- 2 gün önce
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:01IOWA'nın mısır tarlalarının üzerinde United Hava Yolları'nın 232 sefer sayılı uçağının başı ciddi şekilde belada.
00:09Kontrol bende. Bu da neydi?
00:11DC-10'un 3 motorundan biri patladı. Uçak kontrolden çıkmış durumda.
00:15Gazı kes.
00:17Mürettebatın iniş için en iyi umudu kabinde.
00:20Danny Fitch, bir DC-10'u uçurmak konusunda dünyadaki hemen herkesten daha çok şey biliyor.
00:25İşte bu şekilde bir yolcudan mürettebat üyesine dönüşüverdim.
00:32İleri itmek ister misin han?
00:33Geri çekip ileri iteceğim.
00:35Ama engin deneyimleri onu karşılaştığı duruma hazırlamış değil.
00:39Üç hidrolik sistemi de kaybettik.
00:42Tüm bu haberleri hazmettim.
00:44Derhal vardığım sonuç şu oldu.
00:46Danny, bugün senin ölüm günün.
01:03Uçak kazası raporu
01:06Bu gerçek bir hikayedir.
01:08Resmi raporlara ve görgü tanıklarının ifadelerine dayanmaktadır.
01:12United Hava Yolları'nın 232 sefer sayılı uçağı,
01:16Colorado Denver'dan Chicago'ya olan yolculuğunu yarılamış durumda.
01:20DC-10 37.000 feet'te seyrediyor.
01:22Havanın açık olması, bunu eskiden ikisi de savaş uçağı pilotu olan
01:27kaptan ve yardımcı pilot için nispeten kolay bir uçuş kılıyor.
01:32Görünüşe bakılırsa Chicago'ya zamanında varacağız.
01:35Uçak tırmanışını tamamlamıştı.
01:38Bir fincan kahvenin tadını çıkartmıştık.
01:41Hava iyiydi.
01:43O günkü uçuşun normal geçmemesi için kesinlikle hiçbir sebep yoktu.
01:51Bugün United Hava Yolları'nda çocuklar günü.
01:55Yani bir çocuğun bileti sadece birkaç cente geliyor.
02:01Uçaktaki 285 kişinin 52'si çocuk.
02:10Kurabiyeler için sağ ol Can. Biraz daha kahve alabilir miyim?
02:13Danny Fitch, bir United Hava Yolları pilotu ve DC-10 uçuş eğitmeni.
02:19Uçuş her yönüyle normal gidiyordu.
02:22Gerekli irtifaya yükselmiştik.
02:25Öğle yemeği servisi yapılmıştı.
02:28Yemek sehpaları toplanıyordu ve uçuş görevlisinden kahve istemiştim.
02:32Birkaç günlüğüne eve mi gidiyorsunuz?
02:34Evet, yuvaya dönmek hoş olacak.
02:42Affedersiniz.
02:43Müsait olduğunuzda bir fincan daha alabilir miyim? Teşekkür ederim.
02:47Jerry Shamel, üniversite öğrencileri seçmeleri için Chicago'ya gitmekte olan bir basketbol yöneticisi.
02:55Çok pürüzsüz bir uçuştu.
02:57Hatta uçağa bindiğimizde hiç türbülansa girmemeyi beklediklerini, Chicago'ya yolculuğun iki saat süreceğini ve çok rahat geçeceğini söylemişlerdi.
03:14Aniden bam diye bir ses duyuldu ve uçak sanki bir kasırgaya kapılmış gibi oldu.
03:22Yardımcı pilot Bill Records derhal otomatik pilotu kapatıyor ve elle kontrole geçiyor.
03:27Kontrol bende.
03:29Bu da neydi?
03:39O sesi duyduğumda ve kabini dalgalar halinde sarstığını hissettiğimde aklıma gelen ilk şey bir bombanın patladığı oldu.
03:47Herkesin işi bitti diye düşündüm.
03:49Sonra bilinçli bir şekilde düşününce insanların uçaklarda patlayan bombalardan sağ kurtulmadıkları aklıma geldi.
03:54Danny Fitch, DC 10'un her hareketine dikkat ediyor.
04:00Kahve bardağının içinde artık kahve yoktu.
04:03Hepsi tepsiye dökülmüştü.
04:04Artık koltuğun tam ortasında oturmuyordum.
04:06Sol taraftaki kol dayanağına kadar kaymıştım.
04:08Ondan sonraki 10 saniye boyunca uçak gövdesi epey şiddetli bir şekilde sarsıldı.
04:14Kontrol bende.
04:14Göstergeleri kontrol et.
04:16Pilotlar uçağı zar zor kontrol edebiliyor.
04:19Kaptan Alhainz bunun sebebini çözmeye çalışıyor.
04:23Uçak öyle şiddetli bir şekilde sarsılıyordu ki göstergeleri okuyamıyordunuz.
04:28İki numaralı motoru kaybettik.
04:33DC 10'un 3 motoru var.
04:36İki motor kuyrukta bulunuyor.
04:37Felaket niteliğinde bir arıza yapmış olan motor bu.
04:42Benim bulunduğum civardaki insanlar sakindi.
04:44Ama son derece tedirgin olduklarını görebiliyordunuz.
04:47Onlar da tıpkı benim gibi neler olabileceğini düşünüyorlardı.
04:50Ve olabilecek şeylerin hiç de hoş olmayacağını hepimiz biliyorduk.
04:53Rekords uçağı dengeye oturtamıyor.
04:56Hidrolik sistemi kaybediyoruz.
04:59İki numaralı motoru kapatalım.
05:04Arıza yaptığında bir motoru kapamanızın sebebi motorun nasıl bir hasar gördüğünü bilmemenizdir.
05:09Eğer dönmeye devam ederse kendini parçalayabilir.
05:14Pekala motor kapandı.
05:23Ama Danny Fitch bir motorun kaybından daha fazla endişe verecek bir şeyler olabileceğinden şüpheleniyor.
05:29İpuçları için pencereden dışarı bakıyordum ve gözüme ilk çarpan ipuçlarından yani anormalliklerden biri uçağın sağ kanadının aşağı yatmasıydı.
05:39İki numaralı motor kanadın bu şekilde davranmasına sebep olamazdı.
05:43Yani başka bir deyişle o motorun kaybının o anda gördüğüm şeyle bir alakası yoktu.
05:50Bil, al, uçağı kontrol edemiyorum dedi.
05:52Bu da tabii ki ilginizi çeken bir şeydir.
05:54Bu yüzden uçuş kontrollerinin ne durumda olduğunu görmek için panele baktım.
05:58Hasar gören motor kapandı.
06:01Uçak yardımcı pilotun komutlarına cevap vermiyor.
06:04Gitgide daha fazla sağ yatıyor.
06:10Kontrol kolunu sonuna kadar bir yöne çekip yatırmanız ve uçağın tamamen aksi yöne doğru gitmesi son derece berbat bir hissi.
06:22Ben de bil.
06:23Pilotlar uçağı dengeye oturtmanın bir yolunu bulamazlarsa kısa süre sonra baş aşağı dönecek.
06:28Kontrol kolunu sonuna kadar sola yatırmıştık.
06:31Gidebileceği kadar sola kırmıştık.
06:32Bir uçuşta bunu yapmazsınız.
06:34Yani orada feci şekilde ters giden bir şeyler vardı.
06:37Ama uçak sırt üstü dönmeye başlıyordu ve bunu durdurmamız gerekiyordu.
06:41İşe yaramıyor.
06:43Uçağa yön vermek imkansız durumda.
06:46Çok korkunç ve bir motorun kaybedilmesiyle açıklanamayacak bir durum.
06:50Daldığı göstergeleri kontrol et.
06:52Orada neler oluyor?
06:53Hidrolik sıvımız kalmadı.
06:55Tüm sistemler sıfır inmiş durumda.
06:58Üçlü de mi?
06:59Bu imkansız.
07:03Pilotların verdikleri komutları kontrol kolundan uçağın irtifa dümeni, kuyruk dümeni ve airelonları gibi kontrol yüzeylerine karmaşık bir hidrolik sistem taşıyor.
07:13Hayati yönem taşıyan bu uçuş kontrol yüzeylerini sistemde sıvı olmadan hareket ettirmek imkansız.
07:20Hidrolik sistem bir uçağa hayat veren kandır.
07:23Uçuş kontrol yüzeylerini hareket ettirmek, iniş takımlarını açıp kapatmak ve flapları ayarlamak için gereken gücü sağlar.
07:29Uçakta hareket eden birçok şey hidrolik sistemle çalışır.
07:34Eğer hidrolik sistem yoksa hiç kontrol sahibi değilsiniz demektir.
07:38Yan kontrol kolunu yerinden söküp pencereden dışarı atsanız da olur.
07:41Kontrol kollarının uçağın hareketi üzerinde hiçbir etkisi olmasa da, iki pilot da içgüdüsel bir şekilde onları sanki bir etkileri varmış
07:48gibi kullanıyor.
07:49Araba kullanmak gibidir.
07:50Buzun üzerinde kayarken direksiyon hiçbir işe yaramasa bile kimse direksiyonu bırakmaz.
07:55Burada da aynı şey geçerli.
07:58Kontrol kolunu tutuyor ve belki de sistemde biraz olsun hidrolik sıvının kalmış olmasını ümit ediyorsun.
08:05Kitapta ne yazıyor?
08:07DC-10'un birbirinden ayrı üç hidrolik sistemi var.
08:10Biri arıza yaparsa diğer ikisi yedek sistem görevi görüyor.
08:14Ama şu anda üç sistemde de sıvı kalmamış durumda.
08:17Burada bunun gibi bir şey için bir çözüm yazmıyor.
08:21Bunun olma ihtimali milyarda bir.
08:23Asla böyle bir durum için eğitim görmezsiniz.
08:25Tatbikat yapmazsınız.
08:26Bunun için asla eğitim görmezsiniz.
08:27Çünkü teknik açıdan bu asla olmayacak bir şeydi.
08:30Hidrolik sıvının olmaması uçuş kontrolü de yok demek.
08:33Uçak her an döne döne yere çakılabilir.
08:37Motorları kullanalım.
08:38Evet, neden olmasın?
08:41Doğaçlama yapmaya başladık.
08:43Herkes böyle bir duruma karşı bir prosedürümüz olmadığını fark etmişti.
08:47Yani hal böyleyken çalışan ne varsa ona sarılıyorsunuz.
08:52Sağ ve soldaki motorlar hala çalışıyor.
08:55Pilotlar bu motorları kendi avantajlarına kullanmaya karar veriyor.
08:59Bir numaralı motorun gücünü %10 azaltacağım.
09:02Sen de üç numaranın gücünü hafifçe %10 artır.
09:06Kalan iki motorun güç seviyesini ayarlayarak uçağı dengeye oturtup düz uçmasını sağlayabilirler.
09:14Nazikçe.
09:17Motorlar seyir süretinde çalışıyor.
09:19Hesaplamada yapılacak en ufak hata felaket niteliğinde olabilir.
09:25Uçak dengeye oturmaya başlıyor.
09:37Bu doğaçlama kontrol yöntemi işe yarıyor gibi görünüyor.
09:41Ama hidrolik sıvı olmadan mürettebat ve tüm yolcular hala büyük bir tehlike içinde.
09:47Varış yerine ne kadar kaldı?
09:49Yaklaşık 650 kilometre.
09:51Sadece iki motorla Chicago'ya uçmak mümkün olabilir.
09:54Ama pilotlar uçuş kontrolü olmadan iniş yapıp yapamayacaklarını bilemiyor.
10:00Peki bu şeyi nasıl indireceğiz?
10:04Uçağı kontrol etmek için kullanılan hiçbir parça hareket ettirilemiyor.
10:09Hiçbir pilot hidrolik sistem olmadan bir DC-10 uçağını güvenle indirmedi.
10:17Eğer pilotlar bunu yapmanın bir yolunu hemen bulamazlarsa kısa süre içinde 296 insan ölecek.
10:30Burun da dışa geçiyor.
10:32Neler oluyor?
10:37United havayollarının 232 sefer sayılı uçağı aşağı doğru sürat kazanmaya başladı.
10:42Normalde kontrol kolunu geri çekmek irtifa dümenlerini yükseltir ve uçağın burnunu kaldırır.
10:47İrtifa dümenimiz yok.
10:49Ama hidrolik sıvı olmadığından bu kontrol yüzeyi çalışmıyor.
10:53Normalde kontrol kolunu geri çeker ve burnu kaldırırsınız ama o anda kontrol sahibi değildi.
11:00Pekala gücü arttıralım ve ne oluyor görelim.
11:04Uçağın çalışan iki şeyi var.
11:07Öndeki iki motor.
11:09%10 deneyelim.
11:10Göstergeleri dikkat et.
11:14Yavaşça.
11:15Pilotlar motorların gücünü arttırarak kanatların altında burnu yükseltecek kadar kaldırma kuvveti oluşturmayı umuyor.
11:22Yapmanız gereken budur.
11:23Çünkü motor gücü kaldırma kuvveti meydana getirir ve ihtiyaç duyduğunuz budur.
11:27Bu manevra işe yarıyor.
11:29Uçak dalıştan çıkıyor.
11:33Pekala.
11:36İşte oldu.
11:39Yavaşça.
11:40Yavaşça.
11:43Sadece bin feet alçaldık.
11:47Bu şeyi indirmeliyiz.
11:49Hangi cehennemdeyiz öğren ve bizi en yakın havaalanına yönlendir.
11:53Motor bozulduğundan beri uçak sağa doğru yatıyordu.
11:56232 sefer sayılı uçağın uçuş kontrolleri olmadan Chicago'ya gitmesi imkansız.
12:01Pilotların mümkün olduğunca çabuk bir şekilde iniş yapacak güvenli bir yer bulmaları gerekiyor.
12:07United 232 konuşuyor.
12:08Acil durum ilan ediyoruz ve en yakın havaalanına bir rota istiyoruz.
12:13Neler oluyor?
12:14Hidrolik sıvıyı kaybettik.
12:15Acil durum inişi yapmamız gerekiyor.
12:17United 232.
12:18Sioux City'ye doğru gidiyorsunuz.
12:19Oraya gitmek ister misiniz?
12:21Sioux City'ye gideceğiz.
12:22Olumlu.
12:23Kabindekileri hazırlamaya başlayın.
12:30Pekala.
12:31Şimdi de yükseliyoruz.
12:34Uçak aniden yükselmeye başlıyor ve yükseldikçe hava süratı düşüyor.
12:38Eğer yükselmeye devam ederse uçak perdo vitese girecek ve çakılacak.
12:47Neler oluyor?
12:50Sağ tarafa bak.
12:52Tamamdır.
12:55Kaptan Haynes burnu alçaltmak için motor gücünü azaltmalı ve bu sırada dengede uçuşu korumaya çalışmalı.
13:05Pekala.
13:07İşte oldu.
13:13Uçağın düşüşe geçtiğini hissettim ve pekala.
13:17Bu uçağa neler oluyor diye düşündüm.
13:19Yine alçalıyoruz.
13:21Gücü azalt.
13:23Nazikçe.
13:26Nazikçe.
13:30Tamam.
13:32İki, yedi, beş.
13:34Ah tanrım.
13:36Uçak bin beş yüz feet daha alçaldı.
13:39Sioux City ne kadar uzakta?
13:42Yaklaşık doksan kilometre kadar.
13:45Uçak otuz dakika içinde yere inecek.
13:59Can, endişelenme.
14:01Bu uçak iki motorla da gayet iyi uçabilir.
14:05Ona böyle dediğimde bana,
14:07ha hayır Danny, kokpitten yeni geliyorum.
14:09İki pilot da uçağı uçurmaya çalışıyorlar dedi.
14:14Kaptan bize tüm hidrolik sistemleri kaybettiğimizi söyledi.
14:20Tombala.
14:21Bu da iniş takımları, kontrol yüzeyleri, flaplar, yani uçuş kontrolü yok demekti.
14:27Pekala.
14:28Kaptana kabinde bir DC-10 uçuş eğitmeninin olduğunu söyle.
14:32Herhangi bir şekilde yardımım dokunabilirse bundan memnun olurum.
14:49United 232, acil durum inişi talebinde mi bulundunuz?
14:55Doğrudur.
14:56Bütün hidrolik kontrolü kaybettik.
14:58Havaalanına rota talep ediyoruz.
14:59United 232, radardasınız.
15:02Sola dönün.
15:03Baş istikameti 2-5-5.
15:07Sola dönmeyi denemek istediğimizi sanmıyorum.
15:11Bu riski almak istemem.
15:17Sioux City'ye gitmek üzere baş istikameti almak için sola dönmeleri gerekiyor.
15:21Ama bir sebepten hasar görmüş olan uçak sadece sağa dönmek istiyor.
15:25Bunu sola dönmeye zorlamak felaket doğurabilir.
15:29Pekala şu anda sağa dönüyoruz.
15:31Gidebileceğimiz tek yön bu.
15:34Kule bize uçmamız için bir baş istikameti verdi.
15:37Biz de bu istikamette uçmaya çalışacaktık.
15:40Gaz kollarını kullanırken bir şekilde fazla kaçırıp aşırı derecede sağa dönebilirdik.
15:44United 232, anlaşıldı.
15:47Sağa doğru dönün.
15:48Baş istikameti 2-5-5.
15:51Pilotların uçağın kuyruk dümenlerini kullanmadan sağa doğru dönmeleri gerekiyor.
15:56Hasar görmüş uçağı döndürmek için dikkatle iki motorun gücünü ayarlıyorlar.
16:00Dönmeye başladıklarında uçağın burnu aniden yine alçalıyor.
16:04Uçak süratle aşağı doğru ilerlemeye başlıyor.
16:14Uçağı düz tutmaya çalışıyorduk ama uçak sağa dönmek istiyordu.
16:17Ne zaman sağa doğru dönsek burnu alçalıyor ve uçak sırtı üstü dönmeye meylediyordu.
16:22Bundan sakınmalıydık.
16:23Dönüşü tamamlamayı başarıyorlar.
16:26Ama bin fit daha alçalmış durumdalar.
16:29Sioux City hala 64 kilometre uzakta.
16:33Havaalanına varabileceğimizi sanmıyorum.
16:48Uçakta bir DC-10 eğitmeni var ve yardım teklifinde bulundu.
16:53Uçakta bir eğitmenin olması bizi rahatlattı.
16:56Çünkü bize sahip olamadığımız bilgileri verebileceğini düşündük.
16:59Yardım edebilirdi, kokpite gelmek istemişti.
17:02Biz de memnuniyetle kabul ettik.
17:05Pekala, buyursun gelsin.
17:15Benimle gelir misiniz lütfen?
17:17İşte bu şekilde bir yolcudan mürettebat üyesine dönüşüverdim.
17:47Ön kollarının ve tendonlarının gergin olduğunu hatırlıyorum.
17:51Elleri bembeyazdı.
17:53İkisi de uçuş kontrol kollarını tutuyor ve uçağı birlikte uçurmaya çalışıyordu.
17:57Bu sıra dışı bir şeydi.
17:59Çünkü uçak tek bir insanın iki parmağının ucuyla gayet düzgün bir şekilde uçabilirdi.
18:04Yani normal haldeyken bu uçak böyleydi.
18:06Bu durum kesinlikle normal değildi.
18:10İleri itmek ister misin o?
18:14Geri çekip ileri iteceğim.
18:17Üç hidrolik sistemi de kaybettik.
18:21Tüm bu haberleri hazmettim.
18:23Derhal vardığım sonuç şu oldu.
18:26Danny...
18:28...bugün senin ölüm günün.
18:33Ne istediğinizi söyleyin size yardım edeceğim.
18:37Gaz kollarını al.
18:40Bill ve benim aramda durabilir ve motorların itiş güçlerini bizden çok daha kolay bir şekilde ayarlayabilirdi.
18:49Tamamdır.
18:56Geri çek, geri çek.
19:00Şimdi azaltmaya başla.
19:03Fitch uçağın tırmanmasını engellemek için gazı azaltmalı.
19:09Uçağın gösterdiği davranışları kavramaya başlamam pek uzun sürmedi.
19:17Hayır, hayır, hayır. Henüz değil.
19:20Dengeye oturana kadar bekle.
19:26Uçuş görevlileri fazla belli etmeden bir acil durum inişine hazırlanıyor.
19:34İyi görünmüyor.
19:36Diğer birçok insan gibi ben de uçuş görevlilerini dikkatle inceledim.
19:40Ne düşündüklerini, ne bildiklerini, ne hissettiklerini anlamaya çalışıyordum.
19:46Birkaç dakikayı kabini temizlemekle geçirdiler.
19:50Danny Fitch, pilotların ondan ne istediğini çözmek için gözlerini kontrol konundan ayırmıyor.
19:57Sağ taraftaki Siusti mi?
20:00Bu Siusti.
20:02Nihayet iniş noktaları görünüyor.
20:05Normalde pilotlar havaalanına yaklaşırken süratlerini azaltır.
20:08Ama uçuş kontrolleri olmadığı için bunu yapamıyorlar.
20:14Hidrolik sistemi kaybettiklerinden dolayı kanatları normal iniş için ayarlayamıyorlardı.
20:19Bu yüzden kaldırma kuvvetini korumak için çok daha hızlı bir şekilde yaklaşmaları gerekiyordu.
20:25Süratı kontrol etmemizin kesinlikle hiçbir yolu yoktu.
20:28Hepimizin en büyük endişesi çok süratli gitmemiz ve nasıl yavaşlayacağımızı kestiremememizdi.
20:33Bu konuda yapabileceğimiz hiçbir şey yoktu.
20:35Uçağı piste hizalasalar bile piste çok yüksek süratle inecekler.
20:39Bu çarpışmanın uçağa ne yapacağını bilmiyorlar.
20:44İnişte ne olacağını bilemiyorduk.
20:46Çünkü iniş konumuna geçmek için burnu yükseltemiyorduk.
20:50Yere değdiğimizde neler olacağını merak ediyorduk.
20:53Tabii piste varıp varamayacağımızı da.
20:55Bu belli değildi.
20:57Biraz daha sağ.
20:59Fitch iki motora verilen güçle oynayarak uçağı dengede ve rotası üzerinde tutmaya devam ediyor.
21:05Uçağın hareketlerini önceden sezmeye başladım.
21:09Uçağın benim bir parçam olmaya başladığını hissettim.
21:12Kulağa ne kadar mantıklı geliyor bilemem tabii.
21:14Uçağın bir şey yapmadan önce bunu bana bazı sinyallerle belirttiğini hissediyordum.
21:20Ben Al Haynes.
21:23Merhaba Al.
21:25Danny Fitch.
21:27Ben de Bill Records.
21:30Bu iş bittiğinde hep birlikte birer bira içeriz.
21:35İçki içmem ama kesinlikle bir tane içeceğim.
21:41Ölümle yüz yüzeydik.
21:43Hepimiz ve tüm yolcular.
21:46United 232 neredeyse imkansız olan bir inişten 10 dakika uzakta.
21:51Kimsenin hayatta kalması beklenmiyor.
22:00Acil durum çalışanları en kötü senaryoya hazırlanıyor.
22:04Pilotlar havaalanına yaklaşırken,
22:06Kaptan Haynes yolculara tam olarak neyle karşı karşıya olduklarını söyleme zamanının geldiğine karar veriyor.
22:14Sayın yolcularımız Kaptan Al Haynes konuşuyor.
22:17Farkında olduğunuz üzere uçağı kontrol etmekte bazı sıkıntılar yaşıyoruz.
22:22Sioux diye acil durum iniş yapmaya çalışacağız.
22:25Yaklaşık 8 dakika içinde iniş yapacağız.
22:29Uçağı mümkün olduğunca kontrol etmeye çalışıyoruz ama bunun bir gövde üzerine mecburi iniş olacağını anlayın lütfen.
22:35Acil durum prosedürlerini gözden geçirin.
22:39Bu daha önce karşılaştığınız her şeyden daha kötü bir iniş olacak ve buna hazırlıklı olun.
22:47Herkesi sağ salim indirmek için elimizden gelen her şeyi yapacağız ama iş birliğinize ihtiyacımız var.
22:55Bence Kaptan Haynes bize karşı mümkün olduğunca dürüst olmak istiyordu.
22:59Durumu hafifleterek anlatmak istemiyordu.
23:02Çok feci koşullar altında olduğumuzu bilmemizi istiyordu.
23:04Sağ kurtulamayacağımızdan emindim.
23:07Bunun öleceğim gün olduğunu düşündüm.
23:10Sonucunun ne olacağı konusunda büyük bir şüphe vardı.
23:14Sanırım uçağın çok kötü bir şekilde hasar göreceğini ve büyük ihtimalle yaralanmalar ya da daha kötü şeyler olacağını fark etmişlerdi.
23:23Pekala.
23:25Hadi bu lanet şeyi indirelim.
23:31232 sefer sayılı uçak yerden 9000 feet yüksekte ve havaalanına 10 dakikadan daha az mesafede.
23:36Ama hala güvenle iniş yapamayacak kadar süratli gidiyor.
23:39120 ile 140 deniz mili arasındaki normal sürat yerine uçak kontrol edebilmek üzere 200 deniz milinden daha hızlı gidiyorlardı.
23:47Bu da uçak çok daha büyük bir kuvvetle iniş yapacak ve inişi tamamlamak için çok daha uzun bir piste ihtiyaç
23:53olacak demektir.
23:54Aynı şekilde hata payları da inanılmaz derecede azalmış oluyordu.
24:00İniş takımlarını açmak uçağın süretini düşürecek.
24:10Hidrolik sistem olmadığından pilotların iniş takımlarını elle açmaları ve yer çekimi sayesinde yerlerine oturacağını ummaları gerekiyor.
24:18Umarım işe yarar.
24:22İniş takımları yerlerine kilitlenmezse uçağın sonu gelir.
24:32Hepsi açıldı.
24:34İniş takımları hava süratini hafifçe azaltacak kadar engelleme kuvveti oluşturuyor.
24:39Ama uçak hala olması gerekenden 70 deniz mili daha hızlı ilerliyor.
24:43Pekala. Hadi inişe geçelim.
24:49Yolcular son anları olabilecek şey için kendilerini hazırlamaya çalışıyor.
24:55Eşime söylediğim son şey, son iki kelime seni seviyorum oldu.
24:58Bu kazadan sağ kurtulmayacağımı düşünüyordum.
25:01Son birkaç dakika içinde kendi kendime, biliyor musun, yanılıyor olma ihtimaline karşı bir plan yapmalısın demeye başladım.
25:07Yani son 4-5 dakika boyunca kendime şöyle dedim.
25:10Eğer uçak yere çarptığında ölürsen veya çok ciddi şekilde yaralanırsan bir işe yaramazsın.
25:15Ama eğer sağlam kalırsan uçaktan kaçma.
25:18Paniğe kapılma.
25:19Burada kal.
25:19Kendini kontrol et ve diğer insanlara mümkün olduğunca yardımcı olmaya çalış.
25:24Uçak havaalanından sadece 27 kilometre uzakta.
25:28Oturmak ister misin?
25:30Evet.
25:32Sakıncası yoksa.
25:40Tamamdır.
25:43Tüm pilotlar iniş denemesi için emniyet kemerlerini takıyor.
25:52Havaalanına sadece birkaç kilometre kalmışken, pilotların rotayı ayarlamak için yine sağa doğru bir tur atmaları gerekiyor.
26:01Havaalanı orada, gördüm.
26:04Ben henüz göremiyorum.
26:06Aşağı inmeye başladığı anda geri çekeceğiz.
26:09Endişemiz yere ne kadar süratli bir şekilde çarpacağımız ve yere çarptığımız anda neler olacağıydı.
26:14Yerle temas ettiğimizde uçağı paramparça edecek kadar sert bir şekilde çarpmamayı umut ediyorduk.
26:19İleri, ileri, ileri.
26:22Flaplar olmadığından uçağı havada tutan tek şey hava süreti.
26:26Pilotların motorları tam güce yakın çalıştırmaktan başka bir şansları yok.
26:31Eğlenceli bir iniş olacak.
26:34Mümkünse baş istikametini sabit tut.
26:40Bu iyi.
26:42Pilotlar 37.000 feet'lik bir irtifadan döne döne pisti görecek kadar alçaldı.
26:47Şimdi uçağı yere indirmeleri gerekiyor.
26:50Uçak piste doğru dakikada 1600 feet alçalıyor.
26:53Bu da uzay mekiğinin iniş süratinden bile daha yüksek bir hız.
26:58Bu iyi.
27:00Pisti gördüm.
27:02Sağ tarafta, şurada.
27:03Şurada.
27:04Şurada.
27:06Ama pilotlar uçağı yavaşlatmıyor.
27:09Hatta burnu yukarıda tutmak için Fitch'in motorun hızırını arttırması gerekiyor.
27:15Onun nazikçe indir.
27:19İnişe iki dakika kaldığını söyle.
27:22İnişe iki dakika kaldı.
27:24İki dakika.
27:26Zihin yapınız, bu işi başaracağım şeklinde gelişiyor.
27:30Bunu yapacağım, başaracağım, başarısızlığı kabul etmeyeceğim.
27:34En iyisinden daha az ile yetinmeyeceğim.
27:36Ölürsem de bu şekilde öleceğim.
27:38İşte bu şekilde öleceğim diyorsunuz.
27:51232, tüm pistlere iniş yapmakta serbestsiniz.
27:55Ha, yani belirli bir pist vermiyor, he?
27:58Artık çok yaklaştığımızı, süratle indiğimizi biliyordum.
28:01Havaalanına ulaşacaktık.
28:02Başlıca önceliğimiz buydu ama piste ulaşabilecek miydik, onu bilemiyordum.
28:07Uçak hala normalde olması gerekenden çok daha süratli.
28:11Ama mürettebat daha fazla geciktiremez.
28:13Bu iniş için tek şansları.
28:16Benimle birlikte frenleri tut.
28:17Tamam.
28:19Uçağı yere indiğinde durdurmak için çok az fren güçleri ve ters egzoz gazları olacak.
28:25Uçağa yön veremeyecekler.
28:29Daha önce bir yolcu jet uçağını kontrol eden hiçbir pilot,
28:32bir DC onu bu sürattayken güvenli bir şekilde indirmedi.
28:36Tabii, uçuş kontrolüne sahip olarak ya da olmayarak.
28:39Gücü azalt.
28:40Aynen öyle, sol motorun gücünü azalt.
28:44İnsanların ağladıklarını ve arada bir çığlık attıklarını duyabiliyordunuz.
28:49En sonunda, hazırlanmak için yapabileceğim başka bir şey yok.
28:53Artık beklemeli ve neler olacağını görmeliyim diye düşündüm.
28:58Uçağın inmesine 30 saniye var.
29:02Sıkı tutunun.
29:04Yerle temas ettiğimiz anda neler olacağına dair hiçbir fikrim yoktu.
29:09Çok hızlı gidiyorduk.
29:10Fülaplarımız yoktu, frenlerimiz yoktu.
29:12Piste indiğimizde uçağa yön verme imkanımız da yoktu.
29:15Piste değmeden hemen önce motorlara daha fazla güç vererek burnu kaldırmayı,
29:22uçak gövdesinin rüzgara karşı engelleme kuvveti oluşturmasını ve bizi yavaşlatmasını,
29:27böylece uçağın iniş takımlarının üzerine oturup pist boyunca ilerlemesini umuyordum.
29:36Kontrol kulesindekiler az sonra yaşanacak şeyleri izlemeye dayanamıyor.
29:43Yerden sadece 30 metre yüksekteyken uçağın burnu eğiliyor ve zaten tehlikeli olan süreti arttırıyor.
29:50Burun eğildi, hava süreti artmaya başladı ve tekrar sağ kanat aşağı yattı.
29:54Buna izin veremezdik, uçağa dengeyi oturtmalıydık.
29:57Gazı kes!
29:59Tamamen kes, kolu geri çek!
30:01Yapamam, kaybederiz. Onu döndüren şey bu zaten.
30:06İkimiz de tamam dedik. Gaz kollarından sen sorumlusun, ne yapman gerekiyorsa yap.
30:11Birbirimize kayıtsız şartsız güvenmeliydik. Tamam, tamam.
30:22Sol motor, sol, sol, sol, sol!
30:31Dönüyoruz, dönüyoruz, dönüyoruz!
30:49Pek doğru bir iniş yapamadık.
30:54Çok sert çarptık.
30:57Kafam önümdeki telsiz konsoluna çarptı.
31:00Sanki arkamdan devasa bir el beni tutup başımı telsiz konsoluna bastırmış gibiydi.
31:06İnanılmaz derecede sert çarptık.
31:09Neler olabileceğini düşünüp hazmetmiş olsam da bu çarpışmaya hazır değildim.
31:13Uçağın ters döndüğünü ve tepe taklak olduğunu hissediyordum.
31:18Sanki sonsuza dek sürecek gibiydi.
31:21Pencereden dışarı baktım ve bir saniyeliğine her şey masmavi oldu.
31:25Ondan sonra tekrar kahverengi ve yeşile döndü.
31:28Ondan sonra kelimelerle anlatamayacağım kadar şiddetle savrulduk.
31:38Hayatta olup olmadığımı anlayabilmek için birkaç saniye durdum.
31:41Acı hissediyorum.
31:42O zaman hayatta olmalıyım diye düşündüm.
31:44Ondan sonra ne olduğunu fark ettim.
31:46Uçak ters dönmüştü.
31:48Koltuğumda baş aşağı duruyordum.
31:49Uçağın arka tarafına gitmekten başka çarem yoktu.
31:52Çünkü duman bizi oraya doğru itiyordu.
31:53En sonunda kuyruk bölümünde parçalanmış olan bir yerde bir açıklık buldum.
31:57Ve oradan dışarı çıktım.
32:01Uçaktan çıktığımda bir mısır tarlasında olduğumu fark ettim.
32:05Daha önce birçok mısır tarlasında bulunmuştum.
32:07Yani bu bana biraz huzur verdi.
32:09O noktada gayet iyi durumda olduğumu ve bu kazada ölmeyeceğimi fark ettim.
32:16Birkaç adım atmıştım ki enkazın içinde bir bebeğin ağladığını duydum.
32:20Durup da riskleri ölçüp tartmadım.
32:22Hiç düşünmedim.
32:23Sadece sese tepki verdim.
32:25Sonra bir baktım enkazın içine tekrar girmişim.
32:30Sorun yok.
32:35Sorun yok.
32:37Jerry Shamel çocuğu buluyor ve onu anne babasına kavuşturuyor.
32:41Sorun yok.
32:43Ama bazıları o kadar şanslı değil.
32:45Uçak piste ve bir mısır tarlasına parçalar halinde dağılmış durumda.
32:49Kokpit veya pilotlar ortalarda görünmüyor.
32:56Uçağın yere çarpıp kocaman bir alev topu halinde yuvarlanışını gördüğümüzde hayatta kalan birini bulabileceğimizi ummuyorduk.
33:06Kazadan 45 dakika sonra kokpit enkazın 180 metre batısında bulunuyor.
33:11Dört pilotta hayatta.
33:15Şansım vardı ki bayılmıştım.
33:16Çarpışma sırasında bilincimi kaybettim.
33:19Yere çarpma anını kesinlikle hatırlamıyorum.
33:22Ondan sonra duyduğum ilk şey içeride gerçekten de dört kişi mi var cümlesi oldu ve birden fazla sesin evet diye
33:27cevap verdiğini duydum.
33:28Bize doğru bir itfaiyecinin geldiğini gördüğüm anda çarptığımızı ve hayatta kaldığımı anladım.
33:36Ne durumda olduğuma, bacaklarımın kopup kopmadığına dair hiçbir fikrim yoktu.
33:40Parmaklarımı kıpırdatamıyordum.
33:43Tam anlamıyla olduğum yere mıhlanıp kalmıştım diyebilirim.
33:49Enkazın içinde sıkışmıştım.
33:53Sırtım ve böğrümde feci bir acı vardı.
33:56Kırık kaburgalar ciğerimi deşmişti.
33:58Bilincimi hiç yitirmedim.
34:00Tüm olayı tamamen hatırlıyorum.
34:02Hastanede geçirdiğim zamanı da hatırlıyorum.
34:04İlk gece neredeyse ölüyordum.
34:06Ondan sonra dokuz ameliyat geçirdim ve on sekiz ayda iyileştim.
34:11Yolcular ve mürettebattan yüz on bir kişi ölüyor.
34:14Bunlara on bir çocuk da dahil.
34:19Ama yüz seksen beş kişi alevler içindeki zorunlu inişten kurtuluyor.
34:25İlk düşüncemiz bu kazadan kimsenin sağ kurtulamayacağı yönündeydi.
34:29Ama yine de kurtulan vardı.
34:31Hem de çok sayıda insan sağ kurtulmuştu.
34:38Kuyruk kısmındaki hasar pilotların bildirdiği durumu doğruluyor.
34:43İki numaralı motor uçuş sırasında patlamış.
34:45Soruşturmacıların bunun sebebini ve tüm hidrolik sistemlerin kaybına nasıl yol açtığını bilmeleri gerekiyor.
34:53Ne aradığımızı biliyorduk.
34:55Feci boyutlarda bir motor arızası yaşandığının farkındaydık.
35:00Üç hidrolik sistemi de tüketen bir hidrolik sıvı probleminin çıktığını da biliyorduk.
35:05Ulusal taşımacılık güvenlik kurulundan Bob McIntosh, CU City'ye yollanan ekibin başında bulunuyor.
35:11Soruşturmada çok çabuk bir şekilde patlayan motordan saçılan parçalara ve uçağı nasıl etkisiz hale getirmiş olabileceklerine yoğunlaştık.
35:22Soruşturmacıların motorun hayati yönem taşıyan bir parçasının kayıp olduğunu fark etmeleri uzun sürmüyor.
35:27Fan diski motorun ön kısmının o kadar bariz bir parçasıdır ki eğer motorda bulunmuyorsa bunu fark edersiniz.
35:36Fan diski motorun en büyük parçalarından biridir.
35:39Motor çekirdeğine hava almak onun görevidir.
35:42Yaklaşık 180 kilo ağırlığındadır ve çapı 81 santimetre kadardır.
35:47Kayıp olan parça işte buydu.
35:48Elbette işimizin bu parçayı bulmak olduğunu biliyorduk.
35:51Çünkü bu uçağı düşüren yok edici unsur o parçaydı.
35:54Kazaya bu kadar önemli bir parçada karıştığı için metalürjistler kazanın sebebini bulmalarına yardım etmek için Ulusal Taşımacılık Güvenlik Kurulu soruşturmacılarıyla
36:04işbirliği yapıyor.
36:05Jet uçakların motorlarındaki dönen parçalar büyük baskılara direnmek zorundadır.
36:09Bu yüzden gücü en üst seviyede tutarken ağırlığı en düşük kılacak bir malzeme kullanmak istersiniz.
36:16Mesela motorun ön kısmındaki fan diskini titanyum alaşımlardan yaparlar.
36:21Jet motorları son derece güvenilirdir.
36:23Bir fan diskinin kopup kırılması neredeyse hiç görülmemiş bir şey.
36:27Motorun ön kısmında veya başka bir kısmında dönen büyük bir parçanın arızası kesinlikle çok önemli bir olaydı.
36:34Nadir görülen bu arızayı anlamak için soruşturmacıların öncelikle kayıp fan diski tertibatını bulmaları gerekiyor.
36:41Bu kazanın ardındaki gizemi çözmek için gereken ipucu muhtemelen Iowa'daki bir çiftçinin tarlasında bulunuyor.
36:47Büyük bir arama çalışması başlatılıyor.
36:52Bu aşırı derecede canımızı sıkıyordu.
36:55Çünkü o parçanın bulunmadığını ve onu bulmanın çok zor olacağını biliyorduk.
36:59Motivasyonumuz vardı fakat zor olacağını biliyorduk.
37:02Al uçağı kontrol edemiyorum.
37:05Bu sırada soruşturmacılar ilgilerini uçağın hidrolik sistemine çeviriyor.
37:09Üçlü yedeklemeye sahip bir sistemin nasıl bozulduğunu merak ediyorlar.
37:14Teoride eğer bir motoru kaybederseniz sistemlerden birini kaybedersiniz.
37:18İkinci motorun problemin kaynağı olduğunu bildiğimize göre zor görevimiz neden üç hidrolik sistemin de bozulduğunu çözmekti.
37:27Üç hidrolik sistemde üç motordan biri tarafından çalıştırılıyor.
37:31Sadece bir motor bozulduğuna göre diğer iki hidrolik sistemin çalışmaya devam etmesi gerekiyordu.
37:40Soruşturmacılar iki numaralı motorun etrafındaki enkazı inceliyor.
37:43Neler olmuş olabileceğini görmeye başlıyorlar.
37:47Üç hidrolik sistemin de birleştiği bir nokta vardı.
37:50Bu da kuyruk dümenlerine yukarı aşağı kontrolü sağlayan yatay dengeleyiciydi.
37:56Uçağın üç hidrolik hattı da uçağın arka tarafında kuyruk motorunun hemen altında birleşiyor.
38:04Fan diski parçalandığında iki numaralı sistem yok oluyor.
38:08Patlamada saçılan şarapnel parçaları geri kalan iki sisteme hasar veriyor.
38:12Tüm hidrolik borular ya deliniyor ya da kopuyor.
38:15Yani uçak kan kaybından ölüyor.
38:20Böylece iki numaralı motorun bozulmasının bir ve üç numaralı hidrolik sistemi nasıl kullanılmaz hale getirdiğini anlayabiliyorduk.
38:30Sol motor, sol, sol, sol, sol, sol.
38:35Soruşturmacılar kopan fan diskinin ne kadar hasar verdiğini artık bildikleri için neden arıza yaptığını öğrenmeleri daha da büyük bir önem
38:41kazanıyor.
38:42Kayıp parçayı bulmaları gerek.
38:44O parçayı bulabilecek kişiye 50 bin dolarlık ödül teklif ediliyor.
38:55United 232 sefer sayılı uçak Iowa Sioux City'ye zorunlu iniş yaptıktan üç ay sonra bir çiftçi yapbozun önemli parçasını
39:03havaalanından yaklaşık 100 kilometre uzaktaki tarlasında buluyor.
39:10Delik burada.
39:11Biçer döverle tarla sürüyordum ve biçer döver bir şeye takıldı.
39:15Biraz geri alıp baktım ve aman tanrım aranan parça bu dedim.
39:20Fan diskini bulan hanım günün kahramanı oldu.
39:24Bu son derece önemli bir kanıttı.
39:28Devasa disk kırılıp iki parçaya ayrılmış halde.
39:33Nasıl böyle kırılabilir?
39:36Son derece sıra dışı bir durumdu.
39:38Bu şeyin bizim tabirimizle neden patladığını bulmayı çok istiyorduk.
39:43Hayati önem taşıyan bu parçayı yapmak için kullanılan Titanium alaşım son derece güçlü ve dayanıklıdır.
39:49Öylece kırılıp ikiye ayrılmaması gerekir.
39:51Şuna bir bak.
39:53Diskin kırıldığını gördüğünüzde böyle bir şeyin iki büyük parçaya ayrılmasının akla hayale sığmayacağını düşünüyorsunuz.
40:00Bu bir anda olmamış.
40:02Kırık parça dikkatle incelenince neden kırıldığına dair hayret verici bir kanıt sunuyor.
40:08Kesinlikle metal yorgunluğu.
40:10O parçaya bakınca üzerinde yorgunluktan kaynaklanan bir çatlak olduğunu görmek kolaydı.
40:16Ondan sonra incelememizde yorulma çatlağının nerede başladığına odaklandı.
40:20Bana şuradan küçük bir parça kesebilir misin?
40:23Soruşturmacıların bu güçlü alaşımı neyin zayıflattığını bilmeleri gerekiyor.
40:27Çatlağın başladığı yeri tespit ediyorlar ve o kısmı test etmek için kesiyorlar.
40:41Şu işe bak.
40:43Metalin içinde olmaması gereken elementler buluyorlar.
40:46Titanyuma nitrojen ve oksijen karışmış.
40:49Nitrojen ve diğer element olan oksijen eğer titanyum alaşımında bulunursa kırılganlığını arttırır.
40:55Yani o bölgeye yük bindirdiğinizde çok kolay bir şekilde çatlar.
41:01Kötü bir titanyum kalıbı mı?
41:04Bence öyle.
41:05Soruşturmacılar fan diskinin yapımında kullanılan titanyumda bulunan mikroskobik bir kusur sebebiyle parçanın çatladığı ve bu çatlağın 17 yıl içinde yavaş
41:13yavaş büyüdüğü sonucuna varıyorlar.
41:16Motor her çalıştığında gitgide daha da büyümüştü.
41:22Diskin sonunda kırılması an meselesiydi.
41:29Kontrol bende.
41:31Bu da neydi?
41:32Ve tabi felaketin yaşanması da.
41:35Bu parçanın düzenli bir şekilde incelenmesi gerekiyordu ve incelenmişti de.
41:40Ama bulunduğu yer sebebiyle bu çatlağı tespit etmek aşırı derecede zordu.
41:46Ulusal Taşımacılık Güvenlik Kurulu tüm motorların fan disklerinin daha dikkatli incelenmesini tavsiye ediyor.
41:54Artık kusurları ortadan kaldırmak için titanyum vakumlu bir ortamda 3 kez eritiliyor.
42:01Metalin içinde kalmış olabilecek oksijen ve nitrojen vakum tarafından çekilip çıkartılıyor.
42:08DCO'nun hidrolik sistemi de yenileniyor.
42:11Tasarımcılar bir delinme durumunda sistemin korunabilmesi için bir dizi subap yerleştiriyor.
42:16Her kaza bir öğrenme deneyimidir.
42:19Sioux City kazası 20 yıl önce yaşanmış olsa bile bizim için bir öğrenme deneyimi olmaya devam ediyor.
42:26Can kaybına rağmen pilotların felaket sırasında yaptıkları şeyler muhteşem bir havacılık başarısı olarak değerlendiriliyor.
42:33Bence bu hayatta kalan bazı insanları şaşırttı.
42:37Ama bu mürettebatın becerisine ve uçağın dayanıklılığına bir atıftı.
42:42Hiç hidrolik sıvımız kalmadı. Tüm sistemler sıfıra indi.
42:45Bu imkansız.
42:47Üçüncü hidrolik sistemi de kaybedince çözümü belli olmayan meçhul bir durumdaydılar.
42:52Ve doğaçlama yapmaları gerekti.
42:54Hadi motorları kullanalım.
42:56Bu sonucunu nispeten daha iyiye çevirdikleri bir felaketti.
43:01Ne istediğinizi söyleyin size yardım edeceğim.
43:03Gaz kollarını al.
43:05Çoğu kişi 185 insanın hayatını kurtaran şeyin,
43:08Kaptan Haynes'in kriz anında yardım teklifini kabul etme kararı olduğuna inanıyor.
43:14Tamam.
43:15Al Haynes'in uçağı kontrol eden tek şeyi hiç tanımadığı bir insanı devretmesi bence muazzam bir maharetti.
43:21Ki o noktada elinde bir tek motorların kaldığını biliyordu.
43:24Bunu yaptığı için onu ne kadar övsem azdır.
43:28Dört pilotta Polaris ödülü alıyor.
43:30Bu en yüksek sivil havacılık ödülü ve sadece istisnai bir havacılık becerisi ve kahramanca davranışlar sergileyenlere veriliyor.
44:06Uçağı pistte getirdik.
44:07Kazanın üzerinden bir yıl geçmeden tekrar kokpite döndü.
44:10Danny Fitch'in dönmesi biraz daha uzun zaman alıyor.
44:16Şükürler olsun ki doktorlar beni iyileştirdi.
44:19Ama bir daha kaptan koltuğuna oturabileceğime inanmıyorlardı.
44:22Bir daha uçabileceğimi düşünmüyorlardı.
44:2816 veya 18 ay geçmişti.
44:31Honolulu'ya giden 187 sefer sayılı uçaktı.
44:34Eğer kabinde olsaydınız şu anonsu duyabilirdiniz.
44:37Bugün uçağınızın komutası kaptan Danny Fitch'te.
44:41Asla pes etmeyin.
Yorumlar