- 2 days ago
Category
📚
LearningTranscript
00:02Od wybuchu wojny w Ukrainie świat skierował uwagę na terytorialne ambicje Rosji.
00:10Od Bałtyku po Morze Czarne Kreml intensyfikuje swoje działania.
00:18Polityka siły, którą prowadzi Rosja ma swoje początki w 1991 roku.
00:24Wtedy 15 republik radzieckich ogłosiło niepodległość.
00:27Dla Kremla utrata wpływów była nie do zaakceptowania.
00:32Dlatego podjął wysiłki, by utrzymać te państwa w orbicie rosyjskich interesów.
00:44Jak? Poprzez infiltrację rosyjskojęzycznych mniejszości narodowych oraz podsycanie ich aspiracji separatystycznych.
00:55Tak działo się w Mołdawii w 1992 roku, w Gruzji w 2008 i w Ukrainie w 2014.
01:04Wspieranie przez rosyjską armię separatyści tworzą samozmawcze republiki.
01:09Ich istnienia nie uznaje społeczność międzynarodowa.
01:17Noszą tajemnicze nazwy Doniecka Republika Ludowa, Naddniestrzańska Republika Ludowa czy Autonomiczna Republika Abchazji.
01:27Spróbujmy odkryć, co się kryje za tymi państwami widmami.
01:31Zajrzyjmy za dzisiejszą żelazną kurtynę.
01:34W Naddniestrzu i w Abchazji wielu mieszkańców odczuwa nostalgię za czasami radzieckimi.
01:45Udajemy się w podróż przez marionetkowe kraje, które służą interesom Rosji i destabilizują Europę.
02:00Śledztwo rozpoczynamy w Mołdawii.
02:07Uzyskała ona niepodległość w 1991 roku.
02:11Jednak już w 1992 na wschodzie kraju wybuchła wojna domowa.
02:17Armia mołdawska starła się tam z rosyjskojęzycznym ruchem separatystycznym,
02:22stworzonym przez KGB i wspieranym przez Armię Rosyjską.
02:30Po czterech miesiącach separatyści wywalczyli autonomię dla Naddniestrza.
02:40Obecnie stacjonuje tam półtora tysiąca żołnierzy rosyjskich.
02:47Naddniestrze jest zamknięte dla dziennikarzy, dlatego udajemy się tam jako turyści.
02:51Granicy strzegą funkcjonariusze FSB.
02:5810 minut później docieramy do Tyraspola, stolicy Naddniestrza.
03:07Stalinowska architektura po piersie Lenina.
03:12Pomnik zwycięstwa Armii Czerwonej nad nazistami.
03:16Czuć tu obecność Rosji.
03:23To Suworow, założyciel miasta.
03:32Julia ma 31 lat. Studiuje lingwistykę.
03:43Pracuję zdalnie w szwajcarskim przedsiębiorstwie, a dodatkowo pozycjonuję firmy w wyszukiwarkach.
04:00Jak wielu młodych ludzi w tym regionie, Julia stara się pogodzić rosyjskojęzyczną rzeczywistość z pragnieniem wolności.
04:10Mieszka wraz z bratem w jego mieszkaniu na przedmieściach Tyraspola.
04:18Życie się zmienia i plany też.
04:22Chciałabym pracować w Kiszyniowie.
04:24Tęsknię za pracą w zespole.
04:29Jest piątek.
04:31Julia wychodzi z przyjaciółmi.
04:33O tak, смотри, jak krasiło!
04:44Wybieram się na imprezę.
04:47Odbędzie się na statku.
04:51Tutaj to dość popularne.
04:53Będzie muzyka i ładne widoki.
04:56Zazwyczaj się nie maluję.
04:59Teraz używam trochę szminki i różu.
05:02No i oczywiście włożyłam sukienkę.
05:12Julia wybiera się na zakupy do Kwinta.
05:18To największy producent i dystrybutor alkoholu.
05:26Produkuje 200 milionów butelek rocznie.
05:31Nieproporcjonalnie duży, jak na region liczący zaledwie pół miliona mieszkańców.
05:37Idę wieczorem na imprezę.
05:39Muszę kupić jakiś alkohol dla dziewczyn i chłopaków.
05:42Może pięć butelek koniaku.
05:48I pięć butelek szampana.
05:53Kwint wyrabia 5% PKB Naddniestrza, eksportując swoje wyroby do 28 krajów.
06:01Szampan jest dla dziewczyna koniak dla chłopaków.
06:07Ten jest niezły.
06:12Za dziesięć butelek Julia płaci 800 rubli naddniestrzańskich.
06:18To tutejsza oficjalna waluta.
06:24Plastik?
06:25Tak, mamy plastikowe monety.
06:29Ta waluta nie ma żadnej wartości poza granicami Naddniestrza.
06:34Dziękuję bardzo.
06:39Te pieniądze trafią bezpośrednio do kasy szelifa.
06:43To potężny konglomerat, który kontroluje 40% gospodarki enklawy.
06:50Oprócz monopolu na produkcję alkoholu, szelif ma fabrykę kawioru,
06:54supermarkety, banki i stacje benzynowe.
07:00Jest również właścicielem jedynej prywatnej stacji telewizyjnej w Naddniestrzu
07:04oraz klubu piłkarskiego FC Szeryf Tyraspol.
07:09Na czele holdingu stoi Wiktor Guszan, 59-letni oligarcha.
07:15To jedno z nielicznych zdjęć udostępnionych publicznie.
07:21Guszan, były agent KGB, w 1992 roku stanął po stronie separatystów.
07:27Od tamtej pory wspiera Moskwę w utrzymywaniu kontroli nad Naddniestrzem.
07:40Nad rzeką Julia spotyka się z przyjaciółmi.
07:46Wynajęcie statku kosztuje 25 rubli naddniestrzańskich za godzinę,
07:51czyli euro 50.
07:55Dziewczyny, bierzcie szklanki, rozlej dziewczynom szampana.
08:02Przyjaciele Julii są w wieku 24 do 34 lat.
08:08Pracują jako przewodnicy turystyczni, agronomowie, farmaceuci i handlowcy.
08:19Powiedz im, że nie mam nic wspólnego z tańcem.
08:24Tylko nie mów, że pracuję na stacji benzynowej.
08:28Andrii jest inżynierem elektrykiem.
08:30Nie może znaleźć pracy w zawodzie, więc zatrudnił się na stacji benzynowej.
08:39Pracuję dla firmy Sherif.
08:41Nie wiesz co to?
08:43Mamy klub piłkarski o nazwie Sherif.
08:46Wszystko tu jest Sherif.
08:53Sherif oferuje wynagrodzenia nieco powyżej przeciętnych.
08:57Ale Andriiowi to ledwo wystarcza.
09:03Żeby żyć wygodnie, musisz zarabiać przynajmniej 500 euro miesięcznie.
09:11W Naddniestrzu trudno o dobrą pracę.
09:20Wadim był zawodowym tancerzem.
09:24Od czasu rosyjskiej inwazji na Ukrainę martwił się o przyszłość.
09:32Nie chcę rozmawiać o polityce, ale obecnie nie jest tu spokojnie.
09:37Boimy się trzeciej wojny światowej.
09:40Musimy być przygotowani.
09:43Do czego?
09:44By stąd wyjechać.
09:49By zostawić wszystko.
09:53Co roku jedna trzecia osób w wieku od 18 do 29 lat opuszcza separatystyczną republikę.
10:01Studiują lub pracują za granicą.
10:03Od momentu swojego powstania Naddniestrze utraciło już 40% ludności.
10:09Jednak wypada mówić, że się kocha swój kraj.
10:13Kocham swój kraj.
10:14Naddniestrze to moja jedyna miłość.
10:22Kwestionowanie autonomii Naddniestrza jest tutaj nie do pomyślenia,
10:26a o krytykowaniu rządu nawet nie ma mowy.
10:35Za tą fasadą kryje się państwo autorytarne.
10:42Bez wolnej prasy, bez opozycji,
10:45ale z prezydentem, który zdobywa w wyborach 87% głosów.
10:51Połowa z 33 deputowanych Rady Najwyższej
10:54piastuje wysokie stanowiska w firmie Sheriff,
10:57korporacji zarządzanej przez byłego funkcjonariusza KGB,
11:01Wiktora Guszana.
11:09W stolicy Tyraspolu skupia się większość zakładów przemysłowych enklawnych.
11:15To zamożne, nowoczesne miasto,
11:18czego nie można jednak powiedzieć o terenach wiejskich.
11:22Od upadku ZSRR obszary te stopniowo się wyludniają,
11:25a ich mieszkańcy żyją głównie z rolnictwa.
11:32Jedziemy do moich rodziców.
11:35Mają bardzo małe gospodarstwo,
11:38ale dzięki niemu zdrowo się odżywiamy.
11:41Fajnie jest czasami wrócić do domu.
11:47Wieś Julii leży kilka kilometrów od granicy z Ukrainą.
11:56Krasnesko liczy tysiąc ośmiuset mieszkańców.
11:59O tysiąc mniej niż dziesięć lat temu.
12:05Cześć, tato.
12:08Julia odwiedza rodziców dwa razy w miesiącu.
12:12To tutaj dorastała.
12:14Rodzice utrzymują się z niewielkiego kawałka ziemi
12:17i kilku zwierząt gospodarskich.
12:25Udają, że są głodne.
12:28A to nasze kozy.
12:30Tak szybko rosną.
12:34To są moi przyjaciele.
12:36Członkowi naszej rodziny.
12:40Dwie kozy
12:42i dwie krowy.
12:44To ich jedyne źródło utrzymania.
12:48Mamy dwie krowy.
12:50Ta jest mleczna, a druga spodziewa się cielaka.
12:54Mleko jest dla nas.
12:56Od 2016 roku Edik, ojciec rodziny, jest bezrobotny.
13:03Z nostalgią wspomina czasy Związku Radzieckiego,
13:07kiedy każdy miał pracę.
13:13Do pracy wożono nas ciężarówkami.
13:17Ludzie po drodze śpiewali.
13:19Było wesoło.
13:22W pobliżu znajdował się zakład pakowania drobiu
13:26i fabryka zbrojeniowa.
13:28A co najważniejsze, kołchoz.
13:30Pracowało w nim dwa tysiące ludzi.
13:35Skręć w prawo.
13:38Nasz kołchoz był wart wtedy milion dolców.
13:42Kołchozy to państwowe spółdzielnie rolne.
13:45Zaczęły powstawać w całym Związku Radzieckim
13:47w 1928 roku.
13:50Ten w Krasnesku obejmował 3200 hektarów.
14:04Tu były magazyny.
14:08Edik i jego żona pracowali w nim
14:10jako robotnicy budowlani.
14:14Tam składowano pestycydy i nawozy.
14:18A tu ziarno, pszenicę i kukurydzę.
14:23Obsiewaliśmy nimi pola.
14:27Edik zaczął tu pracować w wieku 17 lat.
14:30Płacono mu zbożem.
14:33Poza tym zarabiał 180 rubli radzieckich miesięcznie.
14:37Wraz z zamknięciem kołchozu
14:39zniknął cały styl życia.
14:43Miał pan wielu przyjaciół w kołchozie?
14:45Wszyscy się przyjaźniliśmy.
14:48Żyło się nam dobrze.
14:49Rząd się o nas troszczył.
14:52A teraz zostaliśmy sami.
15:00Edik nie jest jedynym w wiosce,
15:02który tęskni za czasami radzieckimi.
15:10Co roku, 25 marca,
15:13mieszkańcy zbierają się,
15:14by uczcić wyzwolenie Krasneska
15:16przez Armię Czerwoną.
15:20Wszystkiego najlepszego.
15:22Dużo zdrowia dla naszej wioski
15:24naszego domu, Naddniestrza.
15:27Nastolatkowie wykonują radzieckie tańce.
15:31Na tę okazję włożyli mundury Armii Czerwonej.
15:45Wprowadzić flagę
15:46Naddniestrzańskiej Republiki Młodawskiej
15:49i Związku Radzieckiego.
15:53W Naddniestrzu
15:55wciąż żywa jest pamięć
15:56o nazistowskiej okupacji.
16:04Opowiada o niej Nikolaj.
16:05Były podpułkownik Armii Radzieckiej.
16:08Choć sam nie może tego pamiętać.
16:10W 1941 miał zaledwie rok.
16:20Gdy tylko zaczęła się wojna,
16:22weszli tu Niemcy.
16:23Szukali komunistów
16:25i zwolenników władzy radzieckiej.
16:31Łapali ich,
16:32rzucali na ziemię,
16:35rozstrzeliwali
16:36i szli dalej.
16:50Po zakończeniu ceremonii
16:52Nikołaj i Julia
16:53idą do jedynego sklepu spożywczego
16:55we wsi.
17:06Setek nigdy nie marnuje.
17:11Nikołaj wznosi toast koniakiem.
17:14Finta oczywiście.
17:17Zmarzła,
17:18ale się nie napije.
17:22Po kilku głębszych
17:24Nikołaj wygłasza Julii
17:25wykład na temat geopolityki,
17:27prezentując swoją wersję historii.
17:34Chociaż troszeczkę?
17:38Czy tęsknię za Związkiem Radzieckim?
17:41Bardziej niż za czymkolwiek innym na świecie.
17:47Mówi pan o czymś,
17:48co zaważyło na losie
17:50nie tylko narodu rosyjskiego,
17:52ale całego świata.
17:58Dopóki istniał Związek Radziecki
18:01na świecie panował spokój.
18:04Czy w czasach radzieckich były wojny?
18:10Nie.
18:12Ponieważ ZSRR tługiło
18:14zapał każdego,
18:15kto chciał walczyć.
18:19A teraz dano Amerykanom
18:21wolną rękę.
18:23Dopóki Ameryka walczy
18:25o supremację,
18:26wojny nigdy się nie skończą.
18:34W czarno-białym świecie
18:36Nikołaja
18:36Rosja jawi się
18:38jako gwarant pokoju,
18:39a Stany Zjednoczone
18:40są uosobieniem zła,
18:42odpowiedzialnym
18:43za wszystkie konflikty.
18:49Do widzenia.
18:50Dziękuję.
18:52Ile masz dzieci?
18:53Ani jednego.
18:55Jeszcze będziesz miała.
18:56Jasne.
18:58Jesteś szczęściarzem.
19:00To moja córka.
19:01Skąd wiesz?
19:03Mamy taki sam nos.
19:05No tak.
19:06To DNA.
19:08Zrobiłem test dawno temu.
19:11Powodzenia.
19:15Mieszkańcy Naddniestrza
19:17kochają Rosję
19:18nie tylko ze względu
19:19na ochronę militarną,
19:21którą im zapewnia.
19:24Równie istotne
19:25jest wsparcie ekonomiczne.
19:27Moskwa co roku
19:28dostarcza
19:28separatystycznej republice
19:30gaz o wartości
19:31pięciuset milionów euro.
19:35Jest on wykorzystywany
19:37do produkcji energii elektrycznej,
19:39którą Naddniestrze
19:41sprzedaje następnie Mołdawii.
19:44Mołdawia jest więc
19:45całkowicie uzależniona
19:46od Naddniestrza.
19:48Za każdym razem,
19:49gdy podejmuje kroki
19:50w stronę Unii Europejskiej,
19:51Rosja odcina jej
19:53dopływ gazu.
20:01Rodzina Julii docenia
20:02wsparcie rosyjskiego
20:04wielkiego brata.
20:06Żyjemy dzięki Rosji.
20:08Gdyby nas nie chroniła,
20:10już by nas nie było.
20:11Prąd, gaz, paliwo.
20:14Wszystko jest tu
20:15znacznie tańsze.
20:20Rosyjska propaganda
20:21straszy inwazją
20:23na Naddniestrze.
20:25Rodzice Julii
20:26marzą więc tylko o jednym,
20:28by przyłączyć się
20:29do Federacji Rosyjskiej.
20:32Chcemy się stać
20:33częścią Rosji.
20:35Ludzie czekają na to
20:36od dawna.
20:37Proszą Rosję,
20:38by nas wzięła,
20:39aby nikt,
20:40nawet Rumunii,
20:41nie mogli nas najechać.
20:43Nie chcemy,
20:45by Ukraińcy
20:46albo Rumunii
20:47weszli tu z bronią.
20:48Chcemy po prostu żyć.
20:51Siedzieć przy stole
20:52i spokojnie rozmawiać.
20:58Najważniejszy jest pokój.
21:01Wojna to straszna rzecz.
21:03Tak jest.
21:04Na zdrowie.
21:06Polityczną ambicją
21:07Władimira Putina
21:08jest wciągnięcie
21:10sąsiednich krajów
21:11do rosyjskiej strefy wpływów.
21:13Mołdawia nie jest
21:14jedynym państwem
21:15padającym ofiarą
21:16tej regionalnej destabilizacji.
21:21Od 15 lat
21:22Rosja okupuje
21:231,5 terytorium Gruzji.
21:30W 2008 roku
21:32separatyści
21:33z dwóch prorosyjskich regionów
21:35Osetii Południowej
21:36i Abchazji
21:37rozpoczęli walki
21:39z armią gruzińską.
21:43Moskwa
21:44wysłała czołgi
21:45by umocnić
21:46separatystów
21:46wspieranych przez FSB.
21:50Po pięciu dniach
21:52podpisano
21:53zawieszenie broni.
21:56Rosja
21:56uznała niepodległość
21:57Abchazji
21:58i Osetii Południowej
21:59i założyła tam
22:00bazy wojskowe.
22:05Dziś granica
22:06między Abchazją
22:07a Gruzją
22:08stała się
22:09nowym,
22:10dobrze strzeżonym
22:11punktem zapalnym.
22:17Baza Zulu
22:18tu Echo 1.
22:22Zita jest policjantką.
22:24Pracuje
22:24dla Unii Europejskiej.
22:34Zita wraz z kolegami
22:36monitoruje,
22:37czy samozwańcza Republika
22:39nie przygotowuje się
22:40do żadnych
22:41wrogich działań.
22:45Patroluje wzdłuż
22:46linii demarkacyjnej.
22:48Sprawdzam,
22:49czy nie odbywają się
22:50tu żadne ruchy.
22:59Abchazja
23:00leży
23:01tuż za rzeką.
23:04Drut kolczasty,
23:05wieżyczki strażnicze.
23:07Granicy
23:08strzegą
23:08agenci FSB.
23:11Zita
23:12pozostaje
23:12więc zawsze
23:13czujna.
23:20Zasady
23:21zawsze są
23:22takie same.
23:23Parkujemy
23:24tyłem
23:24do linii
23:25demarkacyjnej.
23:26W razie potrzeby
23:27szybko
23:28odjeżdżamy.
23:32Co się może
23:33stać?
23:34Wiedziałam.
23:36Nie powinnam
23:37o tym
23:38wspominać.
23:41Nigdy
23:41nie wiesz,
23:41co się
23:42wydarzy.
23:43Trzeba być
23:44gotowym
23:45na wszystko.
23:49Tam jest
23:51to grodzenie.
23:53Nigdy
23:54nie przekraczamy
23:54rzeki.
23:57Jeśli przekroczymy
23:58rzekę,
23:59mogą nas
23:59zatrzymać
23:59rosyjscy
24:00pogranicznicy.
24:01Oni
24:02nas widzą.
24:05Sprawdzam,
24:06czy coś
24:07się tam
24:07zmieniło.
24:11Zita
24:12wraz z kolegami
24:13sprawdza,
24:13czy Rosjanie
24:14nie zajmują
24:15kolejnych części
24:16terytorium.
24:16ruch kamer
24:18na wieżyczce
24:18zdradza,
24:19że jesteśmy
24:20obserwowani
24:20przez agentów
24:21FSB.
24:25Nie chcą,
24:26byśmy ich
24:27filmowali.
24:27Dlatego rzadko
24:29możemy ich
24:29zobaczyć.
24:34Po lewej stronie
24:36widać
24:36posterunek,
24:38ale w środku
24:39stoi
24:39manekin.
24:41Tak działają
24:42Rosjanie.
24:42Instalują
24:44lalkę,
24:44by sprawiać
24:45wrażenie,
24:45że ktoś
24:46nas
24:46obserwuje.
24:53Ma to
24:55na celu
24:55zastraszenie
24:56przeciwników
24:57i cywilów,
24:58próbujących
24:58nielegalnie
24:59przekroczyć
24:59granicę.
25:03Za
25:04nową
25:04żelazną
25:05kurtyną
25:05kryje się
25:06perła
25:06Kaukazu,
25:07położony
25:08nad Morzem
25:08Czarnym,
25:09urokliwy
25:10region
25:10o łagodnym
25:11klimacie.
25:16Co roku
25:17Abchazja
25:18przyciąga
25:18półtora
25:19miliona
25:19turystów,
25:20lecz
25:20wyłącznie
25:21Rosjan.
25:24To
25:24jedyni
25:25cudzoziemcy,
25:26którym wolno
25:27odwiedzać
25:27tę
25:27enklarę.
25:30Ładnie,
25:31prawda?
25:32Nic nam
25:33nie zepsuje
25:33nastroju.
25:36Dmitri ma
25:3827 lat,
25:39Anastazja
25:3924.
25:40Mieszkają
25:41w Moskwie
25:41i pracują
25:42w branży
25:42IT.
25:48Moglibyśmy
25:49tu zamieszkać
25:51i pracować
25:53zdalnie.
25:54Nie wiem,
25:56czy to
25:56możliwe.
25:59Jaki
26:00jest tu
26:01internet?
26:03para spędza
26:04wakacje
26:04w Gagrze,
26:05popularnym
26:06abchazkim
26:07kurorcie.
26:10W czasach
26:11radzieckich był on
26:12ulubionym miejscem
26:13wypoczynku
26:13zarówno partyjnych
26:14bossów,
26:15jak i zwykłych
26:16robotników.
26:18ciekawy budynek.
26:21Dużo tu
26:22turystów.
26:24Anastazja
26:25i Dmitri
26:25czują się
26:26tu jak u siebie.
26:28Teoretycznie
26:29Abchazja
26:29nie jest częścią
26:30Rosji,
26:31ale w praktyce
26:31jakby nią
26:32była.
26:35Oficjalną walutą
26:36jest rubel,
26:36a rosyjski
26:38to jeden
26:38z dwóch
26:39języków
26:39tej enklarii.
26:41Wszystko
26:42tutaj jest
26:42tłumaczone
26:43na rosyjski.
26:45Osoba
26:45rosyjskojęzyczna
26:47nie ma tu
26:47żadnych
26:48problemów.
26:52Przesuń się.
26:54Po sesji
26:55zdjęciowej
26:56przy kolumnach
26:57kolejnym
26:57obowiązkowym
26:58punktem
26:59wycieczki
26:59jest lokalne
27:00ZOO.
27:01Powstało
27:02ono
27:03przy założonym
27:04100 lat temu
27:04Instytucie
27:05Prymatologii.
27:14Radzieccy naukowcy
27:15testowali tu
27:16szczepionki
27:16na małpach,
27:17a tutejsze małpy
27:18zostały nawet
27:19wysłane
27:19w kosmos.
27:26Oto
27:27ich pomnik.
27:30Co tam
27:31jest napisane?
27:33Nie wiem.
27:34Nie wiem.
27:36Zobaczmy.
27:39Polio,
27:40żółta
27:40febra,
27:41tyfus,
27:42kleszczowe
27:42zapalenie
27:43mózgu.
27:43Bardzo
27:44nam pomogły.
27:47Testowaliśmy
27:47na nich
27:48te wszystkie
27:48leki.
27:52Dziś
27:53ośrodek
27:54nie wysyła
27:54już małp
27:55w kosmos,
27:55lecz
27:56lecz
27:56nadal
27:56zatrudnia
27:57naukowców
27:57specjalizujących się
27:59w gerontologii.
28:04Na zakończenie
28:06pobytu
28:06Dmitri
28:07i Anastazja
28:07zdecydowali się
28:09skosztować
28:09lokalnej kuchni.
28:12Witam,
28:13miłych gości.
28:15Dzień dobry,
28:16jestem Dmitri.
28:17To część
28:19tradycyjnej
28:19kuchni
28:20Abchazów.
28:21Mniejszości
28:21narodowej,
28:22którą władze
28:23rosyjskie
28:23faworyzują
28:24kosztem
28:25kultury
28:25gruzińskiej.
28:32To czysto
28:33abchazka
28:34wioska.
28:35Poczęstujemy
28:36Was kilkoma
28:37tradycyjnymi
28:37abchazkimi
28:38daniami.
28:42Ta
28:43abchazka
28:44rodzina
28:44utrzymuje się
28:45głównie
28:45z turystyki,
28:46a także
28:47dzięki
28:47wsparciu
28:48finansowemu
28:48z Rosji.
28:51Dwie
28:51trzecie
28:52emerytur
28:52oraz
28:53wynagrodzeń
28:53urzędników
28:54w tym regionie
28:54pochodzi
28:55z Moskwy.
29:00wyśmienite.
29:03Dzięki
29:03Rosji
29:04i jej
29:04rządowi
29:04dostajemy
29:05rosyjską
29:06emeryturę.
29:08Nie
29:08jesteśmy
29:09biegni.
29:11Może
29:12jakieś
29:12rodziny
29:12w Abchazji
29:13żyją
29:13poniżej
29:14średniej,
29:15ale
29:16Rosjanie
29:16bardzo
29:16nam
29:17pomagają.
29:19Przysyłają
29:20pomoc
29:20humanitarną.
29:21pomagają
29:22z jednej strony
29:34Rosja
29:35zdobywa
29:36poparcia
29:36Abchazów,
29:37z drugiej
29:37dyskryminuje
29:38Gruzinów.
29:4245 tysięcy
29:44ich zamieszkuje
29:45położony wzdłuż
29:46linii demarkacyjnej
29:47Rajongal.
29:48Nie mają prawa
29:49do głosowania.
29:50Potrzebują
29:51przepustek,
29:52aby się przemieszczać,
29:53a ich mienie
29:54w każdej chwili
29:55może zostać
29:56przejęte.
29:58Od września
29:5922 roku
30:00język gruziński
30:02zniknął
30:02z programu
30:03szkolnego.
30:04Uczniowie
30:05poznają wyłącznie
30:06abchazki
30:07i rosyjski.
30:18Oczywiście,
30:19że to
30:20czystka
30:20etniczna.
30:23Jeśli pewnego
30:24dnia
30:24przestaniemy
30:25mówić
30:25po gruzińsku,
30:26jeśli nie będzie
30:27już gruziński
30:28szkół,
30:29gruzińska
30:30społeczność
30:30przestanie
30:31istnieć.
30:33Co się
30:35z nią stanie?
30:36Ci, którzy
30:37tu mieszkają
30:37muszą się
30:38podporządkować.
30:39Muszą mówić
30:40po rosyjsku.
30:41To jest
30:41czystka
30:42etniczna.
30:42Znikniemy.
30:45Redzo
30:46dostrzega,
30:47jak Rosja
30:48stopniowo
30:48przejmuje
30:49kontrolę
30:49nad Abchazją,
30:50dążąc
30:51do
30:51zahamowania
30:52emancypacji
30:53gruzinów.
30:59Rosji
31:00nie podoba się
31:01dążenie
31:01Gruzji
31:02do członkostwa
31:02w Unii Europejskiej.
31:06Potrzeba
31:06obrony
31:07praw człowieka,
31:08sprawiedliwości
31:09i praworządności.
31:11Rosja
31:11marzy
31:12o powrocie
31:12Związku Radzieckiego
31:13i
31:14scentralizowanej
31:15władzy.
31:16Nie życzy
31:17sobie
31:17cywilizowanego
31:18świata
31:19tuż
31:19za swoimi
31:20granicami.
31:23Inwazja
31:24Rosji
31:24na Ukrainę
31:25zaniepokoiła
31:26mieszkańców
31:27Gruzji.
31:28Obawiają się,
31:29że ich kraj
31:29będzie
31:30następny.
31:44W stolicy
31:46Tbilisi
31:47zgromadził się
31:48tłum zwolenników
31:49przystąpienia
31:50Gruzji
31:50do Unii Europejskiej.
31:55Na ich czele
31:56stoi
31:57proeuropejska
31:58polityk
31:58Elene
31:59Hosztaria.
32:03Naród
32:04gruziński
32:04pragnie
32:05członkostwa
32:05w Unii Europejskiej
32:06i na nie
32:07zasługuje.
32:08Tymczasem
32:09Rosja
32:09robi co chce.
32:11Niepotrzebny
32:11jej pretekst
32:12po prostu
32:12wchodzi do
32:13Abchazji
32:14i Oseki
32:14Południowej.
32:16Naszym celem
32:16nie są spekulacje
32:17co Rosjanie
32:18mogą zrobić,
32:19ale upewnienie się,
32:20że tego nie zrobią.
32:24W marcu
32:2522 roku
32:26Gruzja
32:27złożyła
32:27oficjalny
32:28wniosek
32:28o członkostwo
32:29w Unii Europejskiej.
32:31Jednak
32:32Komisja Europejska
32:33wydała
32:34opinię
32:34negatywną.
32:35Jednocześnie
32:36status
32:37kandydata
32:37przyznano
32:38innemu krajowi
32:39będącemu
32:40w orbicie
32:40rosyjskich
32:41zainteresowań
32:42– Ukrainie.
32:46Podobnie
32:47jak w przypadku
32:47Mołdawii i Gruzji
32:48Rosja
32:49zaatakowała
32:50Ukrainę
32:51stosując
32:51metody
32:52wypracowane
32:52przez KGB
32:53w latach
32:53dziewięćdziesiątych.
32:55Były agent
32:56Władimir Putin
32:57realizuje je
32:58co do joty.
33:05W 2014 roku
33:07rosyjskie służby
33:08bezpieczeństwa
33:09wsparły
33:10ruchy
33:10separatystyczne
33:11rosyjskojęzycznej
33:12ludności
33:13Donbasu.
33:14Dwa regiony
33:15Doniecka
33:16i Ługańska
33:17Republika Ludowa
33:18ogłosiły
33:19niepodległość,
33:21co doprowadziło
33:22do wybuchu
33:22wojny.
33:36W lutym
33:381922 roku
33:39Putin
33:39wykonał
33:40kolejny krok.
33:41Strasząc
33:42rosyjskojęzyczną
33:43ludność
33:43Donbasu
33:44wizją
33:45rzekomego
33:46ludobójstwa
33:48postanowiłem
33:49przeprowadzić
33:49specjalną
33:50operację
33:50wojskową
33:51i zaatakował
33:53Ukrainę.
33:55Pół roku
33:56później
33:56zorganizował
33:57fałszywe
33:58referenda
33:58i tryumfalnie
34:00ogłosił
34:00aneksję
34:01czterech
34:02ukraińskich
34:02regionów.
34:06Przyjmujemy
34:08w skład
34:08Rosji
34:08Doniecką
34:09i Ługańską
34:10Republikę Ludową
34:11oraz
34:12Obwód
34:13Zaporowski
34:14i
34:14Hersoński.
34:20Ich mieszkańcy
34:21stają się
34:22naszymi
34:22obywatelami
34:23na zawsze.
34:31Jednak
34:32na nowo
34:32zdobytych
34:33terenach
34:33gospodarz
34:34Kremla
34:34napotyka
34:35zaciekły
34:35opór.
34:39Ukraińcy
34:40stanowczo
34:41odmawiają
34:41powrotu
34:42pod rosyjskie
34:42jarzmo.
34:43W maju
34:452022 roku
34:47wyruszamy
34:48na linię
34:49frontu.
34:51Właśnie
34:51została
34:52wyzwolona
34:52wieś
34:53Mały Niwka.
35:03Ołeksi
35:04i Maksym
35:05to ochotnicy
35:06z sił
35:07obrony
35:07terytorialnej.
35:08Odpowiedzialni
35:09za zaopatrzenie
35:10linii frontu.
35:11Dbają
35:12również o to,
35:13by mieszkańcy
35:13mieli zapewnione
35:14wszystko,
35:15czego potrzebują.
35:18Pewnie tędy.
35:20Poprzedniego dnia
35:21Rosjanie znów
35:22ostrzelali wioska.
35:25Pocisk trafił
35:26w dom
35:26tych ludzi.
35:31Zniszczył dach
35:32i został w środku.
35:36Już tu nie wrócą?
35:38Nie.
35:38Nie.
35:40Jeśli to zrobią,
35:42posiekam ich
35:42na kawałki.
35:43Oczy im
35:44wydrapię.
35:47Jestem taka
35:47wściekła
35:48na tych kacapów.
35:52Żyjemy sobie
35:53normalnie,
35:53a tu nagle
35:54babach.
35:55I wybucha wojna.
35:57Nie przyjdą tutaj?
35:59Nie.
35:59Będziemy ich
36:00przeganiać.
36:02Myśleli,
36:03że Ukraina
36:03jest głupia
36:04i słaba.
36:16Maksym i Oeksi
36:17pochodzą
36:18z miasta,
36:19które obecnie
36:19znajduje się
36:20pod okupacją.
36:25ich dowódca
36:27Andrii
36:28pełnił w nim
36:29funkcję radnego.
36:33Pozostawili tam
36:35rodziny,
36:35dlatego proszą
36:36o zachowanie
36:37anonimowości.
36:4260% żołnierzy
36:45ma rodziny
36:45na terenach
36:46okupowanych.
36:47Czasami są one
36:49traktowane
36:49jako zakładnicy.
36:50Wróg
36:51wymusza
36:52na żołnierzach
36:53poddanie się
36:53lub dostarczanie
36:55informacji.
36:58Na przykład
36:59ojciec
36:59jednego z naszych
37:00towarzyszy broni
37:01został zastrzelony,
37:03a matka
37:04pobita
37:04na śmierć.
37:10Podaj mi hełm
37:11i wkładaj swój.
37:14Aby dotrzeć
37:15na linię frontu
37:16musimy przejechać
37:17przez wieś
37:18Połtawkę.
37:20Od 10 dni
37:21jest ona
37:21nieustannie
37:22strzeliwana
37:23przez rosyjską
37:24artylerię.
37:27Tutaj ostrzał
37:27jest najcięższy.
37:29To centrum wsi.
37:31Muszę jechać szybko,
37:32bo w każdej chwili
37:33może nadlecieć
37:34pocisk.
37:42chcą zadać
37:44jak największe
37:44straty cywilom
37:45i zmusić
37:46ich do odejścia.
37:54Andrii
37:54widzi w tym
37:55cel bardziej polityczny
37:56niż militarny.
37:58Jeśli ludzie opuszczą
38:00Ukrainę
38:00kraj osłabnie
38:01i nie będzie
38:02w stanie
38:03odbudować
38:03swojej gospodarki.
38:05O to właśnie
38:06im chodzi.
38:08Obawiają się
38:09silnej,
38:10niepodległej
38:10Ukrainy,
38:11która mogłaby
38:12dołączyć
38:12do Unii Europejskiej.
38:22Docieramy do
38:23Strefy Zero,
38:24do jednego
38:25z posterunków
38:26dowodzonych
38:26przez Andrii.
38:33Przebywa tu
38:35sześciu ochotników
38:36strzegących terenu.
38:44Uwaga!
38:45Dwa wrogie samoloty
38:47nadlatują
38:47z Melitopolu.
38:49Kierują się
38:50na północ.
38:53W ciągu
38:54półtorej doby
38:55spędzonej
38:56w tym miejscu
38:56naliczyliśmy
38:57ponad
38:58pięćset
38:58eksplozji.
39:04Boże!
39:05Walą
39:05po tamtym polu.
39:08polu,
39:09tak,
39:09to,
39:10co
39:10powoduje
39:11za sielą.
39:24Ci mężczyźni
39:25to
39:25miejscowi
39:26rolnicy.
39:28Wysłali
39:29rodziny
39:29w bezpieczne
39:29miejsce,
39:30nie muszą
39:31więc ukrywać
39:32twarzy.
39:39razem
39:40dorastaliśmy.
39:42Również
39:42z tym
39:42dżentelmenem.
39:45Pokażcie go.
39:49Chcieli
39:50nas podzielić,
39:51ale
39:52stało się
39:52odwrotnie.
39:54Zjednoczyli
39:55cały nasz kraj
39:55i cały
39:56naród
39:56ukraiński.
39:58Teraz
39:59wszyscy
39:59stanowimy
40:00jeden
40:00organizm.
40:01ich życie
40:08w środku
40:09lasu
40:09spędzane
40:10w okopach
40:11i prowizorycznych
40:12schronach
40:12nieustannie
40:14przerywa
40:14huk
40:14eksplozji.
40:16Towarzyszy mu
40:17ciągły strach
40:18przed
40:18dronami.
40:21Mogę
40:21wejść do
40:22środka?
40:22Jasne.
40:24Jeśli
40:24zostaną
40:24namierzeni,
40:25ten schron
40:26stanowi ich
40:26jedyną
40:27szansę
40:27na przetrwanie.
40:28Daj
40:30światło.
40:30To nas
40:31chroni
40:31przed
40:32pociskami,
40:32na przykład
40:33gradami.
40:36Spięliśmy
40:37kłody,
40:38przykryliśmy
40:38plastikiem,
40:39a następnie
40:40przysypaliśmy
40:41ziemią.
40:43Na to
40:43położymy
40:44gałęzie
40:45albo siatkę
40:45maskującą,
40:46żeby drony
40:47nas nie widziały.
40:53Mimo ostrzału
40:54ukraińscy
40:55rolnicy
40:55pracują
40:56na polach
40:57jakby
40:57nigdy
40:58nic.
41:06Spójrzcie tam.
41:08Na polu
41:09pracuje
41:09traktor.
41:11Walczą,
41:12a jednocześnie
41:12uprawiają
41:13ziemię
41:14pod ostrzałem
41:15na
41:17zaminowanych
41:17polach.
41:18Nie wiem,
41:19jak to
41:19wytłumaczyć.
41:20Tacy jesteśmy.
41:23Musimy
41:23wyżywić
41:24kraj.
41:27uprawiać
41:28zboże.
41:35Trzeba
41:36wykarmić
41:37bydło i świnia,
41:38a nasze pola
41:39są tutaj.
41:42Żywią
41:43nas.
41:51Rolnicy
41:51odgrywają
41:52ważną rolę
41:53w wysiłku
41:53wojennym.
41:57Szósta
41:58rano.
41:59Obrzeża
42:00miasta
42:01Zaporoża,
42:0140
42:02kilometrów
42:03od
42:03linii
42:03frontu.
42:07Ołek
42:08jedzie
42:09do pracy.
42:16Trzeba
42:17zabrać
42:17Serhija.
42:19Przez
42:2016
42:21lat
42:21był
42:21robotnikiem
42:22rolnym,
42:22ale
42:23wojna
42:23wszystko
42:23zmieniła.
42:25Na
42:26stacjach
42:26benzynowych
42:27jest
42:27istne
42:27szaleństwo.
42:28Prawie
42:29nie ma
42:29benzyny.
42:30Czeka
42:31się
42:31w kolejce
42:31po
42:32trzy
42:32dni.
42:32Ja
42:33mogę
42:33kupić
42:34na
42:34firmę,
42:34ale
42:35nie
42:35więcej
42:35niż
42:3610
42:36litrów
42:37dziennie.
42:39Rosyjskie
42:40ataki
42:41na
42:41rafinerię
42:42doprowadziły
42:42do
42:42niedoborów
42:43paliwa
42:43i
42:44wzrostu
42:44cen.
42:49Liter
42:50może
42:50podrożyć
42:51do
42:51półtora
42:52euro.
42:55Pojazd
42:56manewruje
42:56slalomem
42:57między blokami
42:58przeciwpancernymi,
42:59których
43:00zadaniem
43:00jest
43:00spowolnienie
43:01rosyjskich
43:02czołgów.
43:08Pół godziny
43:09później
43:10Ołek
43:10dociera
43:10do pracy.
43:13To
43:14jedno z
43:14największych
43:15gospodarstw
43:15w regionie.
43:17Zajmuje
43:179 tysięcy
43:19hektarów.
43:24Ołeksander,
43:25dyrektor
43:25gospodarstwa,
43:27zarządza
43:27zespołem
43:27około
43:2840
43:28pracowników
43:29i od
43:29początku
43:30rosyjskiej
43:30inwazji
43:31codziennie
43:32rano
43:32upewnia się
43:32czy jego
43:33ludzie
43:33są
43:34bezpieczni.
43:38Co
43:39słychać?
43:39Spokojnie?
43:42Nie strzelają?
43:45Zabieramy się
43:46do pracy.
43:48Dziś
43:48zaczynamy
43:49siew.
43:50Czekamy
43:51na Ciebie.
43:51Do zobaczenia.
43:53Wszystko
43:54idzie zgodnie
43:55z planem.
43:59Pięciu
43:59mechaników
44:00zostało
44:00zmobilizowanych
44:01do konserwacji
44:02czołgów.
44:05Ołeksander
44:06ma niedobór
44:06personelu.
44:07Wojna
44:08opóźnia
44:08siew.
44:11Przypominam
44:12jak wygląda
44:12sytuacja.
44:14W tym
44:14roku
44:15sezon
44:15jest o połowę
44:16krótszy.
44:18Sukces
44:19naszego
44:19gospodarstwa
44:20zależy
44:20wyłącznie
44:21od nas.
44:24Muszą
44:25pracować
44:25szybciej.
44:26Zwłaszcza,
44:27że od
44:287 wieczorem
44:29obowiązuje
44:30godzina
44:30policyjna.
44:34Przed wojną
44:35każdy taki
44:36traktor
44:36obsługiwały
44:37dwie osoby.
44:38Pracowaliśmy
44:39dzień i noc.
44:41Jeśli trzeba
44:42było obsiewać,
44:43to robiliśmy
44:43to w parach
44:44przez całą dobę.
44:54maszyny
44:55z włączonymi
44:56światłami
44:56to cel
44:57dla lotnictwa
44:58rosyjskiego.
45:05Obsiewanie
45:06zrobiło się
45:06niebezpieczne?
45:10Oczywiście.
45:13Kiedyś
45:13widzieliśmy
45:14pocisk
45:14zestrzelony
45:15przez naszą
45:16obronę
45:16przeciwlotniczą.
45:17Raszyści
45:19nawet nie wiedzą,
45:19gdzie strzelają.
45:21Twierdzą,
45:21że w obiekty
45:22wojskowe,
45:22ale walą
45:23po wszystkim.
45:23Po wsiach
45:24i po miastach.
45:29W dniu,
45:30kiedy nagrywaliśmy
45:31te ujęcia,
45:32w sąsiednim
45:32gospodarstwie
45:33rosyjski
45:34pocisk
45:34zniszczył
45:35magazyn.
45:3670%
45:37rosyjskich
45:37ataków
45:38jest wymierzonych
45:39w obszary
45:40cywilne.
45:46To jednak
45:47nie jedyny
45:48problem
45:48ukraińskich
45:49rolników.
45:51Borykają się
45:51oni również
45:52z poważnymi
45:53trudnościami
45:54w eksporcie
45:55swoich plonów.
45:58Sprawdźmy
45:59jakość ziarna.
46:01Musimy je
46:02regularnie
46:03badać
46:03i napowietrzać.
46:06Nie wiemy,
46:06ile będziemy
46:07je przechowywać.
46:14problemy
46:15z eksportem
46:15wywołują
46:16napięcia
46:17na rynku
46:17międzynarodowym.
46:20Aż 26
46:21krajów
46:21jest zależnych
46:22od dostaw
46:23zboża
46:23z Rosji
46:24i Ukrainy.
46:26Skutki
46:27zaczynają
46:28być odczuwalne
46:28także w Ukrainie.
46:32To początek
46:34kryzysu
46:34żywnościowego,
46:35który dotyka
46:36nie tylko
46:36Ukrainę,
46:38ale cały świat.
46:40Ta wojna
46:41stanowi
46:42zagrożenie
46:42dla wszystkich
46:43i to nam
46:45robią
46:45tak zwani
46:46bracia.
46:52Ryzyko
46:53niedoborów
46:54żywnościowych
46:54przywołuje
46:55wśród Ukraińców
46:56wspomnienia
46:57wielkiego głodu
46:58z lat
46:58trzydziestych
46:59dwudziestego
47:00wieku.
47:04Stalin
47:05nakazał
47:05wtedy
47:06konfiskatę
47:06plonów
47:07ukraińskim
47:07chłopom.
47:08Była to kara
47:10za opór
47:10wobec
47:10kolektywizacji.
47:12W wyniku
47:13tej polityki
47:14zagłodzono
47:15od trzech
47:15do pięciu
47:16milionów ludzi.
47:20Dziś
47:20Ukraińcy
47:21znów patrzą
47:22jak ich zboże
47:23jest kradzione
47:24i wywożone
47:24ciężarówkami
47:25do Rosji.
47:26Skąd trafia
47:27do zaprzyjaźnionych
47:28krajów
47:28takich jak
47:29Syria
47:30czy
47:30Burkina Faso.
47:35Rosja
47:36systematycznie
47:37pozbawia
47:37Ukrainę
47:38kluczowej
47:38infrastruktury
47:39gospodarczej
47:40przejmując
47:41porty,
47:42kopalnie
47:42żelaza
47:43i węgla
47:44oraz huty.
47:50Na okupowanych
47:52terenach
47:52Moskwa
47:53stosuje
47:54represje
47:54kontrolując
47:55lokalną ludność.
47:57Przeciwnicy
47:57reżimu
47:58trafiają
47:59do tajnych
47:59więzień.
48:00W donieckim
48:01więzieniu
48:02izolacja
48:02przetrzymywano
48:03ponad
48:04tysiąc ludzi.
48:06Stanisław
48:07ukraiński
48:08dziennikarz
48:09spędził
48:09tam ponad
48:10dwa lata.
48:13Aresztowali
48:14mnie
48:1511 maja
48:1617 roku
48:17w dzień
48:17tak zwanej
48:18Donieckiej
48:19Republiki
48:19Ludowej.
48:20Ludzie
48:21po cywilnemu
48:22założyli mi
48:23kajdanki,
48:24odebrali
48:24od milicjantów
48:25mój dowód
48:25i zaprowadzili
48:27do samochodu.
48:31Na głowę
48:32włożyli mi
48:32worek
48:33i zawieźli
48:34do siedziby
48:35tzw.
48:36Ministerstwa
48:36Bezpieczeństwa
48:37Narodowego.
48:38Pół godziny
48:39później
48:39przyprowadzili
48:40do pomieszczenia,
48:41gdzie zaczęli
48:42mnie torturować
48:42prądem.
48:44Miałem się
48:45przyznać,
48:45że jestem
48:45ukraińskim
48:46szpiegiem.
48:49Stanisław
48:50po podpisaniu
48:51wymuszonych
48:51zeznań
48:52został skazany
48:53na 15 lat
48:54więzienia.
48:56Podczas
48:57odbywania
48:57kary
48:58był
48:58nieustannie
48:58poddawany
48:59rosyjskiej
49:00propagandzie.
49:04Witam
49:05w programie
49:06Słatko w plus.
49:08W 2018
49:09udzielił
49:11wywiadu
49:12byłemu
49:12żołnierzowi,
49:13a obecnie
49:13dziennikarzowi
49:14stacji
49:15Rosja.
49:17Tego człowieka
49:18przyprowadzono
49:19tu w kajdankach.
49:23Zmuszono go,
49:25by się
49:25przedstawił
49:26jako ukraiński
49:26szpieg,
49:27który właśnie
49:27napisał powieść
49:28o swoim
49:29podwójnym
49:30życiu.
49:32Ile
49:33procent
49:34prawdy
49:34jest w pańskiej
49:35powieści
49:35autobiograficznej?
49:40Chodzi mi
49:41o działalność
49:42szpiegowską.
49:47100%.
49:48A więc
49:49opisał pan
49:50tam prawdę?
49:51Tak.
49:54Stanisław
49:55odbywał
49:55karę
49:55w izolacji.
49:56Byłej fabryce,
49:58gdzie
49:58przetrzymywano
49:59wrogów ludu.
50:03W tym budynku
50:04są cele
50:05i piwnice.
50:08Między innymi
50:08ta,
50:09w której spędziłem
50:10pierwszy miesiąc.
50:12Obok była
50:13stołówka
50:14i specjalna
50:15piwnica,
50:16gdzie
50:16torturowano
50:16ludzi.
50:19To
50:20współczesny
50:20obóz
50:21koncentracyjny.
50:23więźniowie
50:24traktowali
50:24sam jak
50:25niewolnice.
50:26Robią
50:26wszystko,
50:27co im się
50:27karze.
50:34Izolacją
50:35zarządzał
50:35Leitnant
50:36Palicz.
50:37Więźniowie
50:38nazywali go
50:39Hadesem,
50:40na cześć
50:40greckiego
50:41Boga
50:41podziemi.
50:42Palicz
50:43poddawał
50:44osadzonych
50:45torturom
50:45fizycznym,
50:46psychicznym
50:47i seksualnym.
50:50Palicz
50:51miał swoje
50:51metody
50:52wywierania
50:52presji
50:53na więźniów,
50:53przebywających
50:54ze swoimi
50:55partnerami.
50:57Siedziałem
50:57z mężczyzną,
50:58którego dziewczyna
50:59znajdowała się
50:59w sąsiedniej
51:00celi.
51:02Palicz
51:02umieścił go
51:03ze mną
51:03celowo.
51:04Kupak
51:05wiedział,
51:05że obok
51:06jest jego
51:06ukochana
51:07i Palicz
51:08może z nią
51:08zrobić,
51:09co zechce.
51:14Po 28
51:15miesiącach
51:15Stanisław
51:16został
51:17uwolniony
51:17w ramach
51:18wymiany
51:19jeńców.
51:20W Donbasie
51:22funkcjonuje
51:23co najmniej
51:24siedem
51:24podobnych
51:25więzień.
51:27Są one
51:28ponurym
51:29symbolem
51:29tego,
51:30co mogłaby
51:31się zamienić
51:31Ukraina
51:32pod rosyjską
51:32okupacją.
51:35Tym bardziej
51:36należy
51:37umacniać
51:37determinację
51:38narodu
51:38ukraińskiego,
51:39który od
51:402014
51:41roku
51:41walczy
51:42z okrutnym
51:43sąsiadem.
51:47opracowanie
51:48okresu.
51:48okresu.
51:48Dziękuję.