- 14 hours ago
Category
📚
LearningTranscript
00:05Ta niezwykła historia pozostawała tajemnicą przez ponad pół wieku.
00:13Dopiero poznawaliśmy potęgę atomu, ale już stał się bronią masowej zagłady.
00:21Trwała zimna wojna, bezlitosna konfrontacja wschodu z zachodem, z coraz większym arsenałem śmierci.
00:30W latach 1950-68 na całym świecie przewożono setki jądrowych bomb.
00:40Dochodziło do wypadków. W nomenklaturze wojskowej to złamana strzała.
00:48Ludzkość stała na krawędzi zagłady, ale wszystko ukryto pod zasłoną milczenia.
01:00Dzisiaj, po otwarciu wojskowych archiwów, wszystkie zaginione bomby zimnej wojny wychodzą na światło dnia.
01:21Utracone bomby zimnej wojny. Lata pięćdziesiąte.
01:3215 lutego 1950.
01:35B-36, największy bombowiec w dziejach, startuje do tajnej misji.
01:44Przewozi pięciotonową bombę jądrową.
01:50Dwa razy potężniejszą niż zrzucona na Hiroshima.
02:06Samolot jest przeciążony.
02:09Z trudem osiąga wysokość przelotową.
02:16Zapada noc. Robi się zimno.
02:22Mijają godziny. Maszyna jest nad Kanadą.
02:31Kapitan, Harold Berry, jest czujny.
02:36Nie wie, że życie jego załogi wisi na włosku.
02:43Nagle lód blokuje wloty powietrza trzech silników.
02:47Trzeba je wyłączyć.
02:52Samolot spada, a nie ma gdzie lądować.
02:59Katastrofa jest nieunikniona.
03:1940 lat później, odtajnione dokumenty ujawniły historię tej misji.
03:27Kanadyjski badacz odkrył, że bombowiec był częścią planu atomowej wojny ze Związkiem Sowieckim.
03:34Pierwszy plan miał kryptonim Dropshot.
03:37Poprzedzał SAK.
03:39Potężny atak, 300 bomb i 200 celów.
03:51Za wykonanie planu odpowiadał generał Kertin-Lemey.
03:55Wierzył, że wojna atomowa z Sowietami jest nieunikniona.
04:00Jak wiecie, musimy być gotowi na atak w każdej chwili i z wielką siłą.
04:08Załogi samolotów czuwały dzień i noc.
04:10Stratezy bezustannie sprawdzali listę celów.
04:16Były nimi główne miasta wroga, lotniska wojskowe i centra przemysłowe.
04:24Piloci musieli znać cele na pamięć.
04:27Loty szkoleniowe przeprowadzano w warunkach jak najbardziej zbliżonych do prawdziwych.
04:38Misja podpułkownika Barré'ego i jego załogi należała do najtajniejszych.
04:44By dotrzeć nad cel, musieli lecieć na południe, wzdłuż brzegów Kanady i Stanów Zjednoczonych.
04:51Po 17 godzinach mieli zrzucić swoją bombę nad San Francisco.
04:58To był ulubiony cel amerykańskiego lotnictwa.
05:01Przypominał sowiecki Leningrad.
05:10Ten amerykański plan zagłady doskonale pokazuje ich strach i nienawiść do ludzi, których nazywali czerwonymi.
05:18W tym czasie komunistyczny sztandar powiewał nad całą Europą Wschodnią.
05:25Stany Zjednoczone były tym poważnie zaniepokojone.
05:29Obawiały się rozprzestrzeniania zarazy, zwłaszcza, że od 1950 Sowieci mieli własną bombę atomową.
05:37Ryzyko wojny było bardzo wysokie.
05:47Wszystko zaczęło się pod koniec II wojny światowej.
05:50W lipcu 1945 w Poczdamie, gdzie prezydent Harry Truman spotkał się z przywódcami antyniemieckiej koalicji.
06:01Chciał ograniczyć ambicje Józefa Stalina, przywódcy Związku Sowieckiego.
06:06Stalin był pewien, że 5 milionów jego żołnierzy zapewni władzę komunistów nad Europą.
06:14Ale na razie alianci musieli zdecydować o losie podzielonych Niemiec i znaleźć sposób na zakończenie wojny na Pacyfiku.
06:26Truman miał asa w rękawie.
06:31Tuż przed konferencją w Nowym Meksyku odbył się pierwszy udany test amerykańskiej bomby atomowej.
06:39Zamierzał użyć tej broni do zmuszenia Japonii do kapitulacji.
06:466 sierpnia w Hiroshima i 9 w Nagasaki Stany Zjednoczone pokazały, że panują nad mocą atomu i potrafią jej użyć.
07:08Świat z przerażeniem patrzył na oblicze apokalipsy.
07:19Zniszczenia wywołane przez bombę i zabójcze promieniowanie wydawały się boską karą.
07:26Nieliczni lekarze byli bezradni.
07:40Harry Truman wiedział, że zabił 200-300 tysięcy ludzi.
07:47Ale zawsze powtarzał, że nie żałuje decyzji o zrzuceniu bomb.
07:56Mówił to dość często, co może znaczyć, że to nieprawda.
08:02Myślę, że rozumiał, że ta broń jest inna, że zabija wszystko w promieniu rażenia.
08:12To Truman zaczął proces, który oddawał tę broń pod kontrolę prezydenta.
08:211 sierpnia 1946 ustawa o energii atomowej dała początek nowej organizacji.
08:31Truman stworzył Komisję Energii Atomowej.
08:33To oznaczało, że o bombie decydowało nie wojsko, lecz cywile.
08:42Komisja Energii Atomowej odpowiadała za budowę i kontrolę nad bombami.
08:52Tylko w chwili kryzysu i na rozkaz prezydenta przekazywała tę władzę wojskom.
09:08Ale tuż po wojnie, wszystkie bomby, które miały bronić Ameryki i wolnego świata,
09:15nie istniały lub były w fazie prototypów.
09:27Montaż jednej zajmował 36 ludziom około dwóch tygodni.
09:43Żeby zachować technologiczną przewagę nad wrogiem,
09:47Ameryka rozpoczęła pracę nad bombami bardziej stabilnymi i łatwiejszymi w produkcji.
09:54Projektowanie bomb było bardzo drogie.
09:57Personel ściągano niemal z całego świata.
10:00Śpieszono się.
10:09Mark IV to pierwsza bomba produkowana masowo.
10:15Ważyła 4,5 tony.
10:18Miała 1,5 metra średnicy i 3 metry wysokości.
10:29W 1949 gotowych było blisko 300 głowic.
10:36Trzymano je oddzielnie i pod silną strażą.
10:45Głowicę montowano w bombach tylko w stanie najwyższej konieczności.
10:50Ten protokół zapewniał bezpieczeństwo i skuteczną kontrolę.
11:00Ale któregoś dnia Stalin zaskoczył Amerykanów.
11:1329 sierpnia 1949 roku, cztery lata po USA, Związek Sowiecki przeprowadził swój pierwszy test jądrowy.
11:23Szacowano, że minie 10 lat, zanim Rosjanie stworzą własną bombę.
11:28Zaskoczyli nas.
11:31Dla Waszyngtonu była to pogódka.
11:35Zamieszanie pozwoliło generałowi LeMayowi
11:37zażądać od Trumana zgody na załadowanie uzbrojonych bomb do samolotów.
11:42W ten sposób, 15 lutego 50 roku, bomba atomowa trafiła na pokład B-36, podpułkownika Berego.
11:56Kilka godzin później, wysoko nad Kolumbią Brytyjską, stało się niemożliwe.
12:03Trzy silniki zgasły.
12:05Samolot zaczął opadać.
12:08Miał się rozbić.
12:09Jego dowódca otrzymał arcyważny rozkaz.
12:29Zanim wyskoczyli, zrzucili bombę do morza.
12:33Miała wybuchnąć nad powierzchnią wody.
12:36Tak się stało.
12:38Załoga to widziała.
12:39Tak, stoi w raportach.
12:43Dokumenty świadczą, że użyta w ćwiczeniach bomba nie miała głowicy jądrowej.
12:50Mimo niedziałających silników, podpułkownik Barry zdołał doprowadzić samolot nad ląd.
12:57Dopiero tam kazał załodze skakać.
13:00Minutę później maszyna znikła z radaru.
13:06W wypadku zginęło pięć osób.
13:09Pozostała dwunastka wylądowała na wyspie Princess Royal, na północ od Vancouver w Kanadzie.
13:16Na ich ratunek wysłano trzydzieści okrętów i czterdzieści samolotów.
13:27To cud, że w arktycznych warunkach zdołali przeżyć.
13:47Szczęśliwe zakończenie.
13:49Ameryka się cieszyła.
13:58Natomiast generał Limay był wściekły.
14:02Stracił ludzi, samolot, ale przede wszystkim musiał odpowiedzieć za bombę przed Komisją Energii Atomowej.
14:09Postanowił więc milczeć.
14:12Gazety były pełne opisów ratunku załogi, ale słowem nie wspominały o tym, co przenosił samolot.
14:24Komisja Energii Atomowej dowiedziała się o zgubionej nad Kolumbią brytyjską bombie z gazem.
14:33Natychmiast zadzwoniono do dowództwa sił powietrznych, czy to prawda.
14:38Lotnictwo nabrało wody usta.
14:41To trwało kilka dni.
14:43Komisja i nadzorujący tę broń senatorowie byli coraz bardziej niezadowoleni.
14:54Wojsko wszystko zatuszowało na wiele lat.
15:00Głównie przez tajemnicę związaną z tą bronią oraz przez fakt, że do wypadku doszło nad Kanadą.
15:18Po kilku tygodniach uznano, że samolot musiał wpaść do morza i przerwano poszukiwania.
15:29Ale to nie koniec tej historii.
15:32Cztery lata później, w 1954, kanadyjskie lotnictwo ogłosiło, że znaleźli samolot w odludnej części kraju.
15:43Amerykanie chcieli go odnaleźć za wszelką cenę.
15:46Po roku udało się to grupie komandosów.
15:49Odtajnione dokumenty milczą na ich temat.
15:59Pół wieku później, w 2003, do miejsca katastrofy dotarł kanadyjski zespół Johna Clearwatera.
16:07Odkryli, że kadłub został zniszczony.
16:22Znaleźli też skrzynki po materiałach wybuchowych.
16:25Samolot został wysadzony w profesjonalny sposób, prawdopodobnie przez komandosów.
16:35Musieli zniszczyć tajny bombowiec w razie, gdyby sowieccy szpiedzy weszli na tę górę.
16:44Pozbyli się wszystkiego.
16:46Wyposażenia i silników.
16:48Wówczas najbardziej technologicznie zaawansowanego bombowca na świecie.
16:57Gdyby nie determinacja Johna Clearwatera,
17:00historia pierwszej zgubionej bomby atomowej, pierwszej złamanej strzały,
17:05pozostałaby tajemnicą.
17:13W 1950 generał Lee May uznał, że zgubienie bomby nie może wyjść na jaw.
17:22Nie można było okazać słabości Sowietom, którzy mieli już własną bombę.
17:27Ameryka się bała.
17:29Komuniści zwiększali swój stan posiadania.
17:34Rok wcześniej Mao Zedong ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej
17:40z systemem jednopartyjnym.
17:51Siedemdziesiąt procent Azji należało do komunistów.
18:01Sukces Mao zainspirował partyzantów w Indonezji, na Filipinach
18:06i w Indochinach francuskich, gdzie od trzech lat trwała wojna.
18:13Ale do otwartej konfrontacji doszło w Korei.
18:17Od końca II wojny światowej, podzielonej na dwie części.
18:23Po świcie, 24 czerwca 1950 roku,
18:28komunistyczny przywódca Korei Północnej, Kim Il-sen,
18:31najechał Koreę południowo.
18:34Armia południa poszła w rozsypkę.
18:37Mieszkańcy musieli uciekać.
18:41W Korei wylądował generał MacArthur
18:45z dwustoma tysiącami żołnierzy
18:47Międzynarodowej Koalicji Sił ONZ.
18:56Zepchnął czerwonych, aż pod granicę Chin.
19:09Ale radość trwała krótko.
19:13Zaniepokojone Chin przeprowadziły kontrofensywę
19:16i odrzuciły wojska ONZ.
19:30MacArthur chciał użyć broni atomowej.
19:34Truman odmówił.
19:40Uważam, że powinniśmy ograniczyć wojnę w Korei,
19:43żeby zapobiec III wojnie światowej.
19:47Generał MacArthur był w tej kwestii innego zdania.
19:51Pozbawiłem go więc obowiązków,
19:54żeby cel naszej polityki był jasny i wyraźny.
20:06Na granicy powstała strefa zdemilitaryzowana.
20:10Obie strony zachowywały czujność.
20:18Truman, który jako jedyny użył broni jądrowej,
20:22nie chciał tego powtarzać.
20:23Napięcie było duże,
20:26ale nie uległ presji wojska
20:28i zapobiegł eskalacji.
20:37Jego następca, Dwight Eisenhower,
20:41wszystko zmienił.
20:42Były dowódca sił alianckich w Europie,
20:45wierzył w wojskowych.
20:47Kwestię obrony widział tak samo jak oni.
20:53Prezydent Eisenhower,
20:55słynny pięciogwiazdkowy generał,
20:57przed prezydenturą był wojskowym.
21:00Patrzył na świat przez pryzmat armii,
21:02inaczej niż cywilni prezydenci.
21:12Eisenhower odrobił lekcję z Korei.
21:15Nie oddał komunistom ani skrawka ziemi,
21:18ale musiał przekonać kongres
21:21do zwiększenia budżetu na obronność.
21:29Żeby utrzymać dowództwo lotnictwa strategicznego
21:33w stanie najwyższej gotowości i siły,
21:37nowe zagrożenia zwiększają koszty.
21:48Amerykanie musieli utrzymać dominację,
21:51więc przyspieszyli program jądrowy.
21:55W listopadzie 1952
21:58na Pacyfiku w tajemnicy
22:00przetestowali bombę wodorową,
22:03sto razy potężniejszą od atomowej.
22:14Energia uwolniona przez tego
22:16siedmiometrowego potwora
22:18była setki razy większa
22:20od energii bomby z Hiroshima.
22:325 marca 1953
22:34zmarł Stalin,
22:37ale nie miało to wpływu
22:39na wysiłki sowieckich naukowców.
22:44Pięć miesięcy później
22:46na pustyni w Kazachstanie.
22:51Wybuchła pierwsza sowiecka
22:53bomba wodorowa.
22:55W Stanach zapanowała panika.
22:59Specjalne szkolenia
23:00przygotowywały ludzi na najgorsze.
23:04Alarm Applejack.
23:06Bombowce wroga zbliżają się
23:08do najwspanialszego miasta świata.
23:10Przy ryku syren
23:12setki tysięcy nowojorczyków
23:14kryją się w schronach.
23:15Amerykanie modlą się,
23:17żeby ten dzień
23:18nigdy nie nadszedł.
23:22Opustoszałe ulice
23:23opanowało widmo
23:25jądrowego Holokaustu.
23:34Misje szkoleniowe
23:36trwały bez przerwy.
23:37Tysiące pilotów i techników
23:39uczyło się,
23:40jak przewozić
23:41broń jądrową po kraju.
23:52I wtedy pierwszym sekretarzem
23:54KPZR został nieznany
23:57szerzej na zachodzie
23:58Nikita Chruszczow.
24:02Prezydent Eisenhower
24:04jeszcze mniej wierzył
24:05w intencje przeciwnika.
24:06Zwłaszcza w Europie.
24:08Dziesięć lat po wojnie
24:10przyszłość Berlina
24:11wciąż nie była określona.
24:16Od 49.
24:18i podziału Niemiec
24:19Berlin był częściowo
24:21okupowany przez USA
24:22i ich sojuszników.
24:24Chruszczow nazywał miasto
24:26rakiem pośrodku
24:27Niemiec wschodnich.
24:30Zażądał,
24:31żeby Zachód się wycofał.
24:32Obie strony
24:33zmierzały ku zwarciu.
24:40W 1957
24:42na pierwszym szczycie NATO
24:4411 zachodnioeuropejskich krajów
24:47potwierdziło sojusz z USA.
24:49Jedyną barierą
24:51przed zalewem komunizmu.
24:55Amerykanie wysłali swoje bomby
24:57do Europy.
24:58W czasie transportu
24:59doszło do wypadku.
25:0911 marca
25:1058
25:11eskadra B-47
25:13przygotowuje się
25:15do lotu do Europy.
25:17To nowe bombowce
25:19z silnikami odrzutowymi
25:21osiągają prędkość
25:22blisko tysiąca kilometrów
25:23na godzinę.
25:24Załoga liczy
25:25tylko trzy osoby.
25:32Każda z nich
25:34ma tylko godzinę
25:35na załadowanie
25:36ważącej
25:373,5 tony
25:38bomby atomowej
25:39Mark VI.
25:43Sierżant
25:44Gary Coe
25:45kierował załadunkiem.
25:49Miałem 22-23 lata.
25:52Byłem sierżantem.
25:54Działaliśmy pod presją.
25:56Mieliśmy ograniczony czas
25:57na przygotowanie samolotu.
26:05Wszystko działo się na poważnie.
26:07Robiliśmy to co miesiąc
26:10z czterema,
26:11sześcioma
26:11lub ośmioma samolotami.
26:13Rotacyjnie
26:14wysyłanymi do Europy.
26:18Trwała wojna.
26:21Choć tylko zimna,
26:23trzeba było
26:24odstraszać Rosjan.
26:27Kruszczow groził,
26:29że nas pogrzebie.
26:30Nie mogliśmy na to pozwolić.
26:36Załoga musiała
26:38doskonale znać
26:39swój samolot.
26:46Miał ciężki ładunek,
26:49ale wystartował
26:49bez problemów.
26:52Na wysokości
26:54półtora kilometra
26:55pojawił się jednak
26:56problem ze
26:57sworzniem
26:58zabezpieczającym
26:59bombę.
27:03Pilot wysłał
27:05bombardiera na tył,
27:06żeby to sprawdził.
27:10Kiedy to robił,
27:12stracił równowagę
27:13i chwycił się
27:14linki awaryjnego
27:15zwolnienia ładunku.
27:18Bomba opadła
27:19na pokrywy luku,
27:22a sekundę
27:23czy dwie później
27:24wypadła z samolotu.
27:38Bombardier
27:39jakimś cudem
27:40wrócił do kabiny.
27:47Miał szczęście.
27:49Omalnie
27:50wypadł z bombą.
27:57Przerażona załoga
27:59musiała zgłosić
28:00zwolnienie bomby
28:01i wybuch.
28:02Mogły być ofiary.
28:07W dowództwie
28:08lotnictwa strategicznego
28:10włączył się alarm.
28:18Bomba wybuchła
28:20pod Mars Bluff
28:21w Karolinie Południowej.
28:23Ludzie byli przerażeni.
28:25Lokalne władze
28:26popędziły na miejsce.
28:31Dwie i pół tony
28:33materiału wybuchowego
28:34wokół głowicy
28:35stworzyło lej
28:36o głębokości
28:37dziesięciu metrów.
28:46To niezwykłe zdarzenie
28:49na zawsze
28:49naznaczyło tę społeczność.
28:57Sześćdziesiąt lat później
28:58fragmenty bomby
28:59z Mars Bluff
29:00to główna atrakcja
29:01muzeum
29:02w sąsiednim miasteczku
29:03Florence.
29:05Przez lata
29:06jego zaciekawiony
29:08zdarzeniem
29:08kustosz
29:09Stephen Mott
29:10zebrał setki dokumentów
29:12o tej sprawie.
29:14Na początku panował chaos.
29:16Kiedy bomba wybuchła
29:18nikt nie wiedział
29:19co się dzieje.
29:20Kiedy ludzie dowiedzieli się
29:22że to była bomba
29:23pojawił się lęk
29:25przed radioaktywnym
29:26skażeniem.
29:36Przeprowadzono odpowiednie badania
29:38wojsko zebrało
29:39wszystkie fragmenty
29:40wielkiej
29:40i tajnej bomby.
29:48Załoga
29:49przesłuchała
29:50specjalna komisja.
29:52Odtajnione dokumenty
29:53świadczą
29:54że lotnicy
29:54nie usłyszeli zarzutów.
30:01Ale wybuchu
30:03w małej wiosce
30:04nie sposób było
30:05zachować w tajemnicę.
30:11Wojsko
30:12odcięło teren
30:13ale pod presją mediów
30:15zaczęło wpuszczać
30:16dziennikarzy.
30:18Byli tam wszyscy.
30:24Z bombowca B-47
30:27lecącego nad Florence
30:28w Karolinie Południowej
30:29wypadła bomba atomowa.
30:32Życie ludzi
30:32w zasięgu rażenia
30:33otaczającego głowicę
30:34trotylu
30:35było zagrożone.
30:36Sześć osób
30:38odniosło rany.
30:39Dom Waltera Grega
30:40został zniszczony.
30:45Raz jeszcze
30:47bomba
30:47nie zawierała głowicy
30:49tylko materiał wybuchowy.
30:51Rodzina Gregów
30:52przeszła gehennę.
30:58Helen miała wtedy
31:00sześć lat.
31:03Była niedziela
31:04wróciliśmy z kościoła
31:05bawiłam się z siostrą
31:07na podwórku
31:08i nagle
31:08ziemia się zatrzęsła.
31:18Z nieba zaczęły spadać
31:21różne rzeczy.
31:21padłyśmy na ziemię
31:23zasłaniając głowę.
31:26Nic mi się nie stało
31:27siostrze
31:27ani bratu też.
31:30Byliśmy wystraszeni
31:31ale cali.
31:33Tata był lekko ranny
31:35kuzynka też.
31:37Najgorzej było z mamą
31:38trafiła do szpitala.
31:45Mieliśmy kotkę
31:46schowała się za lodówkę
31:48więc
31:48nic się jej nie stało.
32:00gregowie wzięli udział
32:01w programie
32:02gdzie celebryci
32:03odgadywali
32:04co ich spotkało.
32:08to było w Nowym Jorku?
32:11Nie.
32:12Jesteście z południa?
32:13Tak.
32:14To było u was?
32:16Tak.
32:17W domu?
32:20Częściowo.
32:21Częściowo.
32:22Tak.
32:23To rodzina z Florence
32:25w Karolinie Południowej.
32:2611 marca
32:28na ich dom
32:28spadła bomba atomowa.
32:34Co pan czuje?
32:36Żal?
32:36Złość?
32:39Nie.
32:41Bąby są potrzebne.
32:43O ile spadają tam,
32:45gdzie trzeba?
32:51To była chwila sławy
32:53Greków,
32:54ale ich życie
32:55stało się koszmarem.
32:58Straciliśmy wszystko
32:59poza tym
33:00co mieliśmy na sobie.
33:06Wojsko odrzuciło
33:08ich prośby
33:08o odszkodowanie.
33:10Spodziewali się
33:12uczciwej rekompensacji
33:13i współczucia
33:14ze strony sił powietrznych.
33:21Walter Gregg
33:23czuł się zdradzony.
33:25Był weteranem.
33:26Służył w lotnictwie.
33:27Miejsce wybuchu.
33:3850 lat później
33:40nadal można oglądać
33:41miejsce wybuchu.
33:49Helen wróciła
33:51w rodzinne strony.
33:52Jej dom
33:53dawno przestał istnieć.
33:54Lej powoli
33:55znika w lesie.
33:57Gdyby bomba
33:58była uzbrojona,
34:01unicestwiłaby wioskę
34:02i skaziła
34:03całą Karolinę Południową.
34:13Wtedy
34:14zdarzenie
34:15w Mars Bluff
34:15było tylko
34:16kolejnym niusem.
34:18Ameryka
34:19lat 50.
34:19nie była
34:21pod bronią.
34:22Ludzie
34:22nadal
34:23wierzyli
34:23w armia.
34:32Ale w Anglii,
34:34dokąd leciała
34:34bomba
34:35z Mars Bluff,
34:36wielu bało się
34:37amerykańskich bombowców.
34:40Setki
34:40żądały
34:41zabrania bomb
34:42z brytyjskiej ziemi.
34:43Świadomość
34:44ryzyka
34:45rosła.
34:59Demonstranci
35:00mieli powód
35:01do zmartwienia.
35:06Przez kilka lat
35:07amerykański
35:08arsenał jądrowy
35:09wzrósł
35:10dziesięciokrotnie.
35:11W 1960
35:12liczył
35:14aż
35:1418600
35:16głowic.
35:17Dziesięć razy
35:18więcej niż
35:18sowiecki.
35:224 października
35:2457 roku
35:26cały świat
35:27pisał o
35:27metalowej
35:28kuli
35:28z antenami.
35:30Start
35:30Sputnika,
35:31pierwszego
35:32sztucznego
35:32satelity
35:33Ziemi,
35:33zdumiał
35:34Amerykanów.
35:42Rosjanie
35:43mogli
35:44wystrzelić
35:44satelitę
35:45w kosmos.
35:49Ameryka
35:50nie.
35:55Skoro
35:56Sowieci
35:56mogą
35:56wystrzelić
35:57satelitę,
35:58mogą też
35:59balistyczny
36:00pocisk
36:00jądrowy.
36:01Ameryka
36:02przestała być
36:03niezdobytą
36:03twierdzą.
36:04Kruszczow
36:04rzucił
36:05jej wyzwanie.
36:08Amerykańska
36:10armia
36:10musiała mieć
36:11szczegółowe
36:11dane o
36:12siłach
36:12przeciwnika.
36:181 maja
36:201960
36:22Sowieci
36:23zestrzelili
36:24nad swoim
36:24terytorium
36:25amerykański
36:25samolot
36:26szpiegowski.
36:27Fotografował
36:28cele militarne.
36:34Ameryka
36:35wszystkiego
36:35się wyparła,
36:36ale
36:37Kruszczow
36:37miał
36:37dowód.
36:38Pokazał,
36:39że
36:39Eisenhower
36:40kłamie.
36:47Ale dowództwo
36:48lotnictwa
36:49strategicznego
36:50wciąż się
36:50rozwijało.
36:51Jego
36:52budżet
36:52był
36:53większy
36:53niż
36:53Standard Oil,
36:54wówczas
36:55największej
36:56firmy
36:56świata.
36:57W
36:57Nebrasce
36:58otwarto
36:59nowe
36:59podziemne
36:59centrum
37:00dowodzenia.
37:01Mogło
37:01na bieżąco
37:02śledzić
37:02aż
37:032,5
37:04tysiąca
37:04myśliwców.
37:15Ameryka
37:16miała też
37:17bombowce
37:17B-52.
37:19Przy zasięgu
37:2015 tysięcy
37:21kilometrów
37:22mogły dolecieć
37:23nad terytorium
37:24Sowietu.
37:30W tym czasie
37:32na stanowisku
37:32dowódcy
37:33sił powietrznych
37:34generała Limaja
37:36zastąpił
37:36Thomas Power.
37:40Był tak samo
37:41okrutny
37:42i zdeterminowany
37:43jak jego
37:44poprzednik.
37:45Wiele
37:46wymagał
37:46od podwładnych
37:47i miał obsesję
37:48na punkcie
37:49skrócenia
37:49czasu reakcji
37:50na atak.
37:51Bomby
37:51miały być
37:52uzbrajane
37:53szybciej.
37:57Do tej pory
37:58uzbrajano je
37:59w głowice
38:00w ostatniej chwili.
38:03To miało sens
38:04do momentu
38:05kiedy Sowieci
38:06zyskali możliwość
38:07ataku w kilka minut.
38:12Nie było już
38:13czasu na
38:13uzbrajanie głowic
38:14przed startem
38:15samolotów.
38:21zmieniono
38:22zasady.
38:23Teraz
38:24bomby
38:25czekały
38:26w pełnej
38:27gotowości.
38:37Inżynierowie
38:38znaleźli
38:39sposób.
38:39Głowice
38:40montowano
38:41w bombach
38:41już w fabryce.
38:43Były
38:43gotowe
38:44do użycia
38:44tak jak
38:45samoloty.
38:53power
38:54żądał,
38:55żeby jego
38:55bombowce
38:56były gotowe
38:57do startu
38:57w mniej
38:57niż 15
38:58minut.
39:08Ale to
39:09wciąż
39:09za dużo.
39:10Dlatego
39:11w tajemnicy
39:11część
39:12bombowców
39:13utrzymywał
39:14w powietrzu.
39:17Amerykanie
39:18nie wiedzieli,
39:18że nad ich
39:19głowami
39:20ciągle
39:20latają
39:21bomby
39:21atomowe.
39:2624 stycznia
39:2761 roku
39:29jeden z tych
39:30B-52
39:31wystartował
39:32do
39:3323-godzinnej
39:34misji.
39:35Niósł
39:36dwie
39:36bomby
39:36o mocy
39:37250 razy
39:38większej
39:39niż ta
39:39z Hiroshima.
39:40To nie
39:41były
39:42ćwiczenia.
39:42W każdej
39:43chwili
39:43mógł
39:44zaatakować
39:45Związek
39:45Radziecki.
39:55Mieszkałem
39:56w tamtym
39:56białym
39:56domu.
39:59Usłyszałem
40:00huk.
40:01Właśnie
40:02wróciłem
40:02z pracy.
40:03Spojrzałem
40:03w okno
40:04i
40:04ujrzałem
40:05płomienie.
40:12Mama
40:13się modliła,
40:14tata
40:14ubierał.
40:14Zobaczyłem
40:16spadający
40:17samolot.
40:25Drzewa
40:26się zapaliły.
40:3145 minut
40:33później
40:34było tu
40:35już
40:35wojsko.
40:42Wielki
40:44śmigłowiec
40:44ze szperaczem
40:46nadawał,
40:46żebyśmy
40:47się ewakuowali.
40:50Tak
40:51zrobiliśmy.
41:01Ten
41:02ściśle
41:03strzeżony
41:03sekret
41:04ujawnił
41:05dopiero
41:05oficer
41:06sił
41:06powietrznych
41:06Joel
41:07Dobson.
41:08Po
41:08dziesięciu
41:09latach
41:09badań
41:10tysięcy
41:10tajnych
41:11dokumentów.
41:12to
41:13jeden z
41:15wypadków,
41:16w których
41:16wszystkie
41:16dowody
41:17znikły.
41:22Zacząłem
41:22śledztwo
41:23od rozmów
41:24z miejscowymi.
41:26Okazało się,
41:27że
41:27choćby
41:28mieszkali tu
41:2850 lat,
41:30kazano im
41:31milczeć.
41:32To była
41:33wielka
41:33tajemnica.
41:39rankiem
41:4023
41:41stycznia
41:4161
41:42z lotniska
41:44w
41:44Goldsboro
41:45wystartował
41:46samolot
41:47majora
41:47Scotta
41:48Taloka.
41:49Ćwiczył
41:50alarm
41:50bojowy.
41:56Wszystko
41:57szło
41:57dobrze,
41:58aż
41:58drugi
41:58pilot
41:58zameldował,
41:59że
41:59z
42:00prawego
42:00silnika
42:00cieknie
42:01paliwo.
42:01miał
42:03dziurę,
42:03powiększała
42:04się.
42:05Pilot
42:05zażądał
42:06awaryjnego
42:07lądowania
42:07w bazie
42:08Goldsboro.
42:1524
42:16stycznia
42:1761
42:18roku
42:19miałem
42:1924
42:20lata.
42:21Byłem
42:22młodym
42:23saperem.
42:24Około
42:25północy
42:26poinformowano
42:26nas
42:27o
42:27B-52,
42:28który
42:29ma
42:29kłopoty.
42:31Wyciek
42:32paliwa
42:32w okolicy
42:33luku
42:33bombowego.
42:35Ubrałem
42:36się
42:36i pojechałem
42:37do bazy.
42:38To była
42:39zimna,
42:40styczniowa
42:40noc.
42:43Stracili
42:4419
42:44ton
42:45paliwa.
42:46Niemal
42:46w jednej
42:47chwili.
42:48Mieli
42:48w skrzydle
42:49wielką
42:50dziurę.
42:50Zbiorniki
42:51były
42:51wewnątrz.
43:07Sytuacja
43:08była
43:08krytyczna.
43:11Major
43:11Tulok
43:12wiedział,
43:12że ma
43:13tylko jedną
43:13szansę
43:14na lądowanie.
43:17Nagle
43:18samolotem
43:18wstrząsnął
43:19huk.
43:20Rozpadł
43:21się w powietrzu.
43:23Odpadły
43:24skrzydła
43:24i ogon.
43:25Nos
43:26opadał
43:26wirując.
43:32Pięciu
43:33członków
43:33załogi
43:33się katapultowało.
43:35Szósty
43:36wyskoczył
43:36ze spadochronem.
43:38Dwóch
43:38zostało
43:39w samolocie.
43:41O
43:4212.30
43:42maszyna
43:44rozbiła się
43:44na polu
43:45pod
43:45Goldsboro.
43:47Zginęło
43:47trzech
43:48członków
43:48załogi.
43:53Na tym zdjęciu
43:55wyciągają
43:55ciało
43:56Majora
43:56Sheltona.
44:00Nie znałem
44:01odoru
44:02spalonych
44:03zwłok.
44:05Jest koszmarne.
44:13Na poszukiwanie
44:14bomb wysłano
44:16śmigłowiec.
44:17Czekała go
44:17niespodzianka.
44:18W świetle
44:20szperacza
44:20zobaczyli
44:21pierwszą
44:22bombę
44:22ze spadochronem.
44:29Starczała
44:30z ziemi
44:31jak wielki
44:31totem.
44:33Miałem
44:33przybornik
44:34z narzędziami.
44:35Ukląkłem
44:36i otworzyłem
44:38drzwiczki.
44:39Przełącznik
44:40był
44:40na pozycji
44:41nieuzbrojona.
44:43Nie martwiłem się.
44:47Wojsko
44:48przeszukało
44:49okolice,
44:49ale nie mogło
44:50znaleźć
44:50drugiej bomby.
44:52Joel
44:53Dobson
44:53dotarł
44:54do kogoś,
44:55kto tamtego
44:55dnia
44:56odegrał
44:56kluczową rolę.
44:57To w tym dokumencie
44:59znalazłem
45:00Jacka
45:01Rivela.
45:02Był
45:02porucznikiem,
45:03dowódcą
45:04zespołu
45:04saperów
45:05w bazie
45:05lotniczej
45:06Wright-Patterson
45:07w Ohio.
45:10Przez 50 lat
45:12tajemnica
45:13wojskowa
45:13nie pozwalała
45:14mu mówić.
45:15Ale dziś
45:16chce się podzielić
45:17swoją wiedzą.
45:21Był
45:22wczesny
45:22ranek,
45:235.30,
45:2524
45:26stycznia
45:271961
45:28roku.
45:29Spałem,
45:30zadzwonił
45:31dowódca.
45:33Zamiast
45:34użyć kodu
45:34powiedział
45:35wprost
45:39Jack
45:40mam dla Ciebie
45:42prawdziwą.
45:45Jack Rivela
45:46wskoczył
45:47do odrzutowca
45:48i kilka godzin
45:49później
45:49był na miejscu
45:50zdarzenia.
45:52Po krótkich oględzinach
45:53wiedział
45:53co się stało.
45:55Druga bomba
45:56leżała pod ziemią.
46:02Spadochron
46:03się nie otworzył
46:03i uderzyła
46:05w ziemię
46:05z prędkością
46:06dźwięku.
46:08Wbijając się
46:09coraz głębiej
46:10rozdzierała
46:11poszycie.
46:20Siedem metrów
46:22pod ziemią
46:22leżała bomba
46:24z odsłoniętą
46:25głowicą jądrową.
46:28Saper
46:28Earl Smith
46:29powiedział
46:33poruczniku
46:34widzimy
46:35bezpiecznik.
46:36A co ja?
46:37Super.
46:38No nie bardzo.
46:40Jest uzbrojone.
46:45Zrobiło się cicho.
46:48Wszyscy się
46:49zastanawiali
46:50czy wybuchnie.
46:53Earl Smith
46:54próbował znaleźć
46:55najbardziej niebezpieczny
46:56element
46:57głowicę.
47:00Zszedłem do dołu
47:01i zacząłem
47:02macać różne części.
47:04Nagle
47:05poczułem kulę.
47:07To było to.
47:10Położyłem ją na nogach.
47:12Potem komuś
47:13oddałem.
47:14Nie pamiętam.
47:15To mógł być
47:16porucznik
47:16Rivelle.
47:20Wziąłem od niego
47:21tę
47:21dziesięciokilową
47:22atomową kulę.
47:24Przytuliłem w ten sposób
47:26i zacząłem
47:28wchodzić po
47:28sześciometrowej
47:29drewnianej drabinie.
47:39Misja
47:41zakończona.
47:42Wszystkim
47:43ulżyło.
47:45Gdyby
47:46bomba
47:46lub obie
47:47bomby
47:47wybuchły,
47:49eksplozja
47:49miałaby
47:50moc
47:506,8
47:52megatony.
47:58To
47:593,8
48:02milionów
48:02ton
48:02trotylu.
48:05Zginęliby
48:05wszyscy
48:06w promieniu
48:07110
48:08kilometrów.
48:10Zostałaby
48:11tylko wielka
48:11dziura w ziemi.
48:16My
48:17wpadlibyśmy
48:18pewnie
48:18w karolińskie
48:19bagna.
48:20Całe
48:21wschodnie
48:21wybrzeże
48:22wyglądałoby
48:22zupełnie
48:23inaczej.
48:27Do
48:27apokalipsy
48:28nie doszło,
48:29ale dolna
48:29część
48:30bomby,
48:30także
48:30radioaktywna,
48:32została na
48:32głębokości
48:33blisko
48:3360
48:34metrów.
48:38Po
48:39czterech
48:39miesiącach
48:40kopania
48:40wojsko
48:41się
48:41poddało.
48:44Mam
48:45inny
48:47dokument.
48:48Jak
48:49widzicie
48:50sporo
48:50wycięto,
48:51ale jest
48:52ciekawe
48:52zdanie.
48:53Laboratorium
48:54w Los
48:54Alamos
48:55zaleca
48:56pobranie
48:56próbek
48:57wody
48:57do
48:57badań
48:58i
48:59zasypanie
49:00leja.
49:11Część
49:12najpotężniejszej
49:14amerykańskiej
49:14bomby atomowej
49:15wciąż leży
49:16pod ziemią.
49:17Może
49:18zawierać
49:18kilka
49:19kilo
49:19plutonu
49:20239,
49:22jednej
49:22z najbardziej
49:23toksycznych
49:23substancji
49:24na świecie.
49:33W swoim czasie
49:36zdarzenie
49:36z
49:37Goldsboro
49:37niewiele
49:38zmieniło.
49:40Codzienne
49:40misje
49:41B-52
49:42kontynuowano.
49:4920 stycznia
49:511961
49:52władzę
49:54w USA
49:54objął
49:55nowy prezydent
49:56John Fitzgerald
49:58Kennedy,
49:59którego
49:59czekały
50:00poważne
50:00kryzysy.
50:02Zbudowany
50:03w Berlinie
50:03mur
50:03był
50:04realną
50:04żelazną
50:05kurtyną
50:05dzielącą
50:06oba
50:06światy.
50:08Ameryka
50:08rozmieszczała
50:09w Europie
50:09bomby,
50:10które
50:10zagrażały
50:11Związkowi
50:11Sowieckiemu.
50:12Kruszczow
50:13odpowiedział
50:15wysyłając
50:15rakiety
50:15na Kubę
50:16w 190
50:17kilometrów
50:18od Florydy.
50:20To wszystko
50:21zrodziło
50:22nową,
50:22jeszcze
50:23potężniejszą
50:24broń.
50:24Doszło
50:25do innych
50:25wypadków
50:26na nieznaną
50:28dotąd
50:28skalę.
50:31Wioska
50:32na południu
50:33Hiszpanii
50:33została
50:34skażona
50:34na zawsze.
50:37A na
50:38Grenlandii
50:39rozbił się
50:40B-52
50:41z czterema
50:42bombami
50:42jądrowymi
50:43na pokładzie.
51:04Arsenał śmierci,
51:06zdolny kilka razy
51:07unicestwić planetę,
51:09nadal rósł.
51:10Zimna wojna
51:12wiodła ludzkość
51:13ku katastrofie.
51:16Ale
51:16na razie
51:17Amerykanie
51:17woleli
51:18o tym
51:19nie myśleć.
51:22Wersja
51:23polska