- 2 days ago
Category
📚
LearningTranscript
00:0711 września 1945
00:10Druga wojna światowa dobiegła końca
00:15Japonia poddała się aliantom
00:18Na przedmieściu Tokio amerykańscy żołnierze otaczają dom
00:23Kiedy wchodzą pada strzał
00:29Generał Hideki Tojo
00:31Oskarżany o zbrodnie wojenne były premier Japonii
00:34Strzelił sobie w pierś
00:35W szpitalu w Yokohamie amerykański sierżant
00:40John Arntell oddaje swoją dobrą krew
00:43Ratując życie generała Tojo
00:48Zdeterminowany żeby uniknąć procesu
00:51Tojo powiedział
00:51Nie stanę przed sądem zwycięzców
00:54Poczekam na słuszny osąd historii
01:00Teraz amerykańscy lekarze ratują mu życie
01:05Tojo jest oskarżany o wymordowanie milionów
01:08Będzie gwiazdą procesu w Tokio
01:11O ile przeżyje
01:19Koszmar drugiej wojny światowej nie miał precedensu
01:30Na polach bitew i przez niewyobrażalne zbrodnie
01:34Zginęły miliony ludzi
01:39Ale po chaosie i cierpieniu
01:41Zwycięzcy alianci pragnęli sprawiedliwości
01:44Dla sprawców
01:45Żeby zapobiec podobnym wydarzeniom w przyszłości
01:53W walce o winę i prawdę
01:56Kto zostanie osądzony
02:01A kto uniknie kary
02:10Przez wpływ polityki i rząd zemsty
02:14Sprawiedliwość okazała się niedoskonała
02:20Ale mimo to te procesy
02:23Zdefiniowały prawo międzynarodowe
02:25I ukształtowały współczesny świat
02:30Oto druga wojna światowa
02:33Historia przed Trybunałem
02:36Od Norymbergi po Tokio
02:47Trzy i pół roku ciężkich walk
02:50Osiągnęło symboliczny koniec
02:51Kiedy słynny amerykański siódmy
02:53Pułk pierwszej dywizji kawalerii
02:55Wszedł do Tokio
02:56Korpus łączności oraz kamery
02:59Kronik nagrały ważną
03:01Lecz prostą ceremonię
03:02Po której Stany Zjednoczone
03:03Staną się panem okrutnego wroga
03:07Po kapitulacji Japonii
03:09We wrześniu 1945
03:11Generał Douglas MacArthur
03:13Został wojskowym gubernatorem kraju
03:15Będzie kierował okupacją
03:17Oraz nadzorował procesy
03:19O zbrodnie wojenne
03:20Na rozkaz prezydenta Trumana
03:23W styczniu 1946
03:24MacArthur stworzył
03:27Międzynarodowy Trybunał Wojskowy
03:29Dla Dalekiego Wschodu
03:30Zwany Trybunałem Tokijskim
03:36Miał on osądzić winnych wojny na Pacyfiku
03:44Po drugiej stronie świata
03:46Sądzono przywódców nazistów
03:48W areszcie w Norymberdze
03:4921 osób czekało na proces
03:53Tak tam jak w Tokio
03:54Trybunały będą szukać kary
03:56Dla odpowiedzialnych za wojnę
03:59Oraz pisać nowy rozdział prawa międzynarodowego
04:13Trybunał Tokijski był brat nim
04:14Trybunałem Norymberskiego
04:19Oparto go na nim
04:20Bo wojna w Europie skończyła się
04:21Kilka miesięcy wcześniej niż w Azji
04:30W obu sądzono przywódców kraju
04:35W Norymberdze Niemiec
04:37A w Tokio imperialnej Japonii
04:46Zjednoczeni powojennym optymizmem alianci
04:49Chcieli stworzyć nowy świat
04:51Oparty na prawie i współpracy
04:56Trzeba pamiętać, że w tym samym czasie
04:58Powstało ONZ
05:03Mam obowiązek prosić o głosowanie
05:06Nad kartą Organizacji Narodów Zjednoczonych
05:12Zapisy w karcie zabraniały wojny
05:15Chyba, że obronnej
05:19W Europie i Azji wiele o tym myślano
05:25Tak w Japonii jak i w Niemczech
05:29Głównym celem aliantów była demilitaryzacja
05:32I promocja demokratycznych rządów
05:46Ale wskazanie związków między
05:49Japońskim wojskiem i rządem
05:51Miało być trudne
05:52Od końca lat 20. wojsko
05:55Odgrywało coraz większą rolę
05:56W polityce Japonii
06:02Działając niemal niezależnie i bez zgody rządu
06:05W 1931
06:07Japońska armia najechała chińską Mandżurię
06:10Sukces wzmugł jej popularność w domu
06:16I dał jej przewagę nad rządem
06:25Premierzy i rządy się zmieniali
06:28Ale o sprawach państwa decydowała jedna osoba
06:32Cesarz Hirohito
06:38Cesarz był monarchą konstytucyjnym
06:40Ale bez jego aprobaty nie można było podjąć żadnej decyzji
06:44Związanej z polityką zagraniczną i obronną
06:47Od incydentu mandżurskiego
06:50Po wojnę na Pacyfiku i dalej
06:51To cesarz był naczelnym dowódcą
06:54Japońskich sił zbrojnych
07:00W 1937
07:02Za zgodą Hirohito
07:04Japonia wypowiedziała Chinom
07:06Pełnoskalową wojnę
07:08Japończycy zabili w niej
07:11Do 20 milionów chińskich cywilów
07:18Doszło do wielu potwornych masakr
07:21Najsłynniejszą była masakra Nankińska
07:24Japońscy żołnierze zamordowali 300 tysięcy cywilów
07:33Mimo rosnącej potęgi
07:35Japońskie wojsko wciąż słuchało cesarza
07:43Na tak zwanych imperialnych konferencjach
07:47Gdzie omawiano sprawy wojny
07:49Decydujący głos miał Hirohito
07:51To na tych konferencjach prezentowano mu plany inwazji
07:56Na Azję Południowo-Wschodnią
07:57Oraz ataku na Pearl Harbor
08:01Nie zgadzał się na coś, co mu się nie podobało
08:05To on o wszystkim decydował
08:17W 1941
08:19Hirohito mianował premierem ambitnego generała
08:23Hideki Poggio
08:27Siedem tygodni później
08:28Japończycy uderzyli jednocześnie w Pearl Harbor
08:31Oraz w wielu miejscach w Azji i na Pacyfiku
08:41Wojna ze Stanami Zjednoczonymi i ich sojusznikami
08:44Miała być brutalna i długa
08:58Japończycy traktowali alianckich jeńców
09:01I miejscową siłę roboczą
09:03Z wielkim okrucieństwem
09:07Śmierć poniosło ponad 25 milionów osób
09:11Głównie cywilów
09:13W tym 3 miliony Japończyków
09:24Na początku sierpnia 1945
09:27Ameryka rzuciła bomby atomowe
09:31Na Hiroshima
09:31I Nagasaki
09:38W czasie imperialnej konferencji
09:41Hirohito w końcu interweniował
09:43Zachęcając rząd do kapitulacji
09:49W jednym z największych niedopowiedzeń w dziejach
09:53Wyjaśnił to swoim zmęczonym poddanym
09:55Sytuacja na wojnie
09:57Nie działa na korzyść Japonii
10:04Generał MacArthur przybył do Japonii
10:07By odebrać formalną kapitulację
10:09Oraz przyjąć funkcję gubernatora kraju
10:17Był amerykańskim generałem
10:19O wielkim ego
10:20Czasem aroganckim
10:26Kłócił się nawet z prezydentem
10:28Któremu podlegał
10:29Miał wielką władzę
10:31Przez swój charakter
10:33Oraz odległość
10:34Jaka dzieliła go od Waszyngtonu
10:38MacArthur miał sprawić
10:39Że Japonia będzie przestrzegać warunków kapitulacji
10:42I stanie się sojusznikiem Ameryki
10:46Miał też czuwać
10:47Żeby japońskie władze
10:49Stanęły przed sądem
10:52Co w tym powojennym porządku
10:55Stanie się z cesarzem
10:58Ta kwestia dzieliła aliantów
11:01ZSRR i Australia
11:03Chciałyby Hirohito
11:05Odpowiedział za zbrodnie wojenne
11:07Ich wniosek został odrzucony
11:20Najważniejsze decyzje
11:21Podejmowały Stany Zjednoczone
11:23I Wielka Brytania
11:24Znamy notatkę Lorda Halifaxa
11:28Pisze w niej
11:29W dość brutalny sposób
11:31Bo tak rozmawiano prywatnie
11:33Że Hirohito będzie przydatny
11:35W czasie okupacji
11:36I dopóki będzie potrzebny
11:38Nie stanie przed sądem
11:47Odstąpienie od sądzenia cesarza
11:49Było dobrym pomysłem
11:50I służyło ich politycznym celom
11:52Z drugiej strony
11:55Karta Trybunału Tokijskiego
11:56Wyraźnie mówiła
11:57Że nikt nie uniknie osądu
11:59Nawet najwyżsi urzędnicy
12:01I głowa państwa
12:07Pozostawienie Hirohito w spokoju
12:09Było złamaniem tej zasady
12:14W tej sprawie polityka wygrała
12:16Ze sprawiedliwością
12:19Sądzenie japońskich zbrodniarzy wojennych
12:22Od początku było wadliwe
12:26Ludzie nie byli zadowoleni
12:28Jedna z oskarżycielek
12:30Zrezygnowała
12:31Bo uznała, że bez Hirohito
12:32Cały ten proces to szopka
12:40Hirohito oszczędzono hańby
12:43Ale zarzuty usłyszały
12:45Dziesiątki japońskich dygnitarzy
12:48Hideki Todzio
12:50Którzy postrzelił się
12:51Żeby uniknąć zatrzymania
12:52Został wyleczony
12:54I musiał stanąć przed sądem
12:58Począwszy od 1946
13:00Trybunał Tokijski
13:02Był sprawą międzynarodową
13:06Wyznaczono 11 sędziów
13:07Z krajów uczestniczących
13:09W wojnie na Pacyfiku
13:10Reprezentowali wielkie
13:12I mniejsze mocarstwa
13:14Oraz dwa kraje kolonialne
13:25Przewodniczącym Trybunału
13:26Został Australijczyk
13:28Sir William Webb
13:32To był element
13:35Amerykańskiej polityki otwartości
13:37Zgodnie z którą
13:38Reprezentowane miały być
13:39Wszystkie kraje
13:41Dotknięte japońską agresją
13:45Trybunał Tokijski
13:47Często nazywa się
13:48Amerykańskim
13:49Ale był znacznie bardziej
13:52Wielonarodowy
13:53Niż norymberski
14:02Trybunał Tokijski
14:04Wyrastał z norymberskiego
14:06Ale pod wieloma względami
14:08Były inne
14:08Proces przywódców
14:10Niemiec opierał się
14:11Na dokumentach
14:12Zajmując Niemcy
14:13Alianci przejęli
14:14Mnóstwo jednoznacznych
14:15Dowodów
14:16W Japonii było
14:18Inaczej
14:27Przez naturę japońskiego imperium
14:30Oraz czas potrzebny
14:33Na dotarcie do odległych zakątków
14:35Indonezji
14:36Timoru
14:37Birmy
14:38I tak dalej
14:38Japończycy zniszczyli
14:40Większość dokumentów
14:44Chwatera główna
14:45Japońskich sił zbrojnych
14:47Wydała rozkaz
14:47Wszystko spalić
14:54Przez brak dowodów
14:56Oskarżenie sporządziło
14:58Listę 419 świadków
15:03Ich zeznania miały być
15:05Podstawą zarzutów
15:07Byli to japońscy oficerowie
15:09I urzędnicy
15:10Dawni robotnicy przymusowi
15:13Z terenów okupowanych
15:14Jak Chiny
15:15Czy Filipiny
15:16Oraz alianzcy jeńcy
15:22Jednym ze świadków
15:27Była Vivienne Bullwinkle
15:29Razem z innymi siostrami
15:31Wpadła w ręce Japończyków
15:32Miała odwagę
15:35Żeby niewiele później
15:37Stawić się w Tokio
15:38W swoim mundurze
15:39I złożyć zeznania
15:46Japończycy ustawili
15:47Karabin maszynowy
15:49I kazali nam
15:50Wejść do morza
15:51Mówiła Bullwinkle
15:53Ich zamiary były oczywiste
15:56Jako jedyna przeżyła
15:58Bo udawała martwą
15:59Jej zeznania
16:01Były poruszające
16:05Dwudziestu ośmiu oskarżonych
16:07Stanowiło mieszankę
16:08Wyższych oficerów
16:09I polityków
16:10W tym czterech premierów
16:12Dyplomatów
16:13Doradców
16:14I urzędników
16:19Jednym z nich
16:20Był markiz
16:21Koichi Kido
16:22Główny doradca
16:23Cesarza
16:24Jego szczegółowe dzienniki
16:26Bardzo pomogły
16:27Prokuraturze
16:32Inny oskarżony
16:34To Shigenori Togo
16:35Minister spraw zagranicznych
16:37Japonii
16:38W czasie Pearl Harbor
16:39Ale najważniejszy
16:42Był Tojo
16:48Hideki Tojo
16:52Był ministrem
16:54Armii i premierem
16:57Zajmował kilka stanowisk
16:59A cesarz
17:00Hirohito mu ufał
17:01Można więc powiedzieć
17:02Że w czasie wojny
17:03To on rządził Japonią
17:12Jako premier
17:14Tojo bezpośrednio
17:15Odpowiadał
17:16Za zbrodnie
17:17Japońskich żołnierzy
17:18Ale aliantów
17:20Najbardziej ciekawiła
17:22Jego rola
17:22W planowaniu
17:23Japońskiej agresji
17:24To on nadzorował
17:26Zaskakujący atak
17:27Na Pearl Harbor
17:28W 1941
17:29Gdzie zginęło
17:31Blisko 2,5 tysiąca
17:33Amerykanów
17:39Nalot na Pearl Harbor
17:41Był początkiem
17:42Wojny na Pacyfiku
17:477 grudnia 1941
17:50Stany Zjednoczone Ameryki
17:52Znalazły się w stanie wojny
17:54Z Imperium Japońskim
18:04Krótko potem
18:05Tojo wysłał swoje wojska
18:07Do Azji Południowo-Wschodniej
18:09A to tylko jeden
18:12Z zarzutów
18:12Za które mieli odpowiedzieć
18:14Przywódcy Japonii
18:20Tojo oraz inni
18:22Odpowiadali też
18:24Za złe traktowanie
18:25Jeńców wojennych
18:27Oraz
18:28Zbrodnie wojenne
18:30Japońskiej armii
18:33Ale główny zarzut
18:35Dotyczył wojny agresywnej
18:39Jego sprawa nie była skomplikowana
18:42Tojo był gotów
18:45Wziąć na siebie winę
18:46Uważał, że w ten sposób
18:49Pomaga cesarzowi
18:52Był gotów wyrazić to w sądzie
19:01Na szczęście dla Tojo
19:03Stany Zjednoczone
19:04Także chciały chronić cesarza
19:06Generał MacArthur
19:08Zmusił japońskich przywódców
19:09Do przysięgi
19:10Że w zeznaniach
19:12Nie wspomnął o Hirohito
19:13Jako wierni poddani
19:16Tak zrobili
19:18Razem stworzyli wersję zdarzeń
19:21W której to jedynie
19:22Militarystyczny rząd odpowiadał
19:24Za wywołanie wojny
19:25I wojenne zbrodnie
19:29Trybunał nie zajmował się
19:31Winą Hirohito
19:40Decyzja o sądzeniu
19:43Hirohito lub nie
19:44Dała początek wielu
19:46Nieporozumieniom i mitom
19:47Że traktowano go
19:49Jako figuranta
19:54Jak inaczej oskarżenie
19:57Miałoby wyjaśnić
19:58Jego nieobecność
19:59Tylko tak
20:01Że o niczym nie decydował
20:08To był spory problem
20:14Dla oskarżenia
20:15A także dla obrony
20:17Bo ona także wiedziała
20:19Że cesarz jest współwinny
20:24Sędziowie nie chcieli mówić
20:26O jego winie
20:28Cesarza nie było na sali
20:30Nawet jako świadka
20:32Ale był obecny
20:34W całym postępowaniu
20:35Od początku do końca
20:42Tojo stanął
20:44Tojo stanął w obronie cesarza
20:45I jego działań
20:47Był zaczepny
20:49Nie okazywał skruchy
20:51W swoim liczącym
20:53Tysiące słów
20:54O świadczeniu napisał
20:55Zawsze będę twierdził
20:57Że była to wojna
20:58W samoobronie
21:02Tojo
21:04Choć oskarżony
21:06Zeznawał jako świadek
21:08Żeby poświęcić się
21:09Na ołtarzu Japonii
21:17Wiedział, że zostanie skazany
21:19Mógł więc wziąć
21:20Odpowiedzialność na siebie
21:21Zwłaszcza jeśli
21:22Pomogłoby to cesarzowi
21:29Brytyjski oskarżyciel
21:31Sir Arthur Common
21:32Scar
21:32Badał Tojo od roku
21:34Ale w ostatniej chwili
21:37Jego przesłuchanie
21:37Przejął główny oskarżyciel
21:39Joseph Kinnan
21:40Był nieprzygotowany
21:42Tojo skutecznie
21:44Odbijał jego pytania
21:45I sam atakował
21:46Taka porażka
21:48Była hańbą oskarżenia
21:54Mimo to
21:55Pytania Kinana
21:56Zmusiły Tojo
21:57Do wyjawienia
21:58Prawdy o roli Hirohito
22:09Kłamstwo wyszło na jaw
22:10Kiedy Tojo przyznał
22:12Że tylko jedna osoba
22:13Mogła coś zmienić
22:14I że był to cesarz
22:21Oświadczył
22:22Że żaden Japończyk
22:24Nie zrobiłby
22:24Niczego
22:25Wbrew woli Hirohito
22:27Nie mówiąc już
22:29O ministrach
22:32To było
22:34Skandaliczne
22:35Oświadczenie
22:35Przynajmniej
22:36W oczach
22:37Tych
22:37Którzy woleli
22:38Unikać kwestii
22:39Ograniczonej
22:40Odpowiedzialności
22:45Kiedy wrócili do przesłuchania
22:47Zmusili Tojo
22:48Do zmiany zeznań
23:02Kiedy w Tokio
23:03Oskarżeni wspólnie
23:04Próbowali chronić cesarza
23:06W Norymberdze
23:07Nie było takiej
23:08Solidarności
23:14Oskarżeni w Norymberdze
23:15Przygotowywali swoją obronę
23:17Już przed Trybunałem Tokijskim
23:22Dokumenty zebrane
23:24Przez prokuraturę
23:25Potwierdzały
23:25Że nazistowski reżim
23:27Był winny
23:28Potwornych zbrodni
23:29Teraz
23:30Oskarżeni
23:31Mieli się bronić
23:39Ta część procesu
23:41Była znacznie
23:42Bardziej interesująca
23:50Podstawą oskarżenia
23:51Były dokumenty
23:52Które Niemcy
23:53Stworzyli sami
23:54A potem
23:54Zostawili
23:57Obrona niewiele
23:59Mogła zrobić
24:01Ale oskarżenie
24:03Miało inny problem
24:07Przesłuchiwało
24:08Podsądnych
24:09Próbując określić
24:11Ich stosunek
24:12Do zbrodni reżimu
24:13Ich stan psychiczny
24:15I poczucie winy
24:18Co w zasadzie
24:20Nie jest potrzebne
24:21Do skazania
24:28Poza szukaniem
24:30Sprawiedliwości
24:31Trybunał Norymberski
24:32Miał także
24:33Inne ważne zadanie
24:38Pamiętajmy
24:39Że celem procesu
24:40Nie było tylko
24:40Skazanie
24:4122 oskarżonych
24:47Miał pokazać
24:49Amerykańskiej
24:49Opinii publicznej
24:50Czemu jej kraj
24:52Musiał interweniować
24:53W konflikt
24:54W Europie
24:55Drugi raz
24:55W ciągu ćwierćwiecza
25:03Sowieci
25:04Chcieli pokazać
25:05Światu okrucieństwo
25:06I zbrodnie
25:07Niemieckiej inwazji
25:11A cała prokuratura
25:14Wyraźnie pokazać
25:15Niemcom
25:16Że te zbrodnie
25:17Popełniono
25:17W ich imieniu
25:24W obliczu
25:25Niepodważalnych
25:26Dowodów winy
25:27Każdy oskarżony
25:28Bronił się
25:29Inaczej
25:33Propagandyste
25:34Juliusa Streichera
25:36Oskarżono
25:37O zbrodnie
25:37Przeciwko ludzkości
25:38I szerzenie
25:39Antysemityzmu
25:40W jego gazecie
25:41Der Sturmer
25:42Ale pozostał
25:44Niewzruszony
25:50Inni jak
25:51Feldmarszałek
25:52Keitel
25:53I Albert
25:54Schper
25:54Okazywali skruchę
25:58Admirał Deniz
26:00I ekonomista
26:01Hjalmar Schacht
26:02Skutecznie
26:03Odsuwali
26:04Od siebie winę
26:06Najdziwniejszą
26:07Linię obrony
26:08Przyjął Rudolf Hess
26:09Były zastępca
26:10Hitlera
26:13Do dziewiątego dnia
26:15Procesu
26:15Udawał amnezję
26:17Potem przyznał
26:18Że oszukiwał
26:22Hess zeznał
26:24Że udawał amnezję
26:25Z powodów taktycznych
26:27I że czeka
26:28Na werdykt sądu
26:29Na pewno się doczeka
26:33Ale najważniejszym
26:35Wcieleniem
26:35Nazistowskiego reżimu
26:37I jego koszmaru
26:38Był Herman Goering
26:39Tak jak
26:41Tojo w Tokio
26:42To on
26:43Sprawiał oskarżeniu
26:45Najwięcej kłopotów
26:54As lotniczy
26:56Z pierwszej wojny światowej
26:58Goering
26:58Wstąpił do NSDAP
27:00W 1922
27:02Kiedy w 1933
27:04Hitler przejął władzę
27:06Talent i ciężka praca
27:07Zapewniły Goeringowi
27:08Szereg ważnych stanowisk
27:10Nadzorował
27:12Militaryzację
27:12Niemieckiej gospodarki
27:14Był zwierzchnikiem
27:15Luftwaffe
27:15I zaufanym
27:16Towarzyszem
27:17Hitlera
27:23Na początku procesu
27:26Goering przekonał
27:27Współoskarżonych
27:28Do jednolitej obrony
27:33Ale kiedy okazało się
27:35Że niemal na pewno
27:36Zostanie uznany za winnego
27:37Dawni towarzysze
27:38Zaczęli go opuszczać
27:44Początkowo obrona
27:45Miała spójną strategię
27:47Podważając legalność
27:48Trybunału
27:50Ale potem każdy z oskarżonych
27:52Ratował własną skórę
27:54I bronił się sam
28:01Zeznając
28:02Goering wygłaszał przemowy
28:04Pokazywał
28:05Że nie czuje żadnej skruchy
28:10Jako, że usłyszał
28:12Wszystkie zarzuty
28:13Przesłuchiwały go
28:14Wszystkie cztery
28:15Zespoły prokuratorów
28:19Media przedstawiały
28:21Przesłuchania Goeringa
28:22Z wiosny 1945
28:24Jako starcie
28:26Dobra ze złem
28:33Goering był
28:35Błyskotliwy
28:36Arogancki
28:37I skupiony na sobie
28:38Raczej spodziewał się
28:40Kary śmierci
28:41Ale zeznając
28:42Mógł się popisywać
28:46Mimo przytłaczających dowodów
28:49Oskarżenie musiało
28:50Zapanować nad Goeringiem
28:57Zwracano mu uwagę
28:58Żeby odpowiadał
28:59Tak lub nie
29:00Uniemożliwiając mu
29:02Tworzenie własnej narracji
29:05W czasie przesłuchania
29:08Świadek powinien odpowiadać
29:10Tak lub nie
29:11Nie można pozwolić mu
29:12Na prezentowanie
29:13Własnej wersji zdarzeń
29:22Jako pierwszy
29:24Goeringa
29:24Przesłuchiwał amerykański
29:25Oskarżyciel
29:26Robert Jackson
29:27Sędzia Sądu Najwyższego
29:29Oraz były prokurator generalny
29:31Jego mowa otwierająca
29:33Została dobrze przyjęta
29:34Ale brakowało mu
29:36Doświadczenia procesowego
29:42Ten brak doświadczenia
29:43Był coraz bardziej widoczny
29:47Jackson popełniał błędy
29:49Które pomagały Goeringowi
29:53Hitler nie brał pod uwagę negocjacji?
29:56Wiedział pan, że dopóki on rządzi w róg
29:59Nie będzie negocjował z Niemcami?
30:01Tak czy nie?
30:03Takie pytania pozwalały Goeringowi
30:05Opisywać kwestie, które doskonale znał
30:08A Jackson nie potrafił podważyć
30:11Większości jego stwierdzeń
30:22Jackson się denerwował
30:25Prosił sędziów o pomoc
30:27Czuję, że Stany Zjednoczone
30:30Pozbawia się szansy
30:31Na skuteczne przesłuchanie
30:37Jackson ponaglał Trybunał
30:39Żeby zmusił świadka
30:40Do odpowiedzi tak lub nie
30:42I przerywał jego monologii
30:45Ale Trybunał na to pozwalał
30:47W Europie tak traktuje się świadków
30:50Mogą wyjaśnić
30:53Swój punkt widzenia
30:56W końcu Trybunał wybrał
30:58Salomonowe rozwiązanie
31:00I pozwolił Goeringowi mówić
31:09Jackson nie tylko nie przyłapał
31:11Goeringa na kłamstwie
31:12Pozwolił mu na przedstawienie
31:15Jego perspektywy
31:17Po dwóch i pół dniach
31:19Goering panował nad procesem
31:27Wtedy przesłuchanie
31:28Przejął brytyjski zastępca
31:30Głównego oskarżyciela
31:31Sir David Maxwell Five
31:33Był doświadczonym adwokatem
31:35A jego zespół był świetnie przygotowany
31:37Kiedy pisał to z ramienia
31:40Pańskiego Wydziału Medycznego
31:42Była to tylko figura retoryczna?
31:44Nie przekazywał pańskich podziękowań
31:46Dla Himmlera?
31:53Nagle Goering
31:55Który w czasie przesłuchania
31:56Jacksona dosłownie brylował
31:58Traci pewność siebie
31:59I ewidentnie się denerwuje
32:11Goeringa przesłuchali też
32:13Oskarżyciele
32:14Francuscy i Sowieccy
32:15Rosjanie zaatakowali go
32:17Jak pancerna kolumna
32:21Goering to wytrzymał
32:23Ale Sowieci wykazali
32:25Że był zaangażowany
32:26W inwazję na ZSRR
32:27I eksploatację jego zasobów
32:31Goering pokonał Jacksona
32:34Ale było to
32:35Pyrrusowe zwycięstwo
32:39Inny oskarżony
32:41Arthur Zeiss Inquart
32:44Powiedział
32:45Całe to gadanie
32:46Nie wyjdzie mu na dobre
32:50Wszystko było jasne
32:56Po wystąpieniach obrony
32:58Świat niecierpliwie czekał
33:00Na werdykt
33:01Sędziowie rozważali go
33:02Przez kolejny miesiąc
33:1130 września 1946
33:14Werdykt odczytali
33:17Wszyscy cztery
33:17Jeden po drugim
33:19Ku zaskoczeniu wielu
33:22Trzeje oskarżeni
33:23Zostali uniewinnieni
33:24Sowieci byli wściekli
33:26Amerykanie chcieli
33:30Udowodnić winę
33:31Nie ją pokazać
33:33Sąd stwierdził
33:34Że ci ludzie
33:35Mogą być winni
33:36Ale nie ma wystarczających
33:37Dowodów ich winy
33:39Żeby ich skazać
33:44Jedno z podstawowych pytań
33:47O Norymberge brzmi
33:48To był uczciwy proces
33:50Czy raczej
33:51Niezwykle sformalizowany
33:53Lynch
33:55Proces
33:57Proces gdzie oskarżenie
33:58Nie może przegrać
33:59To żaden proces
34:00W tym postępowaniu
34:02Kilka kwestii przegrało
34:07Trybunał uznaje
34:08Oskarżonego Streichera
34:09Za niewinnego
34:10Zarzutu pierwszego
34:11Ale winnego
34:12Zarzutu czwartego
34:13Kiedy przyszedł czas
34:16Na odczytanie wyroków
34:17Oskarżeni
34:18Wchodzili pojedynczo
34:19A potem ich wyprowadzano
34:21Niemal wszyscy
34:22Zachowali godność
34:28Z 22 oskarżonych
34:3112 skazano na śmierć
34:333 uniewinniono
34:34A 7 skazano na dożywocie
34:36Lub inne wyroki więzienia
34:39Wynik tego słynnego procesu
34:42Był bardzo zróżnicowany
34:50Skazani na śmierć
34:51To Gering, Frank
34:53Frick
34:55Jodl
34:57Kaltenbrunner
34:59Keitel
35:00Von Ribbentrop
35:02Rosenberg
35:04Saukel
35:06Seisinkwart
35:08I Streicher
35:09Deniz
35:11Schperr
35:12Von Neurath
35:13I von Schirach
35:15Dostali od 10 do 20 lat więzienia
35:20A Funk
35:21Reder
35:22I Hess
35:22Dożywocie
35:27Von Pappen
35:29Schacht
35:29I Fritsche
35:31Zostali uniewinnieni
35:37Ten zróżnicowany osąd
35:40Mnie cieszy
35:41Bo dowodzi
35:41Do mniemania niewinności
35:50Kiedy odczytywano
35:52Jego wyrok
35:53Hess się chwiał
35:54Wywracał oczami
35:55I wyglądał
35:56Jakby nic nie słyszał
35:59Fakt, że część oskarżonych uniewinniono
36:02Część dostała łagodniejsze wyroki
36:04I nie wszystkich skazano na śmierć
36:06Dowodzi, że rzeczywiście szukano sprawiedliwości
36:10Nie zemsty
36:18Wyroki z Norymbergi budzą kontrowersje do dziś
36:22Göring był winny potwornych zbrodni
36:26Ale z innymi było inaczej
36:30Gdyby generała Jodla sądził inny sąd niż norymberski
36:35Pewnie dostałby kilka lat więzienia
36:43Juliusz Schreicher i Hans Frische
36:46Robili w zasadzie to samo
36:48Jeden wydawał gazetę
36:49Drugi występował w radiu
36:50Jednego skazano na śmierć
36:52Drugiego uniewinniono
36:54Albert Speer
36:55Dostał 20 lat więzienia
36:58Był ważną postacią nazistowskich władz
37:01I na pewno wiele wiedział o obozach zagłady
37:09Wynik procesu był krytykowany
37:11Mimo, że motywy Trybunału uznano za sprawiedliwe
37:15Skazani nie mieli prawa do apelacji
37:17A sędziowie nie byli jednomyślni
37:23Na rozkaz Moskwy
37:24Sowiecki sędzia wydał zdanie odrębne
37:27Pisząc, że wszyscy skazani powinni być uznani za winnych
37:31A Hess powinien zostać stracony
37:34W nocy przed wykonaniem wyroków śmierci
37:38Herman Goering otruł się cyjankiem
37:41Reszta została powieszona
37:4216 października 1946
37:47Proces norymberski trwał 10 miesięcy
37:57Ustanowił nowe zasady prawne i precedensy
38:00Które wpłynęły na późniejsze procesy
38:02Mimo jego wad uznano go za sukces
38:12W Tokio alianci mieli trudniej
38:15Oskarżeni mieli japońskich i alianckich obrońców
38:19Którzy wysunęli argument użyty także w Norymberdze
38:22Nikogo nie można karać za czyn
38:25Który w trakcie popełniania
38:27Nie był przestępstwem
38:28Dotyczy to chociażby wojny agresywnej
38:43W kwestii zbrodni przeciwko pokojowi
38:47Obrona podkreślała, że przed, w czasie
38:50I tuż po II wojnie światowej
38:52Takie przestępstwo nie istniało
38:58Obrona wskazywała też na hipokryzję procesu
39:01Japonia zajęła dużą część Azji
39:04Ale to samo robiły kraje
39:06Których sędziowie zasiadali w trybunale
39:11Poza tym jeśli japońskie masakry cywili
39:14Były zbrodniami przeciwko ludzkości
39:16To jak nazwać zrzucenie bomb atomowych
39:20Na Hiroshima i Nagasaki
39:22Obrońcy podkreślali, że oskarżenie
39:25Nie powiązało zbrodni z konkretnymi osobami
39:30W Norymberdze sędziowie byli niemal jednomyślni
39:3311 sędziów Trybunału Tokijskiego
39:36Dzieliło niemal wszystko
39:43Sędziowie podzielili się na trzy grupy
39:48Przewodniczący Sir William Webb
39:50Starał się jednoczyć kolegów
39:52Ale walczył z dwoma frakcjami
39:56Jedna złożona z sędziów z Francji, Indii i Holandii
40:00Uważała, że Trybunał jest nielegalny
40:03Bo nie ma precedensu
40:06Sędziowie z Wielkiej Brytanii, Kanady i Nowej Zelandii
40:10Byli zdani, że wszystkich podsądnych
40:12Należy skazać, by uniknąć
40:14Podobnych zbrodni w przyszłości
40:17Te spory miały wpływ na cały proces
40:26Kiedy odczytywano im werdykty
40:28Większość oskarżonych
40:30Nie wiedziała, dlaczego zostali skazani
40:32I na jakiej podstawie prawnej
40:41Żaden z sędziów wydających opinię
40:43Nie zastanawiał się, jak wygląda sprawa
40:46Oskarżonego X czy Y
40:48Co pokazują dowody prokuratury
40:50Co wykazała obrona
40:52I czy wywołała uzasadnione wątpliwości
41:00O wszystkim decydowała polityka
41:07To właśnie przez te błędy i wypaczenia
41:11Proces spotkał się z ogromną krytyką
41:21Sędziowie z Francji, Holandii i Indii
41:23Wyrazili zdanie odrębne
41:27Francuz Henri Bernard
41:29Uważał, że brak oskarżenia Hirohito
41:32Delegalizuje Trybunał
41:35Holender Bert Rowling
41:37Był wstrząśnięty alianckimi nalotami na Japonię
41:42To straszne, że byliśmy tam, żeby określić zasady wojny
41:47A każdego dnia je gwałciliśmy
41:50Napisał
41:55Najbardziej kontrowersyjne było zdanie indyjskiego sędziego
41:59Rabha Binoda Pala
42:03W czasie procesu Indie zrywały z zależnością od Wielkiej Brytanii
42:08W powojennym świecie wiele kolonii pragnęło niepodległości
42:11Pall pytał, jak kraje kolonialne, jak Brytania, Francja, Holandia czy USA
42:17Mogą potępiać Japonię za to, co same robiły
42:30Jego opinia
42:31To w zasadzie analiza przedwojennego porządku świata
42:35I prawa międzynarodowego
42:37Tworzonego przez zachodnie mocarstwa
42:42Doszedł do dziwacznego wniosku, że każdy japoński oskarżony
42:46Powinien zostać uniewinniony
42:48A sądzeni powinni być Brytyjczycy i Amerykanie
42:52To było oświadczenie polityczne, nieprawne
42:584 listopada 1948
43:01Webb zaczął odczytywać werdykt
43:05Zajęło mu to tydzień
43:06Pozostało 25 oskarżonych
43:10Dwóch zmarło z przyczyn naturalnych w trakcie procesu
43:13Wszystkich uznano za winnych przynajmniej jednego zarzutu
43:18Jak w Norymberdze, każdy usłyszał wyrok w pojedynkę
43:22Siedmiu, w tym Todzio, skazano na śmierć przez powieszenie
43:30Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu
43:33Skazuje pana na śmierć
43:41Reszta, z wyjątkiem dwóch skazanych na mniejsze kary
43:45Usłyszała wyrok dożywocie
43:48Jednym z tej dwójki był były minister spraw zagranicznych
43:52Sidenori Togo
43:54Skazano go na 20 lat więzienia
43:56Ale w 1950 zmarł
43:58Siedmiu skazanych na śmierć powieszono 23 grudnia 1948
44:05Rozdźwięki między sędziami oraz brak dowodów
44:08Umniejszyły wpływ Trybunału Tokijskiego na opinię publiczną
44:12Werdykty i wyroki budziły wątpliwości
44:15Skazywano podłoże polityczne
44:17Sytuacja nie zmieniła się do dziś
44:22Historia lepiej postrzega Norymbergę
44:25Tam sędziowie byli jednomyślni
44:27A wyroki głębiej przemyślane
44:29Po procesie przeprowadzona w Niemczech
44:31Sąda wykazała, że większość ludzi uznaje wyroki za sprawiedliwe
44:36Ponad 80% Niemców popierała orzeczenia
44:43Bo brakowało im żywności
44:44Szukali krewnych i odbudowywali kraj
44:51Winnymi tego było 22 sądzonych w Norymberdze
45:00Ale w Japonii zdania były podzielone
45:07Jedni myśleli, że to wielka szansa
45:09Na wprowadzenie demokracji i rządów prawa
45:13Inni uważali, że proces został narzucony przez zwycięzców
45:17I miał niewiele wspólnego z prawem
45:29Pomijając kwestie legalności
45:31Wielu Japończyków sądziło, że moralne znaczenie Trybunału Tokijskiego
45:35Podkopywał ogrom hipokryzji
45:41Krytyka sprawiedliwości zwycięzców
45:44Była w Tokio tak wyraźna
45:46Bo wojnę zakończyły amerykańskie bomby atomowe
45:55Fakt, że zwycięzcy sądzili pokonanych
45:58Odmawiając im prawa osądzenia siebie
46:01Był co najmniej problematyczny
46:09Kiedy w 1952 amerykańskie wojska opuściły Japonię
46:15Kraj zarała fala współczucia dla skazanych
46:19Widziano w nich nie zbrodniarzy, a ofiary
46:22Nadal żyjący wyszli z więzienia
46:27To określiło sposób, w jaki nowe pokolenia Japończyków postrzegały wojnę
46:39Goniąc za sprawiedliwością
46:42Odpowiedzialni za procesy w Norymberdze i Tokio
46:45Byli bardzo ambitni
46:46Choć popełniali błędy
46:48Pragnęli narzucić wojnie prawo i porządek
46:57Proces norymberski słynie z tego, że stanowił eksperyment
47:04Zajął się kwestią sprawiedliwości wstecznej i wykazał, że nie w tym rzecz
47:10Pokazał, że wojnę napastnicza nie w samoobronie
47:14To zbrodnia, za którą można ścigać i karać
47:18Oraz, że określone zachowania są złe i sprawcy będą za nie odpowiadać
47:36Prawnicy nadal dyskutują, czy wsteczne wykorzystanie prawa w Norymberdze i Tokio było sprawiedliwe
47:42Pytają, czy zanim zostanie użyte, międzynarodowe prawo nie powinno zostać ustanowione
47:49To jednoznaczny krok w dobrym kierunku
47:55Amerykański sędzia Francis Biddle przyznał, że procesy nie mogą zapobiec wojnie
48:01Ale człowiek lepiej uczy się nią gardzić
48:05Kiedy, jak tutaj, jej koszmar jest omawiany dzień za dniem
48:11Dodał też
48:12Kiedyś agresywna wojna była romantyczna, teraz jest zbrodnicza
48:17Norymberga określiła podstawowe przestępstwa w prawie międzynarodowym
48:24Agresywna wojna to zbrodnia
48:27Tak jak mordowanie jeńców i cywilów, nawet własnych
48:38Dzisiaj to fundament międzynarodowego prawa
48:46Choć dziedzictwo procesu tokijskiego jest bardziej kontrowersyjne
48:51On także przyczynił się do zmian w międzynarodowym prawie karnym
48:54Oba procesy pokazały, co się dzieje, kiedy społeczność międzynarodowa
49:00Wspólnie chce ukarać zbrodniarzy wojennych
49:05Ale pokazały też, jak szybko polityka może przesłonić sprawiedliwość
49:14Kiedy dawni sojusznicy pogrążali się w zimnej wojnie
49:18Fakt ten stał się wyraźniejszy niż kiedykolwiek wcześniej
49:31Wersja polska