- 4 weeks ago
Η σημερινή ενεργειακή κρίση έχει κάποια κοινά με την κρίση του 1973 αλλά κυρίως διαφορές, καθώς η διακοπή της ροής πετρελαίου δεν είναι απόφαση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά ενός πολέμου και πληγμάτων κατά υποδομών αλλά και κλεισίματος των εμπορικών οδών, λέει στο CNN Greece η κυρία Βασιλική Λάζου, ιστορικός, διδάσκουσα στο τμήμα πολιτικών επιστημών του ΑΠΘ. Το 1973 η μείωση της παραγωγής ήταν 5 εκατ. Βαρέλια την ημέρα. Σήμερα διακυβεύεται η διακίνηση 20 εκατ. βαρελιών την ημέρα. Το 1973 το πετρέλαιο από 3 δολάρια το βαρέλι ανέβηκε στα 12 δολάρια το βαρέλι ενώ σήμερα κινείται πάνω κάτω στα 100 δολάρια το βαρέλι. Οι πόλεμοι αν το δούμε ιστορικά γίνονται σε περιοχές που υπάρχουν φυσικοί πόροι. Έτσι και στην περίπτωση του πολέμου στο Ιράν το πετρέλαιο, ανεξάρτητα από το τι λέγεται και πως παρουσιάζεται η σύγκρουση είναι βασικός παράγοντας, τονίζει η κυρία Λάζου.
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μου:
Βίντεο, άρθρα και πολλά ακόμη: https://www.kostaspliakos.com/
Δείτε όλα τα βίντεο μας στο Youtube: https://www.youtube.com/user/KostasPliakos/videos
Ακολουθήστε με στο Instagram: https://www.instagram.com/kostaspliakos/
και στο επαγγελματικό instagram: https://www.instagram.com/kostas_pliakos_wideangle/
Κάντε like στη σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/kostas.pliakos/ και στην επαγγελματική σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61559075983107
Ακολουθήστε με στo Twitter: https://twitter.com/PliakosKostas
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μου:
Βίντεο, άρθρα και πολλά ακόμη: https://www.kostaspliakos.com/
Δείτε όλα τα βίντεο μας στο Youtube: https://www.youtube.com/user/KostasPliakos/videos
Ακολουθήστε με στο Instagram: https://www.instagram.com/kostaspliakos/
και στο επαγγελματικό instagram: https://www.instagram.com/kostas_pliakos_wideangle/
Κάντε like στη σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/kostas.pliakos/ και στην επαγγελματική σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61559075983107
Ακολουθήστε με στo Twitter: https://twitter.com/PliakosKostas
Category
🗞
NewsTranscript
00:25Υπότιτλοι AUTHORWAVE
00:30Και ποια τα σενάρια για την επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή.
00:37Κοντά μας σήμερα έχουμε την κυρία Βασιλική Λάζου, ιστορικό, διδάσκουσα στο τμήμα πολιτικών επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ειδική
00:48στην ιστορία της ενέργειας.
00:51Κυρία Λάζου, ευχαριστώ πολύ που είστε μαζί μας στο CNN. Γκρις, καλώς ήρθατε.
00:55Καλώς σας βρήκα και εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.
00:57Πρόσφατα σχετικά έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο, μια έκδοση, πανεπιστημιακή έκδοση με τίτο ενεργειακή πόρη και πολιτική από τον
01:0719ο στον 21ο αιώνα.
01:10Ένα δικό σας βιβλίο, μια πανεπιστημιακή έκδοση και στο οποίο, όσο μπορούσα να διαβάσω τέλος πάντων, έχετε μια ιστορική αναδρομή.
01:19Ξεκινάμε από αρκετά παλιά, περνάμε στην εποχή της εκμετάλλευσης του πετρελαίου, του φυσικού αερίου των ορυκτών καυσίμων
01:28και φτάνουμε μέχρι το σήμερα και προσπαθείτε έτσι στο τέλος το τελευταίο κεφάλαιο εποτίδα να δούμε ποια θα είναι η
01:33επόμενη μέρα.
01:34Σήμερα σας κάλεσα εδώ να συζητήσουμε για τα ζητήματα της ενέργειας που αφορούν τη Μέση Ανατολή,
01:41με αφορμή φυσικά όσα συμβαίνουν σήμερα στον Περσικό Κόλπο.
01:44Και με την Αμερικανο-Ισραηλινή επέβαση στο Ιράν.
01:48Να μπω κατευθείαν στο θέμα και να σας κάνω μια ερώτηση που πολλοί θα σας έκαναν.
01:53Είμαστε μπροστά σε μια ενεργειακή κρίση ή αναδιάταξη, να το πω έτσι, ανάλογη με αυτή του 1973.
02:00Σίγουρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση, ενεργειακή κρίση,
02:04καθώς το Ιράν αποτελεί ένα πάρα πολύ σημαντικό ενεργειακό κόμβο.
02:09Έναν ενεργειακό κόμβο εξαιτίας της γεωπολιτικής του θέσης, θα λέγαμε, στην Κεντρική Ασία.
02:17Βρίσκεται, πάντα βρισκόταν, καθ' όλη την διάρκεια της ιστορίας του, σε μια σημαντική γεωπολιτικά περιοχή,
02:26αλλά και λόγω της μεγάλης παραγωγής πετρελαίου.
02:30Η παραγωγή, θα λέγαμε, είναι μεν ένας μεσαίος παραγωγός, με 3,5-4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα,
02:38αλλά η θέση του και κυρίως ο έλεγχος των στενών του ορμούς,
02:44το καθιστά πολύ σημαντικό παράγοντα σε αυτή την ενεργειακή σκακέρα, την παγκόσμια ενεργειακή σκακέρα.
02:51Έτσι, λοιπόν, δίνοντας μια ιστορική διάσταση και συγκρίνοντας, θα λέγαμε, τη σημερινή κρίση με την κρίση του 1973,
03:02μπορούμε να δούμε κάποια κοινά χαρακτηριστικά, αλλά και κάποιες σημαντικές διαφορές.
03:10Το 1973, με αφορμή τον πόλεμο του Γιόμπ Κιβούρ, διακόπηκε ουσιαστικά η ροή του πετρελαίου.
03:21Οι αραβικές χώρες του ΟΑΠΕΚ επιβάλλουν εμπάρκο πετρελαίου στη Δύση,
03:25με στόχο την άσκηση πολιτικής πίεσης στο Ισραήλ.
03:29Σήμερα, το Ιράν, με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στην περιοχή του Ιράν, δεν υπάρχει επίσημο εμπάρκο,
03:37αλλά υπάρχει μια διακοπή των ροών και ένας στρατιωτικός κίνδυνος στα στενά του ΟΡΜΟΥ.
03:44Στόχος είναι όχι μόνο η άσκηση πίεσης, αλλά και ο στρατηγικός έλεγχος της ροής της ενέργειας.
03:51Το 1973 είχαμε μια συντονισμένη μείωση της παραγωγής.
03:55Ήταν μια πολιτική απόφαση μεταξύ των κρατών παραγωγών, των αραβικών κρατών,
04:01μέσω του ενεργειακού όπλου, μέσω της προσφοράς.
04:05Σήμερα, διακοπή της μεταφοράς, με όλα αυτά τα προβλήματα και το κίνδυνο της διακοπής της ροής της ενέργειας στα στενά
04:14του ΟΡΜΟΥ,
04:14κίνδυνο πολεμικών επιθέσεων και κυρώσεις.
04:17Είναι λοιπόν ένα ενεργειακό όπλο μέσω της γεωγραφίας, της στρατιωτικής ισχύως και χρηματοοικονομικών περιορισμών.
04:25Σήμερα διακινδυνεύονται, θα λέγαμε, περίπου τα 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, που διακινούνται μέσω των στενών του ΟΡΜΟΥ.
04:34Τότε, η μείωση της παραγωγής ήταν 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
04:39Και να πούμε ότι η τιμή του πετρελαίου το 1973 ήταν 3 δολάρια το βαρέλι.
04:46Και ανέβηκε στα 12 δολάρια το βαρέλι, τετραπλασιάστηκε.
04:50Σήμερα έχει φτάσει πάνω από 100 ευρώ το βαρέλι με κίνδυνο να ανέβει ακόμα περισσότερο.
04:57Βρίσκουμε λοιπόν πολλά κοινά σημεία και οι οικονομικές συνέπειες είναι παρόμοιες
05:06με την επίδραση στον πληθωρισμό, την αύξηση του κόστου ζωής,
05:10αλλά και πιο παγκοσμιοποιημένες αλυσίδες, μεγαλύτερη διάχυση της κρίσης θα λέγαμε σήμερα.
05:16Δηλαδή οι συνέπειες είναι πιο παγκόσμια σήμερα και πιο σύνθετες.
05:21Η βασική διαφορά με το 1973 είναι ότι τότε αποτελούσε μια πολιτική απόφαση των παραγωγών να μειώσουν το πετρέλαιο.
05:30Σήμερα είναι ο κίνδυνος της φυσικής διακοπής της παγκόσμιας ενεργειακής κυκλοφορίας.
05:36Πριν συνεχίσουμε, θα ήθελα να μου δώσετε ένα σύντομο ιστορικό για τα πετρέλα του Ιράν.
05:42Πολλοίς κόσμος γνωρίζουν ότι την δεκαδία του 1950 υπηχειρήθηκε η κρατικοποίηση τέλος πάντων των πετρελαιών του Ιράν.
05:52Αυτό οδήγησε σε πραξικόπημα.
05:55Μέχρι τότε υπήρχε η Αγγλοϊράνια Oil Company, η μετάπητα BP, η Αγγλοϊράνια Oil Company.
06:05Προφανώς έχασε τα προνομιά της και επειδή δεν ήθελε να χάσει τα προνομιά της,
06:12προχώρησαν μαζί με τους Αμερικανούς στο πραξικόπημα του τότε προέδρου του Μοσαντέκ,
06:17με σκοπό να κερδίσουν ξανά την πολιτική εξουσία μέσω του ΣΑΧΙ.
06:24Και να συνεχίσουν να κάνουν τις δαυστηριότητες τους εκεί.
06:27Δώστε μας λίγη το περίγραμμα.
06:29Πόσο σημαντικό ήταν το Ιράν τότε για την παγκόσμια παραγωγή.
06:32Και τι έγινε στα χρόνια που ακολούθησαν.
06:33Οι απαρχές, εγώ θα πήγαινα λιγάκι πιο πίσω.
06:37Η σημασία του Ιράν για την ενεργειακή ασφάλεια ξεκινά ήδη από το 1908.
06:42Τότε ανακαλύπτονται και τα πρώτα κοιτάσματα πετρελαίου στη Μεσοποταμία,
06:47στο χώρο της Μεσοποταμίας, στο σημερινό Ιράν.
06:51Ιδρύεται η Εγκλοϊράνια Νόη Κόμπανη, όπως είπατε και εσείς, η Μετέπειτα Μπίπι.
06:55Και το πετρέλο εξ αρχής δεν ελέγχεται από το Ιρανικό κράτος, αλλά από βρετανικά συμφέροντα.
07:02Αυτό δημιουργεί οικονομική εξάρτηση, πολιτική επιρροή της Βρετανίας, η οποία τότε είναι αυτοκρατορία, και κοινωνική θυσαρέσκεια.
07:10Στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το Ιράν καταλαμβάνεται από τους Σοβιτικούς, το Βορρά, και από τους Βρετανούς, το Νότο.
07:18Και όταν τελειώνει ο πόλεμος, το 1945, ξασπάει η λεγόμενη Ιρανική κρίση.
07:25Δηλαδή, ήδη κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το Ιράν γίνεται ένας ενεργειακός και εφοδιαστικός κόμβος για τον πόλεμο.
07:33Αναγνωρίζεται η πολύ μεγάλη σημασία του, αποτρέποται η τροφοδοσία των Ναζί, της Ναζιστικής Κερμανίας, και διασφαλίζεται τον εφοδιασμό στους Συμμάχους.
07:45Όταν ξασπάει η Ιρανική κρίση, το 1946, επιχειρείται ο έλεγχος πάλι του πετρελαίου.
07:53Τελικά, τα Σοβιτικά στρατεύματα απογορούν, και αυτό αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη σύγκρουση Ανατολής και Δύσης,
08:00και είναι ένα δείγμα ότι το πετρέλο αποτελεί, συνδέεται μάλλον με τη γεωπολιτική ισχύ.
08:07Το 1951, με την άνοδο του Μοσοντέκ, το Ιράν εθνικοποιεί το πετρέλο και ιδρύει την National Iranian Oil Company.
08:16Το Ιράν μέχρι τότε λάμβανε ελάχιστα έσοδα από το πετρέλο, ενώ οι Βρετανοί, οι Βρετανικές πολυεθνικές, αποκομίζουν τεράστια κέρδη.
08:25Η εθνικοποίηση, λοιπόν, είναι μία οικονομική πράξη, αλλά συνδέεται άμεσα και με την εθνική κυριαρχία.
08:32Η Βρετανία τη Ιράν αποκλείει το Ιράν, διακόπτει το εμπόριο, εμπάρκος το πετρέλο και το μεγάλο δηληστήριο που υπάρχει και
08:40σήμερα,
08:40το δηληστήριο του Αμπαντάν, μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης.
08:45Αποτέλεσμα, η διεθνής απομόνωση του Ιράν.
08:48Το 1953 γίνεται το πραξικόπημα από Βρετανικές και Αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες
08:56για να ανατρέψουν το Μοσοντέκ, το καταφέρνουν.
09:01Επανέρχεται ο Σάχε, η Σορεζά Παχλαβή και είναι η πρώτη ανατροπή δημοκρατικής κυβέρνησης από τις ΗΠΑ.
09:10Θα κληρουθήσουν πλείς τα όσα πραξικοπήματα, κυρίως τη Λατινική Αμερική.
09:14Είναι η πρώτη, είναι η πρώτη έτσι.
09:16Είναι η πρώτη.
09:17Συνδέεται άμεσα με τον έλεγχο του πετρελαίου και με αυτό που ονομάζουμε ψυχρό πόλεμο,
09:22την αντιπαράθεση ανατολής και δύσης.
09:25Έτσι λοιπόν, το 1953 ανατρέπεται ο Μοσοντέκ και μετά το πραξικόπημα δημιουργείται μια διεθνής κοινοπραξία.
09:33Πάλι το Ιράν λαμβάνει περιορισμένα κέρδη.
09:36Το καθεστώς του Σάχης τηρίζεται από τη ΣΥΠΑ, ενισχύεται στρατιωτικά.
09:40Γίνεται δηλαδή το Ιράν αυτό που ονομάζουμε στις διεθνείς σχέσεις
09:44περιφερειακός χωροφύλακας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Αμερική.
09:50Είναι λοιπόν ένα κομβικό σημείο της Δυτικής Ενεργειακής Στρατηγικής.
09:56Το 1979 ξασπά η Ιρανική Επανάσταση, ανατρέπεται ο Σάχης, πολλοί λόγοι.
10:03Είναι και αυτός ένας από τους λόγους ότι ο Σάχης έχει ένα διεφθαρμένο καθεστώς,
10:09ένα καθεστώς καταπιεστικό.
10:11Η αστυνομία καταπιέζει, επιτηρεί, καταστέλει οποιαδήποτε αντίδραση.
10:19Αναβαίνει λοιπόν ο Ρουχολάχο Μεϊνή στην εξουσία,
10:24διακόπτονται οι σχέσεις με την ΙΠΑ και η Δύση χάνει οποιοδήποτε έλεγχο πάνω στο Ιρανικό πετρέλο.
10:32Έκτοτε το Ιράν αποτελεί έναν ανεξάρτητο, ενεργειακό και γεωπολιτικό παίκτη.
10:40Πάρα πολύ σύντομα, 79 Ιρανική Επανάσταση, από το 80 μέχρι το 88,
10:46ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ.
10:47Γίνονται επιθέσεις σε πατρελαϊκές εγκαταστάσεις
10:51και είναι ο πόλεμος το τάνκερ όσοι θυμούνται από τότε
10:55και για πρώτη φορά η ενέργεια γίνεται άμαστο στόχος στρατιωτικής καταστροφής.
11:00Και το στενό του ορμούς είναι αυτό που λέμε ένα τσόκποντ,
11:06ένα παγκόσμιο σημείο ασφυξίας, καθώς από εκεί περνάει ένα τεράστιο ποσοστό,
11:12το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου
11:15και οποιαδήποτε κρίση σε αυτή την περιοχή δημιουργεί ένα παγκόσμιο σοκ τιμών
11:21και τη δυνατότητα φυσικά όποιος ελέγχει τα στενά του ορμούς,
11:26αυτά τα σημεία ασφυξίας, όπως και άλλα τέτοια σημεία υπάρχουν στον κόσμο.
11:31Θα αναφέρω το πρόσφατο πάλι παράδειγμα της αρυθράς θάλασσας.
11:37Είναι κι αυτό ένα σημείο ασφυξίας ή τα στενά της Μαλάκα,
11:42την Σιγκαπούρη ή τη διόργα τους ΦΕΣ.
11:45Όποιος ελέγχει αυτά τα ασήνια έχει τη δυνατότητα εκβιασμού.
11:50Εδώ πρόκειται για έναν ενεργειακό εκβιασμό.
11:54Μπορεί να ασκήσει ενεργειακό εκβιασμό.
11:56Στη σύγχρονη εποχή, το Ιράν υπόκειται σε κυρώσεις,
12:02αλλά αναπτύσσει σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία.
12:05Έχει ενεργειακή αυτάρκεια και μπορεί, όπως και άλλα κράτη,
12:10έχει τη δυνατότητα αυτή να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο σε ένα πολιτικό εργαλείο.
12:15Και πρόκειται για ένα κράτος το οποίο συνδέει την ενεργειακή ασφάλεια
12:21με τη γεωπολιτική του αναξαρτησία.
12:23Για να έρθουμε στο σήμερα και σε αυτό που συμβαίνει στην περιοχή.
12:27Εσείς κατά την αποψή σας, το πετρέλαιο και το αέριο βρίσκονται
12:31στον πυρήνα της εκστρατείας Ηνωμένων Πολιτιών Ισραήλ
12:35ή είναι δευτερεύον στόχος.
12:38Δηλαδή, είναι η ασφάλεια και ο έλεγχος της περιοχής πολιτικά
12:42είναι το βασικό και δευτερεύον στόχος,
12:45ο έλεγχος των πετρελαίων
12:47ή είναι τα πετρέλαια το πιο σημαντικό
12:50και ο βασικότερος στόχος των Αμερικανονικών και Ισραηλιών.
12:54Θα έλεγα ότι αυτά είναι αλληλένδετα.
12:56Δεν μπορούμε να εξεγωρίσουμε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
13:00Άμα κοιτάξουμε και όλη την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας,
13:05θα δούμε ότι ο έλεγχος των ενεργειακών πηγών
13:07είναι ένας πάρα πολύ σημαντικός παράγοντας
13:10που οδηγεί σε συγκρούσεις και πολέμους.
13:12Οι πόλεμοι δεν συμβαίνουν σε γεωστρατηγικά διάφορες περιοχές,
13:17σε περιοχές που δεν έχουν πόρους.
13:20Είτε οι πόροι είναι στη σημερινή εποχή το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο,
13:24είτε σε παλαιότερες εποχές ήταν, για παράδειγμα,
13:29το κάρβουνο, το ορυκτό κάρβουνο,
13:33ή ήταν ο χρυσός, ή ήταν ορυκτά σπάνια σχέες πάλι σήμερα στην εποχή μας.
13:38Όλα συνδέονται με την κατάκτηση αυτών των πόρων που είναι πάρα πολύ σημαντική,
13:43ώστε να κινείται η οικονομία σε καιρό ειρήνης,
13:47αλλά και σε καιρό πολέμου.
13:49Γιατί κανείς δεν μπορεί να κινήσει την οικονομία του αν δεν έχει καύσιμο.
13:53Έτσι λοιπόν σήμερα θεωρώ ότι το πετρέλαιο αποτελεί ένα πάρα πολύ σημαντικό παράγοντα της σύγκρουσης.
14:02Το Ιράν έχει και παραγωγή, αλλά και πλούσια από θέματα.
14:07Αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά, τόσο για τροφοδότηση θα λέγαμε δυτικών οικονομιών,
14:14αλλά και αν στρέψουμε το βλέμμα προς την Ασία και σε αναδυόμενες οικονομίες,
14:20θα δούμε ότι το Ιράν είναι αυτό το οποίο τροφοδοτεί την Κίνα σε μεγάλο βαθμό.
14:27Θα έρθω και στην Κίνα, αλλά συνεχίστε και θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι πολύ συγκεκριμένο για την Κίνα.
14:33Θεωρώ λοιπόν ότι έχει μεγάλη σημασία η ενέργεια.
14:37Είναι πολύ σημαντικό ότι το Ιράν παράγει πετρέλαιο, ελέγχει τα στενά του ορμούς,
14:44δηλαδή ελέγχει τον εμπορικό δρόμο.
14:47Αν δούμε το χάρτη θα δούμε ότι η μία πλευρά του περσικού κόλπου είναι το Ιράν
14:52και ελέγχει τα στενά του ορμούς.
14:55Άρα δεν είναι μόνο σημαντικό αν έχεις στο έδαφό σου την ενεργειακή πηγή,
15:01αλλά και πόσο ελέγχεις τους εμπορικούς δρόμους.
15:05Και αυτό είναι εξίσου σημαντικό.
15:08Είπατε ότι ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής πετρελαίου του Ιράν
15:15πάει στην Κίνα, τροφοδότητα την κινέζικη οικονομία.
15:18Και ότι η πιθανή αποκοπή της Κίνας από το Ιρανικό πετρέλο
15:22θα ήταν προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών.
15:26Όπως συνδιάβησα και στο βιβλίο σας,
15:28ο στόχος της Κίνας είναι μέχρι το 2060,
15:31το 90% της ενέργειας της είναι προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.
15:36Το 2060 είναι πόσο, είναι 35 χρόνια...
15:40Μέτα.
15:41Ναι.
15:42Είναι εφικτό αυτό.
15:43Και πώς επηρεάζει δηλαδή μια τέτοια προοπτική γενικότερα την αγορά πετρελαίου
15:49και αγορά ορεικτών καυσίμου να το πω έτσι.
15:52Θα έλεγα ότι στόχος κάθε χώρας είναι να αποκτήσει ενεργειακή αυτάρκεια.
15:58Αυτός είναι ο τελικός θα λέγαμε στόχος.
16:01Μέχρι τότε οι χώρες θέλουν να έχουν ενεργειακή ασφάλεια.
16:04Δηλαδή να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε ενεργειακές πηγές,
16:10οι οποίες ενεργειακές πηγές είναι και φθηνές.
16:12Πρόσβαση λοιπόν σε φθηνή ενέργεια η οποία να είναι συνεχής.
16:17Είπαμε για να κινήσουν την οικονομία τους σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου.
16:23Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός, ένας επορικός πόλεμος
16:30ανάμεσα στους νέους πόλους του παγκόσμιου συστήματος
16:34από τη μία μεριά της ΗΠΑ που πάντα ήταν
16:37και από την άλλη μεριά στην Κίνα και δευτερευόντως στη Ρωσία
16:42αν υπάρχουν αυτοί οι πόλοι.
16:45Σε αυτό λοιπόν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό είναι σημαντικό
16:49όχι μόνο να εξασφαλίσεις την ενεργειακή σου ασφάλεια
16:52αλλά και να εμποδίσεις τον αντίπαλο από τη φθηνή.
16:57Δηλαδή να βάλεις εμπόδια και στον αντίπαλο.
16:59Το 80 με 90% των εξαγωγών του Ιράν
17:03κατευθύνονται προς την Ασία γενικότερα
17:06στην Κίνα, στην Ινδία, την Ιαπωνία και την Νότια Κορέα.
17:09Η Ευρώπη εξαρτάται λιγότερο άμεσα
17:11ετηραιάζεται όμως από την κρίση από τον πόλεμο
17:14μέσω των τιμών.
17:16Και θα μου πείτε το 20% περνάει από τα στενάτουρμούς.
17:19Το υπόλοιπο 80% πράγματι υπάρχουν εναλλεκτικές διαδρομές
17:25οι οποίες όμως θεωρώ ότι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν
17:29του ρεωή του Ωρμούς.
17:31Αν κλείσει το στενό τότε προκαλείται ένα παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
17:36Και η ενεργειακή ασφάλεια εξαρτάται άμεσα από τη γεωπολιτική σταθερότητα
17:40και θα λέγαμε ότι το Ιράν σε αυτή την παγκόσμια διάσταση των πραγμάτων
17:48αποτελεί ένα ρυθμιστή της ενεργειακής ροής.
17:52Γι' αυτό λοιπόν και το στενό του Ωρμούς λειτουργεί ως ένα στρατηγικό εργαλείο πίεσης.
17:58Και εδώ η Κίνα είναι πάρα πολύ σημαντική για το Ιράν
18:02γιατί υπάρχει σχεδόν μονομερής ενεργειακή εξάρτηση του Ιράν από την Κίνα
18:07και εδώ λειτουργεί το εμπόριο με διάφορους τρόπους
18:11και άλλη μια διάσταση την οποία πρέπει θεωρώ να λάβουμε στο προβληματισμό μας
18:17είναι οι πληρωμές που γίνονται εκτός δολαρίου.
18:21Και αυτό αποτελεί ένα πλήγμα για το δολάριο.
18:24Ότι γίνονται άμεσα πληρωμές με γιουάν.
18:27Θέλετε να το εξηγήστε λίγο.
18:30Δεν είμαι ειδική στα οικονομικά
18:31αλλά σίγουρα η κυριαρχία του δολαρίου στις παγκόσμιες αγορές
18:36αυξάνει την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.
18:39Όταν υπάρχουν εναλλακτικά συστήματα πληρωμών
18:45τότε αποδυναμώνεται αυτή η ισχύση.
18:48Η αποδολαριοποίηση αυτό που λέγεται
18:50το οποίο είναι και το ζητούμενο για τους BRICS για παράδειγμα
18:54στους οποίους συμμετέχει και η Κίνα
18:56αλλά και μια σειρά από άλλες χώρες και αναδιόμενες οικονομίας.
19:00Αυτό που καταλαβαίνω εγώ τώρα είναι όμως
19:02ότι με το να έχει πηγίνει στα 110-120 δολάρια το δολάριο
19:08θέλοντας να αγοράσεις πετρέλαιο
19:09θες παραπάνω δολάρια.
19:11Δηλαδή μια χώρα που θέλει να αγοράσει πετρέλαιο
19:13το οποίο τώρα κοστίζει περισσότερο
19:14χρειάζεται περισσότερα δολάρια.
19:16Αν όλοι θέλουν περισσότερα δολάρια για να αγοράσουν πετρέλαιο
19:20αυτό ενισχύει και το δολάριο.
19:23Δηλαδή με μεγαλύτερη ζήτηση αυξάνεται η συναλλαγματική αξία
19:27να το πω έτσι του δολαρίου.
19:29Αφενός.
19:30Αφετέρου διάβασα μια είδηση
19:33ότι από τα στενάτου ορμούς
19:34περνάνε τα πλοία εκείνα
19:36τα οποία πληρώνουν σε γιουάν.
19:39Δηλαδή όταν υπάρχει ένα εναλλακτικό νόμισμα
19:42και η δυνατότητα χρήσης του
19:44τότε αποδυναμώνεται
19:46ή δημιουργείται και μια άλλη πρόπτικη.
19:49Αλλά το ξαναλέω δεν είμαι ειδική για να το αναλύσω αυτό.
19:54Αλλά σίγουρα εδώ η Κίνα έχει μεν μια ευαλωτότητα
20:01γιατί 40% των εισαγωγών της περνά το ορμούς
20:05εξαρτάται η Κίνα από τη σταθερότητα της περιοχής
20:07γι' αυτό θεωρώ ότι αποφεύγει και την άμεση εμπλοκή.
20:11Αλλά δεν μπορεί να μείνει και εντελώς ουδέτερη.
20:13Καθώς πρέπει να εξασφαλίσει
20:15δηλαδή ναι μεν είναι ένας στόχος
20:18η ενεργειακή αυτάρκεια και η χρήση
20:21ανανεώσιμου πηγών ενέργειας
20:23και η Κίνα να το σημειώσουμε και αυτό.
20:25Όχι μόνο παράγει ενέργεια μέσω από ανανεώσιμες πηγές
20:30αλλά παράγει και την τεχνολογία των ανανεώσιμων
20:33την οποία εξάγει.
20:35Όμως στο ενεργειακό μείγμα της Κίνας
20:39ένα μεγάλο ποσοστό εξακολουθούν να είναι
20:42θα λέγαμε παραδοσιακές μορφές ενέργειας
20:46όπως είναι το ρηκτό κάρβουνο
20:49έχει τεράστια ανθρακορυγία η Κίνα
20:52το πετρέλαιο το οποίο εισάγει
20:55δεν έχει αλλάξει την παραγωγή πετρελαιού
20:59εισάγει και από το Ιράν αλλά και από τη Ρωσία
21:03μέσω μεγάλων αγωγών που ξεκινούν από τη Σιβηρία
21:07αλλά και από τις προεσσοβετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας
21:13και πυρηνική ενέργεια.
21:15Άρα το ενεργειακό της μείγμα είναι διαφοροποιημένο και επικύλιο
21:19και στόχος το ξαναλέω είναι εκτός από την ενεργειακή ασφάλεια
21:24και η ενεργειακή αυτάρκεια.
21:25Η ζήτηση πετρελαίου και αερίου αυξάνεται ή μειώνεται
21:30ή είναι σταθερή τα τελευταία ας πούμε την τελευταία δεκαετία.
21:35Αυξάνεται θα έλεγα όσο αναπτύσσονται οι οικονομίες για την Κίνα
21:38σίγουρα έχει αυξηθεί γιατί όσο αναπτύσσεται η οικονομία της
21:42τόσο αυξάνεται και η ενεργειακή ζήτηση.
21:45Παράλληλα μιλάμε για Green Deal στην Ευρώπη
21:48μιλάμε ότι θα πρέπει να πετύχουμε μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050
21:53και εσείς μου λέτε ότι αυξάνεται.
21:55Όλα αυτά θεωρώ ότι πήγαν πίσω και με την πανδημία
22:01πήγαν πίσω αυτοί οι στόχοι.
22:03Αλλά εδώ υπάρχει πραγματικά και καλό διαπιστώνεται μία αντίφαση.
22:08Ενώ μιλάμε για ενεργειακή μετάβαση σε ανενώσιμες πηγές
22:12με καύσιμο γέφυρα το φυσικό αέριο
22:16το οποίο δεν είναι καθόλου φιλικό προς το περιβάλλον
22:19δεν αποτελεί μία φιλική μορφή ενέργειας
22:22δείτε τι γίνεται ακόμα και στην περιοχή μας.
22:25Συζητάμε και υπέγραψε πρόσφατα η χώρα μας
22:28μία συμφωνία για εξόρυξη.
22:31Πετρελαίου εδώ στην περιοχή μας.
22:34Μιλάω για τη συμφωνία με τις έδρων.
22:36Αυτό αποτελεί αντίφαση.
22:38Ενώ ζητάμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
22:42ενώ προχώρησε η χώρα μας στην απολυγνητοποίηση
22:45δηλαδή κλείσαμε τα λιγνητικά μας εργοστάσια με κόστος
22:50γιατί αυτή την ενέργεια είχαμε στο εδαθός μας
22:53με κόστος οικονομικό αλλά με κέρδος τα λέγαμε προς το περιβάλλον
23:00κερδίσαμε, κάναμε ένα βήμα προς την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
23:05Έχουμε από την άλλη μεριά συμφωνίες και εξορίξεις.
23:10Αυτό αποτελεί αντίφαση. Έτσι δεν είναι.
23:13Πιθανότατο η διεθνήση των ορυκτών καυσίμων
23:16είναι τόσο ισχυρή που να μην θέλει τα Green Deal και την απολυγνητοποίηση.
23:23Σίγουρα υπάρχουν λόμπι τα οποία πιέζουν
23:26και τα βλέπουμε ότι είναι πάρα πολύ ισχυρά
23:28σε χώρες όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες
23:31οι οποίες δεν υπογράφουν τις συμφωνίες για την προστασία του περιβάλλοντος,
23:37για το κλίμα, δεν υπογράφουν οι Ηνωμένες Πολιτείες,
23:40δεν υπογράφει και η Αυστραλία για παράδειγμα
23:43η οποία συνεχίζει είναι η μεγαλύτερη εξαγωγός μαζί με την Κίνα
23:46ορυκτού κάρβου, ορυκτού άνθρακα.
23:50Δεν υπογράφουν αυτές οι χώρες τις συμφωνίες αυτές
23:53παρόλο που θα λέγαμε είναι αυτές που προκαλούν
23:56μέσω της χρήσης των πόρων αυτών
24:00και τη μεγαλύτερη ζημιά στο περιβάλλον.
24:03Θα έλεγα όμως ότι γενικότερα
24:06αν το δούμε στην μακρά του διάσταση
24:10οι ενεργειακές μεταβάσεις
24:12οι οποίες συμβαίνουν σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας
24:16είναι διαδικασίες αργές
24:18δεν συμβαίνουν από τη μία μέρα στην άλλη
24:21και κατά τη διάρκεια αυτών των ενεργειακών μεταβάσεων
24:24αυτό δηλαδή που θέλουμε να περάσουμε
24:26από τη μία μορφή ενέργειας από τους ορυκτούς σπόρους
24:31κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο
24:34στις ανενώσιμες πηγές
24:35αυτό δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη
24:37και συνεπάρχουν πολλές μορφές ενέργειας
24:40ταυτόχρονα και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
24:43Ούτε όλος ο πλανήτης θα μπει ταυτόχρονα
24:46σε αυτή την ενεργειακή μετάβαση.
24:48Και εδώ γύρονται διάφορα ζητήματα
24:51που αφορούν την ενεργειακή δικαιοσύνη
24:53είναι θέματα τα οποία θα πρέπει να τα εξετάσουμε
24:57να δούμε πώς συνδέεται με το καπιταλισμό
25:00αυτή η ενεργειακή μετάβαση
25:02τι καινούριες ευκαιρίες κέρδους δίνει
25:05τι όφελος έχουν οι λαοί από αυτό
25:08πώς μπορούμε πραγματικά να περάσουμε
25:11και να μιλήσουμε για ενεργειακή δικαιοσύνη
25:15είναι ζητήματα τα οποία θεωρώ
25:17ότι πρέπει να μας προβληματίσουν
25:19και να τα εξετάσουμε σε γενικότερη κλίμακα.
25:25Ναι, θα σας κάνω μια ακόμα ερώτηση για να κλείσουμε.
25:28Τι μας διδάσκει η ιστορία της ενέργειας
25:31για την παρούσα κρίση που ζούμε.
25:33Πώς θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε τη γνώση
25:36που έχουμε από την ιστορία της ενέργειας
25:37από το παρελθόν για να προβλέψουμε ίσως
25:41πώς θα εξελίχνουν τα πράγματα σήμερα
25:43δείξεις τις συμπεράσματα που να κάνουμε.
25:44Αν μας δίδας και η ιστορία λένε
25:46ότι η ιστορία δεν μας διδάσκει τίποτε.
25:48Μπορούμε μόνο να κατανοήσουμε,
25:50δηλαδή ερμηνεύοντας το παρελθόν
25:51να κατανοήσουμε τι γίνεται σήμερα,
25:53πιθανά θα μπορούσαμε να προβλέψουμε το μέλλον.
25:57Το κύριο συμπέρασμα που βλέπουμε
25:59είναι πόσο κομικός είναι ο ρόλος της ενέργειας.
26:02Έτσι λοιπόν μπορούμε να ερμηνεύουμε
26:04τις σύγχρονες συγκρούσεις
26:06και τους σύγχρονους πολέμους
26:07με βάση οικονομικούς όρους.
26:10Δηλαδή θα έλεγα ότι
26:12καλό είναι να σκεφτόμαστε
26:14την πολιτική,
26:16δηλαδή καλό είναι να σκεφτόμαστε
26:18τα καθεστώτα, το θεοκρατικό
26:20καθεστώς του Ιράν.
26:21Δεν είναι όμως αυτή η αιτία της συγκρούσης.
26:24Άρα η ιστορία μας βοηθά
26:26να θέτουμε
26:27τις συγκρούσεις, να θέτουμε
26:29τα ζητήματα στις πραγματικές
26:31τους διαστάσεις και να βλέπουμε
26:33ότι είναι οικονομικοί
26:35οι λόγοι των πολέμων,
26:37δεν είναι ιδεολογικές
26:39συγκρούσεις, είναι οικονομικές
26:41συγκρούσεις, συγκρούσεις που γίνονται
26:43για το κέρδος,
26:46συγκρούσεις
26:47αναδιάταξης των αγορών
26:49και εδώ θεωρώ
26:50ότι εμείς, οι οποίοι
26:53δεν έχουμε κανένα όφελος
26:55από τη συγκρούση, ίσα ίσα οι λαοί
26:57για να ευημερούν, να ζουν,
26:59να προοδεύουν, να αναθρέφουν
27:01τα παιδιά τους, να ζουν
27:03δηλαδή καλά, δεν έχουν
27:05κανένα όφελος από αυτές τις
27:07συγκρούσεις των ισχυρών.
27:09Άρα θεωρώ ότι
27:11η γνώση της ιστορίας
27:12κάνει πιο ισχυρή την δικιά μας
27:15στάση, απέναντι
27:17στην υπεράσπιση της
27:19της ειρήνης.
27:20Κύριε Λάζου, σας ευχαριστώ πολύ
27:22που είστε μαζί μας στο CNN Greece
27:23και ελπίζω να τα ξαναπούμε σύντομα
27:27επειδή η ιστορία της ενέργειας
27:29μπορεί να μας πάει σε πολλά και διαφορετικά
27:31μονοπάτια, να πιάσουμε
27:33μια άλλη διάσταση και να μιλήσουμε και λίγο
27:35περισσότερο για την περιοχή μας.
27:37Να πάμε και λίγο προς το ρωσο-ουκρανικό
27:39το οποίο και αυτό παρουσιάζει πάρα πολύ
27:41ενδιαφέρον. Δεσμεύομαι να σας καλήσω
27:43ξανά για μια ακόμα νέα συζήτηση.
27:47Σας ευχαριστώ θερμά.
Comments