- 1 day ago
Category
📚
LearningTranscript
00:27DZIENNIKARZ
00:43Kiedy Niemcy się odbudowują, kto odpowie za zbrodnie nazistów?
00:55Koszmar II wojny światowej nie miał precedensu.
01:06DZIENNIKARZ
01:07Na polach bitew i przez niewyobrażalne zbrodnie zginęły miliony ludzi.
01:14Ale po chaosie i cierpieniu zwycięzcy alianci pragnęli sprawiedliwości dla sprawców, żeby zapobiec podobnym wydarzeniom w przyszłości.
01:28W walce o winę i prawdę, kto zostanie osądzony?
01:37A kto uniknie kary?
01:46Przez wpływ polityki i rządzy zemsty sprawiedliwość okazała się niedoskonała.
01:56Ale mimo to te procesy zdefiniowały prawo międzynarodowe i ukształtowały współczesny świat.
02:05Oto II wojna światowa. Historia przed Trybunałem.
02:12Sąd nad III Rzeszą
02:19Kiedy zbliżał się czas ogłoszenia wyroków, wszyscy w Norymberdze byli czujni.
02:25Sąd otoczono kordonem. Ściągnięto dodatkowe siły.
02:32Grudzień 1946. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze kończy pracę.
02:39Dwunastu nazistowskich przywódców skazano na śmierć. Inni trafili do więzienia.
02:44Ale byli to tylko najwyżsi dygnitarze reżimu nazistów.
02:50Trybunał uznaje Ribbentropa za winnego wszystkich zarzutów.
02:58W tym samym Pałacu Sprawiedliwości zwycięskie Stany Zjednoczone zajęły się ich podwładnymi.
03:06Z setek tysięcy uczestników reżimu Hitlera oskarżą 185 mężczyzn i kobiet,
03:13przedstawicieli instytucji, które wspierały jego wojnę.
03:19Pierwszy proces norymberski był międzynarodowy. Kolejne prowadzili sami Amerykanie.
03:27Postawili zbrodniarzy przed sądem oraz odegrali ważną rolę w reedukacyjnej kampanii zwanej denazyfikacją.
03:41Taki był pogląd Telforda Taylora, głównego oskarżyciela na większości kolejnych procesów w Norymberdze.
03:48Jego wizja zakładała zebranie wszystkich funkcyjnych elit Trzeciej Rzeszy,
03:56profesjonalistów, jak lekarze, sędziowie, prawnicy i urzędnicy,
04:03reprezentanci niemieckiego państwa, funkcjonariusze partyjni i oficerowie odpowiedzialni za zbrodnie w czasie wojny.
04:16Taylor wierzył, że seria procesów pomoże zwykłym Niemcom zrozumieć kryminalną naturę reżimu nazistów.
04:26Na pierwszym z dwunastu procesów, zwanym procesem lekarzy, powiedział w mowie otwierającej.
04:33Myślę, że Niemcy nie wiedzą, jak głęboko zbrodnia nazizmu tkwiła w każdym aspekcie ich życia
04:40oraz jakie były konsekwencje.
04:43Naszym zadaniem jest to wyjaśnić.
04:54Podsądni są oskarżeni o przestępstwa przewidziane przez prawo.
05:02Wykorzystanie do tego procesów karnych to świetny pomysł,
05:05bo pokazując zło delegitymizuje się system.
05:10Znajdujesz dokumenty, pokazujesz je w sądzie,
05:13a ten daje im stempel wiarygodności.
05:31Wiarygodność była kluczowa.
05:34Większość Niemców była bombardowana nazistowską propagandą
05:38od 1933, kiedy Hitler przejął władzę.
05:45Naziści szerzyli swoje idee przez film, gazety, radio
05:50i organizacje jak Hitlerjugend.
05:56W ten sposób zdobywali serca i umysły Niemców.
06:01Nawet w zrujnowanym kraju wielu Niemców wciąż popierało nazizm.
06:06Zdaniem aliantów powojenne Niemcy musiały zostać zdenazyfikowane.
06:18Kluczem było pokazanie Niemcom, że organizacje, które promowały nazizm,
06:23jak SS, były przedsięwzięciami przestępczymi.
06:33SS, Schutzstaffeln, powstało jako osobista ochrona Hitlera.
06:41Pojawiło się w latach dwudziestych, potem ewoluowało,
06:45by w końcu stać się państwem w państwie.
06:49Było jedną z kluczowych organizacji zapewniających nazistom władzę w Niemczech.
07:00W latach trzydziestych SS odpowiadało za prowadzenie obozów koncentracyjnych,
07:06jak Dachau, obóz wzorcowy.
07:12Potem zaczęło oczyszczać niemieckie społeczeństwo z tak zwanych wrogów narodu,
07:18czyli politycznych oponentów, oczywiście Żydów, socjaldemokratów, komunistów,
07:25a także osób niepełnosprawnych, zwanych elementami aspołecznymi.
07:34SS było organizacją w największej mierze winną koszmaru,
07:38nazwanego później Holokaustem.
07:44Odegrało kluczową rolę w zagładzie Żydów i etnicznych czystkach w Europie Wschodniej.
07:49Ale SS było tylko wierzchołkiem góry nazistowskiej zbrodniczości.
07:57Jednym z priorytetów Roberta Jacksona, głównego amerykańskiego oskarżyciela
08:02w pierwszym procesie norymberskim, był osąd nie tylko oskarżonych,
08:06ale także organizacji, do których należeli.
08:10Idea polegała na tym, że te organizacje miały być sądzone przez Międzynarodowy Trybunał,
08:19a po zakończeniu procesu ich członków objęłoby domniemanie winy.
08:26Skoro SS było organizacją przestępczą, to należąc do niej także byłeś przestępcą.
08:36Poza SS, w Norymberdze sądzono też inne nazistowskie organizacje.
08:42Ale uznanie ich za winne było prawniczym wyzwaniem.
08:49Problem polegał na tym, że idea zbiorowej winy jest sprzeczna z zasadami prawa.
08:59Stawia na głowie zasadę domniemania niewinności, aż do uznania za winnego.
09:05Kwestie zbiorowej winy niepokoiły sędziów z Norymbergi.
09:08Czy sekretarka z SS była tak samo winna jak wyżsi oficerowie?
09:15Stąd pytanie.
09:16Ile osób w SS miało coś wspólnego z programem obozów koncentracyjnych?
09:25Wśród organizacji uznawanych za winne znalazło się Schutzstaffeln, wywiad SS zwany SD,
09:32tajna policja gestapo oraz przywódcy NSDAP.
09:42Ludzie mieli wiedzieć o kryminalnych celach i zamiarach tych organizacji.
09:52Jednym z procesów przeciwko SS był proces Pola, nazwany nazwiskiem głównego oskarżonego.
10:00Oswalda Pola.
10:01Dotyczył on wysokiej rangi urzędników pracujących w WVHA,
10:06Głównym Urzędzie Gospodarki i Administracji SS.
10:12WVHA odpowiadało za zarządzanie obozami koncentracyjnymi
10:17i wykorzystywanie pracy przymusowej, co doprowadziło do śmierci milionów ludzi.
10:22Nie tylko kierowało machiną eksterminacji.
10:25Zarabiało na tym.
10:33Odpowiadali za przejmowanie majątków zamordowanych Żydów
10:37i odsyłanie ich do Berlina.
10:41Mówimy nie tylko o gotówce czy kosztownościach,
10:44ale także o złotych zębach wyrywanych Żydom mordowanym w obozach.
10:53Poza jedną z najgorszych, jeśli nie najgorszą zbrodnią w dziejach ludzkości,
11:00eksterminacja europejskich Żydów była też największą kradzieżą.
11:15Z czasem rola SS w prowadzeniu rasowej wojny Hitlera
11:19stawała się coraz bardziej oczywista.
11:22Inna gałąź SS, główny urząd rasy i osadnictwa,
11:26inaczej R-U-S-H-A,
11:29miała dbać o zachowanie aryjskiej rasowej czystości.
11:37Przypadek R-U-S-H-A jest ciekawy,
11:40bo skupia się na eksterminacyjnej polityce nazistów.
11:50Jednym z celów niemieckiej inwazji na Związek Sowiecki
11:53było zdobycie Lebensraumu,
11:55przestrzeni życiowej dla Niemców.
12:00R-U-S-H-A odpowiadała za tak zwaną
12:03germanizację zajętych terenów,
12:06zwłaszcza w Związku Sowieckim.
12:08Etniczne czystki obejmowały deportację mieszkańców
12:11i zastępowanie ich osadnikami z Niemiec.
12:15R-U-S-H-A porywało też dzieci
12:18zdatne do germanizacji
12:19oraz mordowało Żydów.
12:24Proces wykazał, że była to organizacja
12:27kierowana ideologią rasistowską.
12:30To był ważny element procesu R-U-S-H-A.
12:35Pokazał, że za ludobójstwem nie stało
12:37jakieś eksterminacyjne szaleństwo,
12:40lecz była to zaplanowana polityka rasowa
12:43i populacyjna.
12:51Przed sądem stanęło 14 urzędników R-U-S-H-A.
12:56Wszystkich poza jednym uznano za winnych
12:58i skazano na więzienie.
13:00Zwierzchnik R-U-S-H-A,
13:02Richard Hildebrandt,
13:04trafił potem do Polski,
13:05gdzie został skazany na śmierć
13:07i stracony.
13:09Paul i jego siedemnastu podwładnych
13:11usłyszało cztery zarzuty,
13:13w tym zbrodni przeciwko ludzkości.
13:16Wszystkich poza trzema uznano za winnych.
13:19Czterech, w tym Paula,
13:20skazano na śmierć.
13:23Po serii apelacji powieszono go
13:25w czerwcu 1951.
13:29Te dwie sprawy są tak ważne,
13:33bo w pierwszym procesie norymberskim
13:35skupiono się na niemieckiej wojnie agresywnej
13:38i zbrodniach przeciwko pokojowi.
13:44Proces R-U-S-H-A i Paula
13:47reprezentowały zmianę w podejściu oskarżenia,
13:51które zajęło się eksterminacją,
13:53masowymi mordami i ludobójstwem.
14:00Pierwszy proces norymberski
14:02skupiał się na przywódcach.
14:03Teraz zajęto się administratorami,
14:07biurkowymi wykonawcami.
14:12W niemieckim używa się określenia
14:15Schreibtischtheater,
14:16inaczej biurkowy wykonawca.
14:20Możliwe, że byli bardziej winni
14:22niż osoby wykonujące rozkaz.
14:25Ale z perspektywy prawa karnego
14:28łatwiej jest skazać osobę,
14:29która własnoręcznie zabiła ofiarę.
14:44Jedne z pierwszych procesów
14:46dotyczyły właśnie takich sprawców,
14:49począwszy od strażników
14:50w obozach koncentracyjnych.
14:53Amerykańska armia
14:54prowadziła własne procesy
14:55w obozie w Dachau.
14:57Choć ogólnie zwane procesami Dachau,
15:01sądzono strażników, esesmanów
15:03i personel medyczny
15:05ze wszystkich obozów
15:06w strefie amerykańskiej.
15:13Między 1945 i 1947
15:17te trybunały sądziły
15:191600 oskarżonych.
15:22W 489 oddzielnych postępowaniach
15:25skazały 73% z nich,
15:28w tym 297 na karę śmierci.
15:38Wskazuje oskarżonego na śmierć
15:41przez powieszenie.
15:49Opowiadane tam historie
15:50były głęboko poruszające.
15:53To miało wielką moc.
15:57Ale zainteresowanie mediów
15:59było o wiele mniejsze
16:00niż w czasie głównego procesu.
16:05Wielu Niemców
16:06ignorowało te postępowania
16:08w sposób, w jaki nie mogli
16:09ignorować procesu norymberskiego.
16:16Jedną z cech procesów strażników
16:19uważaną za skandal
16:20była obecność oskarżonych kobiet.
16:30W obozach służyło około
16:323,5 tysiąca kobiet.
16:34To tylko 10% wszystkich strażników.
16:37Ale te stające przed sądem
16:39były sensacją.
16:41Te procesy miały silny
16:44podtekst seksualny.
16:45Kobiety przedstawiano jako
16:47perwersyjne, patologiczne sadystki,
16:50które używały swojej
16:52płci do torturowania więźniów.
16:56Większość zarzutów
16:58opierała się na pogłoskach.
17:01Z 62 członkin personelu
17:04Buchenwaldu
17:05najsłynniejsza była
17:06Ilse Koch.
17:10Wdowa po komendancie obozu,
17:12Koch była oskarżana
17:14o sadystyczne,
17:15perwersyjne tortury
17:16i wytwarzanie lamp
17:18ze skóry więźniów.
17:21Była jedyną kobietą
17:23na procesie.
17:24Prokuratura przedstawiała ją
17:26jako zdeprawowaną
17:27nimfomankę.
17:29W akcie oskarżenie
17:30nazwała ją
17:31seksowną,
17:32zdeprawowaną kobietą,
17:33która biła więźniów,
17:35wyznaczała ich do bicia
17:36i handlowała ich skórą.
17:41Media zachłystywały się
17:43pikantnymi szczegółami
17:45seksualnej przemocy
17:46i nazywały Koch
17:47suką z Buchenwaldu,
17:50choć większość zarzutów
17:51opierała się na plotkach.
17:53To wszystko
17:54całkowicie przeczyło
17:55celom denazyfikacji.
18:03Obecność strażniczek
18:05i ich udział w zbrodniach
18:07wykorzystano do potępienia
18:09nazistowskich przestępstw,
18:11wskazując na ich
18:12perwersyjną,
18:13niemal seksualną naturę.
18:19To nagłaśniało sprawę.
18:26Przeciętny Niemiec
18:28mógł powiedzieć
18:29nie jestem perwersyjnym
18:30sadystą.
18:32To naziści byli zboczeni,
18:33nie mam z tym nic wspólnego.
18:35To było całkowite
18:38przeciwieństwo
18:38tego, co chcieli
18:39wykazać alianci.
18:42Choć większość
18:44sensacyjnych zarzutów
18:45wobec Koch
18:46oddalono,
18:47uznano ją
18:48za winną udziału
18:49w zbrodniach
18:49i skazano na dożywocie.
18:52W 1967
18:53wciąż w więzieniu
18:55popełniła samobójstwo.
19:03Procesy obozowe
19:05pokazały zwyczajność
19:06wielu oskarżonych,
19:08mężczyzn
19:08i kobiet.
19:09Potwierdziły,
19:10że naziści
19:11i SS
19:11mogli robić
19:12to, co robili
19:13dzięki przyzwoleniu
19:15olbrzymiej
19:15większości Niemców.
19:25Najgorsza
19:29w zbrodniach
19:30nazistów
19:30jest zwyczajność
19:32ich sprawców
19:32oraz to,
19:34że wcale nie popełniali
19:35ich zwyrodnialcy
19:36i psychopaci.
19:37To byli zwykli ludzie,
19:39którzy dopuszczali się
19:41potwornych czynów.
19:45Kolejne procesy
19:47norymberskie
19:47zajęły się
19:48innymi,
19:48tak zwanymi
19:49szanowanymi
19:50obywatelami
19:51III Rzeszy,
19:52którzy nie tylko
19:53wspierali reżim,
19:54ale na nim
19:55zarabiali.
20:03Niemcy budują
20:04najbardziej nowoczesne
20:06autostrady na świecie.
20:07W ramach
20:08programu motoryzacyjnego
20:09w całym kraju
20:10powstaje
20:115000 km
20:12nowych dróg.
20:17Od przejęcia władzy
20:19naziści
20:20współpracowali
20:21z niemieckimi
20:21przemysłowcami.
20:27Na początku
20:28politycznej
20:29kariery
20:29Hitlera
20:3025
20:30największych
20:31niemieckich
20:32przedsiębiorców
20:33przekazało
20:34NSDAP
20:353 miliony
20:36Reichsmarek.
20:37Wtedy to była
20:38fortuna.
20:39Kiedy Niemcy
20:40rozpętały wojnę,
20:41ci ludzie
20:41zbierali owoce
20:43swojej inwestycji.
20:49Ale po latach
20:50konfliktu
20:51w Niemczech
20:52zaczęło brakować
20:53rąk do pracy.
20:54Problem rozwiązano,
20:56zmuszając do niej
20:57mieszkańców
20:58całej Europy
20:58oraz sowieckich jeńców
21:00i więźniów
21:01obozów
21:02koncentracyjnych.
21:09Kiedy robotnik
21:11umierał,
21:12zastępowano go
21:13innym.
21:14W ten sposób
21:15SS
21:15mordowało
21:16Żydów,
21:17jednocześnie
21:17wspomagając
21:18niemiecki wysiłek
21:19wojenny.
21:22Tę politykę
21:23nazywano
21:24unicestwieniem
21:25przez pracę.
21:30Część obozów
21:32koncentracyjnych
21:33miała nad bramą
21:34napis
21:34Praca
21:35czyni wolnym.
21:37To nieprawda.
21:38Ta praca
21:39zabijała.
21:41To dzięki temu
21:42Niemcy mogli walczyć
21:43tak długo.
21:44Ściągali pracowników
21:46z całej Europy.
21:49Program pracy
21:49niewolniczej
21:50napędzał
21:51wysiłek wojenny,
21:52współpracując
21:53z sektorem
21:54prywatnym.
22:04Dla niemieckich
22:06przemysłowców
22:06było to bardzo
22:07korzystne.
22:11Prywatne firmy
22:12płaciły
22:13robotnikom
22:13przymusowym
22:14grosze,
22:15które i tak
22:15trafiały
22:16do skarbu
22:17Rzeszy,
22:17nie do nich.
22:21To zapewniało
22:22ogromne zyski.
22:24Jeśli nie musisz
22:25płacić za pracę,
22:27a ona jest
22:27najdroższa,
22:29zyski
22:30gwałtownie rosną.
22:35Holokaust
22:36i II wojna światowa
22:38były dla niemieckich
22:39firm okazją
22:39do zarobku,
22:41jak cały
22:41wysiłek wojenny.
22:44Program pracy
22:45przymusowej
22:45był
22:46dokładnie
22:46zaplanowany
22:47i przerażający.
22:51Dotyczył
22:52wszystkiego,
23:02W kwietniu
23:031947
23:06Amerykanie
23:07postawili
23:07kilku przemysłowców
23:08przed sądem.
23:11Nie mogli
23:12osądzić
23:13wszystkich
23:13członków
23:14niemieckich
23:14rad nadzorczych,
23:16choć pewnie
23:16udowodniliby,
23:17że każdy
23:18był czegoś
23:19winien.
23:21szukali
23:22reprezentatywnej
23:23próbki.
23:28Skupiono się
23:29na kierownictwie
23:30trzech
23:31głównych
23:31spółek
23:32chemicznego
23:33i farmaceutycznego
23:34giganta
23:35IG Farben
23:36na producencie
23:38broni
23:39Krupp AG
23:40oraz grupie
23:41Flick.
23:46IG Farben
23:48IG Farben
23:49było czymś
23:50w rodzaju
23:51chemicznego
23:51kartelu.
23:53Pod jego
23:53szyldem działało
23:54wiele firm.
23:57To oddział
23:59IG Farben
23:59sprzedawał
24:00SS
24:00Cyklon B
24:01doskonale
24:02wiedząc,
24:03że służy
24:04do mordowania
24:05Żydów.
24:08Firma
24:09miała też
24:09własne zakłady
24:10w Auschwitz.
24:15Krupp
24:16od lat
24:17było ważną
24:18częścią
24:18niemieckiego
24:19przemysłu
24:19ciężkiego.
24:20W czasie
24:21wojny
24:21korzystał
24:22z pracy
24:22więźniów
24:23138
24:24obozów.
24:29W kopalniach
24:31węgla,
24:32hutach
24:32i fabrykach
24:33amunicji
24:33grupy
24:34Flick
24:34pracowało
24:3548 tysięcy
24:37robotników
24:37przymusowych.
24:3980%
24:40z nich
24:40zmarło.
24:44Wybrano
24:44te przedsiębiorstwa,
24:46bo były
24:46mocno
24:46zaangażowane
24:47w program
24:48pracy przymusowej
24:49oraz należały
24:50do najbardziej
24:51znanych
24:51niemieckich
24:52firm.
24:55Oczywiście
24:56były też
24:56inne.
24:57BMW
24:58produkowało
24:59silniki
24:59dla niemieckich
25:00myśliwców.
25:05Wszyscy
25:06podsądni
25:06są oskarżeni
25:07o zbrodnie
25:08wojenne
25:08i zbrodnie
25:09przeciwko
25:10ludzkości
25:10w związku
25:11z planowaniem
25:12i realizacją
25:13programu
25:14pracy
25:14przymusowej.
25:18W procesach
25:20grupy
25:20Flick
25:21IG Farben
25:22i Krupp
25:22AG
25:22pracownicy
25:24tych firm
25:24słyszeli
25:25zarzuty
25:25zbrodni
25:26przeciwko
25:26pokojowi,
25:27zbrodni
25:28wojennych
25:28oraz
25:28zbrodni
25:29przeciwko
25:29ludzkości,
25:30w tym
25:30grabieży
25:31i zniewolenia.
25:34Oskarżony
25:35Karl
25:36Lothar
25:36Schleger
25:37Proszę
25:37wstać.
25:40Podobnie
25:40jak w
25:41procesach
25:41Pola
25:42i
25:42RUSHA
25:43problem
25:43oskarżenia
25:44polegał
25:45na skazaniu
25:45pracowników
25:46za winę
25:47organizacji,
25:47do której
25:48należeli.
25:52Trudno
25:53jest udowodnić
25:54winę jednostki
25:54na podstawie
25:55działań
25:55jej pracodawcy.
26:01Nie można
26:02zrozumieć
26:03poczynań,
26:04ani osądzać
26:05oskarżonych
26:05bez znajomości
26:06warunków,
26:07w jakich
26:08doszło
26:08do tych
26:09czynów.
26:14Jedną
26:15z różnic
26:15było to,
26:16że pracownicy
26:17korporacji
26:18nie są
26:18urzędnikami
26:19państwa.
26:23Ich celem
26:24nie jest
26:24prowadzenie
26:25polityki,
26:25lecz
26:25zarabianie
26:26pieniędzy.
26:27Alfred Krupp,
26:28główny
26:29oskarżony
26:29z Krupp AG,
26:31oświadczył
26:31w 1947.
26:34W Kruppie
26:35nigdy nie
26:36przejmowaliśmy się
26:36ideami,
26:37pragnęliśmy tylko,
26:38żeby system
26:39był sprawny
26:40i pozwalał nam
26:40pracować.
26:41Polityka to
26:42nie nasza
26:42sprawa.
26:47Oskarżeni
26:47twierdzili,
26:48że naziści
26:49zmuszali ich
26:49firmy do
26:50korzystania
26:50z pracy
26:51przymusowej
26:52i że
26:53nie odgrywały
26:53one
26:54czynnej roli
26:55w niewoleniu
26:56ludzi.
26:59tłumaczyli,
27:00że to nie
27:00była praca
27:01niewolnicza,
27:02że płacili
27:02tym ludziom
27:03i że to
27:04nie ich
27:05wina,
27:05że te pieniądze
27:06zabierało
27:06państwo.
27:10Nikogo nie
27:11aresztowaliśmy,
27:12nie wysyłaliśmy
27:12do obozów,
27:14budowaliśmy
27:14tylko fabryki.
27:16To władze
27:17proponowały nam
27:17siłę roboczą.
27:20pojawia się pytanie,
27:21czy działanie
27:22dla zysku
27:23ma wpływ
27:24na winę
27:24danego
27:25człowieka.
27:35Oskarżenie
27:36zmagało się
27:37nie tylko
27:37z prawnym
27:38wymogiem
27:38określenia
27:39motywów
27:40podsądnych.
27:41W grę
27:41wchodziły
27:42także
27:42polityczne
27:43cele USA
27:44promujących
27:45w Europie
27:45kapitalizm.
27:46Sowieci
27:48się
27:48przyglądali.
27:54Nie chcieli
27:55powiedzieć,
27:56że zysk
27:56jest zły.
27:57Tak działa
27:58gospodarka.
27:59Ale co zrobić,
28:00jeśli gospodarka
28:01służy
28:02reżimowi
28:02korzystającemu
28:03z pracy
28:04przymusowej?
28:05Amerykanie
28:06stąpali
28:07po cienkim
28:08lodzie,
28:09potępiając
28:10pewne praktyki
28:11bez potępiania
28:13całego
28:14biznesu.
28:22W procesach
28:24grupy
28:25Flink,
28:25IG Farben
28:26i Krup AG
28:27prokuratorzy
28:28i sędziowie
28:28niechętnie
28:29skazywali
28:29przemysłowców
28:30za zbrodnię
28:31przeciwko
28:31pokojowi.
28:32W końcu
28:33na wojnie
28:33zarabiało
28:34też wiele
28:34amerykańskich
28:35firm.
28:36Uznanie
28:37tego za
28:37nielegalne
28:38nie zyskałoby
28:39poklasku
28:39amerykańskiego
28:40rządu
28:41ani
28:41przemysłu.
28:51Z drugiego
28:54międzynarodowego
28:55procesu
28:55zrezygnowano,
28:57bo Amerykanie
28:58bali się,
28:59że Sowieci
29:00wykorzystają go
29:01do głoszenia,
29:02że nazizm
29:03był
29:03wynaturzoną
29:04formą
29:05kapitalizmu.
29:10Nie chcieli
29:12dawać im
29:13takiej szansy.
29:24Kiedy
29:25wraz z początkiem
29:26zimnej wojny
29:27Amerykanie
29:28walczyli
29:29z Sowietami
29:29o wpływy
29:30w powojennej
29:31Europie,
29:31ich priorytety
29:33się zmieniły.
29:36Pierwotnie
29:37przemysłowcy
29:37mieli odpowiedzieć
29:39za zbrodnie
29:39przeciwko
29:40pokojowi.
29:42Prokuratura
29:43twierdziła,
29:44że bez
29:44ich udziału
29:45Niemcy
29:46nie byłyby
29:46w stanie
29:46prowadzić
29:47agresywnej
29:48wojny.
29:55Ich szefowie
29:56nie tylko
29:57wspomagali
29:58wysiłek
29:58wojenny
29:59produkując
30:00broń.
30:02Podjudzali
30:03Hitlera.
30:08Ale sąd
30:10kategorycznie
30:10odrzucił
30:11zarzuty
30:12oskarżenia,
30:13że przemysłowcy
30:14są winni
30:14zbrodni
30:15przeciwko
30:16pokojowi.
30:19Amerykanie
30:20zgadzali się,
30:21że niemieccy
30:22przemysłowcy
30:22ponoszą
30:23część winy.
30:24Ale
30:25wiedzieli
30:25też,
30:26że żeby
30:26trzymać
30:27Sowietów
30:27na dystans
30:28muszą
30:29odbudowywać
30:30Niemcy.
30:32To wpłynęło
30:34na wyroki.
30:37Friedrich
30:38Flick,
30:39szef
30:39największego
30:40przemysłowego
30:40dostawcy
30:41Hitlera
30:41uniknął
30:42stryczka.
30:43Dostał
30:43siedem
30:44lat
30:44więzienia.
30:46W procesie
30:47Krupp AG
30:47za winnych
30:48uznano
30:49jedenastu
30:49oskarżonych,
30:50tym
30:51Alfreda
30:52Kruppa.
30:52Skazano go
30:53na dwanaście
30:54lat więzienia.
30:57Z dwudziestu
30:59trzech oskarżonych
31:00dyrektorów
31:00IG Farben
31:01za winnych
31:02uznano
31:03tylko trzynastu.
31:04Skazano ich
31:05na wyroki
31:06od osiemnastu
31:07miesięcy
31:07do ośmiu
31:08lat więzienia.
31:12Łagodność
31:13kar
31:14rzuciła cień
31:15na skuteczność
31:16procesów
31:17przemysłowców.
31:19Procesy
31:20nie zakończyły się
31:21klęską,
31:22ale nie były
31:22też wielkim
31:23sukcesem.
31:24Potwierdziły
31:25tezę,
31:25że to
31:26niemieckie
31:27społeczeństwo
31:28odpowiada
31:28za każdy
31:29aspekt
31:30narodowego
31:30socjalizmu.
31:32Przemysłowcy
31:33także.
31:34Ale w sprawach
31:36karnych
31:37trzeba udowodnić
31:38winę.
31:39W tej kwestii
31:41nie wszystko
31:41się udało.
31:57Potem
31:58amerykańscy
31:59prokuratorzy
31:59zajęli się
32:00Wehrmachtem,
32:01niemieckimi
32:02siłami
32:03zbrojnymi.
32:06Żołnierze
32:07pod dowództwem
32:08oskarżonych
32:09i ich kolegów
32:09wymordowali
32:11miliony ludzi
32:11nie dla
32:12osiągnięcia
32:13militarnych
32:13celów,
32:15lecz w imię
32:15nazistowskich
32:16rasowych
32:17mrzonek.
32:21W lutym
32:221948
32:23zarzuty
32:25usłyszało
32:2614 wysokich
32:27niemieckich
32:27oficerów.
32:28Należeli
32:29do OKW,
32:30naczelnego
32:31dowództwa
32:31Wehrmachtu,
32:32albo wykonywali
32:33jego rozkazy.
32:35Tak jak
32:36w pierwotnym
32:37procesie
32:37norymberskim
32:38oskarżono
32:39ich o zbrodnie
32:40wojenne,
32:40zbrodnie
32:41przeciwko
32:41ludzkości
32:42i zbrodnie
32:43przeciwko
32:43pokojowi.
32:45Zbrodnie
32:47po raz kolejny
32:49starano się
32:50udowodnić,
32:51że generałowie
32:52popełniali
32:53zbrodnie
32:53przeciwko
32:54pokojowi,
32:55zbrodnie
32:56wojenne
32:56oraz
32:57przeciwko
32:58ludzkości
32:58i po raz kolejny
33:00sąd w to
33:00nie uwierzył.
33:02Ale wyroki
33:03nie były
33:03jedynym
33:04celem
33:04procesów
33:05OKW.
33:08oskarżenie
33:09wysokich
33:09oficerów
33:10Wehrmachtu
33:10miało
33:11pokazać
33:11Niemcom
33:12i światu,
33:13że zbrodni
33:14dopuszczało się
33:15nie tylko
33:15SS.
33:20Argumenty
33:21obrony
33:21były znane.
33:23Powoływała się
33:24na tak zwaną
33:25zasadę
33:25Führera.
33:30Führerprincip,
33:31czyli
33:31zasada
33:32Führera,
33:32zakładała,
33:34że słowo
33:34Hitlera
33:35jest prawem.
33:38To oznaczało,
33:40że wszyscy
33:40musieli
33:41wykonywać
33:41jego rozkazy.
33:48Amerykańska
33:49prokuratura
33:50obaliła
33:51ten argument.
33:51Prostą
33:52zasadą
33:53zachodniego
33:54prawa,
33:54o której
33:54Taylor
33:55wspomniał
33:56w swojej
33:56mowie
33:57końcowej.
33:58Wina
33:59zawsze
33:59wymaga
34:00dwóch
34:00czynników.
34:01Działania
34:02i odpowiedniego
34:03stanu
34:03umysłu.
34:10Zgodnie
34:11z zasadami
34:12prawa
34:12ludzie
34:12odróżniają
34:14dobro
34:14od zła.
34:16Amerykanie
34:17twierdzili,
34:18że jeśli
34:18ktoś
34:18każe
34:19ci
34:19roztrzaskać
34:20dziecko
34:20o mur
34:21lub
34:22strzelić
34:22mu w głowę,
34:23nie możesz
34:24powiedzieć,
34:25że zrobiłeś
34:26to,
34:26bo przysięgałeś
34:27wierność
34:28głowie
34:28państwa,
34:29które akceptuje
34:30takie działania.
34:36Choć w tej kwestii
34:38nie dorównywał SS,
34:40Wehrmacht
34:41także popełniał
34:42masowe zbrodnie.
34:43Najgorsze w Europie
34:45Wschodniej,
34:45gdzie brutalnie
34:46traktował
34:47uważanych za
34:48podludzi
34:48Słowian.
34:52Dokładne dane
34:53nie są znane,
34:54ale szacuje się,
34:55że przez nazistowską
34:56politykę
34:57śmierć poniosło
34:58milion
34:59dziewięćset
35:00tysięcy
35:00Polaków.
35:05Po operacji
35:07Barbarossa,
35:08niemieckiej
35:09inwazji
35:09na Związek
35:10Sowiecki,
35:10przez celowe
35:11zaniedbania
35:12zmarło
35:12trzy miliony
35:13trzysta tysięcy
35:15sowieckich jeńców.
35:16To Wehrmacht,
35:17nie SS,
35:18deportował milion
35:19sowieckich żołnierzy
35:21do pracy
35:21przymusowej
35:22w Niemczech.
35:30Wielu oskarżonych
35:32twierdziło,
35:32że nie mieli wiedzy
35:33o działaniach
35:34na froncie
35:34i masakrach
35:37cywilów.
35:41Ale trudno
35:42powoływać się
35:43na niewiedzę,
35:44kiedy pod rozkazem
35:46rozstrzelania
35:46zakładników
35:47jest twój podpis.
35:51Nie wszyscy
35:52niemieccy żołnierze
35:53popełniali zbrodnie,
35:55ale granica
35:55między działaniami
35:56SS i Wehrmachtu
35:57była
35:58bardziej płynna
36:00niż przyznawali
36:01wyżsi oficerowie
36:02w powojennych
36:03Niemczech.
36:04Większość
36:05próbowała się
36:06wybielić.
36:10Niemieckie
36:12wyższe dowództwo
36:13tworzyło mit,
36:14że za zbrodnie
36:15nazistów
36:16odpowiada
36:17tylko i wyłącznie
36:18SS i NSDAP.
36:26Historycy nazywają to
36:27mitem szlachetnego
36:29Wehrmachtu.
36:30Zgodnie z nim
36:31niemiecka armia
36:32była zawodową
36:33formacją zbrojną,
36:35która walczyła
36:36po rycersku.
36:38Osobą najbardziej
36:39odpowiedzialną
36:40za mit
36:40szlachetnego Wehrmachtu
36:41był niemiecki
36:42generał
36:43Franz Halder.
36:44działał
36:45za cichą
36:46zgodą
36:46USA.
36:47W latach
36:481938-42
36:50Halder był
36:52szefem sztabu
36:52OKH,
36:53naczelnego dowództwa
36:55wojsk lądowych.
36:56Pomagał w planowaniu
36:57ataków na Polskę
36:58i ZSRR.
37:00Odpowiadał
37:00za wiele
37:01zbrodniczych
37:01rozkazów,
37:02jak
37:03dekret
37:03Barbarossa.
37:06ten dekret
37:08pozwalał wojsku
37:09mordować
37:10cywilów.
37:11Był dowodem
37:12zbrodni
37:13Wehrmachtu.
37:15Wehrmacht
37:16mógł swobodnie
37:17mordować
37:18sowieckich cywilów,
37:20oczywiście
37:20głównie
37:21sowieckich
37:21Żydów.
37:27Halder był
37:28przebiegły.
37:29Po wojnie
37:30pracował
37:31w dziale
37:31historycznym
37:32armii USA,
37:33używając
37:34swojej pozycji
37:35do promowania
37:36mitu
37:36szlachetnego
37:37Wehrmachtu.
37:40W Ameryce
37:42ten mit
37:43trafił na
37:43podatny
37:44grunt,
37:45pozwalając
37:45na werbowanie
37:46byłych
37:46niemieckich
37:47oficerów,
37:48znających
37:48sowiecki
37:49styl walki.
37:55Mit
37:56szlachetnego
37:57Wehrmachtu
37:57wzmocniła
37:58decyzja
37:59Trybunału
37:59Norymberskiego,
38:00żeby nie
38:01uznawać
38:02OKW
38:02za organizację
38:04przestępczą.
38:06Niemieccy
38:07obrońcy,
38:08społeczeństwo
38:09i wojsko
38:09błędnie
38:11uznały tę
38:12decyzję
38:12za uniewinnienie.
38:20Oskarżeni
38:21w procesie
38:22OKW
38:23uniknęli
38:24sprawiedliwości.
38:25Choć
38:26wszystkich
38:26poza
38:27dwoma
38:27uznano
38:28za winnych
38:28zbrodni
38:29wojennych
38:29i przeciwko
38:30ludzkości.
38:31Nikogo
38:32nie skazano
38:33na śmierć.
38:34Uznano
38:34ich też
38:35za niewinnych
38:36zbrodni
38:36i spisku
38:37przeciwko
38:38pokojowi.
38:40Sąd
38:40nie skazał
38:41generałów
38:42za zbrodnie
38:43przeciwko
38:43pokojowi,
38:44uznając,
38:45że ten
38:45zarzut
38:46dotyczy
38:46tylko
38:46członków
38:47najwyższych
38:48kręgów
38:48władzy.
38:49potwierdził
38:50zbrodni
38:53niemieckiej
38:53armii.
38:55Potwierdzili
38:56jednak,
38:56że Wehrmacht
38:57odpowiada
38:58za inne
38:59przerażające
39:00zbrodnie.
39:07Choć
39:08dzisiaj
39:08wiemy
39:09o zbrodniach
39:09niemieckiej
39:10armii,
39:10wtedy nie
39:11była to
39:12wiedza
39:12powszechna.
39:14Niewielu
39:14skazanych
39:15w procesie
39:15OKW
39:16pozostało
39:17w więzieniu
39:18na długo.
39:28Problem
39:29procesu
39:30OKW
39:30polegał
39:31na tym,
39:31że amerykański
39:32kongres
39:33tracił
39:34zainteresowanie
39:34powojennym
39:35projektem prawnym.
39:40Istniał
39:40plan
39:41przełożenia
39:41wyroku
39:42w procesie
39:42OKW
39:43na niemiecki,
39:44ale
39:45w wyniku
39:45budżetowych
39:46cięć
39:46do tego
39:47nie doszło.
39:51To
39:51odegrało
39:52dużą rolę
39:52w przekonaniu
39:53powojennych
39:54Niemiec,
39:54że Wehrmacht
39:55miał czyste ręce.
39:59Ta kwestia
40:00szkodziła
40:01też
40:01późniejszym
40:02procesom.
40:05Kongres
40:06obciął
40:06im fundusze
40:07na nagłośnienie
40:08ich wyników.
40:14proces
40:15denazyfikacji
40:16stanął.
40:17Niemiecka
40:18opinia
40:18publiczna
40:19stała
40:19murem
40:20za Wehrmachtem.
40:22W wojsku
40:22służyło
40:22ponad
40:2317 milionów
40:24Niemców.
40:25Większość
40:25utożsamiała
40:26się z
40:26oskarżonymi.
40:32Jeśli
40:33proces
40:33OKW
40:34miał
40:34nastawić
40:35Niemców
40:35przeciwko
40:36Wehrmachtowi,
40:37to
40:37zawiódł.
40:42Amerykanie
40:43liczyli,
40:44że Niemcy
40:45będą
40:45wstrząśnięci
40:46wieściami
40:46o zbrodniach
40:47armii,
40:49ale
40:49efekt
40:50był
40:50odwrotny.
40:57Odrzucano
40:58zarzuty
40:58eksterminacji
40:59na terytoriach
41:00wschodnich.
41:02Czasem
41:03przedstawiano je
41:04jako wstęp
41:05do zimnej
41:05wojny.
41:07Niemcy
41:07mieli walczyć
41:08w słusznej
41:09sprawie
41:10przeciwko
41:10bolszewizmowi.
41:19Liczyły się też
41:20kwestie praktyczne.
41:22Zachodnioniemieckie
41:23władze
41:23uważały,
41:23że tak jak
41:24przedsiębiorcy
41:25byli potrzebni
41:26do odbudowy
41:26gospodarki,
41:28tak do
41:28odtworzenia
41:29armii
41:29potrzebni są
41:30oficerowie.
41:34Zimna wojna
41:35nabierała
41:36tempa.
41:36Pojawiały się
41:37obawy,
41:38że za jakiś
41:39czas będziemy
41:39walczyć
41:40z Sowietami.
41:41A skoro
41:42tak,
41:43to warto
41:44mieć ludzi,
41:44którzy się
41:45na tym
41:45znają.
41:46Kogo?
41:47Niemców.
41:53Geopolityczna
41:54presja
41:54stłumiła
41:55żądania
41:55sprawiedliwości.
41:57Dwight
41:58Eisenhower,
41:59wówczas
41:59naczelny
42:00dowódca
42:01NATO,
42:01twierdził
42:02wcześniej,
42:03że Wehrmacht
42:04blisko
42:04współpracował
42:05z nazistowskimi
42:06władzami.
42:07W 1951
42:10zaczął się
42:10wycofywać.
42:12Zarzut
42:12czynów
42:12niegodnych
42:13i zbrodniczych
42:14dotyczy
42:15pojedynczych
42:15osób,
42:16nie wszystkich
42:16niemieckich
42:17żołnierzy
42:18i oficerów.
42:19Powiedział.
42:27Jedną z przyczyn
42:28było to,
42:29że amerykańskie
42:30doświadczenia
42:31z wojny
42:31były inne.
42:33Większość
42:34swoich zbrodni
42:35niemiecka armia
42:36popełniła
42:37na froncie wschodnim.
42:38Niemcy
42:39nie mordowali
42:40alianckich jeńców.
42:41Sowieckich?
42:42Tak.
42:46Władze
42:46USA
42:47dały drugą
42:48szansę
42:48nie tylko
42:49wojsku.
42:49Do 1951
42:52wszyscy przemysłowcy
42:54skazani
42:54za udział
42:55w ludobójstwie
42:56wyszli na wolność.
42:59Alfred Krupp,
43:00który popierał
43:01działania SS
43:02i korzystał
43:02z pracy przemusowej,
43:03został zwolniony
43:05w 1950.
43:06W tym samym roku
43:08złagodzono też wyrok
43:09Friedricha Flicka.
43:12Wskrzesił swoje imperium
43:14i kiedy zmarł
43:15w 1972
43:16był jednym
43:18z najbogatszych
43:19ludzi na świecie.
43:29W oczach
43:31opinii publicznej
43:32dwanaście kolejnych
43:33procesów
43:34w Norymberdze
43:35różniło się
43:36od Międzynarodowego
43:37Trybunału Wojskowego,
43:39który skazał
43:40nazistowskich przywódców.
43:41Większość Niemców
43:42szanowała
43:43jego postanowienia.
43:45W 1946
43:47wszyscy wiedzieli,
43:49że toneziści
43:50odpowiadają
43:51za cierpienia
43:52i śmierć milionów.
43:56Ale późniejsze
43:58procesy
43:59objęły wielu
43:59zwykłych Niemców,
44:01którzy próbowali
44:02odbudowywać
44:03swoje życie.
44:04Nie okazały się
44:06skutecznymi narzędziami
44:07denazyfikacji,
44:08na co liczyli Amerykanie.
44:19Z jednej strony
44:21pokazały,
44:22że zbrodni
44:23nazizmu
44:23nie była winna
44:25tylko garstka
44:25przywódców.
44:28Ale z czasem
44:29wyroki były
44:30coraz łagodniejsze,
44:31a sędziowie
44:32coraz bardziej
44:33sceptyczni
44:34wobec
44:35zarzutów.
44:42Niemcy to widzieli
44:44i wyciągali
44:46całkiem inne
44:47wnioski
44:47niż te,
44:49na które liczył
44:50Talford Taylor,
44:52kiedy planował
44:52te procesy.
45:01Procesy,
45:03w których omawiana
45:03jest kwestia
45:04zbrodni
45:05przeciwko
45:05pokojowi
45:06mają ogromne
45:07znaczenie.
45:08Dotyczą bowiem
45:09zasad obrony
45:10człowieka
45:11przed jego
45:12zdolnością
45:13do samozniszczenia.
45:16Trybunał
45:17zawiesza
45:18posiedzenie
45:18na jeden dzień.
45:23Kiedy łagodne
45:25wyroki
45:25i pobłażliwi
45:26sędziowie
45:27rozmywały
45:27kwestie winy,
45:29wielu Niemców
45:30widziało w tym
45:31nie sprawiedliwość,
45:32a zamknięcie.
45:35To narzędzie,
45:37efekt wielu
45:38miesięcy
45:38trudnych
45:39negocjacji,
45:40zakończyło
45:40okupację.
45:42Wraz
45:42ze złożeniem
45:43podpisów
45:43zachodnie
45:44Niemcy
45:44stają się
45:45niezależnym
45:46państwem.
45:47Ratyfikacja
45:47nastąpi
45:48po podpisaniu
45:49Paktu Obronnego
45:50sześciu
45:50mocarstw
45:51w Paryżu.
45:52Pan
45:53Eden
45:53nazwał
45:54ugodę
45:54otwarciem
45:55okna
45:55na przyszłość.
45:56Do 1949
45:59z Niemcami
46:01podzielonymi
46:01na pół
46:02i Konradem
46:03Adenauerem
46:04jako
46:04kanclerzem
46:05Niemiec
46:05zachodnich
46:06projekt
46:07denazyfikacji
46:08odszedł
46:09do Lamusa.
46:10Zastąpiła go
46:11rządza
46:11stabilizacji.
46:13Nie rozliczeń.
46:16Jedną
46:17ze zdumiewających
46:18kwestii
46:18związanych
46:19z Niemcami
46:20zachodnimi
46:20po ich powstaniu
46:21w 1949
46:23jest to,
46:24że stały się
46:25jedną
46:26z wiodących
46:26demokracji
46:27w Europie.
46:28W jaki sposób?
46:30Między innymi
46:31dzięki swojemu
46:32pierwszemu
46:33wybranemu
46:33przywódcy
46:34Konradowi
46:35Adenauerowi.
46:38Adenauer był
46:40centrystą
46:40i pobożnym
46:41katolikiem.
46:42W czasie wojny
46:43krótkowięzionym
46:44przez nazistów.
46:45Zaoferował
46:46wyczerpanym Niemcom
46:47nowy początek.
46:51Naród się odrodził.
46:54Mieliśmy
46:55nową konstytucję,
46:56obieralny
46:57parlament
46:58i kanclerza,
46:59który powiedział
47:00zapomnijmy
47:02o przeszłości,
47:02idźmy naprzód.
47:04Nazywamy to
47:05schluchstrich mentalitet.
47:07Stawiasz granicę
47:08mówiąc
47:08wystarczy,
47:09zaczynamy od początku.
47:11Ludzie liczyli,
47:12że tak właśnie
47:13nie będzie.
47:15Adenauer
47:15uważał,
47:16że denazyfikacja
47:17i procesy
47:18o zbrodnie wojenne
47:19dzielą społeczeństwo.
47:22Wolał przywracać
47:23dawnych nazistów
47:24na jego łono.
47:27To idea
47:28wzmacniania
47:29niemieckiej demokracji
47:30nie przez
47:31wykluczanie
47:32nazistów,
47:32lecz przez
47:33ich akceptację.
47:35Pod względem
47:36politycznym
47:37proces
47:37demokratyzacji
47:38przez
47:39reintegrację
47:40odniósł
47:41sukces.
47:45główną ofiarą
47:46polityki
47:47pojednania
47:48była
47:49sprawiedliwość.
47:52Adenauer
47:53przekonał
47:54Amerykanów
47:55do złagodzenia
47:56wyroków
47:56większości
47:57skazanych
47:57na śmierć
47:58nazistów.
48:00Wielu
48:00wyszło
48:00na wolność,
48:01w tym
48:02przemysłowcy
48:02i oficerowie
48:03skazani
48:04w procesach
48:04norymberskich.
48:08Większość
48:11Niemców
48:11domagała się
48:12zakończenia
48:13karnazistowskich
48:14zbrodniarzy.
48:15Jeśli
48:16procesy
48:16norymberskie
48:17miały przekonać
48:18Niemców,
48:19że nezizm
48:19był
48:20zbrodniczy
48:21i zły
48:21oraz,
48:22że większość
48:22z nich
48:23ponosi
48:23jakąś
48:23część
48:24winy,
48:25w 1955
48:27można było
48:29powiedzieć,
48:30że poniosły
48:30porażkę.
48:31To projekt
48:31jest
48:32zbrodniarzy.
48:46Choć
48:4612 kolejnych
48:48procesów
48:48norymberskich
48:49nie odniosło
48:50skutków,
48:50na jakie liczyli
48:51alianci,
48:52nie były fiaskiem.
48:54Opierały się
48:55na prawnym
48:56precedensie
48:57pierwszego
48:57procesu
48:58norymberskiego
48:59i dostarczyły
49:00dowodów
49:00na istnienie
49:01nazistowskich
49:02programów
49:03eksterminacji
49:03i pracy
49:04przymusowej.
49:07Kiedy się
49:08skończyły,
49:09II wojna
49:10światowa
49:10stawała się
49:11historią.
49:20Zbliżała się
49:21nowa wojna.
49:24Żeby
49:25zwyciężyć,
49:26obie strony
49:27były gotowe
49:28na wszystko.
49:30Wersja
49:32polska
49:32ścianica.
49:32I
49:32ścianica.