- 2 days ago
Category
馃摎
LearningTranscript
00:14Muzyka
00:16Ryzyko katastrofy samolotu jest jak jeden do miliona.
00:19Od ko艅ca lat 90. XX wieku wska藕nik wypadk贸w w lotnictwie utrzymuje si臋 na sta艂ym poziomie,
00:26cho膰 nat臋偶enie ruchu lotniczego stale ro艣nie.
00:32Nowoczesne samoloty komunikacyjne nale偶膮 do najbezpieczniejszych w historii.
00:37Jest to mo偶liwe, poniewa偶 ka偶da katastrofa staje si臋 lekcj膮 na przysz艂o艣膰.
00:46Oto historia katastrofy, kt贸rej przyczyny zosta艂y ca艂kowicie wyja艣nione.
00:50Wyci膮gni臋to z niej w艂a艣ciwe wnioski, lecz nie zastosowano ich w praktyce.
00:5814 marca 1980 roku.
01:02Kilka minut po 11.
01:03Samolot IU-62 Miko艂aj Kopernik, lot numer 007 z Nowego Jorku do Warszawy,
01:10znajduje si臋 17 kilometr贸w od lotniska Ok臋cie.
01:14Kapitan Pawe艂 Lipowczan i drugi pilot Tadeusz 艁uchocki rozpoczynaj膮 schodzenie do l膮dowania.
01:2170 sekund przed planowanym przyziemieniem kapitan zg艂asza kontroli zbli偶ania problem z podwoziem.
01:28Zgodnie z procedur膮 decyduje si臋 przerwa膰 podej艣cie.
01:31Jest to ostatni komunikat, jaki kontroler us艂ysza艂 od za艂ogi lotu numer 007.
01:57IU-62 o numerach rejestracyjnych Sierra Papalima Alfa Alfa,
02:02nosz膮cy imi臋 Miko艂aja Kopernika, by艂 pierwszym samolotem tego typu zakupionym przez lot.
02:08Rozbi艂 si臋 950 metr贸w od pasa startowego po 8-godzinnym locie z Nowego Jorku.
02:14Zgin臋艂o 77 pasa偶er贸w i 10 cz艂onk贸w za艂ogi.
02:19Ta katastrofa by艂a wtedy najwi臋ksz膮 tragedi膮 w historii polskiego lotnictwa.
02:25Samolot Alfa Alfa by艂 dum膮 lotu.
02:28Pierwszym transatlantyckim liniowcem, kt贸ry wszed艂 do s艂u偶by w polskich liniach lotniczych.
02:33Z zakupem tych samolot贸w otworzy艂y si臋 olbrzymie mo偶liwo艣ci dla lotu.
02:40Lot z takiego przedsi臋biorstwa za艣ciankowego po prostu wyszed艂 w szeroki 艣wiat.
02:45Przed tym samoloty lotu lata艂y tylko po Europie.
02:50Lot 艂膮czy zach贸d ze wschodem.
02:53W latach 50. podstawowymi samolotami eksploatowanymi w locie na liniach zagranicznych
02:58by艂y I艂y-14 i ameryka艅skie Convery CV-240.
03:04Wyposa偶one w tradycyjne silniki t艂okowe lata艂y na dystansach na og贸艂 nieprzekraczaj膮cych tysi膮ca kilometr贸w.
03:13Lot stara艂 si臋, 偶eby uzyska膰 od producenta radzieckiego
03:18I艂y-62, 偶eby m贸c lata膰 do Ameryki.
03:23Do tej pory najwi臋kszym samolotem, kt贸ry by艂 eksploatowany w locie,
03:29to by艂 samolot typu I艂-18.
03:32Pa艅stwo pozwol膮 zaprezentowa膰 I艂-18.
03:34I艂y-18 by艂y pierwszymi samolotami turbo艣mig艂owymi w polskim lotnictwie cywilnym.
03:41Zosta艂y zakupione na pocz膮tku lat 60.
03:43Lata艂y na dalekich trasach europejskich, takich jak linia Warszawa-Madryt czy Warszawa-Moskwa.
03:49By艂y to samoloty niezawodne i lubiane przez za艂ogi.
03:53Wci膮偶 jednak nie pozwala艂y obs艂ugiwa膰 tras mi臋dzykontynentalnych.
04:00Pierwszym I艂em-62 to by艂 samolot o znakach rejestracyjnych LAA,
04:08czyli Lima Alpha Alpha i nazwany zosta艂 Miko艂aj Kopernik.
04:14Lipowczana zna艂em, 偶e by艂 bardzo dobrym pilotem.
04:19I ja pami臋tam, 偶e w momencie, kiedy on si臋 szykowa艂 do lotu,
04:25ja mia艂em dy偶ur.
04:27Ja mia艂em dy偶ur i pami臋tam, on lubi艂 zawsze gra膰 w szachy na sali pilot贸w.
04:33I ja pami臋tam jaki艣, nie wiem, impuls wewn臋trzny.
04:38Nakazywa艂 mi przygl膮da膰 si臋 twarzy Paw艂a.
04:43Tak偶e ja widz臋 do tej pory jego twarz.
04:47Wyja艣nienie przyczyn katastrofy Kopernika jest zas艂ug膮 polskich specjalist贸w,
04:52kt贸rzy przeforsowali swoj膮 interpretacj臋 zdarze艅 mimo przeszk贸d ze strony Rosjan.
04:58Dzi臋ki ich pracy mo偶liwe by艂o dotarcie do prawdy, kt贸r膮 znamy dzisiaj.
05:1113 marca 1980 roku w godzinach popo艂udniowych
05:16Miko艂aj Kopernik wyl膮dowa艂 na lotnisku Kennedy'ego w Nowym Jorku.
05:20Samolot odlatywa艂 chyba do Warszawy po jakich艣 czterech godzinach od przylotu,
05:25tak偶e jeszcze z za艂og膮, kt贸ra p贸藕niej lecia艂a do Warszawy,
05:29no i zgin臋艂a w czasie podej艣cia do l膮dowania.
05:33Widzieli艣my si臋.
05:35Samolot trafi艂 pod opiek臋 polskich mechanik贸w naziemnych,
05:38kt贸rzy przygotowali maszyn臋 do lotu powrotnego.
05:41Za艂oga kapitana Smolicza nie zg艂osi艂a 偶adnych wi臋kszych usterek.
05:46Tak偶e ja wykona艂em ostatnie unane l膮dowanie na tym samolocie.
05:53Powr贸t Transatlantyka zaplanowano na 19 tego samego dnia.
05:57Z powodu intensywnych opad贸w 艣niegu nad Nowym Jorkiem
06:00wylot op贸藕ni艂 si臋 o dwie godziny.
06:0377 pasa偶er贸w poproszono na pok艂ad.
06:06Ponad po艂owa miejsc w samolocie jest pusta.
06:09Pasa偶erami s膮 g艂贸wnie obywatele polscy.
06:12Do Warszawy z turn臋 po Stanach Zjednoczonych
06:14wraca znana piosenkarka Anna Jantar-Kukulska.
06:18W艣r贸d cudzoziemc贸w wyr贸偶nia si臋 22-osobowa amatorska
06:21reprezentacja Stan贸w Zjednoczonych w boksie.
06:24Sportowcy lec膮 na zawody do Polski.
06:27O godzinie 21.16 lot numer 007 otrzymuje zgod臋 na start.
06:33Za sterami kapitan Pawe艂 Lipowczan, do艣wiadczony 46-letni pilot.
06:38W locie od 15 lat og贸艂em wylata艂 8 770 godzin, z czego po艂ow臋 na I艂ach 62.
06:46Zna te maszyny jak w艂asn膮 kiesze艅.
06:49By艂 to bardzo du偶ej klasy pilot.
06:53Wcze艣niej skoczyk do艣wiadczalny.
06:56Wcze艣niej pilot w aeroklubie warszawskim.
07:00To by艂 jeden z elity pilot贸w w polskich liniach lotniczych lot.
07:05To by艂 bardzo dobry pilot, rozs膮dny, spokojny, opanowany.
07:12Drugi pilot, Tadeusz 艁ochocki, ma nie mniejsze do艣wiadczenie.
07:17Na I艂ach 62 wylata艂 ponad 1800 godzin.
07:20Leci z nimi mechanik pok艂adowy Jan 艁ubniewski.
07:24By艂 on du偶ej klasy fachowcem.
07:26Do wszystkich jakichkolwiek sytuacji, powiedzmy, awaryjnych w locie,
07:30zachowywa艂 si臋 spokojnie, normalnie, bez problemu.
07:34Ci ludzie nie pierwszy raz pracuj膮 razem.
07:38Tworz膮 sta艂膮 za艂og臋 i lataj膮 w tym samym sk艂adzie
07:40na wielu trasach obs艂ugiwanych przez 62.
07:44Jednego z nich nie ma na pok艂adzie.
07:46Radiooperatora Adama Stankiewicza.
07:49Nie m贸g艂 lecie膰.
07:50Zmieni艂 go kolega Stefan W膮siewicz.
07:53Po rezygnacji z wa偶nego powodu przez radiooperatora
07:57polecia艂 za niego.
08:00No i niestety by艂 to jego ostatni lot w 偶yciu.
08:06Kapitan pocz膮tkowo prowadzi samolot wzd艂u偶 wybrze偶a w stron臋 granicy kanadyjskiej.
08:12Na wysoko艣ci Nowej Funlandii otrzymuje tzw. Oceanic Clearance
08:15od kontroli obszar贸w Gander
08:17i kieruje si臋 na p贸艂nocny Atlantyk.
08:20Lot przebiega bez 偶adnych problem贸w.
08:24Po nocnych przelotach nad oceanem
08:27艢wit zastaje pilot贸w mniej wi臋cej nad Szkocj膮.
08:30Wschodz膮ce s艂o艅ce 艣wieci wtedy za艂odze prosto w twarz.
08:33Po mini臋ciu Danii samolot wchodzi w polsk膮 przestrze艅 powietrzn膮
08:37za Bornholmem.
08:39O godzinie 10.35 czasu warszawskiego
08:42za艂oga zg艂asza mini臋cie polskiego brzegu w rejonie Dar艂owa.
08:46Po 10.58 lot 007 przechodzi na 艂膮czno艣膰 kontroli
08:50zbli偶ania lotniska w Warszawie
08:52i rozpoczyna schodzenie do l膮dowania wprost z trasy
08:55z kierunku p贸艂nocno-zachodniego na pas 1.5.
09:00Mechanik zmniejsza ci膮g we wszystkich czterech silnikach.
09:04Trudno艣ci z l膮dowaniem samolotu Alfa-Alfa, czyli Kopernika
09:09zacz臋艂y si臋 w momencie wypuszczenia podwozia samolotu.
09:13O godzinie 11.13 i 54 sekundy
09:17kapitan zg艂asza k艂opoty z sygnalizacj膮 podwozia,
09:21prosi wi臋c ziemi臋 o zgod臋 na przerwanie podej艣cia.
09:25Mechanik zwi臋ksza ci膮g silnik贸w do mocy startowej,
09:28a pilot 艣ci膮ga sterownic臋 do siebie i unosi samolot.
09:43KONIEC
09:5126 sekund p贸藕niej Miko艂aj Kopernik uderza w zamarzni臋t膮 fos臋 fortu
09:56w pobli偶u ruchliwej Alei Krakowskiej, 950 metr贸w przed progiem pasa 1.5.
10:09My艣my byli jako pierwsi, weszli艣my na miejsce katastrofy.
10:13Wprawdzie fort by艂 strze偶ony przez wojsko, ale przez wartownik贸w wojskowych,
10:17ale oni byli w totalnym szoku, w og贸le nie zapanowali na t膮 sytuacj臋.
10:20My艣my zacz臋li robi膰 zdj臋cia, zbiera膰 relacje 艣wiadk贸w.
10:24No i w tym momencie po jakiej艣 p贸艂 godzinie przyjecha艂o ZOMO
10:27i wszystkich po prostu brutalnie samt膮d usun臋艂o.
10:31Co ciekawe, ja mia艂em zdj臋cia, bo te偶 mia艂em aparat,
10:35jedyne zdj臋cia, jakie poza oficjalnym obiegiem tam powsta艂y.
10:39Mia艂em relacje, nic z tego si臋 nast臋pnego dnia w gazesie nie ukaza艂o.
10:43Gdy za艂oga samolotu nie ma pewno艣ci, czy podwozie zosta艂o wypuszczone,
10:47przechodzi na tak zwany drugi kr膮g,
10:49czyli wykonuje dodatkow膮 rund臋 wok贸艂 lotniska.
10:52W贸wczas mechanik sprawdza albo przyciskiem kontrolnym,
10:58je艣li zapalaj膮 si臋 wszystkie lampki,
11:01to znaczy przyczyna jest inna ni偶 przepalenie 偶ar贸wki.
11:04Je偶eli przepalona 偶ar贸wka, to j膮 w mi臋dzyczasie wymienia szybciutko.
11:08Je艣li bezpiecznik, to po prostu w艂膮cza ten bezpiecznik.
11:12Jest bardzo wa偶n膮 spraw膮, 偶eby jednak by艂a ta sygnalizacja
11:16przy pomocy zielonej lampki,
11:19bo wtedy to podwozie nie do艣膰, 偶e jest wypuszczone,
11:23to jest jeszcze zapi臋te na zamki,
11:27uniemo偶liwiaj膮ce z艂o偶enie si臋 podwozia podczas l膮dowania.
11:31To odej艣cie na drugi kr膮g jest w zasadzie nad pasem.
11:34I przelatuj膮c nad pasem,
11:37zwierzy przy pomocy lornetek
11:39dodatkowo sprawdzaj膮,
11:41czy to podwozie wysz艂o, czy nie wysz艂o.
11:45Samolot musi nabra膰 pr臋dko艣ci, by si臋 wznie艣膰.
11:47Do l膮dowania podchodzi si臋 na ma艂ym gazie,
11:50wi臋c mechanik musi natychmiast zwi臋kszy膰 obroty silnik贸w.
11:53Po wej艣ciu silnik贸w na pe艂n膮 moc
11:57nast臋puje jeszcze moment,
11:59samolot jeszcze przepada.
12:01Ten moment akceleracji to jest ten czas
12:03od momentu prze艂o偶enia d藕wigni gazu na pe艂n膮 moc
12:08do uzyskania przez silniki tej pe艂nej mocy.
12:11I ten moment akceleracji trwa
12:13przyk艂adowo od 8 do 10 sekund.
12:17To jest dosy膰 d艂ugi czas.
12:19Znaleziony na miejscu katastrofy panel
12:21z d藕wigniami sterowania silnikami
12:23powiedzia艂 wiele o ostatnich 26 sekundach lotu 007.
12:28Dwie z czterech d藕wigni by艂y zablokowane na poziomie stop.
12:32Za艂oga mog艂a wi臋c celowo wy艂膮czy膰 dwa silniki.
12:39Rejestrator parametr贸w lotu Kopernika
12:42mia艂 niesprawny zasilacz.
12:44Usterka ta istnia艂a ju偶 w poprzednich lotach.
12:47Czarna skrzynka zapisywa艂a jedynie pr臋dko艣ci obrotowe
12:50czterech silnik贸w i czas lotu.
12:52Nie by艂o zapisu pr臋dko艣ci samolotu,
12:54aktualnej wysoko艣ci i kursu.
12:57Jakby tego by艂o ma艂o na 26 sekund
13:00przed zderzeniem z ziemi膮,
13:01ca艂kowicie usta艂a rejestracja parametr贸w pracy dw贸ch prawych silnik贸w
13:04numer 3 i numer 4.
13:07Magnetofony pok艂adowe nagrywaj膮ce rozmowy w kabinie pilot贸w
13:10r贸wnie偶 przerwa艂y zapis 26 sekund przed katastrof膮.
13:16Profesor Jerzy Maryniak z Politechniki Warszawskiej
13:19zrekonstruowa艂 przebieg ostatnich chwil lotu 007
13:23i spos贸b w jaki samolot uderzy艂 w fos臋 fortu Ok臋cie.
13:26Samolot nosem wpad艂 do zamarzni臋tej fosy.
13:32Tak偶e po prostu kad艂ub to by艂 pod k膮tem rz臋du 13 stopni.
13:36Tak偶e kad艂ub rykoszetowa艂.
13:38Stopniowo 艂ama艂 si臋 i lecia艂 na teren fortu.
13:43Tak偶e ponad 200 metr贸w elementy lecia艂y.
13:46Zosta艂o mi przydzielone zadanie
13:49jako takiego nieformalnego szefa demonta偶u silnik贸w.
13:53Wrzuci艂o mi si臋 w oczy to, 偶e jeden z tych silnik贸w,
13:57w艂a艣nie silnik numer dwa, przykad艂ubowy, lewy,
14:02by艂 wr臋cz z艂amany.
14:04Ca艂y kad艂ub spr臋偶arki by艂 oddzielony od pozosta艂ej cz臋艣ci silnika
14:09i jedynie po艂膮czenia tych dw贸ch cz臋艣ci,
14:15no bo d藕wig wyci膮gn膮艂 go niby jako jeden zesp贸艂,
14:20by艂y to po prostu resztki uk艂adu paliwowego, olejowego,
14:26te zewn臋trzne rurki, kt贸re dostarczaj膮 normalnie przy pracy silnika
14:31na wszystkie ciecze robocze.
14:33I w przypadku tej katastrofy
14:37kad艂ub turbiny praktycznie prawie nie istnia艂.
14:40Sprawa o tyle by艂a mniej skomplikowana i taka jasna,
14:44偶e by艂o ju偶 wiadomo, 偶e co艣 si臋 sta艂o ze sprz臋tem.
14:48Samoloty Iu-62 wyposa偶one by艂y w cztery silniki NK-8
14:53zaprojektowane w biurze konstrukcyjnym
14:55Miko艂aja Dmitrijewicza-Kuzniecowa.
14:58Turbina niskiego ci艣nienia w tych silnikach by艂a dwustopniowa.
15:02Sk艂ada艂a si臋 z dw贸ch dysk贸w.
15:04Na miejscu katastrofy Kopernika
15:06brakowa艂o dysku drugiego stopnia
15:08turbiny niskiego ci艣nienia z silnika numer dwa.
15:12Zniszczony dysk turbiny znaleziono dwa kilometry
15:14przed miejscem katastrofy.
15:16Elementy dysku rozrzucone by艂y w promieniu oko艂o kilometra
15:19w poprzek toru lotu samolotu.
15:21艁opatki turbiny by艂y wy艂amane.
15:24Dysk p臋k艂 na trzy niemal r贸wne cz臋艣ci,
15:26mniej wi臋cej co 120 stopni.
15:29Taki spos贸b zniszczenia wskazywa艂 na rozerwanie dysku
15:33si艂ami od艣rodkowymi.
15:35呕eby wykona膰 ten przelot nad lotniskiem
15:38trzeba by艂o zwi臋kszy膰 moc silnik贸w,
15:41gdy偶 samolot podchodz膮c do l膮dowania
15:43zmniejsza moc i leci na tych ni偶szych zakresach pracy.
15:47Nast膮pi艂o rozkr臋cenie turbiny niskiego ci艣nienia
15:52do pr臋dko艣ci obrotowej oko艂o 130%.
15:54To jest pr臋dko艣膰 obrotowej, przy kt贸rej
15:57nast膮puje rozerwanie tarczy turbiny.
16:02I tak w istocie si臋 sta艂o.
16:04Jak dosz艂o do tego, 偶e turbina rozkr臋ci艂a si臋
16:06do takich obrot贸w?
16:07Stwierdzili艣my, 偶e zniszczenie tarczy turbiny
16:13nie by艂o pierwotn膮 przyczyn膮 zniszczenia silnika.
16:16呕e trzeba szuka膰 dalej.
16:18Drog膮 kolejnych demonta偶y i eliminacji
16:21wyci膮gni臋to wa艂, kt贸ry okaza艂 si臋 by膰 urwany.
16:26To by艂 wa艂 g艂贸wny, kt贸ry 艂膮czy艂 turbin臋 ze spr臋偶ark膮.
16:34W silniku odrzutowym turbina nap臋dza spr臋偶ark臋
16:37poprzez wsp贸lny wa艂, kt贸ry 艂膮czy te obie skrajne cz臋艣ci silnika.
16:41P臋kni臋cie wa艂u niskiego ci艣nienia
16:43by艂o bardzo charakterystyczne.
16:45Stwierdzili艣my, 偶e z艂om, czyli to p臋kni臋cie wa艂u
16:50jest o charakterze zm臋czeniowym.
16:53To znaczy, 偶e to p臋kni臋cie powstawa艂o
16:56w d艂ugim okresie czasu, przy bardzo niskich obci膮偶eniach.
17:00Ostatnie etapy, kilka ostatnich lot贸w
17:05odbi艂o si臋 na tym z艂omie bardzo wyra藕nie
17:07w postaci takich muszelek,
17:10kt贸re s膮 艂atwo dostrzegalne na zdj臋ciu.
17:13Te muszelkowe 艣lady m贸wi膮 o tym,
17:16jak powoli rozwija艂o si臋 przy kolejnych lotach.
17:19Rozwija艂o si臋 p臋kni臋cie.
17:21P臋kre艣cie powstawa艂o na wskro艣.
17:23Na wewn臋trznej powierzchni z dw贸ch ognisk
17:26rozwija艂o si臋 to p臋kni臋cie.
17:27P臋kni臋cie zm臋czeniowe osi膮gn臋艂o prawie 50% przekroju
17:32poprzecznego wa艂u i nast膮pi艂o do艂amanie.
17:36W ostatnich lotach to p臋kni臋cie przyrasta艂o powiedzmy
17:3910 mm, 5 mm.
17:42Im bli偶ej ko艅cowego stadium p臋kania,
17:45tym te skoki w czasie jednego lotu by艂y wi臋ksze,
17:48czyli mo偶na by艂o poniek膮d odczytywa膰 histori臋
17:52ostatnich lot贸w samolotu.
17:53Spr臋偶arka odbiera cz臋艣膰 mocy wytwarzanej przez turbin臋.
17:57W momencie p臋kni臋cia wa艂u dosz艂o do wysprz臋glenia turbiny,
18:01kt贸ra w czasie oko艂o 1,1 sekundy
18:03rozkr臋ci艂a si臋 do obrot贸w nadkrytycznych
18:06i uleg艂a rozerwaniu.
18:08I wtedy spr臋偶arka przestaje pracowa膰,
18:14no bo nie ma nap臋du.
18:15A z kolei turbina uwolniona do obci膮偶enia spr臋偶arki
18:21rozkr臋ca si臋.
18:22Przypomina艂o to eksplozj臋.
18:28Ka偶da z trzech cz臋艣ci tarczy turbiny
18:31osi膮gn臋艂a pr臋dko艣膰 200 metr贸w na sekund臋
18:34i wiruj膮c z szybko艣ci膮 7400 obrot贸w na minut臋
18:38zosta艂a wyrzucona na zewn膮trz silnika.
18:42W momencie, kiedy nast臋puje rozerwanie tarczy,
18:46uwolnione fragmenty tarczy turbiny
18:50osi膮gaj膮 pr臋dko艣膰 pocisku
18:55przy strzale z armaty przeciwpancernej.
18:57Jest to pr臋dko艣膰 rz臋du kilkuset metr贸w na sekund臋.
19:00Pierwszy segment rozerwanej turbiny
19:03przebi艂 gondol臋 silnika
19:04w rejonie tylnej belki zawieszenia silnik贸w,
19:07nie powoduj膮c istotnych uszkodze艅.
19:08艢lad uderzenia drugiego elementu dysku
19:11znaleziono na kad艂ubie turbiny
19:12s膮siedniego silnika numer 1.
19:14Trzeci segment przeszed艂 na wylot
19:16przez kad艂ub samolotu
19:17i uderzy艂 w silnik numer 3.
19:2026 sekund przed zderzeniem z ziemi膮
19:23piloci praktycznie utracili
19:25trzy z czterech silnik贸w.
19:27Silniki IWA 62
19:28s膮 zabudowane w cz臋艣ci ogonowej,
19:31po dwa w po艂膮czonych gondolach
19:33z ka偶dej strony kad艂uba.
19:35Umieszczenie silnik贸w na kad艂ubie
19:37zamiast pod skrzyd艂ami
19:38by艂o zgodne z tendencj膮
19:40panuj膮c膮 w przemy艣le lotniczym
19:41na pocz膮tku lat 60.
19:43Zwykle jednak samoloty
19:45z takim uk艂adem mia艂y
19:46dwa lub maksymalnie trzy silniki.
19:48Jedynym samolotem czterosilnikowym
19:50w tym towarzystwie,
19:52opr贸cz IWA 62,
19:53by艂 brytyjski Vickers VC-10.
19:56Rozmieszczenie silnik贸w parami
19:58we wsp贸lnych gondolach
19:59mia艂o powa偶ny mankament.
20:01Uszkodzenie jednego z silnik贸w
20:03prawie na pewno oznacza艂o
20:05tak偶e awari臋 s膮siedniego.
20:06Prototyp VC-10
20:08zosta艂 oblatany
20:09zaledwie rok
20:10przed pierwszym lotem
20:11odrzutowca zaprojektowanego
20:12w biurze Iliuszyna.
20:14Oba samoloty by艂y
20:15podobne do tego stopnia,
20:16偶e podejrzewano Rosjan
20:17o wykradzenie plan贸w
20:18konstrukcyjnych
20:19brytyjskiej maszyny.
20:24Taki samolot pasa偶erski
20:26na jednym silniku
20:27w takim stanie
20:28powinien lecie膰 jeszcze.
20:30Powinien si臋 utrzyma膰
20:32w powietrzu.
20:33Zniszczone silniki
20:35numer 2 i 3
20:36zosta艂y prawdopodobnie
20:37wy艂膮czone przez mechanika,
20:39o czym 艣wiadcz膮
20:40艣ci膮gni臋te d藕wignie sterowania.
20:42Silnik numer 1
20:43wykazywa艂 zak艂贸cenia w pracy.
20:46Mechanik m贸g艂 wi臋c
20:47zmniejszy膰 jego obroty.
20:49Silnik numer 4
20:50pracowa艂 normalnie.
20:52Mechanik ustawi艂 go
20:53na pe艂n膮 moc.
20:54Mimo to samolot zacz膮艂
20:55gwa艂townie traci膰 wysoko艣膰.
20:57Rosjanie twierdzili,
20:59偶e samolot jeszcze
21:00m贸g艂by si臋 utrzyma膰
21:01w locie poziomym
21:02na jednym silniku.
21:05Wtedy
21:05od strony
21:06znaczy dynamiki lotu
21:10za偶膮da艂em,
21:11偶eby podali
21:13charakterystyki silnika,
21:15skoro twierdzi,
21:16偶e na jednym
21:18silniku
21:19m贸g艂by si臋 utrzyma膰.
21:21Nic nie dostarczy艂.
21:24Kompletnie.
21:25Nic.
21:26Tak偶e to wszystko
21:27trzeba by艂o
21:27samemu przeliczy膰.
21:3414 marca 1980 roku
21:37w pobli偶u
21:38Alei Krakowskiej
21:38w Warszawie
21:39rozbi艂 si臋
21:40powracaj膮cy
21:41z Nowego Jorku
21:41samolot
21:42IU-62
21:43o numerze
21:44rejestracyjnym
21:45Sierra Papa
21:46Lima Alpha Alpha
21:47nosz膮cy imi臋
21:48Miko艂aja Kopernika.
21:50W katastrofie lotu
21:51007
21:52zgin臋li wszyscy
21:53pasa偶erowie
21:54i ca艂a za艂oga.
21:56Na 12 sekund
21:58przed zderzeniem z ziemi膮
21:59mechanik ponownie zwi臋kszy艂
22:01obroty silnika numer jeden,
22:02kt贸ry m贸g艂 wykazywa膰
22:03najmniejsze oznaki awarii.
22:05Za艂oga nie mog艂a jednak wiedzie膰,
22:07偶e uszkodzenia by艂y w rzeczywisto艣ci
22:09bardzo powa偶ne.
22:11Silnik wytwarza艂 zbyt ma艂y ci膮g.
22:13Faktycznie wi臋c samolot
22:14lecia艂 jedynie na silniku numer cztery.
22:18Piloci, kt贸rzy latali na I艂ach,
22:21jeden z nich,
22:22szef pilot贸w,
22:24doktor,
22:25kapitan,
22:26doktor
22:26Smolicz.
22:27Poprosi艂em,
22:28s艂uchaj Tomek,
22:29przywie藕 mi,
22:31popatrz na papiery
22:33moskiewskie,
22:34jak b臋dziesz tam w Rosji.
22:35Wystarczy,
22:36jak tylko
22:38narysujesz dwa punkty,
22:40podasz mi wielko艣ci
22:41i w jakiej siatce to jest zrobione
22:44i narysowane tylko
22:46krzywe.
22:47On to mnie to przywi贸z艂.
22:50I zreszt膮 potem,
22:51wed艂ug tego,
22:52jeszcze raz przeliczyli艣my wszystko
22:53u mnie w zespole.
22:55Rosjanie od razu wyskoczyli.
22:57Sk膮d ja mam dane?
23:00Sk膮d wy to wszystko macie?
23:01M贸wi臋, 偶e to m贸j prywatny wywiad,
23:04moja liczna rozwiedka to skaza艂a.
23:06Rosjanin powiada mi,
23:08dada,
23:08tyagi nie chwadaje.
23:09Za ma艂y ci膮g silnika.
23:11To wcze艣niej,
23:12w czasie pyta艅,
23:14to nie powiedzia艂 tego.
23:16Tylko, 偶e wystarcza.
23:17Wszystko liczone.
23:19A potem,
23:19jak by艂o udowodnione ju偶,
23:21no to m贸wi,
23:22no tak,
23:23to si臋 zgadza.
23:24Jeden silnik pracuj膮cy
23:26na pe艂nej mocy
23:27to za ma艂o,
23:28偶eby utrzyma膰 I艂a 62
23:29w locie poziomym,
23:31ale wystarczaj膮co du偶o,
23:32by wyl膮dowa膰.
23:33Pod warunkiem,
23:34偶e samolot ma
23:35sprawny uk艂ad sterowania.
23:37Pr臋dko艣膰 samolotu
23:39w chwili zderzenia z ziemi膮
23:40wynosi艂a oko艂o 350 km na godzin臋.
23:43Tyle wskazywa艂 rozbity pr臋dko艣ciomierz.
23:45Tu偶 przed awari膮 silnik贸w
23:47Kopernik lecia艂 z pr臋dko艣ci膮
23:49320 km na godzin臋
23:51na wysoko艣ci 200 metr贸w nad ziemi膮
23:53i znajdowa艂 si臋 w odleg艂o艣ci
23:554 km od pasa
23:56na tak zwanej
23:573-stopniowej 艣cie偶ce,
23:59czyli podchodzi艂 do l膮dowania
24:00pod k膮tem 3 stopni
24:02w stosunku do p艂aszczyzny lotnista.
24:04Je偶eli samolot ma
24:06sprawny ster wysoko艣ci,
24:07to powinien wyl膮dowa膰
24:08nawet z pracuj膮cym
24:10tylko jednym silnikiem.
24:11Sprawa wywa偶enia steru
24:14wysoko艣ci,
24:15dlatego, 偶e tam ster wysoko艣ci
24:17praktycznie bior膮c
24:18nie by艂 wywa偶ony,
24:19tylko uk艂ad sterowania
24:21w tylnej cz臋艣ci.
24:22Tam by艂 ci臋偶ki
24:24popychacz od steru wysoko艣ci
24:27dany
24:27i w momencie przeci臋cia
24:30przed tym
24:33popychaczem
24:34to nast臋powa艂o,
24:35偶e ster opada艂 w d贸艂.
24:37Popychacze steru wysoko艣ci
24:39i steru kierunku s膮 sztywne.
24:41To ci膮g przegubowo po艂膮czonych
24:43duralowych rurek
24:44biegn膮cych od kabiny pilot贸w
24:45do powierzchni sterowych
24:47na ogonie samolotu.
24:48W miejscu, gdzie przechodz膮
24:50obok silnik贸w
24:51uleg艂y zniszczeniu
24:52w wyniku uderzenia przedmiotem
24:54przemieszczaj膮cym si臋
24:55z du偶膮 pr臋dko艣ci膮.
24:57Przeci膮艂 je segment
24:58rozerwanej turbiny
24:59silnika numer dwa.
25:01By艂a dana ekspertyza
25:03do
25:03Laboratorium Kryminalistyki
25:05i znaleziono w艂a艣nie
25:08w miejscach przeci臋cia
25:10te
25:10艣lady
25:12stopu
25:13z tej偶e tarczy.
25:15Czyli momentalnie
25:18utraci艂 pilot
25:19mo偶liwo艣膰 sterowania
25:21pochylaniem samolotu
25:23i kierunkiem,
25:25je偶eli chodzi o
25:26ster kierunkowy.
25:27W jednej chwili
25:28samolot sta艂 si臋
25:29ca艂kowicie niesterowny.
25:31Ster wysoko艣ci
25:31opad艂 pod w艂asnym ci臋偶arem,
25:33zwi臋kszaj膮c pochylenie
25:34samolotu
25:35na nos.
25:37W momencie przeci臋cia
25:38popychaczy
25:39sterowania
25:40ster膮 wysoko艣ci,
25:41tak,
25:42to momentalnie
25:43ster poszed艂 w d贸艂.
25:44Jak ster zosta艂
25:45opuszczony w d贸艂,
25:46to nast膮pi艂o
25:50samolot
25:50w nurkowanie.
25:53Statecznik poziomy
25:54samolotu
25:55w chwili zderzenia
25:56z ziemi膮
25:56by艂 wychylony
25:57o k膮t
25:57minus 3,6 stopnia.
26:00Pewien 艣lad
26:01wskazywa艂,
26:02偶e pilot
26:02m贸g艂 w ostatniej chwili
26:04pr贸bowa膰
26:04zneutralizowa膰
26:05skutki utraty
26:06steru wysoko艣ci
26:07poprzez zmian臋
26:08k膮ta wychylenia
26:09statecznika.
26:10W momencie,
26:11kiedy nie mia艂
26:11ster贸w
26:12stara艂 si臋
26:13pos艂ugiwa膰
26:14jeszcze
26:16stabilizatorem
26:17i przy sterownicy
26:20jest przycisk,
26:21kt贸ry kieruje
26:22stabilizatorem
26:23i na
26:23艣rodkowym pulpicie
26:25jest jeszcze
26:25pod ko艂paczkiem,
26:27kt贸ry jest
26:27zakontrowany
26:28drutem,
26:30awaryjne
26:31przestawienie
26:31stabilizatora.
26:32Lekarze stwierdzili,
26:34偶e na
26:35d艂oni
26:36Lipowczana
26:37skaleczenia
26:39powsta艂y
26:40za 偶ycia.
26:41z prawa d艂o艅
26:42dwa palce
26:45wskazuj膮ce
26:45i 艣rodkowy
26:46by艂y ukute.
26:47To znaczy
26:48wydedukowano,
26:49偶e on
26:50zrywa艂 ten
26:51ko艂paczek
26:51i skaleczy艂 si臋
26:53t膮 kontr贸wk膮.
27:13W biurze konstrukcyjnym Iliuszyna
27:15od lat pi臋膰dziesi膮tych
27:16pracowano nad
27:17cywilnym samolotem
27:18odrzutowym
27:18dalekiego zasi臋gu.
27:20Oblatany
27:21w 1963
27:22roku
27:23Iu-62
27:24pod wieloma wzgl臋dami
27:26by艂 konstrukcj膮
27:27prze艂omow膮.
27:29Dolnop艂at
27:30o skrzyd艂ach
27:30sko艣nych
27:31wyposa偶ony
27:32w cztery silniki
27:33turboodrzutowe
27:34zabiera艂 na pok艂ad
27:35168
27:36pasa偶er贸w.
27:38Hermetyzowana,
27:39ci艣nieniowa
27:39kabina pasa偶erska
27:40pozwala艂a na
27:41osi膮gni臋cie
27:42pu艂apu
27:4213 tysi臋cy metr贸w.
27:44Z pe艂nym
27:45obci膮偶eniem
27:45samolot
27:46m贸g艂 pokona膰
27:46dystans
27:476 tysi臋cy
27:48800 kilometr贸w
27:49lec膮c
27:50z pr臋dko艣ci膮
27:51przelotow膮
27:51wynosz膮c膮
27:52820
27:53kilometr贸w
27:53na godzin臋.
27:55Podr贸偶
27:55z Moskwy
27:56do Londynu
27:56trwa艂a wi臋c
27:57oko艂o
27:58trzech godzin.
27:59Osi膮gi
27:59Iua-62
28:00nie odbiega艂y
28:02od por贸wnywalnych
28:02konstrukcji
28:03zachodnich
28:04z tego okresu
28:04takich jak
28:05Boeing 707
28:07i Douglas
28:07DC-8.
28:16Ka偶dy pilot
28:17marzy艂 o tym
28:18偶eby lata膰
28:19na 62
28:19i
28:24pierwsze samoloty
28:25Iua-62
28:26przysz艂y na
28:27wiosn臋
28:2872
28:28roku
28:31i by艂a to
28:33dla nas
28:33dosy膰
28:34spora
28:35sensacja.
28:40Przez zakup
28:41samolotu
28:41Iua-62
28:43latali艣my
28:44w艂a艣ciwie
28:44na wszystkie
28:45kontynenty.
28:49Latanie
28:50dla ka偶dej
28:51stwiardesy
28:52na Iua-62
28:53to by艂a
28:55poniek膮d
28:55nobilitacja
28:56dlatego, 偶e
28:57to ju偶 by艂a
28:57ta starsza
28:58grupa
28:59to ju偶 by艂y
28:59te bardziej
29:00do艣wiadczone
29:01stwiardesy.
29:02Ka偶da
29:03marzy艂a o tym
29:04偶eby lata膰
29:05na Ile-62
29:06no bo
29:07by艂 samolotem
29:08wygodniejszym
29:09poza tym
29:10ten samolot
29:11lata艂
29:12za ocean
29:13i w par臋 innych
29:14jeszcze miejsc
29:14na 艣wiecie.
29:29Najbardziej
29:30ten samolot
29:31odbieg艂
29:31wyposa偶eniem
29:32elektronicznym.
29:34S膮dz臋, 偶e
29:35technika
29:37lotnictwa
29:37cywilnego
29:38radziecka
29:39w elektronice
29:40tej
29:40nawigacyjnej
29:41to by艂a
29:42op贸藕niona
29:43chyba o jakie艣
29:4415 lat
29:45w stosunku
29:46do zachodu
29:46wtedy.
29:47Charakterystyczna
29:48ich cecha
29:48by艂o to,
29:49偶e mia艂y
29:49bardzo mocne
29:51skrzyd艂a
29:51i w okresie
29:54na przyk艂ad
29:55lotu
29:55nad obszarami
29:56gdzie
29:58wyst臋powa艂y
29:58silne turbulencje
29:59jak na przyk艂ad
30:00Zatoka
30:00Bengalska
30:01to
30:02wiedzia艂em,
30:03偶e zawsze
30:04sobie dadz膮
30:04rad臋.
30:05Samoloty
30:06IW-62
30:06w Rosji
30:08to by艂
30:08samolot
30:09podstawowy
30:09samolot
30:10dalekiego
30:10zasi臋gu
30:11gdzie lata艂y
30:12mi臋dzy Mosk膮
30:13na przyk艂ad
30:13a Chabarowskiem
30:14to jest
30:15dla przybli偶enia
30:16to jest
30:17odleg艂o艣膰
30:18jak mi臋dzy
30:18Warszaw膮
30:19a Montrealem
30:20to jest taka
30:20mniej wi臋cej
30:21odleg艂o艣膰
30:22i te samoloty
30:23wykonywa艂y
30:24co najmniej
30:2410 rejs贸w
30:25dziennie by艂o
30:26z Moskwy
30:26do Chabarowska
30:27czyli jak
30:27du偶a by艂a
30:28eksploatacja
30:29tych samolot贸w
30:30na tych odcinkach
30:32Lot
30:32doczeka艂 si臋
30:34samolot贸w
30:34kt贸re mog膮
30:35przelatywa膰
30:35nad Atlantykiem
30:36pierwszy
30:37powietrzny
30:37transatlantyk
30:38ochrzczony
30:39imieniem
30:39Miko艂aja Kopernika
30:40odby艂
30:41ostatnio
30:41pionierski
30:42lot
30:42do Kanady
30:47Zawsze
30:48mocn膮 stron膮
30:48naszego lotnictwa
30:49cywilnego
30:50by艂a
30:50obs艂uga
30:5372
30:54rok
30:54kiedy przyszed艂
30:55pierwszy
30:56samolot
30:56kilku 62
30:57to jeszcze
30:59z za艂og膮
31:00instruktorsk膮
31:01radzieck膮
31:02i pierwsze loty
31:04najbardziej do艣wiadczenie
31:06piloci
31:07wykonywali
31:08z za艂ogami
31:09radzieckimi
31:10w tej pierwszej grupie
31:12by艂em szkolony
31:13i w pierwszej
31:15jednej z pierwszych
31:16za艂贸g
31:17by艂em drugim pilotem
31:19w tym czasie
31:20lata艂em z kapitanem
31:21呕uchowskim
31:22kt贸ry by艂 instruktorem
31:24na tym samolocie
31:26no i
31:27no i robili艣my
31:30pierwsze loty
31:30pierwsze loty
31:32do
31:32Ameryki
31:33pod nadzorem
31:35instruktor贸w
31:36rosyjskich
31:37obowi膮zek
31:38by艂o zrobienia
31:39trzech takich lot贸w
31:40pod nadzorem
31:52przylop
31:53przylop ka偶dego
31:53transatlantyka
31:54to by艂o wielkie
31:55wydarzenie
31:55to tam czeka艂y
31:56dziesi膮tki
31:58ludzi
31:58na to
31:59rodzin
32:00znajomych
32:01taks贸wkarze
32:02kt贸rzy ich przywie藕li
32:03same podr贸偶e
32:04za ocean
32:04to jest ogromna
32:05tradycja
32:06jeszcze przedwojenna
32:07kiedy mieli艣my
32:08transatlantyki
32:09ten najbardziej znany
32:11Batory
32:12albo te偶
32:12J贸zef Pi艂sudski
32:13i inne
32:13i one
32:15odp艂ywa艂y do
32:16Nowego Jorku
32:17z nowego
32:18polskiego portu
32:19w Gdyni
32:19to by艂o
32:20przed wojn膮
32:20wielkie 艣wi臋to
32:21potem to si臋
32:22przenios艂o na ok臋cie
32:23w艂a艣nie w momencie
32:24na pocz膮tku lat 70
32:25kiedy
32:26Polskie Linie Lotnicze
32:28kupi艂y
32:29transatlantyki
32:30to oczywi艣cie
32:31ceny by艂y ogromne
32:32tych bilet贸w
32:33to by艂y ceny
32:33zaporowe
32:34no ale
32:35w momencie
32:35kiedy kto艣
32:36podejmowa艂
32:36偶yciow膮 decyzj臋
32:37bo to by艂a ci膮gle
32:38ta 偶yciowa decyzja
32:39kt贸ra jeszcze
32:39zosta艂a ze statk贸w
32:40偶e
32:40no
32:41za ka艂u偶e
32:43lec臋
32:43to znaczy
32:44偶e d艂ugo
32:45mnie nie zobaczycie
32:50Musia艂em czeka膰
32:51a偶
32:538 lat
32:54to znaczy
32:5572
32:55o ile dobrze pami臋tam
32:57wszed艂 na
32:58wyposa偶enie lotu
32:59a ja rozpocz膮艂em
33:01szkolenie w Moskwie
33:023 miesi臋czne
33:03w roku 80
33:05po wykonaniu
33:06okre艣lonych 膰wicze艅
33:08rozpocz臋艂y si臋
33:09loty
33:10po trasach
33:11i ja pami臋tam
33:12偶e jako
33:13ostatni z grupy
33:15wykonywa艂em loty
33:17to by艂o ju偶
33:18grubo po p贸艂nocy
33:20wie偶a mnie pyta
33:21ile jeszcze
33:22ci zosta艂o lot贸w
33:23ja m贸wi臋
33:25偶e zosta艂o mi jeszcze
33:26dwa loty
33:28ten m贸wi
33:29no niestety
33:30samolot jest
33:31przeznaczony do lotu
33:32do Nowego Jorku
33:34wi臋c prosz臋 siada膰
33:35kiedy indziej to zrobi膰
33:39samolot
33:40uleg艂 katastrofie
33:41w贸wczas
33:42kiedy
33:43zwi臋kszali
33:44moc
33:45do maksymalnej
33:46wada
33:47kt贸ra by艂a
33:48w silniku
33:49ona
33:50nieuchronnie
33:51prowadzi艂a
33:52do katastrofy
33:53i gdybym
33:54wtedy sko艅czy艂
33:55te dwa loty
33:56bo przy
33:57starcie
33:58ka偶dym
33:59trzeba dawa膰
34:00moc maksymaln膮
34:01czasami si臋
34:02startuje
34:03kiedy
34:03lekki samolot
34:04na mocy nominalnej
34:05ale my艣my
34:06u偶ywali mocy
34:08startowej
34:09czyli maksymalnej
34:10przy ka偶dym
34:11starcie szkolnym
34:12wi臋c dwa loty
34:14dwa razy bym
34:15u偶ywa艂 mocy
34:17startowej
34:18i
34:20przy trzecim
34:21starcie
34:23trzeba by
34:24trzeci raz
34:25da膰
34:25moc startow膮
34:26prawdopodobnie
34:27nast膮pi艂aby awaria
34:28tego
34:29silnika
34:31wiruj膮cy
34:33z ogromn膮 pr臋dko艣ci膮
34:34od艂amek turbiny
34:34przebi艂 poszycie kad艂uba
34:36samolotu
34:36i przecina艂 wszystko
34:38co napotka艂 po drodze
34:40w tarcze turbiny
34:41by艂y wgniecione
34:42fragmenty przewod贸w
34:43elektrycznych
34:43wyja艣nia艂o to
34:45ostatni膮 zagadk臋
34:45lotu 007
34:47brak nagrania rozm贸w
34:48z kabiny pilot贸w
34:49i brak cz臋艣ci
34:50zapisu
34:51z rejestratora
34:52parametr贸w lotu
34:53zasilanie
34:54magnetofon贸w pok艂adowych
34:55zosta艂o przeci臋te
34:56dyskiem turbiny
34:56rozsypuj膮cy si臋
34:58rozsypuj膮cy si臋
35:00dysk turbiny
35:00na trzy elementy
35:03uszkodzi艂 silnik
35:04numer jeden
35:05lewy silnik
35:06kr臋cowy
35:07przelecia艂
35:09przez kad艂ub
35:10samolotu
35:12drugi element
35:14dysku turbiny
35:16przeci膮艂 wi膮zk臋
35:18solidn膮 wi膮zk臋
35:21kabli elektrycznych
35:24przelecia艂 dalej
35:26przeci膮艂 dwa popychacze
35:28popychacz steru
35:30wysoko艣ci
35:31i popycha膰 steru
35:32kierunku
35:32jedynym sprawnym
35:34elementem
35:35uk艂adu sterowania
35:35by艂y lotki
35:36znajduj膮ce si臋
35:37na ko艅cach skrzyde艂
35:38kt贸rych wychylenie
35:39kontroluje si臋
35:40ruchami wolantu
35:41w prawo i w lewo
35:42pozwoli艂o to pilotowi
35:44na zmian臋 kursu
35:45samolotu
35:45w ostatnich
35:46sekundach lotu
35:47pilot
35:48kapitan
35:51m贸g艂 pochyli膰
35:53przechyli膰
35:54samolot
35:55i skierowa膰 go
35:56w kierunku
35:57fortu
35:59gdyby kapitan
36:00nie wykona艂
36:00tego manewru
36:01samolot
36:01uderzy艂by
36:02w budynki
36:02schroniska
36:03dla nieletnich
36:04kt贸re le偶膮
36:05niemal dok艂adnie
36:06w osi pasa
36:061-5
36:14najwa偶niejsza
36:14by艂a jednak
36:15odpowied藕
36:15na pytanie
36:16jak mog艂o
36:17doj艣膰
36:17do p臋kni臋cia
36:18zm臋czeniowego
36:18wa艂u
36:19wzgl臋dnie
36:19nowego silnika
36:20silnik numer 2
36:22mia艂 wypracowan膮
36:23najmniejsz膮 ilo艣膰
36:24godzin
36:24ze wszystkich
36:25silnik贸w
36:25Kopernika
36:27producent
36:28nadaje silnikowi
36:29tak zwany
36:29resurs
36:30techniczny
36:31jest to
36:32przybli偶ony czas
36:33po kt贸rym silnik
36:33powinien sprawnie
36:34funkcjonowa膰
36:35w przypadku silnik贸w
36:36NK-8
36:37by艂o to na og贸艂
36:3818 tysi臋cy godzin
36:40do momentu katastrofy
36:42silnik numer 2
36:43przepracowa艂
36:43jedynie
36:455459 godzin
36:47a wi臋c
36:47mniej ni偶
36:48jedn膮 trzeci膮
36:49przewidzianego czasu
36:50eksploatacji
36:51w trakcie 艣ledztwa
36:52wysz艂o na jaw
36:53偶e silnik ten
36:54ju偶 wcze艣niej
36:54sprawia艂 k艂opoty
36:55pocz膮tkowo
36:57zabudowany by艂
36:57na samolocie
36:58Fryderyk
36:59Chopin
36:59do pierwszego
37:00remontu
37:01skierowano go
37:01ju偶 po 1700
37:02godzinach pracy
37:03uszkodzeniu
37:05uleg艂y w贸wczas
37:05艂opatki
37:06spr臋偶arki
37:06niskiego ci艣nienia
37:07p贸藕niej silnik
37:08zabudowano
37:09na samolocie
37:10Tadeusz Ko艣ciuszko
37:1119 stycznia
37:121977
37:13roku
37:14w czasie przelotu
37:15z Warszawy
37:16do Nowego Jorku
37:17silnik przekroczy艂
37:18dopuszczalny poziom
37:19wibracji
37:19o problemie
37:21poinformowano
37:22producenta
37:23na co
37:23Rosjanie
37:23odpowiedzieli
37:24oficjalnym pismem
37:25偶e silnik
37:26dopuszcza si臋
37:27do eksploatacji
37:28z podwy偶szonym
37:28poziomem wibracji
37:29rok p贸藕niej
37:31silnik trafi艂
37:32jednak ponownie
37:32do remontu
37:33po powrocie
37:34z ZSRR
37:35zabudowano go
37:36na samolocie
37:37Miko艂aj Kopernik
37:38silnik ponad
37:39700 godzin
37:40pracowa艂
37:40z podwy偶szon膮
37:41warto艣ci膮 wibracji
37:42wibracje silnika
37:44by艂y odczuwalne
37:45w tylnej cz臋艣ci
37:46kad艂uba samolotu
37:47powodowa艂o to
37:49traktowanie
37:49tego silnika
37:50przez za艂ogi
37:50jako usterkowego
37:52co wynika艂o
37:53z faktu
37:53i偶 by艂
37:54jedynym silnikiem
37:55o takich
37:55w艂a艣ciwo艣ciach
38:02Przerwanie wa艂u
38:03wirnika niskiego ci艣nienia
38:04silnika numer 2
38:05zapocz膮tkowa艂o
38:06sekwencj臋 zdarze艅
38:07kt贸re doprowadzi艂y
38:08do katastrofy
38:09Pinowajc膮 by艂 silnik
38:10numer 2
38:12lewy
38:13drugi silnik
38:14Zniszczone silniki
38:16numer 2 i 3
38:17zosta艂y prawdopodobnie
38:18wy艂膮czone
38:19przez mechanika
38:19o czym 艣wiadcz膮
38:21艣ci膮gni臋te
38:21d藕wignie sterowania
38:22silnik numer 1
38:24wykazywa艂 zak艂贸cenia
38:26w pracy
38:26mechanik m贸g艂 wi臋c
38:28zmniejszy膰 jego obroty
38:29silnik numer 4
38:31pracowa艂 normalnie
38:32mechanik ustawi艂 go
38:34na pe艂n膮 moc
38:35mimo to
38:35samolot zacz膮艂
38:36gwa艂townie
38:37traci膰 wysoko艣膰
38:38kiedy
38:40in偶ynier pok艂ada艂
38:41i zwi臋ksza艂
38:42pr臋dko艣膰 obrotow膮
38:43w silniku
38:43nast膮pi艂o
38:44rozerwanie
38:45turbina
38:45ogniska p臋kni臋cia
38:48zm臋czeniowego
38:48powsta艂y w miejscu
38:49gdzie wa艂
38:50zmienia艂 swoj膮 艣rednic臋
38:51wewn臋trzna
38:52powierzchnia wa艂u
38:53by艂a tu niew艂a艣ciwie
38:54obrobiona
38:55nie spe艂nia艂a
38:56偶adnych norm
38:57tak powinna wygl膮da膰
38:59zgodnie z dokumentacj膮
39:00konstrukcyjn膮
39:01a tak wygl膮da艂a
39:03w rzeczywisto艣ci
39:07stwierdzili艣my
39:08偶e
39:09powierzchnia wewn臋trzna
39:12jej chropowato艣膰
39:13tej powierzchni
39:14wewn臋trznej
39:14wa艂u
39:15od kt贸rej zacz臋艂o si臋
39:16p臋kanie zm臋czeniowe
39:17jest wy偶sza
39:19ni偶 wymagania
39:21konstrukcyjne
39:22w miejscu
39:24zmiany 艣rednicy
39:25znajdowa艂o si臋
39:26te偶 podci臋cie
39:26powsta艂e w wyniku
39:28niechlujnej obr贸bki
39:29z krawaniem
39:30nast膮pi艂o
39:31jakby zadarcie
39:32zadzior
39:33nast膮pi艂 zadzior
39:34wyst膮pi艂 zadzior
39:35od no偶a
39:36wi臋c albo ten n贸偶
39:37by艂 t臋py
39:38albo po prostu
39:41wykonawca
39:42nied艂ale to zrobi艂
39:44i nast膮pi艂
39:45tak zwany
39:46karp
39:46kt贸ry jest zwykle
39:49ogniskiem
39:50koncentracji
39:50napr臋偶y艅
39:51teraz w tym miejscu
39:52zwi臋kszaj膮 si臋
39:53napr臋偶e艅
39:54na wskutek wzrostu
39:55koncentracji
39:56tych napr臋偶e艅
39:57ten karp
39:59staje si臋
39:59ogniskiem
40:00zm臋czenia
40:01materia艂u
40:03tak wytoczony
40:04wa艂
40:04nie mia艂 szans
40:05przepracowa膰
40:05przewidzianych
40:06przez producenta
40:0718 tysi臋cy godzin
40:09no i to
40:10w艂a艣ciwie
40:10by艂o
40:11rozstrzygaj膮ce
40:12o przyczynie
40:14zniszczenia
40:15wa艂u
40:15silnik
40:17os艂abia艂o
40:17ka偶de dodanie
40:18gazu
40:18wa艂 m贸g艂 p臋kn膮膰
40:20w ka偶dej chwili
40:21pech chcia艂
40:22偶e sta艂o si臋 to akurat
40:23po 8 godzinnym locie
40:25z Nowego Jorku
40:2614 marca
40:271980 roku
40:29gdyby samolot
40:31nie przechodzi艂
40:31na drugi kr膮g
40:32mechanik nie musia艂by
40:34zwi臋kszy膰 mocy silnik贸w
40:35o ten jeden raz
40:36za du偶o
40:37wa艂 p臋k艂by w贸wczas
40:39prawdopodobnie
40:40dopiero na ziemi
40:40podczas pr贸bnego
40:42rozruchu silnika
40:43przed kolejnym lotem
40:44jednak brak
40:45sygnalizacji podwozia
40:46zmusi艂 kapitana
40:47do podj臋cia
40:48jedynej w艂a艣ciwej
40:49w tej sytuacji
40:50decyzji
40:53偶ar贸wka
40:54nie zapali艂a si臋
40:55i teraz nie wiadomo
40:57czy podwozie wysz艂o
40:59w chwili zderzenia
41:01z ziemi膮
41:01podwozie Kopernika
41:02by艂o w trakcie
41:03chowania
41:03przed odej艣ciem
41:05na drugi kr膮g
41:06i znajdowa艂o si臋
41:07w odleg艂o艣ci
41:07oko艂o 30 centymetr贸w
41:09od po艂o偶enia schowanego
41:10uk艂ad
41:12wypuszczania podwozia
41:13by艂 wi臋c
41:14sprawny
41:14l膮dowanie
41:15na kierunku 1.5
41:17to jest l膮dowanie
41:18pod s艂o艅cem
41:19wobec tego
41:21wszystkie te
41:22艣wiate艂ka
41:23i 偶ar贸weczki
41:24i lampeczki
41:25kt贸re s膮 w kokpicie
41:26one s膮 zupe艂nie
41:27inaczej
41:28gorzej
41:29widoczne
41:29przez pilota
41:32czy mechanika
41:33pok艂adowego
41:34no z drugiej strony
41:36po ca艂ej nocy
41:37po ca艂ej nocy
41:38to te偶
41:39uwaga
41:41i przede wszystkim
41:42ostro艣膰 wzroku
41:45jest troch臋
41:46gorsza
41:46tak偶e
41:47mo偶e tam
41:48rzeczywi艣cie
41:49kt贸ra艣 z tych
41:50lampek
41:50nie 艣wieci艂a
41:53w ten spos贸b
41:55informuj膮c
41:55偶e podwozie
41:56nie zosta艂o
41:57w pe艂ni
41:57otwarte
41:58a mo偶e te偶
42:00by艂o to
42:01tylko przy widzeniu
42:04najprawdopodobniej
42:05jednak przyczyn膮
42:06k艂opot贸w
42:06z sygnalizacj膮
42:07podwozia
42:08by艂a
42:08przepalona
42:09偶ar贸wka
42:14samolot
42:15alfa alfa
42:16by艂 dum膮 lotu
42:17pierwszym
42:18transatlantyckim
42:19liniowcem
42:19kt贸ry wszed艂
42:20do s艂u偶by
42:20w polskich
42:21liniach lotniczych
42:239 maja
42:241987 roku
42:27dosz艂o
42:27do najtragiczniejszej
42:28katastrofy
42:29w dziejach
42:29polskiego lotnictwa
42:30komunikacyjnego
42:31samolot
42:32iu 62
42:33wersja m
42:34numer
42:35rejestracyjny
42:36Sierra Papa
42:36Lima Bravo Golf
42:37Tadeusz Ko艣ciuszko
42:39rozbija si臋
42:39w warszawskim
42:40lesie kabackim
42:415 kilometr贸w
42:42przed lotniskiem
42:43po przeciwnej stronie
42:44tego samego pasa startowego
42:46do kt贸rego
42:477 lat wcze艣niej
42:47podchodzi艂
42:48Kopernik
42:50obie katastrofy
42:51wydarzy艂y si臋
42:52podczas podej艣cia
42:53do l膮dowania
42:54w obydwu
42:55rozbi艂y si臋
42:55niemal
42:56identyczne maszyny
42:57z obydwu
42:58nikt si臋
42:59nie uratowa艂
43:04z obydwu
43:27muzyka
43:31KONIEC