- 1 week ago
Το ελαιόλαδο σήμερα, αλλά και ό,τι σχετίζεται με την ελιά, είναι ένας από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς τομείς της χώρας, ένας κρίσιμος πυλώνας της αγροτικής οικονομίας, αλλά και ένας κλάδος εγκλωβισμένος ανάμεσα σε ιστορικά πλεονεκτήματα και επίμονες παθογένειες. Οι παραγωγοί, αλλά και όσοι ασχολούνται επαγγελματικά με το ελαιόλαδο, το γνωρίζουν καλύτερα από όλους.
Με το CNN Greece ταξιδέψαμε στην Πελοπόννησο και την Κρήτη κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, μιλήσαμε με παραγωγούς, ιδιοκτήτες ελαιοτριβείων, γεωπόνους, εξαγωγείς και τυποποιητές και στις φωνές τους αποτυπώνεται η αγάπη για τη γη, αλλά και η απογοήτευση για τις δυσκολίες ενός επαγγέλματος που μοιάζει να δοκιμάζεται διαρκώς.
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μου:
Βίντεο, άρθρα και πολλά ακόμη: https://www.kostaspliakos.com/
Δείτε όλα τα βίντεο μας στο Youtube: https://www.youtube.com/user/KostasPliakos/videos
Ακολουθήστε με στο Instagram: https://www.instagram.com/kostaspliakos/
και στο επαγγελματικό instagram: https://www.instagram.com/kostas_pliakos_wideangle/
Κάντε like στη σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/kostas.pliakos/ και στην επαγγελματική σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61559075983107
Ακολουθήστε με στo Twitter: https://twitter.com/PliakosKostas
Με το CNN Greece ταξιδέψαμε στην Πελοπόννησο και την Κρήτη κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, μιλήσαμε με παραγωγούς, ιδιοκτήτες ελαιοτριβείων, γεωπόνους, εξαγωγείς και τυποποιητές και στις φωνές τους αποτυπώνεται η αγάπη για τη γη, αλλά και η απογοήτευση για τις δυσκολίες ενός επαγγέλματος που μοιάζει να δοκιμάζεται διαρκώς.
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μου:
Βίντεο, άρθρα και πολλά ακόμη: https://www.kostaspliakos.com/
Δείτε όλα τα βίντεο μας στο Youtube: https://www.youtube.com/user/KostasPliakos/videos
Ακολουθήστε με στο Instagram: https://www.instagram.com/kostaspliakos/
και στο επαγγελματικό instagram: https://www.instagram.com/kostas_pliakos_wideangle/
Κάντε like στη σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/kostas.pliakos/ και στην επαγγελματική σελίδα μου στο Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61559075983107
Ακολουθήστε με στo Twitter: https://twitter.com/PliakosKostas
Category
🗞
NewsTranscript
00:09Στην Ελλάδα, όταν μιλάμε για λάδι, εννοούμε σχεδόν πάντα ελαιόλαδο.
00:14Ένα προϊόν βαθιά ριζωμένο στη διατροφή, στη γλώσσα και στην ιστορία του τόπου.
00:20Σήμερα όμως, το ελαιόλαδο δεν είναι μόνο πολιτισμός.
00:23Είναι και η οικονομία. Περίπου το 9% της συνολικής αξίας της αγροτικής παραγωγής της χώρας προέρχεται από τον ελαιοκομικό
00:32τομέα,
00:33ενώ σχεδόν το 60% της παραγωγής κατευθύνεται στο εξωτερικό.
00:37Κι όμως, μεγάλο μέρος αυτού του προϊόντος εξάγεται χήμα, χωρίς ταυτότητα, χωρίς υπεραξία.
00:44Πώς γίνεται ένα από τα ποιοτικότερα ελαιόλαδα στον κόσμο να μην καταφέρει να μετατραπεί σε ισχυρό εθνικό προϊόν?
00:51Με το CNN Greece, ταξίδεψαμε στους ελληνικούς ελαιώνες και στα ελαιοτριβεία για να συναντήσουμε τους ανθρώπους της παραγωγής.
01:00Στην Κρήτη, το τελευταίο διάστημα, πετύχαμε ένα σημαντικό γεγονός.
01:04Μετά από πολλά χρόνια και μεγάλες προσπάθειες, καταφέραμε το κρητικό ελαιόλαδο να μπει στον κατάλογο των προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης,
01:14που είναι προστατευόμενα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
01:19Αυτό μπορεί να βοηθήσει, ούτως ώστε να χτιστεί μια ενιαία ταυτότητα και ένα ενιαίο μπραντ για το κρητικό ελαιόλαδο.
01:27Οι εξαγωγές, παρόλο που το 70% του ελαιόλαδου το εξάγουμε με χήμα μορφή, δηλαδή δεν εισπράττουμε την υπεραξία,
01:36ο ελαιοκομικός τομέας, δηλαδή οι επιτραπέζεις, ελιές και το ελαιόλαδο, φέρνουν στη χώρα μας ένα δισεκατομμύριο, 700 εκατομμύρια ευρώ.
01:44Είναι τρομερά δύσκολο αυτή τη στιγμή, σαν μεμονωμένες ενέργειες, να μπορέσουμε να τυποποιήσουμε το λάδι και να μπορέσουμε να το
01:55εξάγουμε.
01:55Είναι μια εντελώς διαφορετική κατάσταση.
01:58Το μπραντ παίζει σημαντικό ρόλο και το μπραντ κάθε επιχείρησης, αλλά και το local brand θα έλεγα, δηλαδή το ελληνικό
02:06ελαιόλαδο.
02:06Παρόλο που παράγουμε πολύ καλής ποιότητας ελαιόλαδο και μεγάλες ποσότητες, ο Ευρωπαίος αλλά και γενικά ο καταναλωτής στο παγκοσμίως δεν
02:15το γνωρίζει πολλές φορές.
02:16Δηλαδή είναι πιο πολύ γνωστά το Ιταλικό ελαιόλαδο και το Ισπανικό και μετά, για παράδειγμα, το ελληνικό.
02:27Το μπραντιγκ του ελληνικού ελαιόλαδου στο εξωτερικό έχει ξεκινήσει σχεδόν μια δεκαετία από άτομα σαν εμένα που εν μέσω κρίσης
02:40αποφασίσαμε να εμφιαλώσουμε και να μπραντάρουμε το ελληνικό ελαιόλαδο.
02:44Επομένως, τα 10 χρόνια είναι πάρα πολύ λίγα χρόνια. Μην είστε πολύ αυστηροί με εμάς τους νέους. Μέχρι τώρα πιστεύω
02:53ότι έχουμε βάλει ένα μικρό λιθαράκι.
02:55Μικρό, αλλά είναι μια καλή αρχή.
02:58Έχουμε προχωρήσει, λοιπόν, στο κομμάτι της προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης, το λεγόμενο Pop Calamata, το οποίο αρχίζει και φέρνει κάποια αποτελέσματα.
03:12Όλη η μικρή παραγωγή που κάνουμε αυτή τη δουλειά, δουλεύουμε με τις δικές μας δυνάμεις, ακτιβιστικά θα έλεγα και πολύ
03:23ρομαντικά, για να στηθεί το μπραντ Ελλάδα.
03:26Κανονικά, ένα μπραντ, το μπραντ της μιας χώρας, θα έπρεπε να είναι στη στρατηγική του κράτους.
03:32Επομένως, γι' αυτό λέω ακτιβιστικά, γιατί εμείς έχουμε αναλάβει να κάνουμε τη δουλειά που δεν κάνει το κράτος για εμάς.
03:39Στην χώρα μας δεν έχουμε δώσει σημασία στη σημαντικότητα αυτού του προϊόντος.
03:45Με αποτέλεσμα, και η παραγωγή να υποχωρεί, αλλά δεν έχουμε καταφέρει να εισπράξουμε την υπεραξία που έχει το ελληνικό ελαιόλαδο,
03:53δημιουργώντας ένα ισχυρό μπραντ στην αγορά.
03:57Έχουν γίνει βήματα τα τελευταία χρόνια, δηλαδή έχουμε πάει περίπου το 30% του ελληνικού ελαιόλαδου που πλέον τυποποιείται,
04:05αλλά δεν υπάρχει μια ενιαία στρατηγική προώθησης και μια ενιαία στρατηγική μπραντινγκ.
04:11Ο Έλληνας ελαιοπαραγωγός πουλάει το προϊόν του τουλάχιστο 1 με 2 ευρώ ανάλογα με τη χρονιά, σε χαμηλότερη τιμή από
04:20το Ιταλός.
04:21Οι τιμές σε αυτή τη στιγμή μέχρι 5 δέκατα είναι γύρω στα 5 ευρώ, 5 ευρώ και κάτω δηλαδή.
04:27Από εκεί και πάνω δεν έχουν τιμή αυτή τη στιγμή.
04:30Πόσα σου ένταθε στις τιμές?
04:32Πολύ λίγο για τη δουλειά που κάνουμε εδώ πέρα και με τα έξοδα που έχουμε.
04:39Το κόστος παραγωγής στην Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με άλλες κόρες όπως είναι η Ισπανία και η Ιταλία.
04:46Μιλάμε για σχεδόν 30 με 40% πάνω και παρόλα αυτά οι τιμές είναι στα ίδια.
05:00Η εικόνα της ελληνικής υλοπαραγωγής στα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από έντονες διοκιμάνσεις.
05:06Τη χρονιά 2023-2024 η παραγωγή επέσσε στους 175.000 τόνους, μία από τις χαμηλότερες των τελευταίων δεκαετιών, οδηγώντας σε
05:17εκτείναξη των τιμών.
05:18Την επόμενη χρονιά η παραγωγή ανέκαμψε, αλλά η αγορά δεν επεστρέψε ποτέ στα προηγούμενα επίπεδα.
05:24Την ίδια στιγμή η παγκόσμια παραγωγή αυξάνεται, νέες χώρες μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι και ο ανταγωνισμός εντείνεται, βρίσκοντας στην Ελλάδα
05:33με συσσωρευμένα δομικά προβλήματα.
05:37Θα ξεκινήσω από τα διαθερωτικά προβλήματα, τα οποία έρχονται από παλιά. Δεν έχει βελτιωθεί τίποτα.
05:41Τα οποία σε κοινικές γραμμές είναι μικρός και πολιτικές ματισμένος κλήρος και μεγάλη ηλικία απασχολουμένων.
05:47Αυτή τη στιγμή η μέση ηλικία του Έλληνα λεοκόμου είναι κοντά στα 60, 59-60 ετών, δηλαδή στην ηλικία μου
05:53ο μέσος Έλληνας λεοκόμος.
05:55Και στους 17 που φεύγουν από το επάγγελμα εισέρχεται μόνο ένας.
05:59Από την άλλη πλευρά όμως ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό πρόβλημα που έχει εμφανιστεί είναι ότι αλλάζει σε παγκόσμιο επίπεδο η εικόνα
06:07της ελαιοκομίας.
06:08Η ελαιοκομία την ξέραμε μέχρι από λίγα χρόνια να έχει αυτή που βλέπετε την παραδοσιακή μορφή.
06:12Τα τελευταία χρόνια φαίνεται να επικρατεί το βιομηχανικό ελαιοκομικό μοντέλο που είναι υπέρπυκνοι ελαιόνες σε παιδινά εδάφη με χαμηλά σχήματα
06:20που ευνοούν 100% τη μηχανόκαλλιέργεια.
06:23Αυξάνει η παραγωγή σε όλο το μεσογειακό τόξο.
06:26Το θέμα είναι ότι πρέπει να γίνουμε ανταγωνιστικοί.
06:29Πραγματικά ανταγωνιστικοί.
06:30Φυσικά εμείς δεν έχουμε το πλεονέκτημα τουλάχιστον στην περιοχή τη δική μας εδώ που έχουν οι Ισπανοί ή που έχουν
06:39οι Μαροκίνοι ή που έχουν οι Τινίσοι οι οποίοι έχουν αχανείς εκτάσεις και παιδιάδες.
06:46Εμείς δυστυχώς ενδεικτικά θα σας πω λόγω γεωφυσικής επιφάνειας μπορούμε να καλλιεργήσουμε τη βασίλισσα των ποικιλιών, την κορονέικη ποικιλία,
06:57μόλις περίπου 15 δέντρα στο στρέμμα.
07:02Δεν έχουμε τη δυνατότητα μηχανικής συγκομιδής έτσι ώστε να κατεβάσουμε τα κοστολογιά μας και άλλο.
07:10Τώρα η ελαιογκαλλιέργεια έχει επεκταθεί και σε άλλες χώρες και στο νότιο ημισφαίριο, στην Αυστραλία, στην Αμερική
07:15και εκεί ακριβώς παίρνει αυτά τα χαρακτηριστικά που είπαμε.
07:18Δηλαδή βιομηχανικό μοντέλο ελαιώνες.
07:21Μικύριο, εκτός από αυτό, ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι αυτοί οι ελαιόνες δεν ανήκουν σε μικρούς αγρότες
07:27όπως συμβαίνει στον παραδοσιακό ελαιόνα, αλλά σε πολύ μεγάλες εταιρείες.
07:31Θα σας πω χαρακτηριστικά ότι ένας ελαιόνας στην Ισπανία ανοίξει μια εταιρεία και έχει έκταση ενός εκατομμύριου στρεμμάτων.
07:38Και είναι σε υπέρπυκνη μορφή.
07:42Επίσης χαρακτηριστικά να σας πω ότι απασχολεί 1300 εργαζόμενους.
07:45Η έκταση που αναφέραμε, το πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα, είναι πολύ μεγαλύτερη από την έκταση της Μεσσηνίας.
07:51Όταν εμείς λοιπόν εδώ θέλουμε στρατιές εργατών για να κάνουμε συλλογή,
07:55αυτή η συλλογή εκεί γίνεται με μηχανήματα και με λίγους εργαζόμενους.
07:59Άρα λοιπόν δλύνουν ένα τεράστιο πρόβλημα που είναι η έλλειψη εργατικών χεριών που ταλανίζει τον παραδοσιακό ελαιόν.
08:14Η πώληση του χήμα ελαιόλαδου δυστυχώς δεν έχει την υπεραξία που έχει το συσκευασμένο και το εμφιαλωμένο ελαιόλαδο.
08:22Βέβαια έχει κάποιες άλλες ευκολίες, αλλά η ποσότητα που αυτή τη στιγμή παράγουμε και μισά μονάδα αλλά και γενικά δηλαδή
08:32ο νομός
08:32δεν έχουμε τη δυνατότητα να την εμφιαλώσουμε όλοι και να την διανέμουμε στις αγορές του εξωτερικού.
08:39Πολλές από αυτές τις αγορές, δηλαδή μεγάλες αλυσίδες, δεν είναι εύκολο να ξεκινήσει συνεργασία μαζί τους γιατί υπάρχουν κάποια στεγανά
08:47συστήματα ας το πούμε.
08:49Και επίσης θα πρέπει να είσαι καλά εδρεωμένο σαν επιχείρηση, δηλαδή να έχεις τα συστήματα ποιότητά σου, να έχεις το
08:55προσωπικό σου, να κάνεις την ελεγχοποιότητα που πρέπει για να μπορέσεις να ανταπεξέλθεις σε αυτό.
09:00Από την άλλη, οι αλυσίδες αυτές δουλεύουν με πιστώσεις, οι οποίες είναι λογικές δηλαδή, είναι κάτι φυσιολογικό δηλαδή στον κλάδο
09:09αυτό.
09:09Και πάλι επιχειρήσεις, δηλαδή οι επιχειρήσεις όπως εμείς δεν έχουμε την μεγάλη υποστήριξη είτε από τράπεζες για να μπορέσουμε δηλαδή
09:18να ανταπεξέλθουμε στο άνοιγμα αυτό, οπότε προσπαθούμε με ίδια κεφάλαια κυρίως.
09:23Είναι πολύ δύσκολο γιατί δεν υπάρχει μια λαϊκή πολιτική, δεν υπάρχει μια πολιτική για το προϊόν.
09:28Θα πρέπει να υπάρχει μια πολιτική και να υπάρχει μια συνέχεια.
09:31Δηλαδή αυτή τη στιγμή για το ελληνικό λάδι υποτίθεται ότι προσπαθούν να το αναπτύξουν 15 φορείς.
09:41Και φαντάζω 15 φορείς και δεν μπορούμε να έχουμε επίσημα στοιχεία για τις παραγωγές στην Ελλάδα.
09:45Για την Ισπανία μπορεί να σου πω λεπτομέρειες και πόσο λάδι έχει παραχθεί μέχρι τώρα και ποιες είναι οι προβλέψεις
09:50για τη σεζόν για την Ελλάδα, δεν μπορεί να σου πω.
09:52Δεν υπάρχει κανένας φορέας να καταγράφει κάτι.
09:54Δηλαδή στην Ελλάδα μπορεί να λέει ότι εκπογρασοποιεί το λάδι το Υπουργείο Γεωργίας, το Ανάπτυξης, το Εξωτερικών, έναν καροαλληφορείς, οι
10:04δρόμοι του λαδιού, οι δρόμοι της Ελιάς, ο Σεβιτέλο, Εσβιτέ.
10:07Είναι στην ουσία πάρα πολλοί και δεν έχουν καμιά συνοχή μεταξύ τους, καμιά συνόηση. Δηλαδή όλοι μπορεί να κάνουν το
10:15ίδιο πράγμα με ένα αμφίβολο αποτέλεσμα.
10:18Εγώ ξεκίνησα αυτή την ασχολία περίπου 13 χρόνια πριν.
10:21Ξεκίνησα με ένα προϊόν που ενώ η Ελλάδα είναι τρίτη σε παραγωγή ελαιολάδου στον κόσμο και σχεδόν όλο το προϊόν
10:31εξάγεται, αλλά εξάγεται χήμα στην Ιταλία, είναι ένα ανώνυμο προϊόν ως εμφιαλωμένη μορφή.
10:39Επομένως, από τις προηγούμενες γενιές είχα και μια κακή φήμη.
10:47Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Όταν βρήκα τον Άγγλο Διανομέα που ήθελα να συνεργαστώ, που είχε το κατάλληλο προφίλ για
10:57εμένα,
10:57του έγραψα ένα email, του έστειλα ένα δείγμα, το δοκίμασε, του άρεσε, πήρα το αεροπλάνο, πήγα στο Λονδίνο, τον συνάντησα
11:06και ενώ όλα είχαν πάει καλά και πίστευα ότι θα κάνει μια πολύ καλή παραγγελία, η πρώτη του παραγγελία ήταν
11:15120 μπουκάλια.
11:17Απλά γιατί ήθελε να τσεκάρει ότι θα είμαι συνεπής στον χρόνο αποστολής, στον τρόπο αποστολής,
11:24γιατί οι προηγούμενες εμπειρίες που είχε με Έλληνες επιχειρηματίες ήταν πάρα πολύ κακές.
11:29Επομένως έπρεπε να καθαρίσω το δρόμο για να πω κύριε είμαι εδώ και είμαι επαγγελματίας.
11:38Παραγωγοί και παράγοντες της αγοράς περιγράφουν ένα κλάδο που λειτουργεί στα όρια του.
11:43Μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, αυξημένο κόστος παραγωγής, έλλειψη εργατικών χεριών και ένας αγροτικός πληθυσμός που γερνά.
11:51Στην Ελλάδα, η ελαιοκαλλιέργεια παραμένει σε μεγάλο βαθμό οικογενειακή υπόθεση και εποχική,
11:57γεγονός που δυσκολεύει τις επενδύσεις και την επαγγελματοποίηση.
12:01Για πολλούς παραγωγούς, η επιβίωση εξαρτάται πλέον από συμβιβασμούς που μειώνουν το εισόδημα και αυξάνουν την αβεβαιότητα.
12:09Και σαν να μην φτάνουν όλα αυτά, ένα νέο σοβαρό πρόβλημα έχει κάνει την εμφάνισή του, η κλιματική αλλαγή.
12:16Το 2025 το μεγαλύτερο πρόβλημα ασφαλώς είναι η κλιματική αλλαγή.
12:22Η κλιματική κρίση έχει πολλά πρόσωπα, δεν έχει αυτό που νομίζουν οι πολλοί την παρατεταμένη άνεδρη περίοδο και τις χαμηλές
12:28βροχοπτώσεις.
12:29Το αντίθετο είναι οι ζεστοί χειμώνες που ευνοούν πάρα πολύ την ανάπτυξη του δάκου, αλλά και μικρολογικών ασθενειών όπως το
12:35γλιοσπόριο, αλλά και η κερκόσπορα.
12:37Η ελιά χρειάζεται συγκεκριμένες ώρες ψύχους.
12:40Αν οι συγκεκριμένες ώρες αυτές ψύχους δεν υπάρχουν, η ανθοφορία είναι μειωμένη.
12:46Και έτσι οδηγούμαστε σε μειωμένη παραγωγή.
12:49Το καλοκαίρι η παρατετειωμένη ξηρασία, οι καύσονες και η ανομβρία επηρεάζουν αρνητικά την καλλιέργεια.
12:58Το δέντρο στρεσάρεται, καταπονείται και οδηγούμαστε πάλι σε καρπόπτωση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.
13:07Έτσι χάνουμε και ποιοτικά και ποσοτικά.
13:12Τελευταία χρονιά είχαμε, δηλαδή δεχτήκαμε αρκετές βροχές.
13:16Αλλά δυστυχώς τα δέντρα δεν έχουν ακόμα ανακάμψει από την τελευταία τετραετία που υπήρχε.
13:23Και αυτό που παρατηρούμε είναι ότι παρόλες τις βροχές που δεχτήκαμε, που δέχτηκαν δηλαδή τα εδάφη,
13:29δυστυχώς τα δέντρα δεν απέδωσαν τον καρπό τον οποίο θα πρέπει να αποδώσουν.
13:34Και σε αρκετές περιοχές δεν είχαν και καθόλου καρπό.
13:37Τα τελευταία χρόνια στην Κρήτη έχουν αυξηθεί τα ελαιόδεντρα.
13:44Δυστυχώς όμως οι καιρικές συνθήκες, αυτό που λέμε η κλιματική αλλαγή, η κλιματική κρίση
13:50και η έλλειψη βροχοπτώσεων έχει δημιουργήσει ένα δυσμένες περιβάλλον για την ανάπτυξη της αλλοκαλλιέργειας.
13:56Αν αυτή η διαδικασία συνεχιστεί, δυστυχώς θα μειωθεί δραματικά η παραγωγή ελαιολάδου στο νησί.
14:05Εδώ βλέπω, τώρα είμαστε κάτω από μια ελιά.
14:07Αυτή εδώ από ό,τι μου έλεγες πριν είναι κορονέικη.
14:11Κορονέικη.
14:11Και από ό,τι βλέπω δεν είναι σε καλή κατάσταση.
14:16Δεν είναι σε καθόλου καλή κατάσταση γιατί όπως είπαμε υπάρχει η έλλειψη υγρασίας νερού.
14:22Αυτός ο καρπός θα μπορούσε να έχει διπλάσιο μέγεθος αν είχε ο παραγωγός εδώ τη δυνατότητα της άρδευσης του ελαιόνου.
14:32Ένα βασικό πράγμα που χρειάζεται ένας παραγωγός για να καλλιεργεί είναι η γη.
14:38Ο κλήρος είναι ένα σοβαρό πολίμος στην Ελλάδα, ο κλήρος είναι μικρός.
14:44Άρα δεν μπορείς να επενδύσεις πάρα πολλά σε ένα μικρό κλήρο.
14:48Ένα μεγάλο μέρος του κλήρου της γης ανήκει σε ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με τη γη.
14:54Μπορεί να ζουν στην Αθήνα, στο Ηράκλειο, σε μεγαλοπόλεις και ή προσπαθούν να νοικιάσουν, ήδη είναι δύσκολο να τα καταφέρουν.
15:01Άρα ξεκινά κάποιος με μεγάλα κοστολόγια να νοικιάσει η γη.
15:05Είχε περάσει ένας νόμος κοντά στο 2000 που η μεταβίβαση αγροτικής γης σε μη κατακύριο επάγγερμα αγρότη,
15:11φορολογούταν αν θυμάμαι καλά πάνω από 40%.
15:14Σε αγρότη γύρω στο 8% τον αποσύραν τον νόμο.
15:18Το βγάλαμε πολύ έξω. Άρα στερούν κάποια στιγμή άμα θες να καλλιεργεί,
15:23άλλος πρώτα απ' όλα πρέπει να το δώσει η γη και να το δώσει κοινήτερα να κάνει τη δουλειά του.
15:27Πρέπει να μπορέσεις στην οικογένεια δουλειά. Δεν υπάρχει κάνας λόγος να καλλιεργεί.
15:32Προχωρούμε στο επίπεδο του ελαιοργείου. Έχουμε ένα πρόβλημα που κάποιες άλλες είναι πιο οργανωμένοι και δεν το έχουν.
15:41Κατάρτιση. Βασικό πράγμα. Δηλαδή θα έπρεπε να αναγκαζόμαστε να αποκτήσουμε γνώσεις.
15:50Διαφορετικά να μην κάνουμε αυτή τη δουλειά.
15:51Ο ελληνικός παραδοσιακός ελαιόνας πρέπει να εκμηχανιστεί, πρέπει να εξυγχρονιστεί.
15:55Για να μειώσουμε το κόστος χρειαζόμαστε μηχανές, διατηρώντας όμως πάντα την παραδοσιακή μορφή.
16:01Υπάρχουν και εκεί περιθώρια και σίγουρα χρειαζόμαστε και έξυμνη γεωργία, εφηή γεωργία, η οποία με αυτή μπορεί να μας βοηθήσει
16:09να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή,
16:10αλλά και να βοηθήσουμε τον περιβάλλον που είναι μια πολιτική μας με την ορθολογική χρήση νερού, ορθολογική χρήση ζροών κτλ.
16:20Και βέβαια μέσα σε όλο αυτό το κομμάτι είναι και η ψηφιοποίηση, το εργαλείο της ψηφιοποίησης,
16:26το οποίο μπορεί να βοηθήσει για τη μείωση του κόρους της παραγωγής, τη βελτίωση της ποιότητας και την περιβαλλοντική διαχείριση
16:32γενικότερα.
16:33Επειδή, όπως καταλαβαίνετε, δουλεύουμε με μπουτίκ μαγαζιά σε Αγγλία, Ελβετία και σε άλλες χώρες,
16:43και πλέον όλα αυτά τα καταστήματα ζητάνε αν έχεις το λεγόμενο sustainability report.
16:49Από το sustainability report, ενώ έχω όλες τις καλές πρακτικές όσον αφορά τη διαχείριση νερού, περιβάλλοντος και τα σχετικά,
16:57χάνω πάρα πολλά ως προς τη διαχείριση προσωπικού.
17:00Είναι το πιο δύσκολο πράγμα η διαχείριση εργατών, καθώς το 2025 στην Ελλάδα δεν μπορείς να βρεις νόμιμους εργάτες.
17:12Εργάτες δεν υπάρχουν, ειδικά φέτος είναι πολύ χειρότερα από πέρσι.
17:16Παρακαλάμε, μήπως βρούμε κανέναν εργάτη για τη συγκομιδία, τον άλλο καιρό δεν βρίσκουμε τίποτα.
17:22Και παλεύουμε μόνοι μας, όπως βλέπεις.
17:27Θα πω χαριτολογώντας ότι κοντεύουμε να φτάσουμε στην παλιά εποχή της λεγόμενης δανεικαριάς.
17:35Το λέω αυτό γιατί πλέον βοηθάει ένας τον άλλον, δεν υπάρχουν εργάτες παιδιά.
17:40Και οι εργάτες που υπάρχουν είναι τρομερά δύσκολο γιατί οι περισσότεροι δεν έχουν χαρτιά,
17:46δεν μπορούμε να τους ασφαλίσουμε και κατ' επέκταση το κράτος κυνηγάει εμάς.
17:50Όταν βρίσκουμε εργαζόμενους λοιπόν, τα δε κόστη στην εργασία υπερβαίνουν τα 80 ευρώ.
17:56Για το μεροκάμμα το είναι οκτάωρο. Είναι από 60 μέχρι 80 ευρώ.
18:01Φανταστείτε λοιπόν η αύξηση του ρεύματος, της ενέργειας γενικότερα,
18:05γενικά του κοστολογίου της ζωής και των εξόδων, σε συνδυασμό με το εργατικό κόστος, πουλάμε 480.
18:13Και ο κόσμος έχει την αίσθηση ότι είναι ακριβό το λάδι. Δεν είναι ακριβό το λάδι.
18:19Λάδι τενεκέ ή συσκευασία.
18:21Σαφέστατα έχει συσκευασία. Είναι πολύ πιο ελεγμένο το προϊόν, πρώτα απ' όλα.
18:27Και δεύτερον έχει άλλη ουσία. Ο ντενεκές είναι ντενεκές, κακά τα ψέματα.
18:33Το να πάρεις τώρα ένα ντενεκέ από το φίλο σου, από το συγγενή σου, από τον αδερφό σου, εντάξει.
18:41Αλλά πρέπει να προχωρήσουμε. Οι απαιτήσεις είναι εντελώς διαφορετικές σήμερα.
18:45Λάδι συσκευασία. Για να ξέρεις το τι παίρνεις, τι τρως, να λέει...
18:52Πάντα κοιτάμε συσκευασία να λέει έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ώστε να μην έχει αλαττώματα, να είναι ανώτερο ποιοτικά.
19:01Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε εμείς ως τομέας είναι η διακίνηση του χύμα ελαιολάδου.
19:06Στερεί μεγάλο μερίδιο από τις πωλήσεις του τυποποιημένου ελαιολάδου
19:11και θέτεις μεγάλο βαθμό σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών.
19:17Πολύ συχνά θα ακούσει κανείς παραγωγούς να μιλούν για έλλειψη εργατικών χεριών.
19:22Είναι ένα σχεδόν μόνιμο πρόβλημα τα τελευταία χρόνια που αφορά σχεδόν όλες τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις στη χώρα.
19:29Την ίδια στιγμή ζητούμενο είναι να μπουν νέοι αγρότες στην παραγωγική διαδικασία
19:33που θα φέρουν νέες ιδέες, όραμα και γνώση των νέων τεχνολογιών.
19:38Πώς όμως θα γίνει αυτό όταν οι προϋποθέσεις για να επιδοτηθούν οι νέοι αγρότες αφορούν τελικά πολύ λίγους?
19:44Ο Γιώργος Τζορτζίνης ήταν από τους τυχερούς.
19:50Μπήκα σε ένα πρόγραμμα νέων αγροτών ώστε να βοηθώ από το κράτος να πάρω την πρημοδότηση
19:55να μπορέσω να αγοράσω χωράφια, να αγοράσω εξοπλισμό.
19:59Συγχρόνως μπήκα και σε ένα σχέδιο βελτίωσης ώστε να μπορέσω να αγοράσω τα μηχανήματα.
20:05Κάνα εκεί όλες μου τις επενδύσεις σε χτήματα και μηχανήματα
20:07για να μπορώ να καλλιεργώ πιο εύκολα, πιο γρήγορα και πιο ποιοτικά.
20:12Ήταν αρκετά δύσκολο το να μπεις σε ένα τέτοιο πρόγραμμα
20:14γιατί σου ζητάει για να μπεις σε ένα πρόγραμμα νέων αγροτών πρέπει να έχεις σχεδόν 100 στρέμματα ελιές.
20:19Ένα ακόμα πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετοί νέοι οι οποίοι να ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή.
20:26Εγώ για παράδειγμα σπούδασα, επέστρεψα στην οικογενική επιχείρηση,
20:30ασχολούμαι και με την αγροτική καλλιέργεια, με την παραγωγή και με τη μεταποίηση.
20:34Αλλά θα ήταν καλό δηλαδή να μπορούμε να δούμε ότι και οι περισσότεροι νέοι δηλαδή σπουδάζουν, επιστρέφουν, φέρνουν νέες ιδέες,
20:42ασχολούνται και αυτοί δηλαδή με την αγροτική παραγωγή, με τους οικογενειακούς ελαιώνες
20:47και δεν εμμορραγεί από νέο κόσμο η περιφέρεια.
20:50Μένουν λιγότεροι αγρότες, δεν πρέπει να τους δώσουμε τα εφόδια να μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί και να αντέξουν.
20:56Δεν πρέπει να δημιουργηθεί ένας οργανισμός που να ευνοεί με χαμηλά επιτόκια την αγορά γης όμορες,
21:02με αυτή την οποία έχουν, ώστε να δημιουργηθούν μεγάλη κλήρη.
21:05Αν λοιπόν διαμορφώσουμε μια πολιτική τέτοια, δεν με φοβίζει το μέλλον.
21:09Αν όμως παραμείνουμε αδρανείς παρακολουθώντας τις άλλες χώρες να προχωράνε τις ελαιοκομικές χώρες
21:14και εμείς να πισωγυρίζουμε, ναι, δεν έχει μέλλον κανένα.
21:17Δεν έχουμε επαγγελματίες ή ελαιοκαλλιεργητές.
21:21Τι σημαίνει αυτό.
21:21Να ασχολείται κάποιος αποκλειστικά όλο το χρόνο με την καλλιέργεια της ελιάς και τη διάθεση του προϊόντος τους.
21:31Χρειαζόμαστε να φέρουμε στον κλάδο μια νεότερη γενιά ανθρώπων που να έχουν ίσως περισσότερες γνώσεις γεωπονικές
21:40ή περισσότερες γνώσεις business, marketing, που να ασχοληθούν ολιστικά με το προϊόν.
21:46Μην ξεχνάτε ότι είναι ταμπού να είσαι αγρότης.
21:49Υπάρχουν τάξεις πλούσιοι, μεσαία τάξη, φτωχοί και οι αγρότες αποτελούν μια άλλη κοινωνική τάξη.
21:57Θα πρέπει να πείσουμε τους νέους ότι είναι πολύ cool να είσαι αγρότης, ότι είναι το επάγγελμα του μέλλοντος,
22:03γιατί από εμάς εξαρτάται η τροφή.
22:10Μέσα σε αυτό το πιεστικό περιβάλλον, το ελληνικό ελαιόλαδο εξακολουθεί να διαθέτει ένα ισχυρό πλεονέκτημα, την ποιότητά του.
22:17Τοπικές ποικιλίες, ιδιαίτερα μικροκλίματα και γνώση που περνά από γενιά σε γενιά,
22:23δημιουργούν ένα προϊόν που θα μπορούσε όχι μόνο να φέρει πολλαπλάσιο εισόδια στη χώρα,
22:27αλλά να δημιουργήσει και μια νέα γενιά ανθρώπων του αγροδιατροφικού τομέα που θα δώσει νέα πνοή στην περιφέρεια.
22:34Η σύνδεση του ελαιολάδου με τον πολιτισμό και τον τουρισμό, αλλά και νέα συνεργατικά μοντέλα,
22:39είναι απαραίτητα για να κάνει ο κλάδος το επόμενο βήμα.
22:45Η ελαιοκομεία στην Ελλάδα έχει αλλάξει πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια.
22:49Έρχεται σε πιο σύγχρονα στάνταρ.
22:51Σίγουρα είναι και το γευστικό κομμάτι, σίγουρα είναι και το χημικό κομμάτι το οποίο το είχαμε.
22:56Τα τελευταία χρόνια έχουν μπει και οι οργανοληπτικές αναλύσεις,
23:01οι οποίες αποτελούνται από τεστ πάνελ ανθρώπων που κάνουν τις γευστικές δοκιμές.
23:07Ένα πολύ καλό, λοιπόν, εξαιρετικό παρθένο ελαιόραδο έχει τα εξής χαρακτηριστικά.
23:12Δεν χρειάζεται να είσαι και ψυχνός της επαγγελματίας για να το καταλάβεις.
23:15Κάτι που ο περισσότερος κόσμος, να βάλω μία παρένθεση εδώ, πολλές φορές δεν το ξέρει.
23:21Όταν, λοιπόν, ένα έξτρα παρθένο ελαιόραδο πολύ χαμηλό σε οξύτητα, δηλαδή του 0,2, του 0,3,
23:28αυτό θα πρέπει να είναι πικρό, πικάντικο και φρουτόδες.
23:32Πολλοίς κόσμος, λοιπόν, επειδή το γκέι στο λαιμό, έχει την αίσθηση ότι δεν είναι καλό.
23:38Όχι. Είναι το καλύτερο απ' όλα.
23:40Οι ελληνικές ποικιλίες είναι ανταγωνιστικές, οργανοληπτικά, να το πω έτσι, στους παγκοσμίους.
23:49Από τότε που άρχισα να δοκιμάζω ελαιόλαδα σε διεθνείς διαγωνισμούς, υπερασφίζομαι πάρα πολύ τις ελληνικές ποικιλίες για πάρα πολλούς λόγους.
23:59Αρχικά γιατί θεωρώ ότι μπορούν να αρέσουν σε χώρες που δεν έχουν συνηθίσει να τρώνε ελαιόλαδο, στις λεγόμενες χώρες butter
24:12countries.
24:12Γιατί οι ελληνικές ποικιλίες σε σχέση με τις ισπανικές ή τις ισταλικές έχουν πιο λεπτά αρώματα, έχουν πιο ομαλή γεύση
24:24και πιο προσιτή γεύση.
24:27Πρέπει να γίνουν γνωστές όμως, πρέπει να γίνουν γνωστές σε γευσηγνώστες, σε buyers από όλο τον κόσμο και γι' αυτό
24:35ένα από τα projects στα οποία εργάζομαι λέγεται Greek Olive Oil Varieties.
24:40Καταγράφω τα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τα αρώματα των ελληνικών ποικιλίων.
24:45Έχω ήδη δημιουργήσει το πρώτο tasting wheel, το οποίο φροντίζω να χαρίζω σε συναδέλφους γευσηγνώστες ή σε buyers που συναντώ
24:54στα ταξίδια μου,
24:55ώστε να αρχίσουν να συνηθίζουν τα αρώματα και τις γεύσεις των ελληνικών ποικιλίων.
24:59Θέλω να μου πεις τι κάνουμε και πώς δοκιμάζουμε το λάδι.
25:03Αρχικά ο στόχος αυτής της γευσηγνωσίας είναι να επικοινωνήσουμε με τους καλεσμένους μας τη διαφορετικότητα και τον πλούτο των ελληνικών
25:11ποικιλίων.
25:13Τέσσερις διαφορετικές ελληνικές ποικιλίες.
25:15Όπως βλέπετε χρησιμοποιούμε αυτά τα μπλε ποτηράκια που είναι τα ειδικά ποτηράκια γευσηγνωσίας ελαιολάδου.
25:20Είναι μπλε γιατί το χρώμα δεν είναι δείκτης ποιότητας για το ελαιόλαδο.
25:26Ξεκινάμε από το αριστερά, το δείγμα στα αριστερά.
25:31Καλό είναι να διατηρήσουμε το καπάκι πάνω.
25:33Να θυμάστε ότι πρέπει να ζεστάνουμε λίγο το ελαιόλαδο πριν το μυρίσουμε ώστε να αναδειχθούν τα αρώματά του.
25:42Κοροναίκη ποικιλία.
25:47Ναι, είναι πολύπλοκο αυτό.
25:50Ακριβώς.
25:51Έντονο φρουτόδες, περίπλοκο.
25:54Και έχει και αυτό ένα γλυκό φρούτο.
25:56Ωραία. Μπορείτε να διευκρινήσετε ποιο είναι.
26:01Άρα τα κυρία αρώματα νομίζω ότι είναι οι πράσινες ελιές, η εγκινάραια, τα άγρια χόρτα όπως καυκαλύθρα.
26:11Και αυτό το όριμο φρούτο που λέτε είναι το χαρακτηριστικό της κοροναίκης που είναι η μπανάνα.
26:16Πάμε να δούμε πώς είναι στη γεύση.
26:28Πικρό, πικάντικο, πολύ καθαρό.
26:32Αυτό το πικρό που έχουν και τα άγρια χόρτα, τα ραδίκια όταν τρώμε και ένα πολύ ωραίο ισορροπημένο πικάντικο.
26:40Κάνετε γενικώς γευσιγνωσίες, έρχεται κόσμος, έχει ενδιαφέρον για τη γευσιγνωσία.
26:45Έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον.
26:48Κυρίως από ξένους επισκέπτες, τα έλεγα, που βρίσκονται στην περιοχή, θέλουν να γνωρίσουν το ελληνικό ελαιόλαδο.
26:55Η γνώμη μου είναι ότι παρά τις διαφαινόμενες δυσκολίες, το ελληνικό ελαιόλαδο μπορεί να έχει μέλλον,
27:01αρκεί να βελτιωθούν οι δυναμίες και να αξιοποιήσουμε τα πολύ δυνατά συγκριτικά μας πλανεκτήματα.
27:06Τα οποία είναι ιστορία πολιτισμός περιβάλλων,
27:08αλλά παράλληλα είναι τα ιδιαίτερα οργανωληπτικά χαρακτηριστικά που έχει το ελληνικό ελαιόλαδο και οι ισχυρισμοί υγείας.
27:17Υπάρχει αυτή μια τάση που λέει ο ελαιόνας σας είναι άναρχος, είναι μπλεγμένος, κορονέικη με ευρωηλία όλες μαζί,
27:25είναι δέντρα παλιά με δέντρα νεότερα και αυτά όλα μαζί, δεν είναι αποδοτικό αυτό.
27:31Γιατί δεν ταξιλώνετε 1.500-2.000 στρέμματα να βάλετε έναν μεγάλο ελαιόνα με στρεματική απόδοση μεγαλύτερη από αυτό που
27:41έχουμε τώρα
27:42και να κάνετε βιομηχανική παραγωγή.
27:44Κοιτάξτε, εγώ ιδιαίτερα συγκινούμαι επειδή έχω δημιουργήσει ένα θα έλεγα luxury brand, έτσι,
27:52το οποίο όμως στο περιεχόμενό του προέρχεται από έναν ελαιόνα που κάποιος φύτεψε 200 χρόνια πριν.
27:59Εγώ δεν θα είμαι το άτομο που θα αναλάβω αυτή την παρέμβαση για το περιβάλλον για να φύτεψω.
28:05Η αγορά όμως δεν αγαπάει αυτούς τους συναισθηματισμούς, είναι νούμερα.
28:10Η αγορά έχει πάρα πολύ διαφορετικό κοινό. Απευθύνομαι σε αυτό το κοινό που σκέφτεται περιβαλλοντικά με αυτόν τον τρόπο.
28:18Το δικό μου μοντέλο είναι αυτοί οι ελαιόνες να γίνουν πολυλειτουργικοί ελαιόνες μαζί με την παραδοσιακή καλλιέργεια ελιάς,
28:27γιατί όχι να μην βρω και μια δεύτερη καλλιέργεια που να μπορώ να την καλλιεργώ κάτω από την ελιά και
28:33να έχω και ένα δεύτερο εισόδημα.
28:34Και γιατί όχι να μην κάνω ένα περίπατο τουριστικό στον ελαιόνα που είναι 200 ετών σε τουρίστες για να τον
28:42δουν και να νιώσουν ό,τι νιώθω κι εγώ και να συνδεθούν με την ελιά και το ελαιόλαδο και το
28:47προϊόν μου.
28:54Οι αδυναμίες μας μπορούν να βελτιωθούν αρκεί να τις πάρουμε στα σοβαρά, δηλαδή έχουμε πρόβλημα με το μικρό και πολύ
29:00κερματισμένο πληρό.
29:01Μπορούμε να το λύσουμε και ειδικά τώρα παρουσιάζεται μια πολύ μεγάλη ευκαιρία.
29:04Δηλαδή επειδή αυτό το μοντέλο γεωργίας φτάνει στο τέλος του, θα το διαδεχτεί ένα καινούργιο μοντέλο γεωργίας.
29:11Δηλαδή νέοι αγρότες που έχουν ανταχθεί στο πρόγραμμα να υποστηριχτούν από την πολιτεία.
29:17Εμείς έχουμε προτείνει έναν οργανισμό διαχείρισης της γης που θα τους βοηθήσει δηλαδή να λύσουν το πρόβλημα του μικρού κλήρου
29:24αλλά και του πολύ κερματισμένου
29:25για να μπορούν στη συνέχεια να κάνουν ευελτιώσεις, αρδεύσεις, να εφαρμόσουν σύγχρονα συστήματα τεχνολογίας, γεωργία ακριβίας κτλ.
29:34Θεωρώ πως για κάποιον που θέλει πραγματικά να προχωρήσει με τις ελιές, με το ελαιόλαδο και όλο αυτό, είναι εύκολο
29:40να συνεταιριστεί.
29:42Και είναι αναγκαίο πλέον το να συνεταιριστεί γιατί αλλιώς δεν μπορείς να προχωρήσεις ούτε σε τυποποιήσεις, ούτε σε τυποποιημένο ελαιόλαδο,
29:52ούτε σε τίποτα.
29:53Θα διώχνουμε χίμα αλάδη για μια ζωή στην Ιταλία και στην Ισπανία, θα περιμένουμε πότε θα θέλει ο Ιταλός και
30:00ο Ισπανός έμπορας να μας δώσει τιμή για να δούμε τι θα κάνουμε.
30:04Και πάντα θα εξαρτώμαστε από αυτούς.
30:06Στην χώρα μας μόνο 1-10% των αγροτών είναι συνεταιρισμένοι και οι συνεταιρισμοί λίγοι είναι αυτοί που έχουν διαμορφώσει
30:14μια πολιτική.
30:14Η προσωπική μου άποψη είναι ότι δεν μπορούμε ο καθένας μόνος και δεν το λέω από τη ρομαντική πλευρά που
30:21κάποτε ακουγόταν για τους συνεταιρισμούς, δηλαδή όλη η Μαρζή κτλ.
30:26Είναι απόλυτος ρεαλισμός.
30:29Πλέον έχουμε μπει σε μια εποχή που αν δεν οργανωθεί η παραγωγή, που αυτό στην ουσία είναι συνεταιρισμή, η οργάνωση
30:35της παραγωγής που σημαίνει παραγωγή όγκου με ποιοτικά χαρακτηριστικά, δεν θα έχουμε πρόσβαση στις αγοράς.
30:40Το μέλλον υπάρχει μόνο στην οργανωμένη γεωργία και οργανωμένη γεωργία σημαίνει καλλιέργεια με κανόνες, με προστασία του περιβάλλοντος, επιδίωξη ιδιαίτερων
30:51οργανωληπτικών χαρακτηριστικών και όπως επίσης και ισχυρισμών υγείας σε ποσότητες τέτοιες που να μπορούν να διαπραγματεύσουμε με την αγορά και
31:01πάνω απ' όλα μπραντ.
31:02Ο ελληνικός αγροδιατροφικός τομέας έχει τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης. Είμαστε πολύ πίσω όσον αφορά και την παραγωγικότητα του αγροδιατροφικού τομέα και
31:12την παραγωγή.
31:13Μ' αρέσει να φέρουμε το παράδειγμα της Ολλανδίας που είναι μια χώρα που έχει περίπου την έκταση της Πελοποννήσου και
31:20χρησιμοποιώντας την γνώση και την τεχνολογία έχει καταφέρει να έχει το πιο δυναμικό αγροδιατροφικό τομέα στον πλανήτη.
31:30Μια χώρα μικρή σε μέγεθος, σε έκταση, έχει εξαγωγές αγροδιατικών προϊόντων περίπου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.
31:38Η Ελλάδα πόσο έχει?
31:39Η Ελλάδα έχει 8 με 9. Αν καταφέρουμε να πιάσουμε το μισό της παραγωγικότητας του αγροδιατροφικού τομέα της Ολλανδίας με
31:52διπλάσια σχεδόν έκταση που έχουμε ως χώρα θα μπορέσει ο αγροδιατροφικός τομέας να συνεισφέρει στην ελληνική οικονομία κάτι που έχουμε
32:03μεγάλη ανάγκη, έχουμε ένα ελληματικό εμπορικό ισοζύγιο περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
32:09Το ελληνικό ελαιόλαδο βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, ανάμεσα σε έναν παραδοσιακό τρόπο παραγωγής που εξαντλείται και σε ένα
32:17διεθνές περιβάλλον που αλλάζει με ταχύτητα.
32:20Η ποιότητα παραμείνει ισχυρό πλεονέκτημα, αλλά δεν αρκεί χωρίς οργάνωση, συνεργασία, πολυεπίπεδη αξιοποίηση των μοναδικών χαρακτηριστικών του ελληνικού ελαιώνα και
32:30στρατηγική.
32:30Το ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα μπορεί να παράγει εξαιρετικό ελαιόλαδο. Το κάνει εδώ και χιλιάδες χρόνια άλλωστα.
32:37Το ερώτημα είναι αν στα χρόνια που έρχονται θα μπορέσει να το υπερασπιστεί, να το αξιοποιήσει και να του δώσει
32:43μέλλον.
33:13Υπότιτλοι AUTHORWAVE
Comments