- 2 gün önce
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:01Ocak 2008
00:02Boeing 777 sivil havacılığın standartlarını belirleyen uçaktır.
00:08Bu uçak 10 yıldan fazla zamandır tek bir ciddi kazaya karışmadan tam 2 milyon uçuşa imza atmıştır.
00:14Ama Londra'daki Hitrom havaalanının 300 metre üzerinde yaşananlar bunu değiştirmek üzere.
00:20Pete motorlardan güç alamıyorum.
00:22Ne demek istiyorsun?
00:24Motorlar gücü aktarmıyor.
00:27Bu mümkün değildi.
00:28O anda hemen bir şeyler yapmazsam hepimizin öleceğini düşündüm.
00:34Mayday! Mayday! Speedbird! Speedbird!
00:41Dünyanın en ileri teknolojisini kullanan uçaklardan birinin düşmesine yol açan şey kaza alanında yapılan incelemede ortaya çıkmadı.
00:50Ellerinde pilotlar vardı, uçağın yolcuları vardı, uçağın kendi de ellerindeydi.
00:54Her şey gözlerinin önündeydi. Bir tek kazaya yol açan neden yoktu.
00:59Sihir marifetiyle ortadan kaybolmuş gibiydi.
01:03Mayday! Mayday!
01:12Uçak kazası raporu
01:15İzleyeceğiniz gerçek bir hikayedir. Resmi raporlara, uzman analizi ve görgü şahitlerine dayandırılmıştır.
01:26British Airways'in 38 numaralı uçuşu, Pekin'den Londra'ya 10,5 saat süren bir sefer süresinin sonuna gelmişti.
01:33Kaptan Peter Burkle, bu seferi daha önce birçok kez yapmıştı.
01:37Morota'da çok sık uçuyordum.
01:40Gündüz uçuşu olduğu için en sevdiğim güzergahlardan biriydi.
01:43Yol boyunca bütün manzarayı seyretmek mümkün oluyordu.
01:46Burkle'ın yardımcı pilotu John Coward'ın da, Boeing 777 ile binlerce saatlik uçuş tecrübesi vardı.
01:54777 ile uçmak çok keyiflidir.
01:56İşin çoğunu o yapar. En modern aygıtlarla donatılmıştır.
01:59Bilgisayarlarını kullanmak kolaydır.
02:01Ayrıca hem kısa hem uzun mesafelerde etkin bir biçimde uçuş yapabilir.
02:05Çoğu meslektaşları gibi bu iki pilot içinde sıradan bir iş günüydü.
02:09İşleri bilgisayar uçağı uçururken,
02:12kokpitte uzun saatler boyu oturmaktan ibaretti.
02:14Boeing 777 iki devasa Rolls-Royce motoruyla sektördeki en güvenli uçaklardan biriydi.
02:23Nick Harris, Çin'e yaptığı bir iş gezisini tamamlamış Londra'ya dönüyordu.
02:28Heathrow'a tahminimizden önce inecekmişiz gibi görünüyordu.
02:31Eve gidip ailemi görmek için sabırsızlanıyordum.
02:3438 numaralı uçuşun varış noktası olan Heathrow havaalanı dünyadaki en yoğun uluslararası havaalanlarından biridir.
02:42Londra'nın güneybatısında bulunan Heathrow havaalanı aynı zamanda A-30 otoyolunun da hemen yanında yer alır.
02:49Havaalanına yakın semtlerden biri olan Hounslow'da yaşayanlar sürekli iniş ve kalkış yapan uçakların sesine alışıktır.
03:00Bölgenin bitişik nizam evleri British Airways'in 38 numaralı uçuşunun görüş alanına girmeye başlamıştı.
03:11Uçuş ekibi sol taraftaki 27 numaralı pistin hizasına gelirken kontrol otomatik pilottaydı.
03:18Yere yaklaştıkları sırada uçak şiddetli bir rüzgarın etkisiyle sarsılmaya başladı.
03:22Küçük bir türbülans o kadar.
03:24Bu küçük sarsıntı dışında uçuşun tamamı çok rahat geçmişti.
03:33Bunu ben yapmıyorum. Otomatik gaz kolu kendi idare ediyorum.
03:3820-30 nat şiddetinde rüzgar sağnaklarına giriyorduk.
03:41Ama otomatik gaz kolunun bu sağnakların üstesinden rahatlıkla gelebileceğini biliyorduk.
03:46Bu yüzden yolcuların biraz aşağı yukarı sarsılmasını fazla önemsemedik.
03:49Şu rüzgar derene kadar normal süresinden biraz daha fazla otomatik pilotta kalsan iyi olur.
03:54Tabii olur.
03:56Türbülanslı havalarda uçağın seviyesini sabit tutmak için otomatik pilot normal pilotlara göre daha seri bir şekilde ayarlamalar yapar.
04:05Artık onu kapatmanız gerek efendim.
04:07Tabii.
04:07Teşekkür ederim.
04:08İnişe iki dakika kala Coverd uçağı otomatik pilottan devraldı.
04:13Kontrol sende mi?
04:15Her şey iki pilotun planladığı şekilde ilerliyordu.
04:18Kontrol bende.
04:24İniş iznini almadan önce birkaç saniye vaktim vardı.
04:28Ben de harita tablolarımı toparlıyordum.
04:35Speedbird 38.
04:36Sol 27 numaraya inişinize izin verildi.
04:39Sol 27'ye iniş izne alındı.
04:41Speedbird 38.
04:44Kapımızın müsait olup olmadığına baktığımı hatırlıyorum.
04:47152.4 metre.
04:50152.4 metre.
04:53Cengede mi?
04:54Şey öyle sayılır.
04:56Bir anda bir sorun çıktı.
04:57Pete motorlardan güç alamıyorum.
05:01Motorlar gücü aktarmıyor.
05:03Neler oluyor?
05:05Ne demek istiyorsun?
05:07Motor göstergelerine bakıyordum.
05:09Ama gördüklerime hiçbir anlam veremiyordum.
05:12Çünkü tam güç istememize karşın motor göstergelerinde hiç güç üretilmiyor gibi görünüyordu.
05:19Neler oluyor?
05:2138 numaralı uçuşta akla gelebilecek en kötü arıza çıkmıştı.
05:24Sanırım çifte motor arızası var.
05:26İki motorda yeterli gücü üretemediği için uçak havaalanına kadar ulaşamayacaktı.
05:3338 numaralı uçuş inişine yalnızca saniyeler kala kabindeki 152 yolcusuyla beraber Londra'ya çakılmak üzereydi.
05:46Bu mümkün değildi.
05:48Dünyanın en modern uçaklarından bir tanesindeydik.
05:51Bu arada kabinde bir terslik olduğuna dair hiçbir belirti yoktu.
05:57İnişe yaklaştığımız sırada kabindeki herkes gayet rahat görünüyordu.
06:02Hepimiz sabırsızlıkla inmeyi bekliyorduk.
06:04Düşük uçuş hızı.
06:05Düşük uçuş hızı.
06:06Düşük uçuş hızı.
06:11Orada durmuş muhtemel çarpışma noktamıza bakıyordum.
06:17Altımızda Hatton Cross bölgesini çevreleyen binalar ve bir de benzin istasyonu olduğunu görebiliyordum.
06:24Oraya çarpacak olursak tek bir kişinin bile sağ kurtulmayacağına hiç kuşku yoktu.
06:29O noktada rütbemin tüm ağırlığını omuzlarımda hissediyordum.
06:34Ben kaptan pilottum ve hemen bir şeyler yapmazsan hepimiz ölecektik.
06:41Yere o kadar yakınken Burkle'ın fazla seçeneği yoktu.
06:45Uçağın kontrolünü Covered'dan geri alabilirdi.
06:48Ama bunun hatalı bir hareket olacağını düşündü.
06:51İlk kararım kontrolü devralmamak oldu.
06:55John'a şöyle bir baktığımı hatırlıyorum.
06:56Uçağı hala gayet güzel uçuruyordu.
06:58Çok iyi iş çıkarıyordu.
06:59Tam da ondan isteyeceğim şeyi yapıyordu.
07:01Burkle, Hanzlow'u aşabilseler bile uçağın yine de yoğun trafikli A30 otobanına
07:06ya da havaalanı sınırındaki antenlere çarpabileceğinin farkındaydı.
07:12Önce tekerleri toplamayı düşündüm.
07:15Çünkü yolcu uçaklarında sürtünme en çok tekerler açıkken meydana gelir.
07:18Ama tekerlere çarpışma anında ihtiyacım olacaktı.
07:21Her koşulda çarpacaktık ve ilk temasın asıl darbesini onlar almalıydı.
07:26Çarpışma artık sadece an meselesiyken Burkle'ın yapabileceği bir tek şey vardı.
07:31Ama bu hamle çok büyük bir risk taşıyordu.
07:34Çok hayati bir karar vermek için sadece 15 saniye zamanım olduğunun farkındaydım.
07:39Öncelikle o binanların üstünden aşmalıydım.
07:43Bunun için de flapları kaldırmam gerektiği çok açıktı.
07:47Flapları geri çekmek sürtünmeyi azaltacaktı ama aynı zamanda da uçağı kaldıracaktı.
07:52Uçak daha ileri uçacaktı ama daha hızlı düşecekti.
07:56Burkle hangisinin daha önemli olduğuna karar vermeliydi.
07:59Bunu uçuş ekibimle tartışmak isterdim.
08:01Ama her şey birkaç saniye içinde olup bitecekti.
08:04Bir saniyeden daha kısa bir süre okulu tuttuğumu hatırlıyorum.
08:08Bu hamlenin uçağının bir felakete yol açmasını önleyeceğini umuyordu.
08:12Uçak bu harekete anında tepki verdi.
08:14Şimdi Burkle'ın hiçbir pilotun yapmak istemediği anonsu yapması gerekiyordu.
08:19Mayday! Mayday! Speedbird! Speedbird!
08:26Çok zordu. Hem de çok.
08:28Çarpışmanın bir bölümünü ve o gürültüyü hatırlıyorum.
08:34Yüce Tanrım!
08:36İniş çok sert olmuştu.
08:39Hızla çarpmıştık.
08:41Sesi ve tavandan düşen o şeyleri hatırlıyorum.
08:45O anda benim de yolculardan farkım yoktu.
08:48Çünkü hepimiz kontrolden çıkmış bir uçağın içindeydik.
08:51Yerde kayarak sürükleniyorduk ve şimdi nereye çarpacağımız hakkında hiçbir fikrim yoktu.
08:55Sonra ben karımı ve çocuklarımı düşündüm ve içimden onlara veda ettim.
09:04Işıklar söndü.
09:06Uçağın parçalar ayrıldığını duydum.
09:10Ve sonra durduk.
09:13Dorduğumuzu fark ettiğimde hala
09:18Hayatta olmak
09:19Beni çok şaşırtmıştı.
09:26Sonra kokpitin kalanına göz gezdirdiğimde
09:30Daha da çok şaşırdım.
09:32Çünkü üçümüzün de burnu bile kanamamıştı.
09:37Kimse koltuğundan kalkmasın ve emniyet kemerlerinizi açmayın.
09:42Ve bir anda tekrar kaptan olmuştu.
09:45Mürettebat önce benzini
09:46Yardımcı güç ünite ateşleme düğmesi
09:48Sonra hidroliği ve elektrik tertibatını devre dışı bıraktım.
09:51Kontrol düğmeleri kapandı.
09:53Kontrol listesi tamamlandı.
09:54Sonra sağ kalan ekibime baktım ve
09:57En az %20 kayıp vermiş olacağımızı düşündüm.
09:59Çünkü uçak parçalanmıştı.
10:01Bu bir acil durumdur.
10:04Acil tahliyet.
10:05Acil tahliyet.
10:07Sonra hostes kontrolü tamamen ele geçirdi.
10:11Kapıyı açtığında
10:12Burnuma benzin kokusu geldi.
10:17Acele etmemiz gerek.
10:18Ve o uçaktan bir an önce çıkmamız gerektiğini anladım.
10:22Şimdi en büyük tehlike yangındı.
10:24Çarpmayı sağ atlatmayı başaran yolcular
10:26Uçağı kaplayan alevlerin arasında can verebilirlerdi.
10:29Atla!
10:30Atla!
10:31Bütün bagajımı arkada bırakıp
10:32Kendimi kaydıraktan aşağı attım.
10:34Atla!
10:35Hadi çıkalım buradan.
10:38Kokbit'ten çıktığımda
10:39Yolcu kabini koridorunun
10:40Sağ tarafını görebiliyordum.
10:42Ve orada kimse olmadığını görmek
10:44Beni çok şaşırtmıştı.
10:46Burkle'ın korktuğu olmamış
10:47Kaza can kaybı olmadan atlatılmıştı.
10:57Dışarıda serin ocak havasında felaketin boyutları daha iyi anlaşılıyordu.
11:03Sağ tekerlek çarpmanın etkisiyle gövdeden ayrılmıştı.
11:07Motorların durumu içler acısıydı.
11:09Onlar da dağılmıştı.
11:10Motor kapakları da kopmuş ve motorlar yarı yarıya yanmıştı.
11:14Geride kalan hurdaya artık uçak denemezdi.
11:16Çok büyük bir kaza geçirdiğimizi yavaş yavaş anlamaya başlıyorum.
11:21İliş takımlarının ve kanatlarının aldığı hasarı görebiliyordum.
11:26Uçak A30 otoyolunu ve pistin hemen yanındaki antenleri kıl payı geçmişti.
11:31Orada gerçek bir felaket yaşanabilirdi.
11:34Yere ilk temas noktası çamur ve çimenlik alana denk gelmeseydi
11:38Çıkacak bir yangın inanılmaz boyutlarda olurdu.
11:44Hasarın boyutuna bakılırsa sadece 47 kişinin yaralanmış olması inanılmazdı.
11:48Hala hayatta olduğum için kendimi şanslı hissediyordum.
11:53Bu gerçek üstü bir duyguydu.
11:56İngiltere Başbakanı Çin'den seslenerek Burkle'a ve ekibine övgüler yağdırdı.
12:01Bence soğukkanlı ve profesyonel yaklaşımlarından dolayı
12:04British Airways personelinin hakkını teslim etmek gerek.
12:07Kaptan Burkle'ın o kadar hayatı kurtaranın içindeki o teknik başarıysa ne kadar takdir etsek azdır.
12:13Müfettişlerin motorların arıza yapmasına neyin yol açmış olabileceğine dair bir fikirleri vardı.
12:19Ayrıca ellerinde çok sayıda da ipucu vardı.
12:21Ama asıl kilit delil ortada yoktu.
12:25Heathrow'un acil durum birimleri bugün iş başındaydı.
12:29British Airways'in 38 numaralı uçuşu haberlerde ilk sırayı almıştı.
12:33Bu Heathrow'da son 30 yıldır yaşanan en ciddi kazaydı.
12:36Heathrow Havaalanı trafiği çok yoğun olan bir havaalanıdır.
12:41İngiltere'nin ana havaalanı konumundadır.
12:43Bu yüzden Heathrow Havaalanı'nda bir şey olduğunda medya bununla çok yakından iyi gelir.
12:48Daha da önemlisi Boeing 777 dünyanın en modern ve güvenilir uçaklarından biriydi.
12:55Kaza havayolu sektörünü de huzursuz etmişti.
12:59Boeing 777 bir uçağın olabileceği maksimum güvenlik seviyesindedir.
13:04Güvenlik konusunda mükemmel denilebilecek bir geçmişi vardır.
13:08Bu nasıl mümkün olabilirdi?
13:09Olan her neydi ise bunun diğer uçakların da başına gelip gelmeyeceğini bilememek hiç hoş değildi.
13:16Müfettişler hızla kaza alanına geldiler.
13:19Phil Slyde, İngiltere'de AAIB'nin yani uçuş kazaları araştırma biriminin baş mühendisiydi.
13:25Böyle bir kaza yerine ilk gittiğinizde öncelikle nereden başlayacağınızı düşünürsünüz.
13:32Uçak pistin 300 metre gerisine iniş yapmıştı.
13:37İniş takımları kanatlara doğru itilmişti.
13:40Burun iniş takımı göçmüştü.
13:42Kazadan sadece birkaç saat sonra müfettişler uçuş ekibinin ifadelerini aldı.
13:47Kaptan pilot Peter Burkle olanları ilk ağızdan anlatan ilk tanıktı.
13:51Sanırım olanlar hakkında konuşmak istiyordu.
13:54Çünkü ekibin tamamının masum olduğunu biliyordu.
13:56Bu bizim hatamız değildi. Biz hiçbir şey yanlış yapmadık.
14:00Ama motorlar bir anda güç vermeyi kesti.
14:02Çifte motor arızası olmuş gibi görünüyor.
14:05Motorları manel olarak güç vermek istedik ama o da işe yaramadı.
14:08Burkle onlara bir şeyin iki Rolls Royce motorunu da aynı anda etkisiz hale getirdiğini ve bu şekilde uçan tın zücünün
14:15kesildiğini anlattı.
14:16Çifte motor arızasını duyunca her zamanki gibi önce ortak nokta aramaya başladık.
14:23İki motorun da aynı anda arıza yapmasına ne neden olmuş olabilirdi?
14:27Aklımıza ilk gelen olasılık uçağın yakıtının bitkiği oldu.
14:31Yakıt bitmesi sorununa çok ender rastlanır ama bu daha önce yaşanmış bir olaydır.
14:351983'te bir Boeing 67'nin Kanada üzerinde uçarken yakıtı bitmişti.
14:42Uçakta metrik ve emperyal ölçüm sistemleri arasındaki çevrimde yapılan bir hata yüzünden uçuş ekibinin düşündüğünden daha az benzin kalmıştı.
14:51Ardından 8000 metre yüksekte birdenbire iki motorları da durmuştu.
14:56Kaptan pilot bir şekilde uçağı terk edilmiş bir havaalanına güvenle indirmeyi başarmıştı.
15:0338 numaralı uçuşun yaşadığı olayda bu teoriye kuşkuyla yaklaşıldı.
15:08Uçak yakıtının çok belli bir kokusu vardır.
15:11Uçaklarla çalışan herkes jet A1 yakıtının ayırt edici kokusunu hemen tanıyabilir.
15:16Ve bu durumda uçaktan çok miktarlı yakıtsızlığı ortadaydı.
15:20Olay yerinde motorların altındaki çatlaklardan yakıtsızlığını biz de görmüştük.
15:24Seviye kontrol çubukları kontrol edilince iki depodada yeterli yakıt olduğu doğrulandı.
15:29Artık bu uçağın seferini tamamlamasına fazla fazla yetecek kadar yakıtı olduğunu biliyorduk.
15:34Böylesi ani bir güç kaybını açıklayabilecek birkaç olası teori daha vardı.
15:38Ve müfettişlerin bu teorilerin tümünü elemesi gerekiyordu.
15:43İhtiyaç duydukları parça ve delilerin hepsi müfettişlerin eline geçtiğinde
15:47bu gizemin rahatlıkla çözüleceğinden kimsenin kuşkusu yoktu.
15:51Pilot ve uçuş ekibi de yardıma hazırdı.
15:53Ama daha önemlisi uçağın tamamı ellerinin altındaydı.
16:00Kendimizi şanslı sayıyorduk.
16:02Kazayı tek parça halinde atlattığı için uçağa dairelimizde çok geniş bir veri kaynağı vardı.
16:08Çok sayıda bilgisayarı inceleme ve kayıtlardan bol miktarda veri alma şansımız vardı.
16:12Buna ek olarak uçağa ait harici veriler de elimizdeydi.
16:16Radar verileri kadar tersiz verilerini dolaşabilecektik.
16:18Mark Ford müfettişlere çok önemli ipuçları sağlaması beklenen uçağın uçuş kayıt verilerini aldı.
16:25Ayrıca başka bir kaynağı daha vardı.
16:28QAR yani acil erişim kayıt cihazı.
16:31Kara kutular uçağın arkasında yer alırken,
16:34QAR ön tarafta bulunan ve genellikle teşhis için kullanılan bir kayıt cihazıdır.
16:40Acil erişim kayıt cihazının avantajı,
16:43hafıza kapasitesinin daha büyük olması ve uçuş kayıt cihazından elde edilebilecek parametrelere ek kayıtlar da yapabiliyor olmasıdır.
16:50Üstelik bazı durumlarda bu cihazdaki bilgileri sadece birkaç dakika içinde kurtarmak mümkündür.
16:56Hız, irtifa, kontrol ayarları ve kokpitteki konuşmalar.
17:00Farklı kayıt cihazları toplamda tam 1400 farklı veri parçasını muhafaza etmişti.
17:05Bu kadar bilgi elbette davanın çözümüne yardımcı olurdu.
17:09Ama QAR'ı incelediklerinde karşılarına çıkan şey sessizlik oldu.
17:13QAR kazadan 45 saniye önce kaydı kesmişti.
17:16İlk düşündüğümüz şey muhtemel bir elektrik sıkıntısı yaşandığı oldu.
17:20Gerçekten bir elektrik arızası olduysa bu motorları da etkilemiş olabilirdi.
17:25Boeing 777 bilgisayar destekli uçaklar arasında en önde gelenlerden biridir.
17:30Pilotlar uçağı doğrudan kontrol etmez.
17:32Bunun yerine bilgisayara bilgilerin girişini yaparlar.
17:36Ardından bu sinyaller motorlara, klaplara veya uçağın diğer elemanlarına gönderilir.
17:42Pete, motorlardan güç alamıyorum.
17:46Uçağın bilişim sisteminde yaşanan çok ciddi bir arıza motorların neden durduğunu açıklayabilirdi.
17:53Belki motorları kontrol eden bilgisayarlar donmuştu.
17:58Uçuş verileri kayıt cihazı Farnborough'a, uçuş kazaları araştırma biriminin merkezine gönderildi.
18:06Elektrikle ilgili bir sorun yaşandıysa bu cihazın bunu kaydetmiş olması gerekiyordu.
18:11Ama bilginin çözümlenmesi biraz zaman alacaktı.
18:14Oysa müfettişlerin hiç zamanı yoktu.
18:18Yüzlerce Boeing 777 hala her gün diğerlere iniş yapıyordu.
18:2238 numaralı uçuşun başına gelen sorun tekrarlanmadan cevapların bulunması lazımdı.
18:30Müfettişler bekleme sürecindeyken, bu kez de dikkatlerini enkaz haline gelmiş uçaktan kurtarılan yakıta verdiler.
18:36Kalitesiz bir yakıt en çok ihtiyaç duyduğu anda uçağı yüzüstü bırakmış olabilirdi.
18:42Benzin çok çeşitli şekillerde kirlenebilir.
18:45Parçacık bazında kirlenme yaşanabileceği gibi biyolojik kirlenme de olabilir.
18:49Ve bu durumda filtreler tıkanarak yakıt akışını kesebilirler.
18:53Sadece yakıt deposundan değil, yakıt sisteminin de çeşitli noktalarından aldığımız farklı örnekleri dikkatle inceledik.
19:00Yakıt borularında kalan atık benzini ve farklı yakıt elemanlarının içinde kalan benzini de incelemeye aldık.
19:06Eldeki belgeler yardımıyla yakıtın izini sürmeyi başardık.
19:10Böylece Güney Kore'den gelen Jet A1 yakıtının deniz yoluyla taşınarak Çin'e,
19:15oradan da boru hattı kullanılarak Pekin havaalanına ulaştırıldığını öğrendik.
19:20Ardından bu yakıtı İngiltere'deki 1200 ayrı yakıt örneğiyle karşılaştırdık ve gayet iyi bir durumda olduğunu ortaya çıkardık.
19:32Pekala.
19:35Müfettişler bunun ardından yakıt depolarında bir tıkanıklık oluşma olasılığını değerlendirdiler.
19:41Bu aşamada bazı tuhaf delillere ulaştılar.
19:44Birkaç küçük band parçasının yanı sıra bir şey daha buldular.
19:49Yakıt depolarını incelerken birkaç küçük parça bulduk.
19:53Buluntular arasında bir de kırmızı raspa vardı.
19:56Bu parçalar büyük olasılıkla 7 yıl önceden uçağın yapım aşamasından kalmıştı.
20:01Ama tuhaf olmalarına karşın bu parçalardan hiçbirinin uçağın düşmesinde rol oynadığına dair bir belirti yoktu.
20:07Elbette yakıt deposundan farklı parçalar çıkması pek hoş bir durum değildi.
20:11Ve elbette bunun motorlara giden yakıt akışı üzerinde bir etkisi olup olmadığını açıklığa kavuşturmalıydık.
20:16Ama bu maddeler bir tıkanmaya yol açabilecek kadar büyük değildi.
20:22Cevap arayışları devam ederken ortaya yeni bir bulmaca daha çıktı.
20:27Heathrow'daki kazadan 3 yıl kadar önce bir başka Boeing 777 daha uçuş sırasında ciddi bir sıkıntı yaşamıştı.
20:34Bir Malezya yolcu uçağı Avustralya Perth'ten yola çıktıktan sonra 11.582 metre irtifaya yükselirken
20:42otomatik pilot bir anda uçağın burnunu yukarı kaldırıp aşırı dik bir tırmanışa geçmişti.
20:48Bir felaketin önüne geçen şey pilotun uçağın kontrolünü manuel olarak devralması olmuştu.
20:54Güvenli bir şekilde havaalanına dönmeyi başardılar.
20:57İncelemenin ardından müfettişler bir bilgisayar sorunu yaşandığını açıkladı.
21:00İngiliz havacılık otoriteleri dünyanın en güvenilir uçaklarından birinin elektronik beyninde bir hata olabileceğini düşünmeye başlamıştı.
21:12Malezya hava yolları uçağının başına gelen gerçekten çok sinir bozucu bir olaydı.
21:17Müfettişler o dosyaları tekrar açtılar ve bir ipucu bulabilmek umuduyla tekrar incelemeye başladılar.
21:23Motorların durmasına yola çansörün elektronik kontrol sisteminden kaynaklanmış olabilir miydi?
21:2838 numaralı uçuşun bilgisayarları kusurluysa dünyanın dört bir yanında uçan tüm Boeing 777'lerde benzeri felaketler yaşanabilirdi.
21:36Ve bu olasılık sektörün üzerine kara bir bulut gibi çökmüştü.
21:43Bu arada Famborov'da uçağın veri kayıtları çözümlenince müfettişler bu düşüşün aslında çok daha ciddi sonuçlanabileceğini gördüler.
21:54O esnada yapabilecekleri çok az şey vardı.
21:58Bu çifte motor arızası gibi görünüyor.
22:00Olanların tamamen farkına varmalarıyla kaçınılmaz kazanın gerçekleşmesi arasında sadece 30 saniyelik bir süre vardı.
22:07Kayıtlar motorlar arıza yapar yapmaz uçağın dakikada 550 metreden daha fazla irtifa kaybederek hızla dalışa geçtiğini ortaya çıkardı.
22:15Ama güç kaybı uçuş ekibinin karşı karşıya olduğu tek sorun değildi.
22:20İnişe geçtikleri için flaplarını açmışlardı.
22:23Bu işlem düşük hızlarda kaldırmayı arttırarak uçağın daha rahat kontrol edilmesini sağlar.
22:29Ama açık flaplar sürtünme yaratır.
22:32Bu da hızlı düşürür.
22:33Açık flaplarla uçağa uçurmak için daha fazla güç gerekir.
22:37Flapları açmam gerekiyordu.
22:40Flapları 25 numaralı pozisyona getirmenin yapılacak en doğru şey olduğunu biliyordum.
22:45Sürtünmeyi azaltmak için bunu yapmak zorundaydım.
22:51Bunu yaparak uçağı fazladan birkaç metre daha kazandırmış.
22:58Flaplar 30. pozisyonda kalmış olsaydı uçak bir grup ILS anteninin hemen önünde yere çarpardı.
23:06Uçak o antenlere doğru sürüklenmiş olsaydı çok daha büyük bir hasara yol açardı.
23:11Ve gerçekten ciddi yaralanmalar yaşanma olasılığı artardı.
23:16Burkle ve ekibi bu çabaları nedeniyle kahraman olarak ilan edildiler.
23:21Uçmak ekip işidir ve bizim gerçekten olağanüstü bir uçuş ekibimiz vardı.
23:25Buna hiç kuşku yok.
23:26Uçuş ekibi farklı davranmış olsaydı 38 numaralı uçuşun mecburi inişi bir faciaya dönüşebilirdi.
23:34Şimdi uçuş veri kayıtları.
23:36Uçuş veri kayıtlarının çözümlenmesi son hızla devam ediyordu.
23:40Tam olarak çarpışma anına kadar devam ediyor.
23:43Ama müfettişler hala bu gizemin çözümüne yaklaşamamışlardı.
23:47Uçuş veri kayıtlarının incelenmesi neticesinde uçağın elektrik donanımında iki motorun da bir anda durmasına yol açabilecek bir arıza olduğunu gösteren
23:55bilgiye ulaşamadık.
23:56Ama en azından acil erişim kayıt cihazının uçuşun son 45 saniyesinde neden kayıttan çıktığını anlayabilmişlerdi.
24:03Buna ilk düşündükleri gibi elektrik arızası sebep olmamıştı.
24:07QAR'daki 45 saniyeli kaybın nedeninin QAR'ın aslında gerçek zamanlı kayıt yapmaması olduğu anlaşıldı.
24:13Cihaz verileri önce ara belliğine alıyor ve ardından 45 saniye sonra kayda başlıyordu.
24:21Uçaktaki farklı kayıt cihazlarından toplanan verilerin tümünün bir araya getirilmesi müfettişlerin yaşananların tamamını görebilmesine yardımcı olmuştu.
24:30Bu korkunç arıza yaşandığı sırada uçak iniş için izlemesi gereken normal rotayı takip ediyordu.
24:36220 metre irtifadayken sağ motor etkisiz hale gelmişti.
24:407 saniye sonra sol motorda durdu ve otomatik gaz kolu daha fazla itiş gücüyle kumanda etmeye çalışmıştı.
24:46Bunu ben yapmıyorum. Otomatik gaz kolu kendi idare ediyor.
24:49Ama motorlar tepki vermemişti.
24:50Motorlardan güç alamıyorum.
24:54Kazanın nedeni olarak elektrik ve bilgisayar kaynaklı arıza şıkları elendikten sonra uçuş veri kayıtları müfettişleri sorunun bir başka olası kaynağına
25:03yönlendirdi.
25:04Açlı erişim kayıt cihazından elde ettiğimiz en dikkate değer 2 parametre kayıt ölçüm varflerinden alınan verilerdi.
25:09Bu valflerin ikisi de tam açık pozisyondaydı.
25:12Uçağın bilgisayarları yakıt depolarından verebileceği en fazla yakıtı vermesini talep etmişti.
25:18Valfler tamamen açılmıştı.
25:20Ama yine de motorlara yeterli benzin akışı sağlanamamıştı.
25:24Yani bu uçak fazlasıyla yakıtı olmasına ve hiçbir bilgisayar arızası yaşamamasına karşın yere düşerek inmişti.
25:31Müfettişler bunun nedenini bulamıyorlardı.
25:34Sonra kazanın meydana geldiği günün hava koşullarına odaklandılar.
25:41Sibirya üzerinde ciddi bir soğuk hava kütlesi hakindi ve biz de havanın çok soğuk olduğunun farkındaydık.
25:46Ama uçuş hem gayet rahat hem de öngörülenden hızlı geçiyordu.
25:49Uçağın rotası Rusya'nın üzerinden geçiyordu.
25:52Dış ortam sıcaklığı eksi 74 santigrat dereceye kadar düşmüştü.
25:57Bu potansiyel bir tehlike yaratacak kadar düşük bir sıcaklıktı.
26:00Soğuk hava kütlelerinden geçerken yakıt ısısının durumunu çok dikkatle takip etmek gerekir.
26:06Benzin donmaya başladığında kıvamı da koyulaşır, ağdalaşır.
26:10Yakıtın ısısı düştükçe de bu ağdalaşmış bölümlerin yoğunluğu akışı tamamen imkansız hale getirecek şekilde giderek artar.
26:18Kokpitte yakıtın ısısını sürekli takip etmemizi sağlayan bir yakıt ısı göstergemizi vardır.
26:24Ve ben kendi adıma en az saatte bir olmak üzere her benzin kontrolü yaptığımda mutlaka ona da bakarım.
26:30Temelde yakıt ısısının eksi 34 santigrat derecenin altına düşmemesine dikkat etmek gerekir.
26:34Soğuk hava kütlesinin içindeyken yakıtın ısısı ağdalaşıp sistemde tıkanma oluşturacak kadar tehlikeli sınırlara hiç düşmemişti.
26:42Ve Londra'ya yaklaştıkları sırada da yakıtın ısısı önemli ölçüde yükselmişti.
26:48Aşağı yukarı 6000 metre irtifaya yaklaşırken eksi 20 santigrat dereceyi gördüğümü hatırlıyorum.
26:53Yani yakıt çoktan ısınmaya başlamıştı bile.
26:56Kazanın bir başka potansiyel nedeni daha böylece elenmişti.
27:00Müfettişlerin akıllarına gelen açıklama sayısı giderek azalıyordu.
27:04Oysa medya ve havacılık uzmanları bizden birkaç gün gibi kısa bir süre içinde bir cevap bulmamızı bekliyordu.
27:11Ama yetkililer bugün de devam eden soruşturma hakkında yorum yapmayı reddettiler.
27:15Ama sonucun beklendiği gibi hızla alınamayacağı çok çabuk anlaşıldı.
27:19Ellerinde pilotlar vardı, uçağın yolcuları vardı, uçağın kendi de ellerindeydi.
27:24Her şey gözlerinin önündeydi. Bir tek kazaya yol açan neden yoktu.
27:28Sihir marifetiyle ortadan kaybolmuş gibiydi.
27:31Ellerinin altındaki sürüyle veriye ve fiziki kanıta rağmen müfettişler hala British Airways'in Boeing 777'sinin
27:39Heathrow havaalanına düşmesine neyin sebep olduğunu söyleyemiyorlardı.
27:49Bu defa yakıt iletim sisteminin kazadan sorumlu olabileceğini düşünmeye başladılar.
27:54Sorunun buradan kaynaklandığını kanıtlayabilmek için 38 numaralı uçuşun 17 Ocak 2008'de çıktığı seferde
28:01olağanın dışında yaşanmış bir şeyi tespit etmeleri gerekiyordu.
28:04Bu, Pekin'den Heathrow'a her gün gerçekleştirilen seferlerden bir tanesiydi.
28:09Ama biz bu uçuşu eşsiz kılan ve diğerlerinden ayıran şeyin ne olduğunu bulmak istiyorduk.
28:16Heathrow'daki Boeing 777 vakkası gibi bilmece benzeri bir olayı araştırırken
28:21ulaşılabilecek tüm verileri iyice incelemek şarttır.
28:25Onları şimdilik şuraya bir yere koyun.
28:30Bir karşılaştırma yapabilmek için önceki uçuşların verilerini barındıran çok sayıda
28:35farklı işlemciyi de bir araya getirerek incelemeye aldık.
28:41Dünyanın dört bir yanındaki şirketlerden uçuş verileri toplandı.
28:45Elimizde 14.400 civarında farklı uçuşun verileri toplanmıştı.
28:49Bu inanılmaz boyutlardaki verinin tümünün analiz edilmesi için aylar geçmesi gerekecekti.
28:5538 numaralı uçuşun yakıt donanımına daha yakından bakmak için
28:59sistemin devasa parçaları EAIB'nin hangarına getirilerek burada tekrar toplandı.
29:06Bu şekilde sisteme bakıp beyin fırtınası yaparak kazaya yol açan sebebin ne olduğuna dair
29:11farklı fikirler üretebilecektik.
29:13McDermid ve ekibi tasarım hatalarından bu uçağa özgü olabilecek işlev bozukluklarına kadar
29:18tüm olasılıkları bir bir değerlendirdi.
29:21Ama inceleme yine bir yere ulaşamadı.
29:23Son derece titiz, kapsamlı ve ayrıntılı bir inceleme yürüterek
29:27yakıt sisteminin tamamını test ettik ama bir hata bulamadık.
29:31Bu ümitleri de boşa çıkan müfettişler gerçek bir çıkmaza girmişlerdi.
29:35Sürekli döngüyü baştan almaya devam ettik.
29:38Defalarca daha önce yaptığımız her şeyin üzerinden geçtik.
29:41Bir şeyi atlamış olabilir miydik?
29:42Ama geri dönüşlerimizin hepsinde hiçbir şey atlamadığımızı gördük.
29:46Uçağın bilgisayarlarında bir arıza yoktu.
29:49Yakıtı fazlasıyla vardı.
29:52Yakıtın kendinde de bir sorun yoktu.
29:55Ama bir şekilde en gerekli olduğu anda motorlar ihtiyaç duydukları yakıtı alamamışlardı.
30:04EYIB müfettişlerimin elinde tek bir şüpheli durum bile kalmamıştı.
30:09Ortada elle tutulur hiçbir açıklama yoktu.
30:13O güne kadar görülen uçak arızalarından hiçbiri
30:17Motorlar gücü aktarmıyor.
30:18Bu Boeing 777'nin başına gelen şeyi açıklamaya yetmiyordu.
30:24Bu kez dikkatlerini ellerindeki ipuçlarından ayırarak ellerinde olmayana yöneldiler.
30:32Phil, Sherlock Holmes'den alıntıladığı bir cümleyi tekrarlayıp durmaya başladı.
30:36Bize imkansız bile gelse bakmadığımız şey her neyse
30:41Aradığımız neden o olmalı?
30:48Öyle olmalı.
30:49Bu durumda sürekli orada şu anda var olmayan ne olabileceği sorusuna dönüyorduk.
30:54Ve bu soru bizi buz fikrine yönlendirdi.
30:58Sebebin katılaşan buz olabileceğinden şüphelenmeye başlamıştık.
31:02Ama müfettişler başarılması olanaksız bir görevle karşı karşıyaydı.
31:07İhtiyaç duydukları kanıt onlara ulaşana kadar çoktan eriyip gitmişse
31:11uçağın düşmesine buzun neden olduğunu nasıl kanıtlayabilirlerdi ki?
31:16Brian McDermid kazanın 3 ay ardından
31:19777'nin üreticisi olan Boeing'in mühendisleriyle çalışmak için Seattle'a uçtu.
31:2438 numaralı uçuşun düşmesinin sorumlusu gerçekten buzsa bile
31:28bunun neden ve nasıl olduğunu kanıtlamaları şarttı.
31:32Yakıt sisteminin sağ tarafında kalan boruları yanımıza almıştık.
31:36Bu borular ve bağlantıları Boeing'de bir takım testlere tabi tutuldu.
31:41Yakıt borularında buzlanma olasılığı tüm uçak tipleri için her zaman endişe kaynağı olmuştu.
31:46Ama mühendisler onlarca yıl önce yolcu uçaklarında buz oluşumu sorununu çözmek için
31:52çok zekice bir yol bulmuşlardı.
31:54Sistemin kalbi sıvı yakıt ısı dönüştürücüsü yani FOHE'di.
31:58Soğuk yakıt motorları kayganlaştırmak için kullanılan sıcak yakıtla çevrelenmiş ince boruların içinden geçiyordu.
32:05Yakıt ısıtıcısının amacı hassas yakıt kontrol sisteminin buzlanmasını önlemek için benzinin ısısını yükseltmektir.
32:13FOHE tam da müfettişlerin 38 numaralı uçuşta arızaya yol açtığını düşündüğü sorundan kaçınmak amacıyla tasarlanmıştı.
32:21Ama aynı zamanda sistemde tıkanma yaratma riskini de taşıyordu.
32:28Benzin akışını engelleyecek tıkanma noktasının nerelerde oluşabileceğini belirlemeye çalışıyorduk.
32:35Ve böyle bir tıkanmanın meydana geldiği bir tek yere rastladık.
32:38Sıvı yakıt ısı dönüştürücüsünün yüzeyi.
32:40Müfettişlerin şimdi 3 şeyi kanıtlaması gerekiyordu.
32:43İlk olarak buna yetecek miktarda buzun yakıt borularının içinde birikmesinin mümkün olduğunu,
32:48ikinci olarak buzun bir anda serbest kalabileceğini ve son olarak da buzun özellikle onu eritmek amacıyla tasarlanmış bir aracın tıkanmasına
32:57yol açabileceğini.
32:59Boruları çevreleyen koşulları kontrol etmek için farklı metotlar kullandık.
33:03Kuru buzdan soğuk benzine, oradan sıcak havaya geçene kadar uçuş sırasında uçağın maruz kaldığı her koşulu tekrar oluşturarak boruların geçtiği
33:13aşamaları test ettik.
33:14Müfettişler her yakıt soğutma testinin ardından boruların içine bakarak buz aradılar.
33:19Ama hiçbir seferinde boruları tıkayabilecek kadar çok buz oluşuşlayamadılar.
33:25Yakıtın ısısını eksi 30 santigrat dereceye düşürdüğümüzde boruların içinde çok küçük buz parçaları oluşuyordu.
33:32Ama müfettişler kazayla sonuçlanan uçuşta havanın bu kadar soğumadığını biliyorlardı.
33:37Peki buz nasıl oluşabilmişti?
33:41Öncelikle ortadaki buzun nereden geldiğine dair olan soruyu hala yanıtlayamamıştık.
33:45Ve acaba sorun gerçekten buz muydu yoksa gözden kaçırdığımız başka bir şey mi vardı?
33:50Şaşırtıcı bir şekilde en önemli ilerleme yakıtın ısısı arttığı zaman ortaya çıktı.
33:55Eğer yakıta su karışmışsa bu su çok soğuduğunda buz kristallerine dönüşür.
34:00Ardından ısı eksi 20 santigrat dereceye kadar düştüğünde bu buz kristalleri bir araya gelmeye başlar ve boruların iç kısmına yapışırlar.
34:11Eksi 20 dereceden daha soğukta yakıtın içindeki buz kristalleri borulara yapışamayacak kadar soğuk olur.
34:18Ama yapışkan aralıkta yani eksi 20 ile eksi 8 derece arasında buz formları yumuşayarak bir araya gelir ve yakıt borularının
34:26iç çeperine yapışırlar.
34:27Sonunda buzun gerçekten yakıt borularının iç çeperlerinde oluşarak birikebileceğini kanıtlayabilmiştik.
34:33Doğruyu söylemek gerekirse bu kadar çok buz birikebileceğini fark etmek oldukça şaşırtıcıydı.
34:37Şimdi bir yerlere ulaşmaya başladık.
34:39Bu noktada cevaplamamız gereken bir sonraki soru bu buzun boruların iç çeperinden nasıl koptuğuydu.
34:45Müfettişler çok önemli bir şey yakaladıklarını düşünüyorlardı.
34:48Ama ufak bir buz parçasının 200 milyon dolarlık bir uçağı nasıl düşürebileceğini hala kanıtlayamıyorlardı.
34:5538 numaralı uçuşu diğerlerinden ayıran şeyi bulabilmek için binlerce farklı uçuşu incelemeye devam ettiler.
35:01Ama 7 ay geçmesine karşın çözümü bulamamışlardı.
35:05Bu uçuşla benzer özellikler taşıyan uçuş sayısı Rolls Royce motorlarıyla yapılan 35 bin farklı uçuşun %1'i kadar bile değildi.
35:12Sonra 26 Kasım 2008'de kazanın üstünden 10 aydan fazla bir zaman geçmişken bu bir türlü ele geçirilemeyen zanlı başka bir
35:21seferde tekrar ortaya çıktı.
35:24Başka bir Boeing 777 Birleşik Devletleri'nin 1200 metre üstünde seyrediyordu.
35:29Ama onun da aniden tek motoru durmuştu.
35:35Neyse ki bu vakada motor tekrar çalışmış ve uçak Atlanta'ya güvenli bir iniş yapabilmişti.
35:42Bir kazaya yol açmamış olsa da bu durum dünya çapında seyreden tüm Boeing 777'lerin potansiyel bir risk taşıdığına dair
35:50duyulan endişeyi arttırmıştı.
35:52Bu olay tüm dikkatleri tekrar British Airways müfettişlerinin üzerine topladı.
35:57Delta Şangay uçuşu gerçekten büyük bir ilgiyle takip ediliyordu.
36:02Her iki uçakta da aynı tip Rolls Royce motorları vardı.
36:05Bu yüzden müfettişler iki uçuşta da aynı sorunun yaşandığına dair bir kanıt bulabilmek için derhal oraya gittiler.
36:12Ve gerçekten Delta'nın uçuşuyla British Airways'in 38 numaralı uçuşu arasında çok önemli benzerlikler olduğunu saptadılar.
36:21Uçak Çin, Şangay'dan Atlanta'ya aynı rotada uçuş yapmıştı.
36:25Yakıt ısıları ise araştırmalarımız sırasında ulaştığımız yapışkan aralıktaydı.
36:30Motorun verdiği tepkinin de Heathrow'daki Boeing 777'nin motorunun verdiği tepkiyle aynı olduğunu görebiliyordu.
36:38777'nin Heathrow'ya.
37:08Ne tespit edilebilmiş ne de düzeltilebilmişti.
37:11Yüzlerce simülasyon uygulanmış ve milyonlarca dolar harcanmıştı.
37:14Ama hala 38 numaralı uçuşu düşürdüğünü tahmin ettikleri şekilde yakıt borularının içinde oluşarak tıkanmaya yol açacak bir buzlanma elde edememişlerdi.
37:29Açıkçası artık bu kazaya yol açan sebebi bulamayacağımızı düşündüğümüz bir noktaya gelmiştik.
37:35Ve yine o dönemde aranan cevapları hala bulamadığımız için medya kadar kamuoyu da bir miktar huzursuzluk hissetmeye başlamıştı.
37:49Bu davanın çözülmesi için sektörün üzerinde hissedilen baskı giderek yoğunlaşıyordu.
37:55Müfettişler hala 38 numaralı uçuşu aynı koşullarla uçan binlerce benzer uçuştan ayıranın ne olduğunu bilmiyorlardı.
38:02Bunu anlamak için 38 numaralı uçuşun seferinin her anının tekrar üstünden geçtiler.
38:09Pekin'den kalkan uçak sefere kademeli tırmanışla başlamıştı.
38:13Sabit bir seyir yaptıktan sonra yine kademeli bir şekilde alçalmıştı.
38:17Yakıt ısıları düşüp tekrar yükselerek yakıt borularında buzlanmaya neden olmuştu.
38:22Ama bu buzlanma serbest kalmasaydı bir tehlike oluşturmayacaktı.
38:26Müfettişler yakıt akışını da tekrar incelediklerinde uçuşun genelinde dengeli olduğunu görmüşlerdi.
38:32Otomatik pilot uzun saatler boyu sabit hız ve düşük gücü korumuştu.
38:36Piste ulaşmalarına çok az bir süre kalana kadar da motor gücünde hiç beklenmedik bir artış talebi yaşanmamıştı.
38:44Heathrow'a inişe geçtikleri sırada biraz fazla tribülansa girmişlerdi.
38:48Ve motorlar çeşitli kademelerde itiş gücüne ihtiyaç duymuştu.
38:52Bunu ben yapmıyorum. Otomatik gaz kolu kendi idare ediyor.
38:54Ve yakıt akışında 4 kez değişiklik olmuştu.
39:01Bunlardan birinde yakıt talebi fazlasıyla yükselmişti.
39:06Amerika'daki delta uçuşuna yakından bakıldığında o motorun da aynı koşullarda arızalandığı meydana çıktı.
39:12Orada da uzun süreli sabit hızın ardından ani bir güç istemi söz konusuydu.
39:21Müfettişler bu kez tam olarak bu koşulları tekrar oluşturmaya karar verdiler.
39:25Çünkü mürettebat uçuşun sadece bu bölümünde bir anda ekstra güce ihtiyaç duymuştu.
39:30İnişin hemen öncesindeki koşulları tekrar oluşturduklarında aradıkları cevaba sonunda ulaşabilmeyi ümit ediyorlardı.
39:37Bizim aradığımız sorunun tekrar oluşturulması gerçekten zordu.
39:41Ve açıkçası ancak son testlerden birinde tüm ögeleri bir araya getirmeyi başarabildik.
39:45Sabit hızda çalışan motor simülasyonunu başardıktan sonra müfettişler bir anda gücü arttırdılar.
39:52Buzun 3 saat boyunca birikmesine izin verdikten sonra yakıt akış hızı artmaya başlamıştı.
39:58Bunun ardından olanlar davayı tamamen aydınlatacaktı.
40:04Boeing'in Seattle'daki laboratuvarında çalışan müfettişler motora aniden fazla güç verdiklerinde
40:10bunun dönüştürücüden gelen yakıtın akış basıncının hızla düşmesine yol açtığını fark ettiler.
40:16Ve bu hayati bileşeni incelediklerinde de
40:22İşte o zaman buzun tüm yüzeyi kapladığını gördük.
40:26Basınç birdenbire artınca yakıt borularının derinliklerinde şekillenen yumuşak buz da serbest kalmıştı.
40:33Ve bu motorlara giden yakıtın akışını engellemişti.
40:39Müfettişler sonunda Boeing 777'nin derinliklerinde saklanan yumuşak karnını bulmayı başarmışlardı.
40:46Yakıtı FOHE'nin içinden geçerek taşıyan borular sıcak yakıt haznesinin hemen üstünde çıkıntı yapıyordu.
40:53Bu sadece birkaç milimetrelik bir çıkıntıydı ama
40:56Buzun alttaki sıcak yüzle temas ederek erimesini önlemeye yeterliydi.
41:00Buz, benzinin oradan geçmesine tamamen engel olmuyordu.
41:04Arada gözenekler de vardı.
41:07Yani benzin oradan akmaya devam edebiliyordu.
41:10Ama akış hızı olması gerekenin çok altında kalıyordu.
41:13Yapılan onca testin arasından yalnızca bir tanesi müfettişlere aradıkları cevabı vermişti.
41:19O da 38 numaralı uçuşla birebir aynı koşullarda yapılan testti.
41:23Uçak Rusya'nın üzerinden geçerken yakıtın içindeki su buza dönmüştü.
41:28Bu buzlar, eksi 20 derecede boruların iç çeperlerinde birikmeye başladı.
41:33Uçağın sabit hızı da bu birikmenin aralıksız devam etmesine olanak tanıdı.
41:38Sonra uçak Hitro'ya yaklaştığı sırada girilen türbülans, kalkıştan sonra ilk kez tekrar yüksek güce ihtiyaç doğurmuştu.
41:47Ve böylece işler çığırından çıkarak ciddi bir soruna dönüştü.
41:51Biraz daha fazla otomatik pilotluğu kalsan iyi olur.
41:54Hızla fışkıran yakıt sistemdeki buzu FOHE'nin önünü tamamen tıkayana kadar yıkamış, bu da bir felakete yol açmıştı.
42:04Pete, motorlardan güç alamıyorum.
42:07Motorlar gücü aktarmıyor.
42:09Hiç duymadıkları bir tehditle karşılaşan pilotların bu sorunu çözmek için hiçbir şansları yoktu.
42:22Peki Delta'nın mürettebatı bu tıkanıklığı çözdüğü halde neden British Airways'in uçuşunun bir felaketle sonlanmasını aramak kalmıştı?
42:34Çünkü motorun hızını düşürerek sadece birkaç saniyeliğine rölentiye almak,
42:42FOHE'deki tıkanıklığı temizlemeye yetiyordu.
42:46Ama British Airways pilotlarının bunu yapma şansı yoktu çünkü yere fazlasıyla yakındılar.
42:53Seattle testlerinden kısa bir süre sonra Rolls-Royce sıvı yakıt ısı dönüştürücüsünün tasarımını yeniledi.
43:00Rolls-Royce bu çıkıntılı boruları kaldırınca düz bir yüzey elde edilmiş oldu.
43:05Ve yüzeyi tamamen düzleştirdiklerinde yakıtın içinde buz kristalleri oluşsa bile doğruca deliklerden aşağı aktığını gördüler.
43:13Sorunun çözümü gerçekten fazlasıyla kolaydı.
43:19Diğer uçak üreticileri de kendi uçaklarının aynı sorunu yaşama olasılığı olup olmadığını kontrol ettirdi.
43:26Peter Burkle, John Coward ve 38 numaralı uçuşun tüm mürettebatı performansları nedeniyle British Airways tarafından güvenlik madalyasına layık görüldüler.
43:36Bu firmanın en şerefli ödülüydü.
43:40Uçuş ekibi hiç bilinmeyen bir arıza ile karşılaşmış olmasına karşın çok kısa bir sürede mümkün olan en iyi önlemleri almıştı.
43:48Uçuş ekibi olabilecek en doğru şekilde davrandı.
43:51Üstelik bu konuda ne yapabileceklerini düşünmek için sadece 30 saniye zamanları vardı.
43:56Bu sorunu bundan daha iyi bir şekilde karşılayamazlardı.
43:58Dünyanın en iyi uçaklarından birini düşürmeyi başaran bu müfettişler olay yerine ulaşana kadar çoktan eriyip gitmişti.
44:07Sanırım bu soruşturmanın en tuhaf tarafı şüphelinin olay yerinden kaçmayı başarmış olmasıydı.
44:13Olanların nedeninin araştırılması binlerce saatlik iş gücüne ve milyonlarca dolara mal oldu.
44:20O insanlar ne olduğunu anlamak için var güçleriyle çalıştılar.
44:24Çünkü nedenini öğrenmek zorundaydık.
44:27Asla pes etmeyen azim ve biraz da Sherlock Holmes'un verdiği ilham sayesinde bu gizem de sonunda çözüldü.
44:36Bize imkansız gibi gelse de bakmadığımız şey her neyse aradığımız neden o olmadı.
Yorumlar