅ca.
37:11Oraz
37:12zbada膰
37:13w艂a艣ciwo艣ci
37:13wiatru s艂onecznego
37:15kt贸ry mo偶e
37:15doprowadzi膰
37:16do katastrofy.
37:17na Ziemi.
37:18Nikt nie dokon膮艂
37:19jeszcze czego艣 takiego.
37:21Parker dotknie
37:23S艂o艅ca
37:23zbierze si臋
37:24do jego powierzchni
37:25na 6 milion贸w kilometr贸w.
37:29Nie brzmi to
37:30imponuj膮co
37:31ale w kosmosie
37:32to nie lada wyczyn.
37:34Je艣li
37:34potraktujemy
37:35t臋 miark臋
37:36jako dystans
37:37mi臋dzy S艂o艅cem
37:38a Ziemi膮
37:38to zbli偶ymy si臋
37:40do S艂o艅ca
37:40na tak膮 odleg艂o艣膰.
37:47Aby przetrwa膰
37:49w piekielnym
37:50偶arze
37:50Parker
37:51wyposa偶ono
37:52w os艂on臋
37:53termaln膮
37:53z kompozytu w臋glowego
37:54pokryt膮 warstw膮
37:56ceramiki
37:57z du偶ym
37:57refleksem.
37:59Os艂ona
37:59przetrwa
38:00w temperaturze
38:01do 1300 stopni.
38:02Jest w du偶ym stopniu
38:03odporna
38:04na promieniowanie
38:05i oddzia艂ywanie
38:06magnetyczne
38:07by ustrzec
38:08sprz臋t
38:08przed
38:08zniszczeniem.
38:15Aby lepiej
38:17zbada膰
38:17wiatr s艂oneczny
38:18sond臋
38:19wyposa偶ono
38:19w rodzaj
38:20kubka
38:20do kt贸rego
38:21zostan膮
38:22zebrane
38:22celem
38:23dalszej analizy
38:24na艂adowane
38:25cz膮stki
38:25z korony.
38:27Zbli偶enie
38:28sondy
38:28na tyle blisko
38:29by tego
38:29dokona膰
38:30nie b臋dzie
38:30jednak
38:31proste.
38:33Ju偶
38:34w kosmosie
38:34Parker
38:35rusza
38:35w kierunku
38:35Wenus
38:36by ta
38:36u偶yczy艂a
38:37sondzie
38:38swojej
38:38grawitacji.
38:40Sonda
38:41wykorzysta
38:42asyst臋
38:42grawitacyjn膮
38:43kt贸rej
38:44mechanizm
38:45jest zbli偶ony
38:45do mechanizmu
38:46procy.
38:48To dzi臋ki niemu
38:49zainteresowa艂am si臋
38:50astronomi膮.
38:51Wykorzystujemy
38:52w nim
38:52grawitacj臋
38:53jednej z planet
38:54by statek
38:55przyspieszy艂
38:55i dolecia艂
38:56do kolejnej
38:56orbity
38:57oszcz臋dzaj膮c
38:58paliwo.
39:00W ci膮gu
39:01siedmiu lat
39:02Parker
39:0224 razy
39:04zbli偶y si臋
39:04do S艂o艅ca
39:06i siedem
39:07razy
39:08przeleci
39:08obok
39:08Wenus
39:09by by膰
39:10coraz bli偶ej
39:11S艂o艅ca
39:11i jego
39:11gor膮cej
39:12korony.
39:2124 grudnia
39:232024 roku
39:25ponad
39:25sze艣膰 lat
39:26po rozpocz臋ciu
39:27misji
39:27zesp贸艂
39:28Parker
39:28zbiera si臋
39:29w pokoju
39:30kontroli
39:30misji
39:30czekaj膮c
39:31na zbli偶enie.
39:34Po okr膮偶aniu
39:35S艂o艅ca
39:36po coraz to
39:37mniejsze
39:37orbicie
39:38Parker
39:38mia艂 wykona膰
39:39prze艂omowe
39:40ostatnie
39:41a zarazem
39:42najwi臋ksze
39:42zbli偶enie.
39:44To jednak
39:45b臋dzie kosztowa艂o
39:46zesp贸艂
39:46mn贸stwo
39:47cierpliwo艣ci.
39:51Przy ka偶dym okr膮偶eniu
39:53komunikacja
39:53ucina na 48 godzin
39:55z uwagi
39:55na zak艂贸cenia
39:56radiowe.
39:58Mijaj膮 wi臋c
39:59dwa dni
40:00odk膮d zesp贸艂
40:00mia艂 kontakt
40:01z sond膮.
40:02Nie wiadomo
40:03czy sonda
40:04przetrwa艂a.
40:05Sonda
40:06nie pierwszy raz
40:07wystawia
40:08cierpliwo艣膰
40:08cz艂onk贸w
40:09misji
40:09na pr贸b臋.
40:11Podczas
40:11innego okresu
40:12odci臋tej komunikacji
40:13Parker
40:14zosta艂 trafiony
40:15pot臋偶nym
40:15rozb艂yskiem.
40:17Nie by艂o wiadomo
40:17czy zesp贸艂
40:18odzyska
40:18z nim
40:19kontakt.
40:21Po d艂ugim
40:22milczeniu
40:23pojawi艂 si臋
40:23sygna艂
40:24sondy.
40:26Bez problemu
40:27przetrwa艂a
40:28rozb艂ysk.
40:30Przy obecnej
40:31odleg艂o艣ci
40:32s膮dzie gro偶膮
40:33jednak
40:33nie tylko
40:33rozb艂yski.
40:35Musi wytrzyma膰
40:37niewyobra偶aln膮
40:38temperatur臋
40:38i promieniowanie
40:39b臋d膮c
40:40bli偶ej
40:41s艂o艅ca
40:41ni偶
40:41jakikolwiek
40:42inny
40:43wys艂any
40:43przez nas
40:43obieki
40:44do przykr臋tko艣ci
40:45700 tysi臋cy
40:46kilometr贸w
40:47na godzin臋.
40:49To do艣膰
40:50by w sekund臋
40:50dosta膰 si臋
40:51z Philadelphi
40:51do Waszyngtonu.
40:53Wywa偶膮 si臋
40:54losy misji
40:54i ka偶dy jej
40:55cz艂onek
40:55wstrzymuje
40:56oddech.
40:57Dotarli艣my
40:58niemal do
40:59powierzchni
40:59s艂o艅ca
41:00i wszystko
41:00mo偶e spali
41:01na panewce.
41:02Napi臋cie
41:03si臋ga
41:03zenitu.
41:05To
41:06niech
41:06przez chwil臋
41:06co艣
41:07odbierali艣my.
41:08To
41:09chyba
41:09Beacon
41:09Ton 1.
41:14Po dw贸ch
41:15dniach
41:15cieszy
41:16sonda
41:16Parker
41:16zanurzona
41:17w rozpalonej
41:18atmosferze
41:18s艂o艅ca
41:19informuje
41:20kontrol臋
41:21misji,
41:21偶e
41:21przetrwa艂a.
41:25Najbardziej
41:26艣mia艂a misja
41:26si臋 powiod艂a.
41:28Tam jest.
41:29Widzicie j膮?
41:36Zatrafarzaj膮ce zdj臋cia
41:37zosta艂y zrobione
41:38przez sond臋
41:39podczas przelotu
41:40przez koron臋
41:41s艂oneczn膮.
41:45Lata zajmie
41:46naukowcom
41:47przeczesanie
41:48wszystkich
41:48prze艂omowych
41:49danych
41:49zebranych
41:50przez sond臋.
41:51Ju偶 teraz
41:52jednak
41:52mo偶emy m贸wi膰
41:53o wielu
41:53zaskakuj膮cych
41:54zdobyczach.
41:56Po raz pierwszy
41:57mogli艣my
41:58zobaczy膰
41:58powierzchni臋
41:59Wenus.
42:04Przebili艣my si臋
42:05przez warstwy
42:06chmur
42:07i zobaczyli艣my
42:08zapieraj膮cy
42:09dech
42:09w piersiach
42:10widok
42:10rozleg艂ych
42:11r贸wnin
42:12i p艂askowy偶贸w.
42:14Ale to nie wszystko.
42:17Po raz pierwszy
42:18us艂yszeli艣my
42:19te偶 g艂os
42:20s艂o艅ca.
42:23s艂o艅ce w roli
42:25DJ-a.
42:26Ud藕wi臋kowienie
42:27wiatru
42:27s艂onecznego.
42:32A co
42:33z tajemnic膮
42:34wysokiej
42:35temperatury
42:35korony
42:36s艂onecznej?
42:38Wci膮偶
42:39jest w tej kwestii
42:40wiele niewiadomych,
42:41ale sonda
42:41zbierzy艂a
42:42nas do
42:42ich
42:42rozwik艂ania.
42:45Wykry艂a
42:46w wietrze
42:47s艂onecznym
42:47serpentyny
42:48zwane
42:49switchbackami
42:49tworz膮ce si臋
42:50na powierzchni
42:51s艂o艅ca.
42:53S膮 one
42:53zgodne
42:54z liniami
42:54aktywno艣ci
42:55magnetycznej,
42:56w wyniku
42:56kt贸rej cz臋艣膰
42:57gazu jest
42:58rozgrzewana
42:59i wyrzucana
42:59w kierunku
43:00korony,
43:00gdzie zapala
43:01wiatr s艂oneczny.
43:04To mo偶e by膰
43:06najwa偶niejsza
43:07wskaz贸wka,
43:07kt贸ra pozwoli
43:08nam zrozumie膰
43:09jedn膮 z
43:09najwi臋kszych
43:10tajemnic
43:11s艂o艅ca.
43:12W czerwcu
43:132025 roku
43:15s膮dzie Parker
43:15zacz臋艂o
43:16ko艅czy膰 si臋
43:16paliwo.
43:17Zanim
43:18mia艂a zamiltn膮膰
43:19zesp贸艂
43:19obr贸ci艂 j膮,
43:20wystawiaj膮c j膮
43:21na dzia艂anie
43:21s艂o艅ca.
43:22Instrumenty
43:23zostan膮 zniszczone,
43:24ale os艂ona
43:25termalna
43:25mia艂a kr膮偶y膰
43:26wok贸艂 niego
43:27miliony lat.
43:30Sonda Parker
43:31mia艂a 艣mia艂o艣膰
43:32dokona膰
43:33niemo偶liwego,
43:35zmierzy膰 si臋
43:35z ekstremaln膮
43:36temperatur膮
43:37i zbli偶y膰
43:38nas do
43:38zrozumienia
43:39naszej gwiazdy.
43:51艂aziki
43:52na odleg艂ych
43:52planetach,
43:54sondy
43:55szukaj膮ce
43:56ukrytych
43:56ocean贸w,
43:58a nawet
43:59zbli偶aj膮ce si臋
44:00do S艂o艅ca.
44:02To
44:02pionierzy
44:03wi臋kszej misji,
44:04jak膮 jest
44:04zbadanie
44:05kosmosu
44:05i miejsca,
44:06jakie w nim
44:07zajmujemy.
44:13Misje
44:14oraz
44:14nieziemskie
44:15widoki,
44:15kt贸re s膮
44:16podczas nich
44:16uwieczniane,
44:18przypominaj膮 nam,
44:19do czego
44:20zdolna jest
44:21ludzko艣膰,
44:22je艣li tylko
44:23postawi przed sob膮
44:24ambitne cele.
44:26Wersja polska
44:27ani