- 6 weeks ago
Category
📚
LearningTranscript
00:00DZIĘKI ZA OBSERWACIE
00:30Adolf Hitler planuje nową stolicę dla nazistowskiego imperium.
00:37Zanim zostanie powstrzymany, wiele z jego fanatycznych wizji zacznie się urzeczywistniać.
00:51Jego historia pokazuje, dokąd prowadzi nieograniczona władza dyktatora.
00:57Teraz w epoce populistów spoglądamy na niego z innej perspektywy.
01:02Przez pryzmat jego przyjaciół, wielbicieli i współpracowników.
01:07Tylko w ten sposób możemy naprawdę wyciągnąć wnioski z historii.
01:11DZIĘKI ZA OBSERWACIE
01:21Ostatni świadkowie Hitlera
01:44Fanatyk
01:52Polska
02:03Latem 1940 roku Hitler jest bliski spełnienia marzeń o podboju świata.
02:21Jego armia błyskawicznie zajmuje Europę.
02:23Większość dowódców zostanie później skazana na śmierć.
02:35Lecz generał Walter Warlimont przeżyje, by dać swoje świadectwo.
02:40To on towarzyszył Hitlerowi podczas ataku na Francję.
02:43Jak zareagował podczas kampanii francuskiej?
02:56Był zdenerwowany.
02:59Przerażał go jego własny sukces.
03:00Nikt nie mógł przewidzieć takiego zwycięstwa.
03:10Czerwiec 1940, Paryż.
03:16Zobaczyłem kolumny niemieckiej piechoty wkraczające do miasta.
03:26Ogarnęła mnie euforia.
03:30Zapytałem pilota, czy możemy wylądować na Place de la Concorde.
03:42Ostatecznie wylądowaliśmy na polach elizejskich.
03:50Niemiecka potęga dotarła do Paryża.
03:55Po kapitulacji Francuzów ulicę przejął jeden człowiek.
04:00Jechałem z nim samochodem do Opery.
04:09Powiedział wtedy,
04:10że zawsze marzyłem, by zobaczyć to miejsce.
04:18Chwilę później podziwiał wieżę Eiffla,
04:23arcydzieło techniki.
04:24Wieża Eiffla, łuk triumfalny,
04:30grobowiec Napoleona, opera.
04:33Najważniejszy był sarkofag.
04:37Najpierw poszedł tam sam,
04:41a potem powoli
04:42zaczęliśmy się wokół niego gromadzić.
04:46Czy powiedział,
04:49że to była najwspanialsza chwila w moim życiu?
04:54Tak.
04:55Hitler pragnął sławy.
05:02Teraz przyćmił wielkiego zdobywcę Napoleona.
05:05Hitler i jego aparat propagandowy
05:13zadbali,
05:14by zwycięstwo przypisano wyłącznie jemu,
05:18jako największemu strategowi wszechczasów.
05:216 lipca 1940 roku, Berlin.
05:51Uważałem go za kogoś wyjątkowego,
06:02niemalże za bóstwo.
06:08Ciągle powtarzał Niemcom,
06:10że został zesłany przez opatrzność.
06:15Cały naród w to wierzył.
06:16Wielki wierzył.
06:21Wizerunek Hitlera rosył w siłę.
06:27Dla nas był prawdziwym geniuszem.
06:45Fakt, że odnalazłem się wśród milionów,
06:48był cudem.
06:51A to, że ja odnalazłem was,
06:53jest szczęściem dla Niemiec.
06:58Hitler jest gotów zdradzić generałom
07:00swój kolejny wielki plan.
07:03Jednym z pierwszych, którzy go poznają,
07:05jest Walter Warlimont.
07:10Po zwycięstwie we Francji
07:12byliśmy w dobrych nastrojach.
07:14Hitler przebywał w Berchtesgaden,
07:20towarzyszył mu generał Jodl,
07:22a my stacjonowaliśmy w okolicy.
07:28Gdy przybył,
07:30Jodl kazał zamknąć drzwi wagonu restauracyjnego.
07:34Powiedział, że podjął decyzję
07:42o wypowiedzeniu wojny Rosjanom,
07:46bo na pewno szybko skapitulują.
07:49Byliśmy w szoku.
07:51Wiedzieliśmy, że będzie chciał działać szybko.
07:53Hitler chce podbić Związek Radziecki,
08:01aby stworzyć miejsce
08:02dla niemieckich osadników.
08:05Mobilizuje największe siły,
08:06jakimi dysponuje.
08:23Muzyka
08:53Nie obawialiśmy się, ponieważ wierzyliśmy, że wygramy, tak jak to było w przypadku Polski i Francji.
09:08Naszym zadaniem było zrównanie wszystkiego z ziemią.
09:38Wszystko miało zostać zniszczone.
09:57Jednak fatalnie nieprzygotowani na nadejście zimy Niemcy tracą impet.
10:02To wyjątkowe nagranie zrobione bez wiedzy Hitlera ukazuje rzadki moment zwątpienia u pewnego siebie przywódcy.
10:16Nie zdawaliśmy sobie sprawy, jak silny był Związek Radziecki.
10:25Dysponował niewyobrażalnym arsenałem, 35 tysiącami czołgów.
10:32Gdyby któryś z moich generałów wspomniał o takiej liczbie, uznałbym, że oszalał i widzi podwójnie.
10:45Coś niewyobrażalnego.
10:47W obliczu przewagi militarnej przeciwnika Hitler nie cofa się.
10:56Przeciwnie, rozszerza skalę działań.
11:03Kierował się instynktem.
11:06Uważał się za przywódcę wojskowego i nieomylnego stratega.
11:12Nie dało się go powstrzymać.
11:13Hitler obsesyjnie dąży do zdobycia Stalingradu, miasta nazwanego imieniem radzieckiego przywódcy.
11:26W kwaterze głównej armii przebywał Johann von Kilmansegg.
11:30Decyzja o ataku na Stalingrad została podjęta przez Hitlera, wbrew woli szefa sztabu generalnego.
11:46Führer powiedział, trzeba to zrobić.
11:50Nikt nie był w stanie go od tego odwieźć.
11:53Żadne sprzeciwy ani argumenty nie zadziałały.
12:02Upór Hitlera doprowadza do katastrofy.
12:05Jego oddziały są otoczone i głodują.
12:08Jednak on sam domaga się zwycięstwa.
12:10Spotkaliśmy się w sztabie.
12:26Narysowałem na mapie strzałki ataku.
12:33Byłem realistą.
12:34Hitler spojrzał, a potem swoim niebieskim długopisem
12:46naniósł dwa razy dłuższą linię.
12:51Prawie zatoczył koło i powiedział dosłownie
12:57– wszerz poczucie pewności zwycięstwa.
13:01Jednak żadne pobożne życzenia nie są w stanie zmienić
13:14rzeczywistości, w jakiej znalazły się siły nazistów.
13:21Stalingrad i Wołga zamieniły się w ogromne groby
13:25dla setek tysięcy żołnierzy wroga.
13:28Zginęli na ziemię, którą chcieli zniewolić.
13:35Hitler zostawił swoje wojska własnemu losowi.
13:41Pół miliona żołnierzy poniosło śmierć.
13:43Czy Hitler był odpowiedzialny za klęskę pod Stalingradem?
14:02Na początku śmierć wydawała się mieć sens.
14:16Z czasem to się zmieniło.
14:22Jego błędy wynikały z przekonania,
14:25że trzeba trwać.
14:28Nawet wtedy, gdy nie miało to już żadnego sensu.
14:30Byliśmy skazani na porażkę.
14:34Niemcy, marzec 1943.
14:48Po porażce Hitler ucieka do swojej górskiej rezydencji Berghof.
14:55Jedną z niewielu osób, z którymi się spotyka,
14:58jest jego nowa sekretarka.
15:00Traudl Junge.
15:01Była przy nim, gdy dowiedział się o klęsce pod Stalingradem.
15:11Panowała ciężka atmosfera.
15:14Hitler wpatrywał się w zupę.
15:18Milczał.
15:19Był przygnębiony.
15:20W Berghofie musieliśmy jednak jeść z nim posiłki
15:31i zapewniać mu rozrywkę.
15:35Twierdził, że nie ma czasu na prawdziwe wakacje,
15:38ale codziennie miał godzinę relaksu.
15:41Lubił wtedy zwykłe rozmowy
15:46o swoim psie, którego uwielbiał
15:50albo o dawnych sukcesach partii nazistowskiej.
15:56Współpraca.
15:58Współpraca.
16:00Współpraca.
16:02Podczas gdy Hitler się ukrywa,
16:29alianci bombardują niemieckie miasta.
16:32Docierały do nas wieści o zniszczeniach.
16:52To było szczególnie bolesne,
16:57bo dowiedziałam się, że mój dom został spalony.
16:59Powiedziałam mu, że to straszne.
17:05Spoważniał.
17:10Jego oczy płonęły fanatyzmem.
17:13Poprzysiągł zemstę.
17:18Powiedział, to nie potrwa długo.
17:21Krótce położę kres tym okrucieństwom.
17:23W furii Hitler szuka kozłów ofiarnych.
17:33Często łączył Żydów z bombardowaniami Niemiec.
17:44Twierdził, że to ich wina.
17:49Mówił, że śmierć niewinnych kobiet i dzieci
17:52zostanie pomszczona.
17:55To było jasne.
18:05Nie tylko w prywatnych rozmowach,
18:08ale i podczas oficerskich odpraw.
18:12Hitler otwarcie wyrażał swoje zamiary.
18:16Źródłem naszego nieszczęścia
18:26jest Światowa Koalicja Żydów.
18:31Pamiętacie zapewne moje wystąpienie w Reichstagu.
18:35Jeśli Żydzi sądzą, że mogą wywołać wojnę,
18:38by doprowadzić do zagłady ras europejskich,
18:42to skończy się to ich eksterminacją.
18:46Śmiali się ze mnie.
18:56Większość już tego nie robi.
19:01Ci, którzy jeszcze kpią,
19:05wkrótce przestaną.
19:09Żydowski spisek to demoniczne zagrożenie.
19:12A my, naziści, położymy mu kres.
19:16Żydowski spisek to
19:40Rozpoczyna się eksterminacja.
19:55Rozpoczyna się ekstrem.
20:25Szirach zna go od dzieciństwa.
20:28Po zobaczeniu transportu Żydów staje z nim twarzą w twarz.
20:36Hennie nagle zaczęła opowiadać, że widziała na stacji pociągi pełne deportowanych ludzi.
20:55Powiedziałam mu, co widziałam.
21:04Odparł, jesteś sentymentalna.
21:09Szybko doszło do konfrontacji.
21:10On wstał, ja też i odparłam.
21:17Herr Hitler, nie powinien pan tego robić.
21:21Uznałam, że mogę sobie pozwolić na takie słowa, ponieważ znam go od dawna.
21:25Wtedy powiedział, każdego dnia 10 tysięcy moich najlepszych żołnierzy ginie na polu bitwy, podczas gdy pozostali nadal żyją w obozach.
21:36Oznacza to, że równowaga biologiczna w Europie została zachwiana.
21:42Maska opadła, a przyjazny uśmiech zniknął z jego twarzy.
21:50Wyszedł, a Hennie Schirach nigdy więcej nie została zaproszona.
21:54Mąż Hennie Baldur von Schirach jest również bliskim przyjacielem Hitlera i najwyższym rangą funkcjonariuszem nazistowskiej partii w okupowanym Wiedniu.
22:07Pod jego nadzorem 65 tysięcy austriackich Żydów zostało deportowanych do obozów koncentracyjnych.
22:13Czy Hitler często używał wyrażenia ostateczne rozwiązanie?
22:18Nie. Nigdy tego nie słyszałem.
22:24Ale był pan z nim blisko.
22:29Chyba musiał pan wiedzieć, co się dzieje.
22:36Nienawidził Żydów.
22:40Często to powtarzał.
22:49Ale...
22:50Nigdy nie mówił wprost.
22:54Co uważa za ostateczne rozwiązanie?
23:03Kiedy Hitler pytał o liczbę Żydów w Austrii, trudno było się nie domyślić, o co chodzi.
23:12Co mogłem zrobić?
23:23W Wiedniu zapytałem...
23:28Dokąd jadą ci ludzie?
23:31Odpowiedź brzmiała do specjalnych obozów, razem z innymi Żydami.
23:41Pytałem o jedzenie.
23:44Powiedziano mi, że dostają je na czas transportu, że wszystko jest załatwione.
23:49SS potrafiło odpowiadać bardzo uprzejmie i serdecznie.
23:53Panie Frost, nie chcę się usprawiedliwiać.
24:10Chcę tylko prawdy.
24:16Prawdy historycznej.
24:19Byłem tam.
24:20Miałem obowiązki.
24:23Nie miałem czasu, by myśleć o czymkolwiek innym.
24:30Pracowałem od rana do wieczora.
24:33Berlin, rok 1944.
24:52Uważaliśmy, że ludzie powinni wiedzieć, co się dzieje.
24:59Pamiętam jedno zdarzenie.
25:03Stałam w kolejce po warzywa.
25:07Powiedziałam sąsiadom, że w obozach zaczynają zabijać Żydów,
25:13a nie tylko ich tam przesiedlać, jak twierdziła propaganda.
25:21Odpowiedzieli,
25:22jeśli nie przestaniesz mówić takich rzeczy,
25:25sama trafisz do obozu.
25:29To nieprawda.
25:30Powtarzać kłamstwa zagranicznej prasy,
25:35która chce zaszkodzić Niemcom?
25:40Odparłam.
25:42To nie audycje.
25:43Wiem to z pierwszej ręki.
25:46Możecie być pewni, że tak jest.
25:49Wieczorem opowiedziałam o tym mężowi.
25:51Nie pochwalił mnie.
25:56Powiedział,
25:57kochanie,
26:00to, co robisz, jest nierozsądne.
26:04Zrozum.
26:06Dyktatura
26:07jest jak wąż.
26:11Jeśli nadepniesz mu na ogon,
26:14ukąsi cię.
26:14Trzeba uderzyć go w głowę.
26:24Emi Bonhoeffer i jej bliscy
26:27należeli do rosnącej grupy
26:28przeciwników Hitlera.
26:31Przerażeni zbrodniami nazistów,
26:33wierzyli, że Führer
26:34doprowadzi do katastrofy.
26:36W miarę jak siły alianckie
26:41zbliżały się do Niemiec,
26:43wysocy rangą oficerowie
26:44musieli działać.
26:46W kwaterze głównej
26:47nadal stacjonował
26:48generał Walter Warlimont.
26:54Był to zwykły dzień,
26:58choć w cieniu klęski
26:59na froncie wschodnim.
27:06Zebraliśmy się na konferencji.
27:11Hitler już tam był.
27:13Nagle drzwi otworzyły się ponownie.
27:18Wszedł Klaus Stauffenberg
27:19z dużą czarną teczką,
27:21ale nie widziałem,
27:23kiedy wyszedł.
27:36To było jak uderzenie pióruna.
27:43Wszędzie był ogień.
27:46Upadłem na podłogę.
27:48Chwilę później
27:49Hitlera wyprowadzono.
27:56Panował chaos.
28:01Pomieszczenie wyglądało strasznie.
28:04Połamane stoły,
28:06rozbite krzesła,
28:08stłuczone szyby,
28:10obraz całkowitego zniszczenia.
28:19W wyniku eksplozji
28:20zginęły cztery osoby,
28:22ale Hitler odniosł jedynie
28:23niewielkie obrażenia.
28:25Kilka godzin później
28:26witał byłego dyktatora Włoch
28:28Benita Mussoliniego.
28:31Powiedział do Mussoliniego,
28:33że kilka osób zginęło,
28:35spłonęło żywcem
28:36lub wypadło przez okno,
28:38a jemu nic się nie stało.
28:41I że po tym cudownym ocaleniu
28:43wierzy, że został stworzony
28:45do wyższych celów.
28:50I że także
28:51ich wspólne przedsięwzięcie
28:53zakończy się zwycięstwem.
28:56Najpierw czuł wdzięczność,
29:06że przeżył,
29:08ale wkrótce ogarnął go gniew
29:10na sprawców zamachu.
29:15Oskarżył generałów
29:17o nielojalność i zdradę.
29:19Dzisiaj zwracam się do Was
29:29z dwóch powodów.
29:31Po pierwsze,
29:32abyście usłyszeli mój głos.
29:35Po drugie,
29:36chcę Was poinformować
29:37o zbrodni bez precedensu
29:38w historii Niemiec.
29:41Była to niewielka grupa
29:42przestępców,
29:43która zostanie
29:43bezlitośnie zlikwidowana.
29:45Ogarnięty furią,
29:58Hitler szykuje zemstę.
30:02Stauffenberg i przywódcy
30:03spisku zostają rozstrzelani.
30:06Setki innych osób
30:07trafiło do aresztu
30:08i stanęło przed sądem.
30:11Na polecenie Führera
30:13proces był filmowany.
30:15A sędzia
30:16idealnie odegrał
30:17swoją rolę.
30:29Zrobiliśmy to
30:30dla Niemiec.
30:31To skandal.
30:34Jak śmiesz stać tam
30:35i mówić takie rzeczy.
30:37Nasz Führer
30:38to Niemcy.
30:41Chodzi o zbrodnie,
30:42do których doszło
30:43w kraju i za granicą.
30:45Ty nędzna szumowiną.
30:52Czy nie przysięgałeś
30:53wierności Führerowi?
31:01To rozstrzyga sprawę.
31:06Każdy Niemiec
31:08musi być lojalny
31:09wobec naszego Führera.
31:11Przez całe życie
31:17i po śmierci.
31:25Zdrajcy naszej ideologii
31:27i tego, o co walczymy
31:28zostają skazani na śmierć.
31:32Ich majątek przepada
31:33na rzecz państwa.
31:34Führer odwiedza w szpitalu
31:39rannych żołnierzy Wehrmachtu.
31:48Hitler okazuje współczucie
31:50ofiarom zamachu,
31:51jednocześnie planując
31:53zemstę na spiskowcach.
31:54Rozkazuje wieszać ich
32:00na hakach rzeźniczych
32:01i strunach fortepianowych,
32:03a egzekucje zostają
32:04skrupulatnie udokumentowane.
32:06Widziałem, jak z radością
32:31oglądał zdjęcia ofiar.
32:33Rozpoznałem na nich
32:41swojego przyjaciela,
32:45Petera Grafa Jorka,
32:47który został stracony.
32:50I byłem tak przerażony
32:51zachowaniem Hitlera,
32:53że musiałem wyjść
32:56z pokoju.
32:57Większości Niemców
33:06opór wobec reżimu Hitlera
33:08wydaje się daremny.
33:13Po 20 lipca
33:16pojawiły się dwa rozwiązania.
33:19Albo można było
33:19zostać męczennikiem,
33:21albo odwrócić wzrok,
33:23bo nie dało się już emigrować,
33:25ani odmówić służby wojskowej.
33:31Trzeba było stawić temu czoło
33:33i jakoś przez to przejść.
33:35W miarę jak armie alianckie
33:52posuwały się naprzód
33:53w kierunku Niemiec,
33:55naloty bombowe
33:56niszczyły machinę wojenną
33:57Hitlera.
33:58Minister uzbrojenia
34:12i bliski współpracownik
34:13Hitlera
34:14Albert Speer
34:15zdaje sobie sprawę,
34:16że klęska jest już
34:17tylko kwestią czasu.
34:21Moim obowiązkiem było
34:22powiedzieć Hitlerowi,
34:24że to ostatnia broń,
34:25jaką dysponujemy
34:26i że wojna jest przegrana.
34:31Zrobiłem to,
34:32na co nikt inny
34:33nie miał odwagi.
34:37Zareagował gwałtownie.
34:39Nie tobie decydować,
34:40czy wojna jest przegrana,
34:41czy nie.
34:41Herr Speer,
34:49czy Hitler zmienił się
34:52przez lata?
34:56Stał się człowiekiem,
34:58który zaczął nienawidzić
34:59nawet swojego własnego kraju.
35:04Pod koniec wojny powiedział mi,
35:06że jeśli ta wojna
35:07zostanie przegrana,
35:09to cały naród
35:10powinien zginąć.
35:11Nie uroniłbym
35:14po nich ani jednej łzy.
35:16Nie zasłużyli.
35:18Mogą winić
35:19tylko siebie.
35:22Powoli,
35:25ale systematycznie
35:26słabu.
35:29Lekarze
35:30przychodzili
35:30i odchodzili,
35:32aż pewnego dnia
35:33nie wstał z łóżka.
35:36Sytuacja na froncie
35:37zachodnim i wschodnim
35:38była bardzo krytyczna.
35:39A jedyny człowiek,
35:42który mógł wydawać
35:43rozkazy
35:44i zmienić
35:45bieg wydarzeń,
35:47leżał w łóżku
35:48i nie interesowało go nic.
35:52Czasami wydawało się,
35:54że Hitler
35:55po prostu nie istnieje.
35:56Wraz z upadkiem niemieckiej obrony,
36:19Hitler i jego najbliżsi
36:21schronili się w bunkrze
36:2215 metrów pod ziemią.
36:23Jak się zachowywał?
36:34Podobno oszalał.
36:37Bywał wybuchowy
36:40i chciał słyszeć
36:42tylko pochlebstwa,
36:44przez co stracił kontakt
36:46z rzeczywistością.
36:47W marcu,
36:49gdy sytuacja w Berlinie
36:51była już beznadziejna,
36:53nagle zainteresował się
36:55makietą Linzu,
36:58który zamierzał
36:59uczynić
36:59najpiękniejszym miastem Austrii.
37:07Uciekał w marzenia
37:09o wielkiej architekturze.
37:10Zawsze wyobrażałem sobie Hitlera
37:18jako pełnego energii,
37:24a to, co zobaczyłem,
37:26wstrząsnęło mną.
37:30Był wrakiem człowieka.
37:31Podał mi wiotką,
37:38drżącą rękę,
37:40a potem zakrył ją
37:42drugą dłonią.
37:47Byłem w szoku.
37:5022 marca 1945 roku
37:59Hitler pojawia się publicznie,
38:01co zdarza się już rzadko,
38:02aby odznaczyć członków
38:04Hitlerjugend.
38:07Więź między Führerem,
38:09a jego oddanymi zwolennikami
38:11pozostaje nienaruszona.
38:12Jestem młodym posłańcem.
38:22Zrobię wszystko
38:23dla swojego kraju
38:24i dla wodza.
38:30Powiedziałem Hitlerowi,
38:31że jestem posłańcem w armii,
38:34co zrobiło na nim wrażenie,
38:36bo sam pełnił tę funkcję
38:39w czasie I wojny światowej.
38:42Poklepał mnie po policzku
38:43i powiedział
38:44dobra robota, chłopcze.
38:47Nie zdawał pan sobie wtedy sprawy,
38:49że wojna jest przegrana?
38:50Nie.
38:52My, chłopcy,
38:54nadal wierzyliśmy,
38:56że Führer ma w zanadrzu
38:58jakąś tajną broń.
39:12Gdy Armia Czerwona
39:18wkroczyła do Berlina,
39:20Hitler się poddał.
39:33Opowiada o tym
39:34jego były sekretarz prasowy.
39:35Wojska były rozbite.
39:42Berlin w ruinie.
39:44A żołnierze
39:46nie wykonali rozkazu ataku.
39:51Uświadomił sobie,
39:52że klęska jest nieunikniona.
39:55Był zdruzgotany.
39:57Powiedział
40:01to koniec.
40:03Zastrzelę się.
40:10Spodziewałam się,
40:11że Hitler
40:12okaże skruchę
40:13za nędzę,
40:14głód i śmierć,
40:16które sprowadził
40:17na Niemców.
40:19Lecz on powtarzał
40:20jedynie oskarżenia
40:21wobec Żydów
40:22i stwierdził nawet,
40:25że naród niemiecki
40:26nie jest wart
40:28jego misji
40:30i poświęcenia.
40:3630 kwietnia
40:3845 roku.
40:41Nagle usłyszeliśmy strzału.
40:45Wbiegłem z Goebbelsem
40:46do pokoju.
40:47Zobaczyliśmy Hitlera
40:49ze zniekształconą szczęką.
40:52Popełnił samobójstwo.
40:58Sofa była poplamiona krwią,
41:01a pistolet leżał na podłodze.
41:22Do tąd
41:40każdy krok
41:41wyznaczał Führer.
41:43nagle
41:49odzyskaliśmy życie.
41:54Poczułam, że muszę wyjść
41:55z bunkra,
41:57by zaczerpnąć powietrza.
42:02Zobaczyłam wtedy wojnę
42:03w całej jej grozie.
42:05martwych żołnierzy,
42:09Rosjan,
42:11konie,
42:14chłonące domy.
42:16To było
42:16tak intensywne doświadczenie,
42:24że do dziś mam wrażenie,
42:31jakby przeżyła je
42:35inna dziewczyna.
42:54Oto dokąd
43:03doprowadziło
43:04ślepe podążanie
43:05za Führerem.
43:05Niemcy muszą zmierzyć się
43:27ze zbrodniami
43:28popełnionymi przez reżim.
43:30Kolejne doniesienia
43:33o obozach zagłady
43:34ostatecznie
43:35pogrążają
43:36jego zwolenników.
43:39Najbliżsi
43:40współpracownicy
43:41dyktatora
43:41zostają straceni
43:42lub uwięzieni,
43:44a resztki
43:44jego imperium
43:45unicestwione.
44:00Dziś przykład
44:02Hitlera
44:03stanowi przestrogę
44:04przed niebezpieczeństwami
44:06władzy absolutnej
44:07i pokazuje,
44:08do czego zdolni są ludzie,
44:10gdy znajdą się
44:11w jej uścisku.
44:13A co z rasistowskimi
44:16poglądami
44:17Hitlera i nazistów?
44:21Nie zwracałem na to uwagi.
44:24Uznałem,
44:25że mnie to nie dotyczy.
44:26Nie umiałem
44:30temu sprostać.
44:39Kiedy ludzie znikali,
44:43czyli
44:43skąd mogłam wiedzieć?
44:54Czytaliście
44:55o eksterminacji
44:56w zagranicznych
44:56publikacjach
44:57i uznaliście to
44:59za propagandę?
45:02Żydzi
45:03opuszczali
45:03Wiedeń
45:04i inne miasta.
45:09Trudno uwierzyć,
45:10że naprawdę
45:11nie dało się
45:12połączyć faktów.
45:16Panie Frost,
45:18jesteśmy
45:19tylko ludźmi,
45:21a ludzie
45:21nie zawsze
45:22potrafią być
45:23odważni.
45:25Nawet dziś
45:28często
45:29przymykamy oczy
45:31na wiele spraw
45:33dziejących się
45:34wokół nas.
45:38Wypieramy je,
45:40bo są
45:41dla nas
45:42niewygodne.
45:43wypierwą.
45:43Wypierwą.
45:43KONIEC
46:13KONIEC