- 5 minutes ago
Category
🗞
NewsTranscript
00:25Υπότιτλοι AUTHORWAVE
00:30Και ποια τα σενάρια για την επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή.
00:37Κοντά μας σήμερα έχουμε την κυρία Βασιλική Λάζου, ιστορικό, διδάσκουσα στο τμήμα πολιτικών επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ειδική
00:48στην ιστορία της ενέργειας.
00:51Κυρία Λάζου, ευχαριστώ πολύ που είστε μαζί μας στο CNN. Γκρις, καλώς ήρθατε.
00:55Καλώς σας βρήκα και εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.
00:57Πρόσφατα σχετικά έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο, μια έκδοση, πανεπιστημιακή έκδοση με τίτο ενεργειακή πόρη και πολιτική από τον
01:0719ο στον 21ο αιώνα.
01:10Ένα δικό σας βιβλίο, μια πανεπιστημιακή έκδοση και στο οποίο, όσο μπορούσα να διαβάσω τέλος πάντων, έχετε μια ιστορική αναδρομή.
01:19Ξεκινάμε από αρκετά παλιά, περνάμε στην εποχή της εκμετάλλευσης του πετρελαίου, του φυσικού αερίου των ορυκτών καυσίμων
01:28και φτάνουμε μέχρι το σήμερα και προσπαθείτε έτσι στο τέλος το τελευταίο κεφάλαιο εποτίδα να δούμε ποια θα είναι η
01:33επόμενη μέρα.
01:34Σήμερα σας κάλεσα εδώ να συζητήσουμε για τα ζητήματα της ενέργειας που αφορούν τη Μέση Ανατολή,
01:41με αφορμή φυσικά όσα συμβαίνουν σήμερα στον Περσικό Κόλπο.
01:44Και με την Αμερικανο-Ισραηλινή επέβαση στο Ιράν.
01:48Να μπω κατευθείαν στο θέμα και να σας κάνω μια ερώτηση που πολλοί θα σας έκαναν.
01:53Είμαστε μπροστά σε μια ενεργειακή κρίση ή αναδιάταξη, να το πω έτσι, ανάλογη με αυτή του 1973.
02:00Σίγουρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση, ενεργειακή κρίση,
02:04καθώς το Ιράν αποτελεί ένα πάρα πολύ σημαντικό ενεργειακό κόμβο.
02:09Έναν ενεργειακό κόμβο εξαιτίας της γεωπολιτικής του θέσης, θα λέγαμε, στην Κεντρική Ασία.
02:17Βρίσκεται, πάντα βρισκόταν, καθ' όλη την διάρκεια της ιστορίας του, σε μια σημαντική γεωπολιτικά περιοχή,
02:26αλλά και λόγω της μεγάλης παραγωγής πετρελαίου.
02:30Η παραγωγή, θα λέγαμε, είναι μεν ένας μεσαίος παραγωγός, με 3,5-4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα,
02:38αλλά η θέση του και κυρίως ο έλεγχος των στενών του ορμούς,
02:44το καθιστά πολύ σημαντικό παράγοντα σε αυτή την ενεργειακή σκακέρα, την παγκόσμια ενεργειακή σκακέρα.
02:51Έτσι, λοιπόν, δίνοντας μια ιστορική διάσταση και συγκρίνοντας, θα λέγαμε, τη σημερινή κρίση με την κρίση του 1973,
03:02μπορούμε να δούμε κάποια κοινά χαρακτηριστικά, αλλά και κάποιες σημαντικές διαφορές.
03:10Το 1973, με αφορμή τον πόλεμο του Γιόμπ Κιβούρ, διακόπηκε ουσιαστικά η ροή του πετρελαίου.
03:21Οι αραβικές χώρες του ΟΑΠΕΚ επιβάλλουν εμπάρκο πετρελαίου στη Δύση,
03:25με στόχο την άσκηση πολιτικής πίεσης στο Ισραήλ.
03:29Σήμερα, το Ιράν, με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στην περιοχή του Ιράν, δεν υπάρχει επίσημο εμπάρκο,
03:37αλλά υπάρχει μια διακοπή των ροών και ένας στρατιωτικός κίνδυνος στα στενά του ΟΡΜΟΥ.
03:44Στόχος είναι όχι μόνο η άσκηση πίεσης, αλλά και ο στρατηγικός έλεγχος της ροής της ενέργειας.
03:51Το 1973 είχαμε μια συντονισμένη μείωση της παραγωγής.
03:55Ήταν μια πολιτική απόφαση μεταξύ των κρατών παραγωγών, των αραβικών κρατών,
04:01μέσω του ενεργειακού όπλου, μέσω της προσφοράς.
04:05Σήμερα, διακοπή της μεταφοράς, με όλα αυτά τα προβλήματα και το κίνδυνο της διακοπής της ροής της ενέργειας στα στενά
04:14του ΟΡΜΟΥ,
04:14κίνδυνο πολεμικών επιθέσεων και κυρώσεις.
04:17Είναι λοιπόν ένα ενεργειακό όπλο μέσω της γεωγραφίας, της στρατιωτικής ισχύως και χρηματοοικονομικών περιορισμών.
04:25Σήμερα διακινδυνεύονται, θα λέγαμε, περίπου τα 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, που διακινούνται μέσω των στενών του ΟΡΜΟΥ.
04:34Τότε, η μείωση της παραγωγής ήταν 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
04:39Και να πούμε ότι η τιμή του πετρελαίου το 1973 ήταν 3 δολάρια το βαρέλι.
04:46Και ανέβηκε στα 12 δολάρια το βαρέλι, τετραπλασιάστηκε.
04:50Σήμερα έχει φτάσει πάνω από 100 ευρώ το βαρέλι με κίνδυνο να ανέβει ακόμα περισσότερο.
04:57Βρίσκουμε λοιπόν πολλά κοινά σημεία και οι οικονομικές συνέπειες είναι παρόμοιες
05:06με την επίδραση στον πληθωρισμό, την αύξηση του κόστου ζωής,
05:10αλλά και πιο παγκοσμιοποιημένες αλυσίδες, μεγαλύτερη διάχυση της κρίσης θα λέγαμε σήμερα.
05:16Δηλαδή οι συνέπειες είναι πιο παγκόσμια σήμερα και πιο σύνθετες.
05:21Η βασική διαφορά με το 1973 είναι ότι τότε αποτελούσε μια πολιτική απόφαση των παραγωγών να μειώσουν το πετρέλαιο.
05:30Σήμερα είναι ο κίνδυνος της φυσικής διακοπής της παγκόσμιας ενεργειακής κυκλοφορίας.
05:36Πριν συνεχίσουμε, θα ήθελα να μου δώσετε ένα σύντομο ιστορικό για τα πετρέλα του Ιράν.
05:42Πολλοίς κόσμος γνωρίζουν ότι την δεκαδία του 1950 υπηχειρήθηκε η κρατικοποίηση τέλος πάντων των πετρελαιών του Ιράν.
05:52Αυτό οδήγησε σε πραξικόπημα.
05:55Μέχρι τότε υπήρχε η Αγγλοϊράνια Oil Company, η μετάπητα BP, η Αγγλοϊράνια Oil Company.
06:05Προφανώς έχασε τα προνομιά της και επειδή δεν ήθελε να χάσει τα προνομιά της,
06:12προχώρησαν μαζί με τους Αμερικανούς στο πραξικόπημα του τότε προέδρου του Μοσαντέκ,
06:17με σκοπό να κερδίσουν ξανά την πολιτική εξουσία μέσω του ΣΑΧΙ.
06:24Και να συνεχίσουν να κάνουν τις δαυστηριότητες τους εκεί.
06:27Δώστε μας λίγη το περίγραμμα.
06:29Πόσο σημαντικό ήταν το Ιράν τότε για την παγκόσμια παραγωγή.
06:32Και τι έγινε στα χρόνια που ακολούθησαν.
06:33Οι απαρχές, εγώ θα πήγαινα λιγάκι πιο πίσω.
06:37Η σημασία του Ιράν για την ενεργειακή ασφάλεια ξεκινά ήδη από το 1908.
06:42Τότε ανακαλύπτονται και τα πρώτα κοιτάσματα πετρελαίου στη Μεσοποταμία,
06:47στο χώρο της Μεσοποταμίας, στο σημερινό Ιράν.
06:51Ιδρύεται η Εγκλοϊράνια Νόη Κόμπανη, όπως είπατε και εσείς, η Μετέπειτα Μπίπι.
06:55Και το πετρέλο εξ αρχής δεν ελέγχεται από το Ιρανικό κράτος, αλλά από βρετανικά συμφέροντα.
07:02Αυτό δημιουργεί οικονομική εξάρτηση, πολιτική επιρροή της Βρετανίας, η οποία τότε είναι αυτοκρατορία, και κοινωνική θυσαρέσκεια.
07:10Στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το Ιράν καταλαμβάνεται από τους Σοβιτικούς, το Βορρά, και από τους Βρετανούς, το Νότο.
07:18Και όταν τελειώνει ο πόλεμος, το 1945, ξασπάει η λεγόμενη Ιρανική κρίση.
07:25Δηλαδή, ήδη κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το Ιράν γίνεται ένας ενεργειακός και εφοδιαστικός κόμβος για τον πόλεμο.
07:33Αναγνωρίζεται η πολύ μεγάλη σημασία του, αποτρέποται η τροφοδοσία των Ναζί, της Ναζιστικής Κερμανίας, και διασφαλίζεται τον εφοδιασμό στους Συμμάχους.
07:45Όταν ξασπάει η Ιρανική κρίση, το 1946, επιχειρείται ο έλεγχος πάλι του πετρελαίου.
07:53Τελικά, τα Σοβιτικά στρατεύματα απογορούν, και αυτό αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη σύγκρουση Ανατολής και Δύσης,
08:00και είναι ένα δείγμα ότι το πετρέλο αποτελεί, συνδέεται μάλλον με τη γεωπολιτική ισχύ.
08:07Το 1951, με την άνοδο του Μοσοντέκ, το Ιράν εθνικοποιεί το πετρέλο και ιδρύει την National Iranian Oil Company.
08:16Το Ιράν μέχρι τότε λάμβανε ελάχιστα έσοδα από το πετρέλο, ενώ οι Βρετανοί, οι Βρετανικές πολυεθνικές, αποκομίζουν τεράστια κέρδη.
08:25Η εθνικοποίηση, λοιπόν, είναι μία οικονομική πράξη, αλλά συνδέεται άμεσα και με την εθνική κυριαρχία.
08:32Η Βρετανία τη Ιράν αποκλείει το Ιράν, διακόπτει το εμπόριο, εμπάρκος το πετρέλο και το μεγάλο δηληστήριο που υπάρχει και
08:40σήμερα,
08:40το δηληστήριο του Αμπαντάν, μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης.
08:45Αποτέλεσμα, η διεθνής απομόνωση του Ιράν.
08:48Το 1953 γίνεται το πραξικόπημα από Βρετανικές και Αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες
08:56για να ανατρέψουν το Μοσοντέκ, το καταφέρνουν.
09:01Επανέρχεται ο Σάχε, η Σορεζά Παχλαβή και είναι η πρώτη ανατροπή δημοκρατικής κυβέρνησης από τις ΗΠΑ.
09:10Θα κληρουθήσουν πλείς τα όσα πραξικοπήματα, κυρίως τη Λατινική Αμερική.
09:14Είναι η πρώτη, είναι η πρώτη έτσι.
09:16Είναι η πρώτη.
09:17Συνδέεται άμεσα με τον έλεγχο του πετρελαίου και με αυτό που ονομάζουμε ψυχρό πόλεμο,
09:22την αντιπαράθεση ανατολής και δύσης.
09:25Έτσι λοιπόν, το 1953 ανατρέπεται ο Μοσοντέκ και μετά το πραξικόπημα δημιουργείται μια διεθνής κοινοπραξία.
09:33Πάλι το Ιράν λαμβάνει περιορισμένα κέρδη.
09:36Το καθεστώς του Σάχης τηρίζεται από τη ΣΥΠΑ, ενισχύεται στρατιωτικά.
09:40Γίνεται δηλαδή το Ιράν αυτό που ονομάζουμε στις διεθνείς σχέσεις
09:44περιφερειακός χωροφύλακας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Αμερική.
09:50Είναι λοιπόν ένα κομβικό σημείο της Δυτικής Ενεργειακής Στρατηγικής.
09:56Το 1979 ξασπά η Ιρανική Επανάσταση, ανατρέπεται ο Σάχης, πολλοί λόγοι.
10:03Είναι και αυτός ένας από τους λόγους ότι ο Σάχης έχει ένα διεφθαρμένο καθεστώς,
10:09ένα καθεστώς καταπιεστικό.
10:11Η αστυνομία καταπιέζει, επιτηρεί, καταστέλει οποιαδήποτε αντίδραση.
10:19Αναβαίνει λοιπόν ο Ρουχολάχο Μεϊνή στην εξουσία,
10:24διακόπτονται οι σχέσεις με την ΙΠΑ και η Δύση χάνει οποιοδήποτε έλεγχο πάνω στο Ιρανικό πετρέλο.
10:32Έκτοτε το Ιράν αποτελεί έναν ανεξάρτητο, ενεργειακό και γεωπολιτικό παίκτη.
10:40Πάρα πολύ σύντομα, 79 Ιρανική Επανάσταση, από το 80 μέχρι το 88,
10:46ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ.
10:47Γίνονται επιθέσεις σε πατρελαϊκές εγκαταστάσεις
10:51και είναι ο πόλεμος το τάνκερ όσοι θυμούνται από τότε
10:55και για πρώτη φορά η ενέργεια γίνεται άμαστο στόχος στρατιωτικής καταστροφής.
11:00Και το στενό του ορμούς είναι αυτό που λέμε ένα τσόκποντ,
11:06ένα παγκόσμιο σημείο ασφυξίας, καθώς από εκεί περνάει ένα τεράστιο ποσοστό,
11:12το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου
11:15και οποιαδήποτε κρίση σε αυτή την περιοχή δημιουργεί ένα παγκόσμιο σοκ τιμών
11:21και τη δυνατότητα φυσικά όποιος ελέγχει τα στενά του ορμούς,
11:26αυτά τα σημεία ασφυξίας, όπως και άλλα τέτοια σημεία υπάρχουν στον κόσμο.
11:31Θα αναφέρω το πρόσφατο πάλι παράδειγμα της αρυθράς θάλασσας.
11:37Είναι κι αυτό ένα σημείο ασφυξίας ή τα στενά της Μαλάκα,
11:42την Σιγκαπούρη ή τη διόργα τους ΦΕΣ.
11:45Όποιος ελέγχει αυτά τα ασήνια έχει τη δυνατότητα εκβιασμού.
11:50Εδώ πρόκειται για έναν ενεργειακό εκβιασμό.
11:54Μπορεί να ασκήσει ενεργειακό εκβιασμό.
11:56Στη σύγχρονη εποχή, το Ιράν υπόκειται σε κυρώσεις,
12:02αλλά αναπτύσσει σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία.
12:05Έχει ενεργειακή αυτάρκεια και μπορεί, όπως και άλλα κράτη,
12:10έχει τη δυνατότητα αυτή να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο σε ένα πολιτικό εργαλείο.
12:15Και πρόκειται για ένα κράτος το οποίο συνδέει την ενεργειακή ασφάλεια
12:21με τη γεωπολιτική του αναξαρτησία.
12:23Για να έρθουμε στο σήμερα και σε αυτό που συμβαίνει στην περιοχή.
12:27Εσείς κατά την αποψή σας, το πετρέλαιο και το αέριο βρίσκονται
12:31στον πυρήνα της εκστρατείας Ηνωμένων Πολιτιών Ισραήλ
12:35ή είναι δευτερεύον στόχος.
12:38Δηλαδή, είναι η ασφάλεια και ο έλεγχος της περιοχής πολιτικά
12:42είναι το βασικό και δευτερεύον στόχος,
12:45ο έλεγχος των πετρελαίων
12:47ή είναι τα πετρέλαια το πιο σημαντικό
12:50και ο βασικότερος στόχος των Αμερικανονικών και Ισραηλιών.
12:54Θα έλεγα ότι αυτά είναι αλληλένδετα.
12:56Δεν μπορούμε να εξεγωρίσουμε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
13:00Άμα κοιτάξουμε και όλη την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας,
13:05θα δούμε ότι ο έλεγχος των ενεργειακών πηγών
13:07είναι ένας πάρα πολύ σημαντικός παράγοντας
13:10που οδηγεί σε συγκρούσεις και πολέμους.
13:12Οι πόλεμοι δεν συμβαίνουν σε γεωστρατηγικά διάφορες περιοχές,
13:17σε περιοχές που δεν έχουν πόρους.
13:20Είτε οι πόροι είναι στη σημερινή εποχή το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο,
13:24είτε σε παλαιότερες εποχές ήταν, για παράδειγμα,
13:29το κάρβουνο, το ορυκτό κάρβουνο,
13:33ή ήταν ο χρυσός, ή ήταν ορυκτά σπάνια σχέες πάλι σήμερα στην εποχή μας.
13:38Όλα συνδέονται με την κατάκτηση αυτών των πόρων που είναι πάρα πολύ σημαντική,
13:43ώστε να κινείται η οικονομία σε καιρό ειρήνης,
13:47αλλά και σε καιρό πολέμου.
13:49Γιατί κανείς δεν μπορεί να κινήσει την οικονομία του αν δεν έχει καύσιμο.
13:53Έτσι λοιπόν σήμερα θεωρώ ότι το πετρέλαιο αποτελεί ένα πάρα πολύ σημαντικό παράγοντα της σύγκρουσης.
14:02Το Ιράν έχει και παραγωγή, αλλά και πλούσια από θέματα.
14:07Αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά, τόσο για τροφοδότηση θα λέγαμε δυτικών οικονομιών,
14:14αλλά και αν στρέψουμε το βλέμμα προς την Ασία και σε αναδυόμενες οικονομίες,
14:20θα δούμε ότι το Ιράν είναι αυτό το οποίο τροφοδοτεί την Κίνα σε μεγάλο βαθμό.
14:27Θα έρθω και στην Κίνα, αλλά συνεχίστε και θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι πολύ συγκεκριμένο για την Κίνα.
14:33Θεωρώ λοιπόν ότι έχει μεγάλη σημασία η ενέργεια.
14:37Είναι πολύ σημαντικό ότι το Ιράν παράγει πετρέλαιο, ελέγχει τα στενά του ορμούς,
14:44δηλαδή ελέγχει τον εμπορικό δρόμο.
14:47Αν δούμε το χάρτη θα δούμε ότι η μία πλευρά του περσικού κόλπου είναι το Ιράν
14:52και ελέγχει τα στενά του ορμούς.
14:55Άρα δεν είναι μόνο σημαντικό αν έχεις στο έδαφό σου την ενεργειακή πηγή,
15:01αλλά και πόσο ελέγχεις τους εμπορικούς δρόμους.
15:05Και αυτό είναι εξίσου σημαντικό.
15:08Είπατε ότι ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής πετρελαίου του Ιράν
15:15πάει στην Κίνα, τροφοδότητα την κινέζικη οικονομία.
15:18Και ότι η πιθανή αποκοπή της Κίνας από το Ιρανικό πετρέλο
15:22θα ήταν προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών.
15:26Όπως συνδιάβησα και στο βιβλίο σας,
15:28ο στόχος της Κίνας είναι μέχρι το 2060,
15:31το 90% της ενέργειας της είναι προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.
15:36Το 2060 είναι πόσο, είναι 35 χρόνια...
15:40Μέτα.
15:41Ναι.
15:42Είναι εφικτό αυτό.
15:43Και πώς επηρεάζει δηλαδή μια τέτοια προοπτική γενικότερα την αγορά πετρελαίου
15:49και αγορά ορεικτών καυσίμου να το πω έτσι.
15:52Θα έλεγα ότι στόχος κάθε χώρας είναι να αποκτήσει ενεργειακή αυτάρκεια.
15:58Αυτός είναι ο τελικός θα λέγαμε στόχος.
16:01Μέχρι τότε οι χώρες θέλουν να έχουν ενεργειακή ασφάλεια.
16:04Δηλαδή να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε ενεργειακές πηγές,
16:10οι οποίες ενεργειακές πηγές είναι και φθηνές.
16:12Πρόσβαση λοιπόν σε φθηνή ενέργεια η οποία να είναι συνεχής.
16:17Είπαμε για να κινήσουν την οικονομία τους σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου.
16:23Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός, ένας επορικός πόλεμος
16:30ανάμεσα στους νέους πόλους του παγκόσμιου συστήματος
16:34από τη μία μεριά της ΗΠΑ που πάντα ήταν
16:37και από την άλλη μεριά στην Κίνα και δευτερευόντως στη Ρωσία
16:42αν υπάρχουν αυτοί οι πόλοι.
16:45Σε αυτό λοιπόν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό είναι σημαντικό
16:49όχι μόνο να εξασφαλίσεις την ενεργειακή σου ασφάλεια
16:52αλλά και να εμποδίσεις τον αντίπαλο από τη φθηνή.
16:57Δηλαδή να βάλεις εμπόδια και στον αντίπαλο.
16:59Το 80 με 90% των εξαγωγών του Ιράν
17:03κατευθύνονται προς την Ασία γενικότερα
17:06στην Κίνα, στην Ινδία, την Ιαπωνία και την Νότια Κορέα.
17:09Η Ευρώπη εξαρτάται λιγότερο άμεσα
17:11ετηραιάζεται όμως από την κρίση από τον πόλεμο
17:14μέσω των τιμών.
17:16Και θα μου πείτε το 20% περνάει από τα στενάτουρμούς.
17:19Το υπόλοιπο 80% πράγματι υπάρχουν εναλλεκτικές διαδρομές
17:25οι οποίες όμως θεωρώ ότι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν
17:29του ρεωή του Ωρμούς.
17:31Αν κλείσει το στενό τότε προκαλείται ένα παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
17:36Και η ενεργειακή ασφάλεια εξαρτάται άμεσα από τη γεωπολιτική σταθερότητα
17:40και θα λέγαμε ότι το Ιράν σε αυτή την παγκόσμια διάσταση των πραγμάτων
17:48αποτελεί ένα ρυθμιστή της ενεργειακής ροής.
17:52Γι' αυτό λοιπόν και το στενό του Ωρμούς λειτουργεί ως ένα στρατηγικό εργαλείο πίεσης.
17:58Και εδώ η Κίνα είναι πάρα πολύ σημαντική για το Ιράν
18:02γιατί υπάρχει σχεδόν μονομερής ενεργειακή εξάρτηση του Ιράν από την Κίνα
18:07και εδώ λειτουργεί το εμπόριο με διάφορους τρόπους
18:11και άλλη μια διάσταση την οποία πρέπει θεωρώ να λάβουμε στο προβληματισμό μας
18:17είναι οι πληρωμές που γίνονται εκτός δολαρίου.
18:21Και αυτό αποτελεί ένα πλήγμα για το δολάριο.
18:24Ότι γίνονται άμεσα πληρωμές με γιουάν.
18:27Θέλετε να το εξηγήστε λίγο.
18:30Δεν είμαι ειδική στα οικονομικά
18:31αλλά σίγουρα η κυριαρχία του δολαρίου στις παγκόσμιες αγορές
18:36αυξάνει την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.
18:39Όταν υπάρχουν εναλλακτικά συστήματα πληρωμών
18:45τότε αποδυναμώνεται αυτή η ισχύση.
18:48Η αποδολαριοποίηση αυτό που λέγεται
18:50το οποίο είναι και το ζητούμενο για τους BRICS για παράδειγμα
18:54στους οποίους συμμετέχει και η Κίνα
18:56αλλά και μια σειρά από άλλες χώρες και αναδιόμενες οικονομίας.
19:00Αυτό που καταλαβαίνω εγώ τώρα είναι όμως
19:02ότι με το να έχει πηγίνει στα 110-120 δολάρια το δολάριο
19:08θέλοντας να αγοράσεις πετρέλαιο
19:09θες παραπάνω δολάρια.
19:11Δηλαδή μια χώρα που θέλει να αγοράσει πετρέλαιο
19:13το οποίο τώρα κοστίζει περισσότερο
19:14χρειάζεται περισσότερα δολάρια.
19:16Αν όλοι θέλουν περισσότερα δολάρια για να αγοράσουν πετρέλαιο
19:20αυτό ενισχύει και το δολάριο.
19:23Δηλαδή με μεγαλύτερη ζήτηση αυξάνεται η συναλλαγματική αξία
19:27να το πω έτσι του δολαρίου.
19:29Αφενός.
19:30Αφετέρου διάβασα μια είδηση
19:33ότι από τα στενάτου ορμούς
19:34περνάνε τα πλοία εκείνα
19:36τα οποία πληρώνουν σε γιουάν.
19:39Δηλαδή όταν υπάρχει ένα εναλλακτικό νόμισμα
19:42και η δυνατότητα χρήσης του
19:44τότε αποδυναμώνεται
19:46ή δημιουργείται και μια άλλη πρόπτικη.
19:49Αλλά το ξαναλέω δεν είμαι ειδική για να το αναλύσω αυτό.
19:54Αλλά σίγουρα εδώ η Κίνα έχει μεν μια ευαλωτότητα
20:01γιατί 40% των εισαγωγών της περνά το ορμούς
20:05εξαρτάται η Κίνα από τη σταθερότητα της περιοχής
20:07γι' αυτό θεωρώ ότι αποφεύγει και την άμεση εμπλοκή.
20:11Αλλά δεν μπορεί να μείνει και εντελώς ουδέτερη.
20:13Καθώς πρέπει να εξασφαλίσει
20:15δηλαδή ναι μεν είναι ένας στόχος
20:18η ενεργειακή αυτάρκεια και η χρήση
20:21ανανεώσιμου πηγών ενέργειας
20:23και η Κίνα να το σημειώσουμε και αυτό.
20:25Όχι μόνο παράγει ενέργεια μέσω από ανανεώσιμες πηγές
20:30αλλά παράγει και την τεχνολογία των ανανεώσιμων
20:33την οποία εξάγει.
20:35Όμως στο ενεργειακό μείγμα της Κίνας
20:39ένα μεγάλο ποσοστό εξακολουθούν να είναι
20:42θα λέγαμε παραδοσιακές μορφές ενέργειας
20:46όπως είναι το ρηκτό κάρβουνο
20:49έχει τεράστια ανθρακορυγία η Κίνα
20:52το πετρέλαιο το οποίο εισάγει
20:55δεν έχει αλλάξει την παραγωγή πετρελαιού
20:59εισάγει και από το Ιράν αλλά και από τη Ρωσία
21:03μέσω μεγάλων αγωγών που ξεκινούν από τη Σιβηρία
21:07αλλά και από τις προεσσοβετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας
21:13και πυρηνική ενέργεια.
21:15Άρα το ενεργειακό της μείγμα είναι διαφοροποιημένο και επικύλιο
21:19και στόχος το ξαναλέω είναι εκτός από την ενεργειακή ασφάλεια
21:24και η ενεργειακή αυτάρκεια.
21:25Η ζήτηση πετρελαίου και αερίου αυξάνεται ή μειώνεται
21:30ή είναι σταθερή τα τελευταία ας πούμε την τελευταία δεκαετία.
21:35Αυξάνεται θα έλεγα όσο αναπτύσσονται οι οικονομίες για την Κίνα
21:38σίγουρα έχει αυξηθεί γιατί όσο αναπτύσσεται η οικονομία της
21:42τόσο αυξάνεται και η ενεργειακή ζήτηση.
21:45Παράλληλα μιλάμε για Green Deal στην Ευρώπη
21:48μιλάμε ότι θα πρέπει να πετύχουμε μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050
21:53και εσείς μου λέτε ότι αυξάνεται.
21:55Όλα αυτά θεωρώ ότι πήγαν πίσω και με την πανδημία
22:01πήγαν πίσω αυτοί οι στόχοι.
22:03Αλλά εδώ υπάρχει πραγματικά και καλό διαπιστώνεται μία αντίφαση.
22:08Ενώ μιλάμε για ενεργειακή μετάβαση σε ανενώσιμες πηγές
22:12με καύσιμο γέφυρα το φυσικό αέριο
22:16το οποίο δεν είναι καθόλου φιλικό προς το περιβάλλον
22:19δεν αποτελεί μία φιλική μορφή ενέργειας
22:22δείτε τι γίνεται ακόμα και στην περιοχή μας.
22:25Συζητάμε και υπέγραψε πρόσφατα η χώρα μας
22:28μία συμφωνία για εξόρυξη.
22:31Πετρελαίου εδώ στην περιοχή μας.
22:34Μιλάω για τη συμφωνία με τις έδρων.
22:36Αυτό αποτελεί αντίφαση.
22:38Ενώ ζητάμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
22:42ενώ προχώρησε η χώρα μας στην απολυγνητοποίηση
22:45δηλαδή κλείσαμε τα λιγνητικά μας εργοστάσια με κόστος
22:50γιατί αυτή την ενέργεια είχαμε στο εδαθός μας
22:53με κόστος οικονομικό αλλά με κέρδος τα λέγαμε προς το περιβάλλον
23:00κερδίσαμε, κάναμε ένα βήμα προς την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
23:05Έχουμε από την άλλη μεριά συμφωνίες και εξορίξεις.
23:10Αυτό αποτελεί αντίφαση. Έτσι δεν είναι.
23:13Πιθανότατο η διεθνήση των ορυκτών καυσίμων
23:16είναι τόσο ισχυρή που να μην θέλει τα Green Deal και την απολυγνητοποίηση.
23:23Σίγουρα υπάρχουν λόμπι τα οποία πιέζουν
23:26και τα βλέπουμε ότι είναι πάρα πολύ ισχυρά
23:28σε χώρες όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες
23:31οι οποίες δεν υπογράφουν τις συμφωνίες για την προστασία του περιβάλλοντος,
23:37για το κλίμα, δεν υπογράφουν οι Ηνωμένες Πολιτείες,
23:40δεν υπογράφει και η Αυστραλία για παράδειγμα
23:43η οποία συνεχίζει είναι η μεγαλύτερη εξαγωγός μαζί με την Κίνα
23:46ορυκτού κάρβου, ορυκτού άνθρακα.
23:50Δεν υπογράφουν αυτές οι χώρες τις συμφωνίες αυτές
23:53παρόλο που θα λέγαμε είναι αυτές που προκαλούν
23:56μέσω της χρήσης των πόρων αυτών
24:00και τη μεγαλύτερη ζημιά στο περιβάλλον.
24:03Θα έλεγα όμως ότι γενικότερα
24:06αν το δούμε στην μακρά του διάσταση
24:10οι ενεργειακές μεταβάσεις
24:12οι οποίες συμβαίνουν σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας
24:16είναι διαδικασίες αργές
24:18δεν συμβαίνουν από τη μία μέρα στην άλλη
24:21και κατά τη διάρκεια αυτών των ενεργειακών μεταβάσεων
24:24αυτό δηλαδή που θέλουμε να περάσουμε
24:26από τη μία μορφή ενέργειας από τους ορυκτούς σπόρους
24:31κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο
24:34στις ανενώσιμες πηγές
24:35αυτό δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη
24:37και συνεπάρχουν πολλές μορφές ενέργειας
24:40ταυτόχρονα και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
24:43Ούτε όλος ο πλανήτης θα μπει ταυτόχρονα
24:46σε αυτή την ενεργειακή μετάβαση.
24:48Και εδώ γύρονται διάφορα ζητήματα
24:51που αφορούν την ενεργειακή δικαιοσύνη
24:53είναι θέματα τα οποία θα πρέπει να τα εξετάσουμε
24:57να δούμε πώς συνδέεται με το καπιταλισμό
25:00αυτή η ενεργειακή μετάβαση
25:02τι καινούριες ευκαιρίες κέρδους δίνει
25:05τι όφελος έχουν οι λαοί από αυτό
25:08πώς μπορούμε πραγματικά να περάσουμε
25:11και να μιλήσουμε για ενεργειακή δικαιοσύνη
25:15είναι ζητήματα τα οποία θεωρώ
25:17ότι πρέπει να μας προβληματίσουν
25:19και να τα εξετάσουμε σε γενικότερη κλίμακα.
25:25Ναι, θα σας κάνω μια ακόμα ερώτηση για να κλείσουμε.
25:28Τι μας διδάσκει η ιστορία της ενέργειας
25:31για την παρούσα κρίση που ζούμε.
25:33Πώς θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε τη γνώση
25:36που έχουμε από την ιστορία της ενέργειας
25:37από το παρελθόν για να προβλέψουμε ίσως
25:41πώς θα εξελίχνουν τα πράγματα σήμερα
25:43δείξεις τις συμπεράσματα που να κάνουμε.
25:44Αν μας δίδας και η ιστορία λένε
25:46ότι η ιστορία δεν μας διδάσκει τίποτε.
25:48Μπορούμε μόνο να κατανοήσουμε,
25:50δηλαδή ερμηνεύοντας το παρελθόν
25:51να κατανοήσουμε τι γίνεται σήμερα,
25:53πιθανά θα μπορούσαμε να προβλέψουμε το μέλλον.
25:57Το κύριο συμπέρασμα που βλέπουμε
25:59είναι πόσο κομικός είναι ο ρόλος της ενέργειας.
26:02Έτσι λοιπόν μπορούμε να ερμηνεύουμε
26:04τις σύγχρονες συγκρούσεις
26:06και τους σύγχρονους πολέμους
26:07με βάση οικονομικούς όρους.
26:10Δηλαδή θα έλεγα ότι
26:12καλό είναι να σκεφτόμαστε
26:14την πολιτική,
26:16δηλαδή καλό είναι να σκεφτόμαστε
26:18τα καθεστώτα, το θεοκρατικό
26:20καθεστώς του Ιράν.
26:21Δεν είναι όμως αυτή η αιτία της συγκρούσης.
26:24Άρα η ιστορία μας βοηθά
26:26να θέτουμε
26:27τις συγκρούσεις, να θέτουμε
26:29τα ζητήματα στις πραγματικές
26:31τους διαστάσεις και να βλέπουμε
26:33ότι είναι οικονομικοί
26:35οι λόγοι των πολέμων,
26:37δεν είναι ιδεολογικές
26:39συγκρούσεις, είναι οικονομικές
26:41συγκρούσεις, συγκρούσεις που γίνονται
26:43για το κέρδος,
26:46συγκρούσεις
26:47αναδιάταξης των αγορών
26:49και εδώ θεωρώ
26:50ότι εμείς, οι οποίοι
26:53δεν έχουμε κανένα όφελος
26:55από τη συγκρούση, ίσα ίσα οι λαοί
26:57για να ευημερούν, να ζουν,
26:59να προοδεύουν, να αναθρέφουν
27:01τα παιδιά τους, να ζουν
27:03δηλαδή καλά, δεν έχουν
27:05κανένα όφελος από αυτές τις
27:07συγκρούσεις των ισχυρών.
27:09Άρα θεωρώ ότι
27:11η γνώση της ιστορίας
27:12κάνει πιο ισχυρή την δικιά μας
27:15στάση, απέναντι
27:17στην υπεράσπιση της
27:19της ειρήνης.
27:20Κύριε Λάζου, σας ευχαριστώ πολύ
27:22που είστε μαζί μας στο CNN Greece
27:23και ελπίζω να τα ξαναπούμε σύντομα
27:27επειδή η ιστορία της ενέργειας
27:29μπορεί να μας πάει σε πολλά και διαφορετικά
27:31μονοπάτια, να πιάσουμε
27:33μια άλλη διάσταση και να μιλήσουμε και λίγο
27:35περισσότερο για την περιοχή μας.
27:37Να πάμε και λίγο προς το ρωσο-ουκρανικό
27:39το οποίο και αυτό παρουσιάζει πάρα πολύ
27:41ενδιαφέρον. Δεσμεύομαι να σας καλήσω
27:43ξανά για μια ακόμα νέα συζήτηση.
27:47Σας ευχαριστώ θερμά.
Comments