- 2 gün önce
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:03737'nin New Orleans'a iniş süreci oldukça zor geçiyordu.
00:07Ciddi bir şekilde yuvarlanıyorduk.
00:09Şiddetli bir fırtına pilotları hazırlıksız yakalamıştı.
00:13İmdat imdat TAK-110 şu an fırtınanın ortasındayız.
00:16Patlayan bir atom bombasına eş değerli bir şeydir.
00:20Her şey karardı.
00:22Sonra kokpitteki bütün alarmlar çalmaya başladı.
00:25Bir motoru kaybettik.
00:27İkisi de durdu.
00:28İtme gücü olmadan uçak fazla gidemezdi.
00:31Sanırım başaramayacağız.
00:33Motorlarda hiç güç kalmadı.
00:3538 yolcu korkunç bir durumla yüz yüze kalmıştı.
00:39Az sonra yere çakılacaklardı.
00:42Bakın.
00:43Biz şimdi buraya mı ineceğiz?
00:44Aynen öyle dostum.
00:46Peki.
00:47TAK-110 mürettebatı ticari havacılık tarihinin en olağanüstü becerisini göstermeyi başarırsa...
00:55Pekala.
01:09Uçak kazası raporu.
01:12Bu gerçek bir öyküdür.
01:14Resmi kayıtlarla ve görgü tanıtlarının ifadeleriyle oluşturulmuştur.
01:21Yepyeni bir Boeing 737 jet uçağı Meksika körfezinin 30 bin feet üzerinde şiddetli bir dolu fırtınasında yol alıyor.
01:33Bir süre sarsıntılar olabilir.
01:40TAKA Havayolları El Salvador merkezli küçük bir aile şirketiydi.
01:48TAKA 110 jet uçağı iki saat kadar önce Belize'den havalanmıştı.
01:53New Orleans'a gidiyordu.
01:57İçindeki 38 yolcu arasında...
02:00Teşekkür ederim.
02:01...Amerika'ya varmayı en çok isteyen yolcu Lee Burmeister'di.
02:06Bir aydır Costa Rica'daydım.
02:09Ve orada apandesitim patladı.
02:11Küçük bir kasabada mecburen ameliyat oldum.
02:14Korkunç bir dönemdi.
02:17Eve dönmeye can atıyordum.
02:20Uçuş ekibinin şu anda baş etmeye çalıştığı hava kalkış anındakinden çok farklıydı.
02:27Belize'den ayrılırken havanın güneşli olduğunu iyi hatırlıyorum.
02:31Her şey yolundaydı.
02:35Bir anda her şey değişiverdi.
02:38Hava gayet güzeldi ve öğleden sonra birden hayatımda gördüğüm en siyah gökyüzü oldu.
02:44Mayıs ayıydı.
02:46Meksika körfezi üzerinde uçuyorlardı.
02:48Yılın bu döneminde hava çok değişken.
02:51Dakikalar içinde şiddetli fırtınalar çıkabilir.
02:55Fırtınalar içinde her türlü tehlikeyi barındırır.
02:58Örneğin yoğun yağış, dolu, yıldırım, mikro patlamalar, ani rüzgar değişimi ve ağır buzlanma.
03:06Patlayan bir atom bombasına eş değerli gibidir.
03:11İnanılmaz bir enerjisi vardır.
03:14Fırtınadan kaçınmak için uçuş ekibi radardan havayı kontrol ediyor.
03:20Ama teknolojinin de sınırları vardı.
03:23Hava uçuş radarı genelde X bandı üzerinden işlem yapar.
03:29Bu belli bir dalga boyudur ve gücü sınırlıdır.
03:35Sonuç olarak bizim uçuş radarımız doluyu görememiş.
03:39Bu yüzden bazen fırtınanın içinden dolu boşalır.
03:43Önümüzdeki radar ekranında ise ancak yeşil ya da sarı olarak görülür.
03:47Fırtınanın kırmızı merkezi olarak görünmez.
03:49Ne yazık ki bu yüzden evden geldiğince fırtınadan uzak durma nedenlerimizden biri budur.
03:54Kaptan Carlos Dardano uçmak için yaratılmıştı.
03:58Henüz 29 yaşındaydı.
04:00Bir pilot ailesinin üçüncü kuşak üyesiydi.
04:03Antifriz çalışıyor.
04:06Çocukluğumdan bu yana ev pilot olmayı ve uçakların çevresinde bulunmayı hayal ettiğimi hatırlıyorum.
04:14Kaptan Dardano bugünkü mevkiye ulaşabilmek için bir sürü zorluğu aşmış.
04:19Altı yıl önce 1982'de küçük bir uçak şirketinde pilottu.
04:25Kırsal bölgelerde uçak taksisi pilota olarak çalışıyordum.
04:29O dönemde El Salvador iç savaşla boğuşuyordu.
04:33Ve Dardano kendini çapraz ateş arasında bulmuş.
04:36Çimenlik bir uçak pistinde gerillalar tarafından yüzümden vuruldum.
04:42Kötü yaralandığı halde yolcuları sağ salim uçurmayı başarıyordu.
04:48Alandan havalandık ve ağaçlara çok yakın konumda ana havaalanına kadar 20 dakika uçtum.
04:54Ölüme yaklaşmak bir gözüne mal olmuş.
04:57Beni tam buradan vurdular.
04:59Kurşun yüzümden geçti.
05:01Ama Dardano uçma hayalinden vazgeçmemiş.
05:04Gözü hasar gördüğü halde sertifikalı ticari pilot olma yolunda devam etmiş.
05:10TAKA 110, 2-8 numaralı piste.
05:12İniş lotasında devam edin.
05:14Uygun gördüğünüz zaman inin.
05:164 bin fitte kalın.
05:18Teşekkür ederiz.
05:19TAKA 110, 4 bin fitte.
05:22İkinci kaptan Dionisio Lopez 12 bin saatten fazla uçmuştu.
05:28O ve Dardano birlikte çok kez uçmuştu.
05:33Kaptan Arturo Soleil TAKA Havayollarında uçuş eğitmeni.
05:37Bugün yeni uçağın durumunu gözlemek için ekiple birlikte.
05:42737-300 serisi olan uçak TAKA Havayollarına 2 hafta önce teslim edilmişti.
05:49Bu dolu uçağın boyasını çizecek.
05:53Boyanın bozulacağından endişe ediyorduk.
05:56Çünkü şirkete yeni teslim edilmiş olan bir uçaktı.
06:00300 serisi yeni model çift motorlu yolcu uçaklarının en başarılı olanı.
06:08Öncekilere kıyasla daha aerodinamik.
06:13Ayrıca motor tasarım sanatı açısından yepyeni bir aşama.
06:20Milyonlar değerinde pırıl pırıl boyalı yeni bir jet uçağını alıp uçurduğunuz zaman her şey güzel ve giyilidir.
06:26Bu sadece mürettebat için değil, havayolu için de heyecan verilir.
06:29Hele de küçük bir şirket için bu olay çok önemlidir.
06:33New Orleans'a 50 kilometre kala uçak son kez inişe geçiyor.
06:40Sanki duvara çarpmış gibi olduk.
06:43Kokpitte ciddi bir türbülans ve uçağa çarpan buz parçalarının şiddetli gürültüsü vardı.
06:53Lütfen koltuklarınızdan kalkmayın ve kemerlerinizi bağlayın.
06:58Berbat bir şeydi. Sürekli şimşekler çakıyordu.
07:02Uçak zar zor ilerliyordu.
07:04Ciddi bir biçimde havada yuvarlanıyorduk.
07:11Görevlilere söyle yerlerine otursunlar.
07:15Uçuş görevlileri lütfen yerinize oturun.
07:23Aniden yere 17 bin fitten az mesafe kaldığında durum daha da korkunç bir hale geldi.
07:29Çok tuhaftı.
07:32Çünkü daha önce başıma gelmemişti.
07:35Türbülans sırasında elektrikler hiç sönmemişti.
07:40Her yer karardı ve kokpitte alarmlar çalmaya başladı.
07:46Bütün cihazlar kapandı.
07:49Ben de birkaç kez pedallara bastım.
07:52Uçağı toparlayıp kontrol edebilmek için.
07:56Motorların gücü gitti.
07:58Ve motor gücünü yitirdiğimizi fark ettim.
08:01Her şey gitti.
08:04Uçağın kayacak kadar hızı vardı.
08:06Ama uzun sürmezdi.
08:08Bu durumda hızla irtifa kaybedecekti.
08:11Gücün yokluğu tüm sistemlerde elektrik olmaması anlamına geliyordu.
08:15Taka 110 New Orleans Kontrol Kulesi'ndeki radardan kayboluyor.
08:28Uçakta elektrik yokken uçakla iletişim kurmak imkansız.
08:41Uçak çok sessizdi.
08:44Hiç motor sesi yoktu.
08:49Hiç ışık yoktu.
08:53Elektriği olmayan karanlık bir odadaymışsınız gibi.
09:01737 bir dakikadan kısa sürede 1000 feet irtifa kaybediyor.
09:06Ve düşmeye devam ediyor.
09:09Dakikada 1500 irtifa kaybediyoruz.
09:12Güç olmadan motorları tekrar çalıştırmanın hiçbir yolu yok.
09:18Pek fazla zamanımız olmadığını biliyorduk.
09:21Acilen mecburi iniş yapmaya uygun bir yer arıyorduk.
09:24Ve tabii motorları yeniden çalıştırmaya çabalıyorduk.
09:31İrtifa ölçen cihazların yedek batarya gücü vardır.
09:35Başka hiçbir şey çalışmıyordu.
09:38APU'yu çalıştırın.
09:48APU yani yedek güç kaynağı hayati sistemleri çalıştıran bir yedek jeneratördür.
09:55Ama devreye girmesi zaman alır.
10:00Taka 110'sa düşerek her geçen saniye aşağıdaki suya daha da yaklaşıyor.
10:11Etraf çok sessizdi.
10:14Uçağa çarpan dolu tanelerinin sesi duyuluyordu.
10:19Aklımdan geçen düşünce...
10:21...bu iş bu kadar oldu.
10:24Aşağı düşüyoruz ve bu benim hayatımın son günü diyordun.
10:30Lopez göstergelere bak.
10:34Motorlarında güç olmayan sanat harikası jet uçağı...
10:37...43 tonluk bir planöre dönüşmüştü.
10:41APU'yu hızla devreye sokma çabasındaydık.
10:44Çünkü fırtınanın ortasında sürükleniyor...
10:47...ve bu arada güç kazanmaya çalışıyorduk.
10:59APU devreye girdi.
11:06Tekrar ışıklar yandığında rahatlamıştım.
11:09Geçici bir durummuş diye düşündüm.
11:11Önemli değilmiş dedim.
11:14Şimdi APU uçak sistemlerine acil güç sağlıyor.
11:20Ama motorlar hala çalışmıyor.
11:23Turbo fanlı motorlara güç vermek için...
11:25...ekimin motoru yeniden çalıştırma süreci başlatması gerekir.
11:29Rolenti durumuna geçin.
11:30Yakıt akışını kesin.
11:37APU motoru yeniden çalıştıracak gücü sağlayabilirdi.
11:40Ama zaman gerekiyordu.
11:44Aslında 30 saniye kadar sürer ama bize...
11:48...bir ömür gibi geldi.
11:54New Orleans'la temas kurun.
11:56Bizi bu fırtınadan çıkarıp iniş pisti göstersinler.
11:58İmdat, imdat.
12:00Taka 110.
12:00Bir fırtınanın ortasındayız efendim.
12:02Pist için yöneltmeniz gerekiyor.
12:04Bir motor kaybettik.
12:06İkisi de...
12:06İkisi de durdu.
12:07Her ikisi de durdu.
12:09Anlaşıldı.
12:10İki motor da durdu.
12:11Taka 110.
12:12Anlaşıldı.
12:13Kontrolör uçağı bir an önce yere indirmesi gerektiğini biliyordu.
12:16Gerekirse onu başka bir havaalanına yönlendirecekti.
12:22Taka 110 anlaşıldı.
12:23Sola dönün.
12:242-8-0 yönünde.
12:26Calendar donanma pisti 2-2'nin vektörlerini veriyorum.
12:29Taka 110 hala New Orleans'ın 32 kilometre gerisindeydi.
12:33Arızalı uçağın 27 kilometre ilerideki Amerika Birleşik Devletleri donanma üstüne inme şansı çok daha fazlaydı.
12:39Ama ekip motorları tekrar çalıştırmadıkça hiçbir alana ulaşamazdı.
12:4428, 29, 30 ateşle.
12:53Yere 5000 feet kala sol motor ateşleniyor.
12:58Hız ver.
13:07Tamam, iyi iş çıkardık.
13:11Şimdi diğer motora geçin.
13:14Uçak tek bir motorla uçabilirdi.
13:16Ama iki motor daha güvenli olurdu.
13:19Hele kötü havada.
13:20New Orleans için vektör istiyoruz.
13:23Şimdi bir motoru çalıştırdık.
13:25New Orleans için vektör istiyoruz.
13:26Taka 110 anlaşıldı.
13:282-9-0 yönüne doğru uçun.
13:30Sağdaki fırtınanın çevresinden vektör veriyorum.
13:33Bu arada Kaptan Soleil ikinci motoru çalıştırma sürecini başlatıyor.
13:38İşte, diğeri de çalışıyor.
13:41Öbürü de çalıştı.
13:44Hız verin.
13:46Tamam.
13:48Şimdi iki motorda çalıştın.
13:50İki motorda çalıştığında kriz çözülmüş gibi görünüyor.
13:56Tamam, artık her iki motorda çalışıyor.
13:59Desteğiniz için çok teşekkür ederiz.
14:01Şimdi 3-1-0'a doğru iniyoruz.
14:04Her iki motorun yeniden çalışmaya başlaması kimseyi pek o kadar rahatlatmamıştı.
14:10Başımız hala dertteydi.
14:16Bak, güç hissetmiyorum.
14:20Neden gücü hissetmiyorum?
14:23Bir terslik vardı.
14:25Motorlar çalışıyor görünüyor ama itme gücü sağlamıyor.
14:37Ölçüm cihazları bu kez motorların aşırı ısındığını gösteriyordu.
14:41Yani içeriden yanıyorlardı.
14:44Motorların alev alma tehlikesi Kaptan Dardanoyu çaresiz bırakmıştı.
14:48Hiçbir pilotun yapmak istemeyeceği şeyi yapmak zorundaydı.
14:52İki motoru birden tümden kapatacaktı.
14:57Uçak bir kez daha güçten yoksun kalmıştı ve hızla düşüyordu.
15:04Motorları yeniden çalıştırma şansımız olmadığını biliyorduk.
15:08İniş için bir yer bulmaya çalışmamız gerekiyordu.
15:12Uçak hızla 3000 feet'e iniyordu.
15:14Ve bu düşme hızıyla New Orleans'a kadar ulaşamazdı.
15:18Heki, şimdi uçağı nereye indireceğiz?
15:20Uçak fırtına bulutlarından sıyrıldığında görüş mesafesi düzelmeye başladı.
15:25Ama yağmur hala yağıyordu.
15:27Ve Dardano 3 dakika içinde inecek yer bulmak zorundaydı.
15:31Her yanda sadece bataklık araziler görüyordu.
15:36New Orleans göllerle ve kanallarla çevrilidir.
15:38Şehir sel baskınlarını önlemek için insan yapımı bentlerle korunur.
15:43Bir 737'nin inebileceği yer değildir.
15:50Biz şu an motorlarda güç yok.
15:53Taka 110, sizi Lakefront havaalanına yönlendireceğim.
15:56Önünüzde sadece 17,5 km yolunuz var.
15:59Başarabileceğimizi sanmıyorum.
16:00Motorlarda hiç güç yok.
16:02Sanırım inmek zorundayız.
16:04Acil durum bildireceğiz.
16:06Bu uçağı nereye indireceğimize karar vermeliyiz.
16:08Taka 110, yeri seçebilecek kadar görüşünüz var mı?
16:13Evet var.
16:14Taka 110, tam önünüzde eyaletler arası otoyol var.
16:1712 yönünde.
16:1811 km ileride.
16:20Şuna bir bakalım.
16:21Otoyola inmek Dardano'nun tek çaresi olabilirdi.
16:25Bu mümkün olabilirdi ama bildiğiniz gibi otoyollar daima araçlarla doludur.
16:32Ve ben otoyola inemezdim çünkü o zaman daha çok insan ölürdü.
16:37Yani bu bir seçenek değildi.
16:4011 yıl önce Southern Havayolları uçağı aynı durumda kalmış ve Georgia yakınında bir otoyola iniş yapmıştı.
16:49Ve olay sırasında yerde 9, uçaktaysa 63 kişi ölmüştü.
16:59Ben oraya kadar ulaşacağımızı sanmıyorum.
17:02Lakefront havaalanına 9.6 km var.
17:05Oraya ulaşabilir misiniz?
17:06Hayır efendim, 2000 fitteyiz ve irtifa kaybediyoruz.
17:09Ekibin tek bir çaresi kalmıştı.
17:11Galiba hemen buraya iniş yapacağım.
17:14Şanslarını deneyip uçağı suya indirmeleri gerekiyordu.
17:18Taka 110, anlaşıldı.
17:20Ne gerekiyorsa onu yapın.
17:22Kule ile son konuşmamız işte buydu.
17:27Ve biz de bu görüşme sırasında sanırım 1500 fitteydik.
17:34Burası New Orleans kulesi.
17:36Suya inmek üzere olan bir 737 var.
17:38Uçakta 45 kişi bulunuyor.
17:43Sahil koruma derhal harekete geçirildi.
17:47Dardana uçağı hemen önünde uzanan kanala indirmeyi planlıyordu.
17:51Tamam burası.
17:54İşte.
17:55Yumuşak indirmeye çalış.
18:03Uçakta bulunan hemen herkes bu işten kurtulamayacağız duygusu taşıyordu.
18:10Son günümüz gelmiş gibi hissediyorduk.
18:14Buraya kadar diyorduk.
18:17Affedersiniz neler oluyor?
18:19Şu anda size bilgi verecek durumda değilim efendim.
18:21Üzgünüm.
18:23Görevlinin beden dili çok açıktı.
18:25Ne dediğini anlamam gerekmiyordu.
18:28Ne kadar gergin oldukları belli oluyordu.
18:31737 ancak bir dakika daha havada kalabilirdi.
18:35Dardana uçağı kanala indireceği bir yer ararken
18:38yeni bir seçenek beliriyormuş.
18:41Bakın.
18:42Şuraya bakın.
18:43Bu sırada Lopez kanala paralel bir su setini fark etti.
18:48Oraya yaklaşıyorduk.
18:50Uçağa kimler indirebilir miyiz?
18:51Evet patron.
18:53Su seti uçak pistinden çok daha dar ve daha kısaydı.
18:57Ama sudan daha güvenliydi.
18:59Buraya mı ineceğiz?
19:01Aynen öyle dostum.
19:03Ve hızlı davranmaları gerekiyordu.
19:06Kabini hazırlayın.
19:11Korkmayı düşünecek kadar bile zamanımız yoktu.
19:14Bu yüzden korktuğumu söyleyemem.
19:16Kabini hazırlamaya başladım.
19:20Başınızı dizlerinizin arasına koyun ve biletlerinizi tutun.
19:23Çarpışma konumuna geçmem gerekiyordu.
19:26Benim için oldukça zordu.
19:28Çünkü daha yeni ameliyat olmuştu.
19:30Şaka mı bu?
19:30Ve midemin tam orta yerinde dikişler vardı.
19:35Dikişlerim var.
19:36Ameliyat geçirdim.
19:37Yolcuların hazırlık için birkaç saniyesi vardı.
19:44Yolcular ayakkabılarını ve takılarını çıkardılar.
19:48Ayakkabılar önlerinde koltuğun altına yerleştirildi.
19:51Yani acil durumda yapılması gereken her şeyi uyguladık.
19:58Hava trafik kontrolü artık alçaktan uçan 737'yi radarda göremiyordu.
20:03Kule diğer uçaklardan onu aramalarını istedi.
20:072-6 Tekile Alfa.
20:08Doğu yönünü kontrol edin.
20:103-4 mil güneye bakın.
20:12Orada kaybettiğimiz bir uçak var.
20:14Bir 737.
20:27Koltuğuma döndüğüm zaman korkuyu hissettim.
20:30İşte o zaman galiba gerçekten korktum.
20:35Tamam.
20:37Şimdi tekerlekleri indirin.
20:40Tamam.
20:41Fakat Kaptan Dardano hala suya doğru uçmaktaydı.
20:45Set sağ tarafta bize paralel uzanıyordu.
20:48Set üzerine inebilmek için ani ve kesin bir rota düzeltmesi yapmak zorundaydı.
20:53Bu da yan kayma adı verilen tehlikeli bir manevra anlamına geliyordu.
20:58İnişte gereken konuma gelmeyi sağlamak için biraz yan kayma yapmak zorundaydı.
21:05Yan kayma küçük uçaklar ve planörler biçildi.
21:0843 tonluk Boeing 737'ye uygun değildi.
21:11Ama bu riski göze almak zorundaydı.
21:15Yüce Tanrı.
21:22Dua ettim.
21:24Başımıza gelenlere bir türlü inanamıyordum.
21:29Uçakla yer arasında sadece 700 fit mesafe kalmıştı.
21:33Motorlar olmadığı için pilotlar yere indiği anda uçağı yavaşlatma gücüne sahip değildi.
21:39Gardano'nun bir sorunu daha vardı.
21:41Yağmurla ıslanmış olan dar çimenlik alana hızla yaklaşırken tek gözüyle derinliği kestiremiyordu.
21:47Ulu Tanrı'nın kendimi yere çarpmaya ve patlamaya hazırlamıştım.
21:54Tam bir felaket beklentisi içindeydim ve içimden aileme veda ettim.
22:01İşte bu kadar.
22:03Setin önünde yüksek bir beton duvar bulunuyordu.
22:06Soldaysa dik toprak bir set.
22:09İnişe yetecek alan olmayabilirdi.
22:12Soldaki kanada dikkat et.
22:14Evet gördüm.
22:16Hadi.
22:18Hadi.
22:19Hadi.
22:21Kiminle dans ediyorsun ki?
22:23Kiminle dans ediyorsun ha?
22:30Önce bir tekerlek sonra diğeri yere değdi.
22:34İniş zor mu oldu?
22:35Evet.
22:36Eğer kemerlerimiz çözülseydi hepimiz uçaktan dışarı fırlardık.
22:40Uçak ıslak çimler üzerinde setten aşağı suya doğru kayabilirdi.
22:47Tek amacım uçağı kontrol edebilmekti.
22:50Fren yapmamak ve son dakikada uçağı kaybetmemek için çabalıyordum.
22:56Fren kanatları çıkmıştı.
22:58Aklımızdan geçen şuydu.
22:59Tamam başardık.
23:00Evet başardık.
23:09Çok iyiydi.
23:11Çok iyiydi.
23:12Çok iyiydi Charlie.
23:14Çok iyiydi dostum.
23:16Ben de şaşırmıştım.
23:21Çok zor bir inişti ama çok iyiydi.
23:25Çok hoş bir inişi olmuştu.
23:28Sağ kalmamız harikaydı.
23:33Çok iyiydi.
23:43Muhteşem bir iniş oldu.
23:45Uçak yumuşak bir şekilde yere değdi.
23:48En ufak bir sarsıntı bile olmadı.
23:53Mükemmel bir inişti.
23:56Bence bugüne kadar yapılan en iyi iniş olmuştu.
24:03Pencereden baktığım zaman yangın falan görmedim.
24:06Hemen kapıyı açtım ve kaydırakları açtım.
24:14Çabuk en yakın çıkış kapısına.
24:19Bize hemen uçaktan çıkın dediler çünkü uçak havaya uçacakmış.
24:25New Orleans'daki kontrolör Taka 110'a ne olduğunu hiç bilmiyordu.
24:30Kuleye haberi bir başka uçak iletti.
24:34Tekil Alfa 2-6.
24:35Her şey yolunda görünüyor.
24:37Sanırım çok iyi bir iş başardı.
24:40Başardılar.
24:41Şu an nerede olduklarına inanamayacaksınız.
24:51Tarihte ilk kez motorları olmayan bir 737 jeti havaalanı dışına inmişti.
24:59Şimdi müfettişlerin yepyeni bir uçağın son model motorlarının uçuş sırasında neden bozulduğunu anlaması gerekiyor.
25:10Pilotlar bu duruma Ölü Sopa İnişi adını verir.
25:14Motorsuz iniş anlamına gelir.
25:16Taka 110'un indiği yerin NASA arazisi olduğu anlaşılmıştı.
25:20Burası uzay mekiği parçalarının imal edildiği Mishud tesisiydi.
25:29Uçak hızla boşaltıldı.
25:31Hepimiz çar çabuk dışarı çıktık.
25:36Kayaklardan, oluklardan aşağı indik.
25:39Setin üzerine tırmandım.
25:41Orada uçakta bulunan hemşireler vardı.
25:44Dikişlerime bakıp beni muayene ettiler.
25:47Ciddi yaralanan yok.
25:49Yolculardan biri ameliyat geçirmişti ama durumu şu an iyi.
25:52Nereye gidiyordunuz?
25:53New Orleans.
25:54Ve ambulans geldikten sonra beni sedyeye koydular.
25:58Ve hastaneye götürdüler.
26:02Tanrı'ya şükretmeniz gerekiyor.
26:04Evet doğru, haklısın.
26:06Ayrıca kaptana da teşekkür edin.
26:08Çünkü soğukkanlılığını korudu.
26:23Böyle bir şeyi her gün göremezsin.
26:26Acil durum müfettişleri birkaç saat içinde geldi ve uçağı incelemeye başladılar.
26:32Su setinin üzerine iniş yapan ve bu sırada hiç hasar almayan bir jet görmek neredeyse inanılmaz bir manzarıdır.
26:39İnanılmaz sözcüğü yetersiz kalıyor.
26:44Size birkaç sorun var.
26:46Ama önce şunu söylemek isterim.
26:48Harika bir iniş yaptınız.
26:50Motor arızası ne zaman başladı?
26:53Müfettişler hemen uçuş ekibiyle görüştü.
26:56Motorlar sustuğunda neler olduğunu bilmek istiyorlardı.
27:0016-5'e iniyorduk.
27:02Tam bu sırada her iki motor aynı anda kendiliğinden durdu.
27:06Her ikisinin de aynı anda bozulması hiç olmayacak bir ihtimaldir.
27:11Bu uçağın gücü dünyada en yaygın kullanılan jet motorlarından biriyle sağlanıyordu.
27:19Bu motor sadece Boeing 737'lerde değil, Airbus'larda ve askeri uçaklarda da kullanılıyormuş.
27:25CFM 56 çağdaş avacılık mühendisliğinin bir harikasıdır.
27:29Dünyada binlercesi kullanılmaktadır.
27:31Ve neredeyse hiç ama hiç arıza çıkarmaz.
27:33Ama bu uçakta bulunan iki CFM 56 birden arıza yapmıştı.
27:39Müfettişler ne olduğunu bilmek zorundaydı.
27:41Bu kadar yoğun fırtınada uçtuğum azdır.
27:44Müfettişler dikkatlerini hava koşullarına çevirdi.
27:49Uçak motorlarının uçuş sırasında durmasına çok az rastlanır.
27:55Bu yüzden biz şu noktaya odaklandık.
27:59Hangi olay buna sebep olmuştu?
28:02Yağmur ve dolunun içinde uçtuklarına göre sebep çevre koşulları mıydı?
28:09Pekala bana fırtınadan söyledin.
28:11Rüzgar çok sertti.
28:12Yoğun yağmur ve dolu vardı.
28:15Pencereden dışarıyı bile zor görüyorduk.
28:20Uçağın gövdesindeki oyuklar dolu tanelerinin iki buçuk santim çapında olduğunu gösteriyor.
28:27Eğer dolu, dış gövdeye bu denli zarar verecek kadar güçlüyse, acaba motorlara da hasar vermiş miydi?
28:36Turbofan motoru fan ve pervane kanatları sisteminden oluşur.
28:41Geniş bir fan motora hava iletir.
28:44Bir dizi pervane kanadı da gelen havayı sıkıştırıp yakıtın ateşlenmesini sağlar.
28:49Motorun içindeki türbinleri döndürür.
28:54Önce motorun parçalarını bulmaya çalışırsınız.
28:57Sonra arızaya açıklayacak bir şey içine girmiş mi ya da bir parçasını kırmış mı diye motorun ön ve arka kısmına
29:05bakarsınız.
29:10Motorun içine bakmak amacıyla Boreskop kullanıyorlar.
29:15Bir tür mikroskobun ucuna televizyon kamerası yerleştiriyoruz.
29:18Bu sayede motorun sıcak olan iç kısmına bakıp ne durumda olduğunu görebiliyoruz.
29:24Gördüğüm kadarıyla kompresörde dolu hasarı yok.
29:29Daha derine bak. Merkezde ne olduğunu görelim.
29:33Ancak motorun dibindeki türbinler kömür haline gelmişti.
29:37Şuna bak.
29:39Türbinler resmen erimiş durumda.
29:45Motor çok ısındığında
29:48ve uzun süre çok fazla sıcağa maruz kaldığında
29:55türbin kanatlarının erimesine sebep olur.
30:00Sıcaklık uyarısını ne zaman fark ettiniz?
30:03Motorlar biz onları çalıştırdıktan hemen sonra ısınmaya başladı.
30:08Türbinlerdeki hasar, yani pervane kanatlarının erimesi,
30:12artık o motordan güç üretilemeyeceği anlamına gelir.
30:17Fakat türbinlerin kömürleşmiş olması motorların neden durduğunu açıklamıyordu.
30:24Taka 110'un motorları bir sebeple durmuş,
30:26tekrar çalışmış ve ancak ondan sonra yanmıştı.
30:35Müfettişler olaya yanıt aramaya devam ederken,
30:37bir başka sorunla yüz yüze geliyor.
30:42Uçak batmaya başlamıştı.
30:48Burada daha fazla kalamaz.
30:50Belki NASA buna bir çözüm bulur.
30:52Su seti 43 bin kiloyu taşıyacak biçimde yapılmamıştı.
30:57Bir jet uçağı bulunduğu alana çok fazla ağırlık yükler.
31:01Eğer bir uçağı iki ya da üç gün bırakacak olursanız,
31:04tekerlek kapaklarına kadar yere gömülür.
31:06Set üzerinde uçağı yere indirecek kadar bile yer yoktu.
31:10Bu durumda onu kaldırmak daha da zor olacaktı.
31:14Uçağı buradan kaldırmanın üç yolu vardır.
31:17Biri onu uçurmaktır, ikincisi parçalara ayırmak.
31:20Üçüncüsü ise dubalarla taşımaktır ama bu iş göründüğü kadar kolay değildir.
31:28Uçağı parçalamak ona daha çok hasar verirdi.
31:32Sizce onu uçurabilir miyiz?
31:34Karar verilmişti.
31:36Uçağı havalandırıp New Orleans'a kadar uçurmayı deneyeceklerdi.
31:40İlk sorun onu uçuşa hazır hale getirmek.
31:43Bunun için de motorları güvenli kılmaktı.
31:45Yani sağ motor değişmeliydi çünkü yanmıştı.
31:47Artık işe yaramazdı.
31:48Sol motor tamir gerektiriyordu ama uçağı bu şekilde uçurabileceklerdi.
31:55Sağ motor değiştikten sonra uçağı yerden havalandırıp 24 kilometre öteye New Orleans'a götürecek olan test pilotları getirtildi.
32:07Biz bugün burada doğru ve güvenli bir operasyon yapıyoruz.
32:11Çünkü bu uçağı kalkış hızına ulaştırabiliriz.
32:15Sonra durmaya karar verirsek onu durdurabiliriz.
32:25Yolcusu olmayan ve içinde çok az yakıt bulunan uçak sadece 365 metrede kalkış hızına ulaştı.
32:32Böylece acil iniş alanındaki araştırma kesin olarak sona eriyordu.
32:38Genellikle yanlış yere inmiş ama tek parça halinde olan uçak bu şekilde yerinden kalkmayı başaramaz.
32:45Bizim şansımız yaver gitti.
32:48Merhaba beyler.
32:50Şimdi müfettişler motorların neden uçuş sırasında bozulduğunu anlamaya çalışacak.
32:55Eğer yağmur yüzünden olduysa binlerce başka uçak da tehlikede demekti.
33:01İnanılmaz bir şeydi.
33:02Çünkü bu motorlar fazlasıyla güvenliydi.
33:05Bir fırtınanın içinden mi geçtiler ama bu yüzden olamaz.
33:08O zaman ne olmuştu?
33:10CFM 56 motorları ağır yağmura dayanıklı olarak yapılmıştır.
33:14Suyun çoğu uçuş sırasında ana parçadan uzağa yönlendirilir.
33:19İç kısma ulaşan suysa motor tarafından emilir ya da buharlaşır.
33:25Motorlar deneme yapılacak olan tesise gönderildi.
33:28Ohio'ya.
33:29Burada olay sırasındaki şartlar tekrarlanıp su emilim testi yapılacaktı.
33:35Eğer motordaki arızanın nedeni gizli bir tasarım hatasıysa müfettişlerin bunu bulması gerekiyordu.
33:42Su emilim testinin yanıtı göstermesini umuyorlardı.
33:47Motorlar atölyeye geldikten sonra teste başladılar.
33:50Önce havacılık standardı araştırıldı.
33:52Havacılık kurumu motorları daha önce denemiş ve onaylamıştı.
33:55Bakalım ne kadar suya dayanabiliyorlar.
34:00Bu teste motorun giriş su babına hortumla içeri su püskürtüyorsunuz.
34:08Motoru akıttığınız suyu içerideki hava miktarına göre oranlayarak uçuş anındaki koşulları yaratıyorsunuz.
34:15Yoğun miktarda suyla yapılan testle rağmen motor durmadı.
34:20Tahmin ettiğimiz gibi sorun yağmur değilmiş.
34:24Hiçbir terslik yoktu. Motor çalışmaya devam etti. Başka bir şey olmalıydı.
34:29Olayı daha ayrıntılı şekilde incelemek gerekiyordu.
34:32Hava şartlarında daha ciddi bir şey var mıydı?
34:38İkisi de durdu.
34:44Müfettişler Taka 110'u yere indiren fırtına ile ilgili tüm verileri inceliyor.
34:52Sadece fırtına değildi, dolu yağışı da vardı.
34:57Taka vakasında kuzeyde bir cephe sistemi söz konusuydu.
35:02Çok sert rüzgarlar ve dikey yönden gelen dolu fırtınası vardı.
35:07Güney önlemlerinde pek fazla dolu fırtınası olmaz.
35:11Yani bu durum olağan dışıydı.
35:18Motorlar suyu emecek şekilde tasarlanmıştır.
35:21Ama müfettişler dolunun motor içindeki sudan daha farklı bir etki yaptığından kuşkulanıyordu.
35:28İç kısma dolu gireceği hiç düşünülmemişti.
35:31Dolu ancak fırtınanın içinde ortaya çıkar.
35:35Önce sadece bir yağmur damlasıdır.
35:37Sonra donma noktasına ulaşır ve donar.
35:41Buz parçası olur.
35:42Sonra ağırlaşır ve yine donma noktasının altına düşer.
35:46Çevresini yeni bir su tabakası sarar.
35:49Hava akımıyla sürüklenir ve daha yükseğe ulaşır.
35:52Ve tekrar donar.
35:55Yani dolu birkaç kat buzdan oluşan bir parçacıktır.
36:02Müfettişler motorların belli boyuttaki doluya dayanacak biçimde imal edildiğini öğreniyor.
36:08Havacılık standartlarına göre 2,5 ile 5 santim çapında dolu tanelerine uygun olmalıdır.
36:16Taka 110 daha küçük dolu tanelerine maruz kalmıştı.
36:22Bu daha küçük taneler fandan geçip kompresör kanatlarını aşıp motorun derinliklerine ulaşıp orada erimiş olabilirdi.
36:31Dolunun motorun içine girmemesi gerekiyor.
36:34Eğer girdiyse orada ne konumda olacaktı?
36:39Müfettişler motorun içine girmiş olabilecek dolu miktarını hesaplıyor.
36:44Sonra eriyen buzun yaratacağı su miktarını tahmin ediyorlar.
36:49Bu daha fazla su demek oluyor.
36:52Giren fazla suyun motorları boğarak arızaya sebep olup olmadığını anlamak istiyorlar.
36:58Şimdi daha fazla suyla deneyip ne olacağını görelim.
37:02Yeni bir su testi uyguluyorlar.
37:05Bu kez giren dolu miktarını hesaplayıp motora daha fazla su akıttılar.
37:11Eğer içine bol miktarda su akıtırlarsa motor arıza yapabilirdi.
37:16Ayrıca motoru yüksek hızla çalıştırdılar.
37:20Ama yine de arıza yapmadı.
37:29Gözden kaçırdığımız ne var?
37:31Belki de motorun çalışmasında çok özel bir sorun vardı.
37:35Ve bu sorun onun güç kaybetmesine neden olmuştu.
37:42Uçuş verilerinde görülen motor randıman rakamları müfettişlere yeni bir ipucu verdi.
37:51Motor durmadan hemen önce gücü yüzde otuz beşe düşmüş.
37:59TAKA 110, iki sekiz numaralı pistte.
38:01İniş rotasında devam edin.
38:03Uygun gördüğünüz zaman inin.
38:05Dört bin fitte kalın.
38:07Teşekkür ederiz.
38:08TAKA 110, dört bin fitteyiz.
38:12İnişe daha yeni başlamışlar.
38:14Teşekkür ederiz.
38:15TAKA 110, dört bin fitteyiz.
38:18Uçak New Orleans'a doğru alçalmaya geçtiğinde motorlar iniş için yavaşlamak üzere otomatik olarak gücü azaltmıştı.
38:26Güç azaldığında motorlar bu kadar çok suyla başa çıkamamış olabilirdi.
38:37Motorlar yüksek hızdayken havacılık kurumu yöntemlerine göre her şeyi testten geçirdik.
38:42Ama bu uçak New Orleans'a inmek üzereydi.
38:45Testi tekrar ediyorlar.
38:47Bu kez motor gücünü azaltarak deniyorlar.
38:50Yine aynı miktar su akıtıyoruz.
38:52Ama bu kez motor %35 eksik güçle çalışırken ne olacak göreceğiz.
38:56Tamam mı?
39:14Ve o zaman şunu fark ettiler.
39:16İçeri giren suyun ya da dolu tanelerinin eminimini sağlayan şey motorun hızla çalışıyor olmasıydı.
39:22Motorun gücü zayıfladığında ise yaşanan sorunun sebebini bulmuş oldular.
39:26Artık motor suyu ememiyordu.
39:32Artık ne olduğunu biliyoruz.
39:35Kötü zamanlama.
39:36Ve bu test tümüyle farklı bir sonuç verdi.
39:40Müfettişler motorun neden durduğunu anlıyorlar.
39:44O zamanlar kimsenin anlamamış olduğu bir sonucu gösterdi.
39:48Çünkü yapılan bütün testler sırasında kimse motorun inişe geçtiği sırada yavaşladığını hesaba katmamıştı.
39:56Hız düştüğünde belli bir ivme ve sürate sahip olan dolu taneleri fanın kanatları arasından kendine bir yol buluyor.
40:05Ve böylece aradan geçip doğrudan motorun ta içine ulaşıyordu.
40:11Dolu taneleri ve suyla dolan motorlar susmuştu.
40:15Müfettişler için geriye tek bir sır kalmıştı.
40:18Bak hiç güç hissetmiyorum.
40:21Taka uçuş ekibi motorları yeniden çalıştırdığında ne olmuştu?
40:24Emme borusu devreye girmedi.
40:26Neden aşırı ısınmış ve durmuştu?
40:38737'nin motorları durduğu zaman ekip acele etmek gerektiğini biliyordu.
40:42Motorlardaki güç gitti.
40:44Motora güç vermek için önce APU'yu çalıştırmaları gerekiyordu.
40:49APU'yu devreye sokun.
40:51Motorlar artık dönmediği için havayı ve suyu emmiyorlardı.
40:54Yeniden çalıştırmak da başarılı olmayabilirdi.
40:59Eğer tüm koşullar doğru değilse o zaman sıcak başlangıç denilen şey olur.
41:05İçeri giren havaya kıyasla çok fazla yakıt var demektir.
41:10Ve alev türbinin içine ulaşır ve fazla ısınmasına sebep olur.
41:15Uçuş kayıtlarındaki motor verileri incelendiğinde müfettişler gerçekten de motor arızasının ve aşırı ısınmanın sıcak başlangıç sebebiyle olduğu sonucuna varıyor.
41:28İmdat, imdat, Taka 110 bir motoru kaybettik.
41:31İkisi de durdu.
41:32İkisini de kaybettik.
41:35Kaptan Dardano yakıtla boğulan ve onu emmeye fırsat bulamayan motoru ateşlemişti.
41:43Eğer zamanlama doğru değilse...
41:46Sonuç böyle olur tabii.
41:48Sıcak başlangıç yaşanır.
41:50Bu durumda ben pilotu eleştiremem.
41:52Çünkü uçak aşağı düşmektedir.
41:57Şiddetli fırtınadaki yağmur ve dolu, modern bir yolcu jetine hasar vermişti.
42:02Onu neredeyse felakete sürüklüyordu.
42:05Müfettişler bunun bir daha gerçekleşmemesini sağlamalıydı.
42:11Havacılığın ve havacılık güvenliğinin güzel yanlarından biri ortaya sorun çıktığında herkesin bunu birlikte çözmeye çalışmasıdır.
42:18Bu vakada görünen sorun, motorun değişmesini gerektiriyordu.
42:23Tasarımda tümüyle değil ama ufak bazı değişiklikler gerektiydi.
42:29Motorun giriş munisinin biçimi ve fan kanatlarının aralıkları, doluyu motorun merkezinden uzak tutacak şekilde düzeltildi.
42:37Ayrıca motordan daha çok su emmesi için hava geçişleri eklendi.
42:43Bir daha böyle bir vaka hiç yaşanmadı.
42:45Bu motorların her gün binlercesi saatler, saatler boyunca gökyüzünde uçmaktı.
42:50Olaydan sonraki bir yıl içinde 737-300 serisi motorlar yeni teknolojiyle geliştirildi.
42:58Tehlikeli iniş yapan uçaksa bir ay sonra yeniden hizmetteydi.
43:05Bak şu taraftaki sete bak. Oraya mı ineceğiz?
43:10Aynen öyle dostum.
43:12Taka 110 ekibinin davranışı havacılık dünyasında efsane haline geldi.
43:17Son anda bir karar verdi.
43:19Kanala inmek üzereyken kuru bir toprak parçası görüp oraya inmeleri muhteşem bir şeydi.
43:24İşte bu yerinde karar vermektir.
43:27Müfettişler kaptan Dardano'nun soğukkanlılığını ve kararlılığını kutladı.
43:31Sol kanada dikkat edin.
43:33Tamam onu gördüm.
43:34Yaşanabilecek gerçek bir felaketi önlemişlerdi.
43:41Kaptan Carlos Dardano basında kahraman olarak yer aldı.
43:45O günkü yolcular mutluluk içindeydi.
43:51Dardano ve ekibi soğukkanlılığını korumuştu.
43:53Ve uçaktaki 45 kişi bu sayede bugün hala aramızda bulunuyor.
44:02Dardano ailesinin geleneği bugün hala sürüyor.
44:07Carlos'un kızı ve oğlu babalarının izinden gidip ikisi de pilot oldu.
44:16Vurulduğum zaman önce çok öfkelenmiştim.
44:20Bir gözümü kaybettim.
44:23Ondan sonra bu kaza oldu.
44:26Ama her şey yolunda gitti.
44:31Şimdi 20 yıl sonra iyi bir mesleğim ve iyi bir hayatım var.
44:37Yaşamın bir anlamı vardır.
44:39Bu da yaşamın ta kendidir.
Yorumlar