- 5 saat önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Beyaz TV ekranlarından, Sağlık Zamanı programından herkese hayırlı Ramazanlar dilerim.
00:07Ben Dr. Sonay Öztan Gökhan.
00:09Bugün Ramazan'ın hayrını, Ramazan'ın huzurunu hissettiğimiz güzel bir gün içerisindeyiz.
00:15Ve birbirinden değerli doktorlarımızla, birbirinden önemli konuları sizler için konuşacağız.
00:21Ne mi konuşacağız?
00:22Kadın hastalıkları ve doğum üzerine her şeyi, ilişkileri, aşkı ve kalbimizi konuşacağız.
00:28Kalp hastalarımız oruç tutabilir mi?
00:30Herkesi ekran başına bekliyorum ve Sağlık Zamanı başlıyor.
00:57Sağlık Zamanı'nda anlatacak.
01:00Az Sonra
01:04Hocam hoş geldiniz.
01:05Hoş bulduk.
01:05Profesör, doktor, Tolga Taşçı, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı. Nasılsınız hocam?
01:10Çok teşekkürler. Sonay Öztan Gökhan nasılsınız?
01:12Teşekkürler. Çok iyiyim.
01:13Yoğun programınızla arasında bizi kırmadınız, geldiniz. Çok teşekkür ederim.
01:17Ben yayın öncelerinde bir hafta öncesinden bana sorulmak istenilen soruları sorar mısınız diyorum ve bana diyem üzerinden hastalarımız iletiyor.
01:27Daha çok bugün yine bilimsel olarak ama halkın anlayacağı şekilde size sorular soracağım.
01:33Hocam HPV testi ne demek? HPV herkesin ağzında gidiyor.
01:38Evet doğrudur. Şimdi HPV testinden önce HPV'nin açılımını isterseniz söyleyelim.
01:44Bu bir virüsün kısaltması. Human Papidoma virüsünün kısaltması HPV.
01:49HPV aslında çok eskiden beri bilinen ancak özellikle bazı kanserlerle ilişkisi son yaklaşık 20 yıldır ispatlanmış bir virüs.
01:59Bu virüs özellikle rahim ağzı kanserinden sorumlu. Başka bazı kanserlerden de sorumlu.
02:07Yine işte kadın genital sisteminin diğer özellikle vajina ve dış genital dediğimiz vulva ve bazen de hatta ağız boğaz kanserlerinin
02:17de bir kısmından sorumlu olmakla birlikte esas popülerliği ve esas en kuvvetli olduğu kanser tipi rahim ağzı kanseri.
02:25En tehlikeli kanser türlerinden birisi değil mi hocam?
02:28Rahim ağzı kanseri hem tehlikeli hem aslında erken teşhis olanağı en çok olan kanserlerden olduğu için aslında daha az korkabileceğimiz
02:38bir kanser türü.
02:39Ama bir şekilde gerekeni yapmadığımızda ve bu kanser ilerlediğinde gerçekten tedavisi oldukça zor bir kanser tipi.
02:49HPV rahim ağzı kanserlerin neredeyse hepsinin sorumlusu.
02:54Ne kadar kötü.
02:56Bir de hepsinin sorumlusu ama tam tersi geçerli değil yani bu şu demek tamam rahim ağzı kanserlerinin hemen hepsinden HPV
03:03sorumlu ama HPV olan herkes kanser olacak demek değil.
03:08Bu çok önemli.
03:08Bu ayrım çok önemli.
03:09HPV'si olanlar artık onun tiplerini ayırtarak ileri tetkikle kanser yapıcı mı değil mi diye belirleniyor değil mi hocam?
03:17Şimdi şöyle tabii ki tip de önemli ama şunun bir lafı altını çizmek gerekiyor.
03:22HPV çok yaygın bir virüstür.
03:24Özellikle gençlerde genç dediğimiz nedir?
03:28Bizim genç dediğimiz ilk cinsel ilişkiye başlama periyodundan bahsediyoruz.
03:33Bu toplumdan topluma değişebilir.
03:35Evet.
03:35Bazı toplumlarda daha erkendir bazı toplumlarda biraz daha geç olabilir.
03:40Bizde kimin ne zaman cinsel ilişkiye başladığını bilmediğimiz için böyle bir genelleme yapıyorum.
03:46Genç yaştaki kadınlarda ve erkeklerde elbette HPV çok sık görülür.
03:51Çok sık görülür ama yüzde kaç görülür derseniz bunun cevabını veremeyiz bilimsel olarak ama çok sık görülür.
03:57Kimi kaynaklara göre yüzde yetmiş seksen, kimi kaynaklara göre topluma göre yani batıda vesaire herkes bir şekilde bu virüste karşılaşabilir.
04:05Burada önemli olan bunun vücut tarafından temizlenememiş olması.
04:10Dolayısıyla özellikle genç yaş grubunda HPV testi yapıp da gereksiz insanları endişeye sevk etmemek gerekiyor.
04:19Bunun altını özellikle tutuyor.
04:20Çünkü çoğunlukla HPV geçecek.
04:23Kendi kendine vücut ona geçecek.
04:26Negatifleşecek.
04:27Ama bizim burada hedef kitlemiz geçmeyen persiste yani inatçı infeksiyonları üzerine gitmemiz gerekiyor.
04:34Bir sorunuza dönecek olursak HPV testi niçin yapılıyor?
04:40Eskiden derken halen de yapılıyor ama daha da böyle toplumda bilinen simir testi var.
04:46Simir ile birlikte hocam simir nedir bir o arada onu da söyleyelim.
04:49Şimdi simir nedir HPV nedir?
04:50Evet ikisini bir arada neden yapılıyor?
04:53Fark nedir?
04:53Aynen aradaki fark nedir niye birlikte yapıyoruz?
04:55Simir testi yaklaşık sanırım 100. yaşını kutlamak üzere olacak bir test.
05:02Yani 85 yaşında olması lazım.
05:031940'lı yıllarda bir İngiliz bilim adamının iyice bulduğu bir test.
05:09Bu testte biz rahim ağzından hücre örnekleri topluyoruz bir fırça yardımıyla.
05:15Küçük bir sürüntü gibi diyelim değil mi?
05:17Sürüntü zaten tam karşılığı sürüntü.
05:19O sürüntüyü mikroskop altında inceliyoruz.
05:22Basit mantık bu.
05:24Ancak bu testin tanık koyma yeteneği düşük.
05:29%50-60'larda kalıyor.
05:31En iyi şartlarda bile.
05:32Yani en uzman alsa.
05:34Evet.
05:34En uzman baksa.
05:36O hücre değişikliklerin ancak %60'ını yakalayabiliyor.
05:39Bir şekilde %40 hasta kaçıyor.
05:42Yani %40 hasta teşhis konulamıyor.
05:45Ve simirlerim benim normalde ben nasıl kanser oldum diye anlatabildim mi?
05:49Şimdi bu yakalama oranlarını arttırmak için biz HPV testini yapıyoruz.
05:54Çünkü HPV testi insan faktörünün çok az olduğu bir test.
05:58Kimin aldığı çok önemli değil.
06:00Laboratuvar elbette ki sertifikalı bir laboratuvar çok önemli.
06:04Çünkü PCR dediğimiz artık herkes biliyor bu COVID'den sonra PCR ne herkes biliyor.
06:08DNA testi bu.
06:10O yüzden DNA testinin yalancı negatifliği çok az.
06:14O yüzden HPV testiyle simiri kombine kullandığınızda bir şeyi atlama oranınız çok azalıyor.
06:20Biz o yüzden bunu beraber kullanıyoruz.
06:23Cevap bu.
06:23Evet.
06:24Hocam peki HPV doğurganlığa zarar veriyor mu?
06:28HPV'nin kendisi.
06:30Evet.
06:30HPV'nin kendisi.
06:31HPV virüsünün kendisinin doğurganlığa zarar verdiğine dair hiçbir kanıt yok.
06:35Ancak dolaylı olarak zarar verebilir.
06:39Nasıl zarar verebilir?
06:40Kanser yaparsa zarar verir.
06:41Tabii.
06:41Kanser yaparsa ki genç yaşta doğurganlık çağındaki jinekolojik kanserlerin en önemli sebeplerinden bir tanesi rahim ağzıdır.
06:51Çünkü bizim yumurtalık kanserimiz genellikle daha ileri yaşlarda olur.
06:55Evet.
06:55Rahim içi zarı endometrium kanserimiz genellikle daha ileri yaşta olur.
06:59Doğurganlık çağındaki kadınların en önemli jinekolojik kanserlerinden bir tanesi rahim ağzı kanseri.
07:05Dolayısıyla kanser olursanız doğurganlığınızı bazı istisnalar hariç kaybedersiniz.
07:10Dolayısıyla bu anlamda önemli.
07:12Bir de rahim ağzı kanseri öncülü lezyonlar var.
07:16Bunlar henüz kanser değil.
07:18Burada da bizim tedavilerimiz bazen doğurganlığın üzerine negatif etkisi olabilir.
07:23Dolayısıyla özellikle şunu da altını çok çizmek istiyorum.
07:27HPV virüsü ve ilişkili lezyonlarda birçok zaman tedavi gerekmeyecektir.
07:33Dolayısıyla biz iki görevimiz var HPV ve ilişkili lezyonların yönetiminde bir gecikmeden tedavi iki gereksiz tedavi yapmamak.
07:43Bu da en az o kadar önemli.
07:44Çok önemli.
07:45Gereksiz bir sürü ilaç yükünden kurtuluyor.
07:47Hocam bu aşılarla ilgili de insanlar o kadar yanlış bilgilere sahipler ki HPV aşısının en doğru yapılma yaşı nedir ve
07:56koruyuculuğu ne kadardır?
07:58Etkin bir aşı mıdır?
08:00HPV aşısı biliyorsunuz genel olarak aşılarda bir tartışma var ki bu tartışmaların gerçekten tama yakını gerçekten gereksiz tartışmalar.
08:10Bilimsellikten çok uzak hocam yazık ya.
08:13Tama yakını gerçekten biz bilim insanları olarak hiçbir zaman tartışmadan kaçacak değiliz.
08:18Her türlü görüşe de açığızdır ki bazen de biz yanılırız.
08:23Ama HPV aşısı söz konusu olduğunda HPV aşıları HPV virüsü bir DNA virüsü.
08:29Mesela Covid bir RNA virüsü.
08:31Mesela RNA virüslerinde aşı geliştirmek daha zor.
08:35Onların etkinliği daha az.
08:37Yani etkileri çok belli değil vesaire falan.
08:39Kişilere göre değişebilen görecelik de onlar.
08:42Evet o da güvenli ama şimdi o konuya girmeyelim.
08:45Ama HPV aşısı için yani DNA aşıları için aslında bunun içinde mesela hepatit B aşısı da var.
08:50Hepatit B aşısı da bir DNA aşısıdır.
08:54Hepatit A da öyle.
08:55Bu aşılar yani yüzde yüzde yakın koruma sağlıyor.
08:59Çünkü DNA virüslerin mutasyon oranları çok az.
09:02Ve aşı teknolojisi rekombinant aşı.
09:05Yani aşının içerisinde virüs yok.
09:07Hiç yok.
09:08Yani zayıflatılmış virüs de yok.
09:10Yani bizim grip aşılarındaki gibi.
09:12Tabii veriyoruz.
09:12Biraz grip oluyoruz.
09:13Diyoruz ki yapmasa mıydık acaba?
09:15Burada hiç virüs yok.
09:17Virüs like partikül tamamen rekombinant teknoloji.
09:20Bayağı da yani en az 25 senelik bir geçmişi var.
09:26Ve bağışıklığı çok yüksek.
09:28Dolayısıyla siz bir kadın ya da erkeğe HPV ile karşılaşmadan ama bu çok önemli.
09:33Hiç karşılaşmadan bu aşıyı yaparsanız yüzde yüze yakın koruma var.
09:40Süper bir şey hocam yani daha sonrasında çok tehlikeli olan bir rahim ağzı kanserinden kurtulmak için aslında bunu hani tabii
09:48bizim politikalara bir şey söyleyemeyiz ama gerçek anlamda sağlık politikasının içerisine yerleşse çocukluktan itibaren vurulsa çok güzel bir şey değil
09:55mi?
09:56Kesinlikle.
09:57Zaten hani şöyle bir şey var.
09:58Tabii biz burada konuşuyoruz.
09:59Acaba boş mu konuşuyoruz?
10:01Hadi bakalım bunu yapan ülkelere derseniz.
10:04Avustralya örneği var.
10:06Avustralya aslında bizden daha da gerideydi bu konuda.
10:10Örneğin HPV testi bizim ülkemizde rutin olarak ücretsiz bir şekilde şu anda hala yapılıyor.
10:17Onu da altını çizmek isterim.
10:18Hala da yapılıyor.
10:19Bence Türkiye'nin geliştirmiş olduğu daha doğrusu halka sunmuş olduğu çok önemli bir sağlık hizmetidir.
10:27Aile sağlığı merkezinde ya da ketemlerde ücretsiz 30 yaş üstü bütün kadınlar HPV testi yaptırabilir.
10:33Hala yaptırıyor.
10:342014 yılından beri.
10:36Neredeyse 12 sene geçti.
10:38Çok iyi.
10:39Avustralya'da mesela 2017'de başladı bu.
10:41Biz onlardan da öndeyiz ama.
10:42Evet.
10:43Avustralya aşıyı ortaya çıkardığı için son birkaç senedir neredeyse hiçe yakın kanser vakası görünüyor.
10:50Yani özellikle 15 yaşın altında bir kız çocuğu aşılanır ise.
10:55Evet.
10:55Rahim ağzı kanseri ve öncülü.
10:57Lezyon olma olasılığı sıfıra yakın.
11:00Harikulade bir şey.
11:01Kız ve erkek çocuğu aynı değil mi hocam?
11:03O da 15 yaşın altında çocuk erkek çocuğunda aşılıyor.
11:06Aynen öyle yani erkek çocukların aşılamanın iki mantığı var.
11:10HPV erkeklerde de elbette bazı kanserler yapabilir ama erkekler bu konuda biraz daha şanslı.
11:14Öyle söyleyelim.
11:15Her konuda şanslı oldukları gibi burada da.
11:17Bunu Adnan Hoca anlatsın erkeklerin kardiyolojik sorunları.
11:22Doğru doğru.
11:23Ama HPV konusunda daha şanslıyız.
11:27Yani HPV teorik olarak penis kanseri ya da anogenital kanserler ya da dediğim gibi bazı ağız boğaz kanserler yapabilir ama
11:35erkeklere aşılamanın esas mantıklardan bir tanesi bu yine Covid döneminde aşina olduğumuz bu sürü bağışıklığı var ya yani erkeklere aşılarsanız
11:45otomatik olarak kadınları da korumuyorsunuz.
11:47Geçirgen yeni koruyorsunuz.
11:48En azından geçirmemiş oluyor.
11:50Kadınlar bu konuda biraz da bilinçsiz de olabiliyorlar ama şimdi bizler aslında çocuğuna önem veren toplumuzu yavaş yavaş daha da
11:56önemsiyoruz.
11:57Sevgili izleyiciler lütfen çocuklarınıza 15 yaş 6 HPV aşısını yaptırın diyelim.
12:04Çok önemli hocam bu altını çizelim bunu.
12:07Genelde 9 yaştan sonra deniyor.
12:089 yaş sonra.
12:0910-11 idealdir ama 15 yaşı geçmezse iki nedeni var bunu.
12:14Bir dediğimiz gibi cinsel ilişkiye başlamadan yapın.
12:18Özellikle biz Türkiye'de 15 yaş zaten erken ama yani genel biz bu istatistikleri batıdan aldığımız için konuşuyoruz.
12:2415 yaş altı bir henüz ilişki başlamamış olur.
12:27Hem de bu yaşlarda immünite daha güçlü oluyor.
12:30Yani siz 15 yaş altında aşıyı yaparsanız ondaki antikor seviyeleri daha yüksek ve daha kalıcı oluyor.
12:36O yüzden ideali 10-15 yaş arasındaki kız ve erkek çocuklarıdır diyelim.
12:42Evet harika bir bilgi hocam.
12:43Hocam laparoscopik cerrahi ne demek?
12:47Laparoscopik cerrahi aslında minimal invaziv cerrahilerden bir tanesi.
12:52Yani farklı tezahürleri de var.
12:56Örneğin robotik cerrahi çok konuşuluyor.
12:58Evet robotik cerrahi ne demek o arada?
12:59Onun ikisini birden söyleyelim.
13:01Aslında biz laparoscopik deyince karın içi cerrahilerden bahsediyoruz.
13:06Örneğin farklı branşlar aynı teknolojiyi farklı boşluklarda da kullanabilir.
13:12Örneğin kulak burun boğazcılar sinüs cerrahisinde kullanabilir.
13:16Hatta beyin cerrahileri bile kullanıyor.
13:19Yani bir boşluğun içerisinde siz kamerayla baktığınız zaman o skopik denebilir.
13:23Biz laparoscopik dediğimiz zaman karın içerisine kamerayla bakmayı aslında söylüyoruz.
13:30Robotik cerrahi de de bu böyle.
13:32Laparoscopik cerrahi de de bu böyle.
13:34Fark nedir?
13:35Fark şu karın içerisine girdikten sonra o kamerayı yerleştirdikten sonra yapacağınız işleri eğer manuel olarak elinizle yaparsanız buna laparoscopik diyoruz.
13:45O elinizle yaptığınız aletleri bir robot kollarına bağlar.
13:49O kolları dışarıdan siz yaparsanız o zaman.
13:52Aslında ikisinde de hekim yapıyor.
13:54İkisi de de hekim yapıyor.
13:55Ama sadece birinde robota yaptırıyor.
13:57Evet niye öyle bir şey oluyor?
13:59Çünkü şöyle direkt manuel biz yaptığımız zaman aletlerin açısı, açıları biraz daha kısıtlı olabiliyor.
14:09Halbuki robotta daha 360 derece dönebilen bir teknoloji mevcut.
14:14Ancak bu hani herkes için şart mıdır?
14:18Değildir.
14:19Onu da söylemek gerekir.
14:20Çünkü robotik teknoloji daha pahalı.
14:25Bütün dünyada daha pahalı.
14:26Dolayısıyla biz bir işi yaparken aynı etkinlikte ve mümkün olan en ucuz maliyete yapmamızda fayda var.
14:33Dolayısıyla robotik cerrahi özellikle bazı branşlarda özellikle örolojide.
14:36Evet.
14:37Hakikaten çok çok işe yarıyor.
14:38Bizde de kadın doğumda da jinekolojik onkolojide de beniğin bazı yani iyi huylu bazı jinekolojik cerrahilerde de gerçekten işe yaradığı
14:46alanlar vardır.
14:47Ama çoğunlukla laparoskopik olarak da yani manuel kapalı ameliyatlarda da biz jinekolojik cerrahilerin çok büyük bir kısmını yapabiliyoruz.
14:57Hocam neler yapıyoruz?
14:59Mesela jinekolojik ameliyatların içerisinde hangisini laparoskopi ile yapabiliyoruz?
15:04Hemen hemen hepsini mi?
15:05Hemen hemen hepsini desek aslında yeridir.
15:08Hatta hala bazen hastalarımızla konuşuyoruz işte örneğin miyom ameliyatı olacak ya da kist ameliyatı olacak.
15:16Hocam her şeyi alırsanız rahimi vesaire bunların da mı laparoskopi yapacaksınız?
15:22Evet aynen öyle.
15:22Biz genel olarak iyi huylu ya da kötü huylu jinekolojik cerrahilerin çoğunu laparoskopik olarak yapabiliyoruz.
15:32Ama spesifik olarak şöyle bir özetleyecek olacağım.
15:34Hepsini saymaya hakikaten zamanımız yetmez.
15:36Ama spesifik olarak kanserlerimizden rahim içi zarı kanseri yani endometrium kanseri artık gold standart olarak yani bir alternatif olarak değil.
15:46İlk tercih olarak laparoskopik yapılmakta.
15:49Bunun dışında miyom ameliyatları, rahim alınma ameliyatları, sarkma ameliyatları, bazı idrar kaçırma ameliyatları, yumurtalık kisti cerrahilerin hemen hepsi orada da
16:03gold standart laparoskopik olarak yapılıyor.
16:05Peki bunun açık ameliyatlara göre üstünlüğünü yani avantajlarını söyleyebilir misiniz?
16:11Evet tabii söyleyebilirim.
16:12Aslında bu konuda da tartışma bitti neredeyse.
16:17Elbette ilk akla işte daha az iz geliyor.
16:21Kozmetik.
16:21Kozmetik geliyor.
16:22Kadınların en önem verdiği şey hocam.
16:24Çok doğru elbette ki önemli ama bence daha da önemli şeyler var.
16:29Komplikasyon dediğimiz ameliyat sonrası gelişebilecek durumlar özellikle majör ve minor komplikasyonlar var.
16:36İşte minor komplikasyon dediğimiz yara yara infeksiyonları mesela.
16:39Tabii.
16:40Bir akıntı.
16:42Bunlar minor komplikasyonlar.
16:43Ama majör komplikasyonlarda örneğin emboli.
16:46Yani bu halk içinde işte pıhtı atması.
16:50Nereye pıhtı atar?
16:51Akciğerde pıhtı atabilir özellikle.
16:53Evet.
16:53Ki bu gerçekten bazen ölümcül olabilecek bir komplikasyondur.
16:56Ya da yara yeri açılmaları ya da ciddi infeksiyonlar ya da kan transfizyonları.
17:02Bu tür majör komplikasyonların da hemen hepsi istatistik olarak bu arada laparoscopide de elbette olabilir.
17:08Tabii ki.
17:09Açık cerrahıyla kıyasladığınız zaman bütün bu şeylerde laparoscopin net olarak önde.
17:17Bir de yara yerinin izin dışında hastanın günlük faaliyetlerine dönmesi daha hızlı olmuyor mu bu durumda değil mi?
17:24Elbette böyle olunca da öyle oluyor.
17:26Dolayısıyla özellikle gelişmiş toplumlar çalışanlarının da daha çabuk işe dönmesi, sektörün daha az para kaybetmesi gibi bir şeyleri de var.
17:36Bizde o bilinç çok geniş gelişmiş değil.
17:39Bizde laparoscopik cerrahi sonrasında dinlenmek isteyen insan olabilir ama gerçekten de.
17:44Mesela ben de ameliyat oldum laparoscopik cerrahi ile özellikle yılbaşına den getirmiştim.
17:5231 Aralık'ta ameliyat oldum.
17:5431 Aralık'ta ameliyat oldum.
17:562 Ocak'ta kendi ameliyatlarımı yapıyordum.
17:58O harikasınız.
17:59Yani 3 gün sonra ben ameliyat yapabilen birinin o haline döndüm.
18:02Çok güzel bir konfor hocam.
18:04Herkesi tavsiye ederiz.
18:05Hocam miyom ne zaman bunlar alınmalı?
18:08Miyom her kadın hemen hemen benim miyomum varmış şeklinde söylüyor ama ne olduğunu bilmiyor.
18:13Miyom nedir ve ne zaman alınması gerekir?
18:15Evet bu da çok güzel bir soru aslında aslında aslında bunda tartışması çok yok bana göre.
18:24Tabi ki bazı miyomlar hakikaten yapalım mı yapmayalım mı tam cevabı olmayan miyomlar da var.
18:31Ama genel bir cevap verecek olursak miyomlar aslında bir şikayete yol açtığı zaman ameliyat edilir.
18:36Çünkü insidentel olarak yani tesadüfen saptanan çok fazla miyom var.
18:42Yani bir kadın eğer düzenli kontrole gidecekse eğer 3 kadından bir tanesinde miyom saptanacak.
18:49Evet.
18:50Ve bu miyomların çok çok önemli bir kısmı masum.
18:54Kimseye bir zararı olmuyor.
18:57Eğer tedavi edilmezse ömür boyu bizimle hayatın sonuna kadar durabilecek miyomlar.
19:04Ancak eğer miyom çok büyükse ki gerçekten devasa olabiliyor.
19:08Yani devasa.
19:10Ağrı veriyor mu o durumda hasta?
19:11Devasa boyuta geldiği zaman tabii ki ağrı veriyor.
19:15Hatta barsak tıkanıklığı, böbrek tıkanıklığı ya da üreter tıkanıklığı gibi organ basılarına kadar giden ihmal edilmiş vakalar var.
19:24Biz bunlardan elbette bahsediyoruz.
19:26Bu raddeye gelmesin tabii ki de.
19:28Bu raddeye gelmesin ama bu raddeye gelmişse ya da tam tersi küçücük fındık kadar bir miyom rahim içinde yerleşmişse inanılmaz
19:36kanamalara yol açarak hastayı ciddi kansız bırakabilir.
19:40Ya da gebeliği engelleyebilecek bazı miyomlar var yerleşim itibariyle.
19:44Ya da tüp bebek olacaktır.
19:46Tüp bebekte embriyonun verileceği yere çok yakın bir miyomu vardır.
19:51Bunların alınması gerekir.
19:53Ama bunun dışında hiçbir şikayete yol açmayan,
19:57ortalama boyutta bir,
19:58bunda çok zor oldu işte kaç santimin üzerinde yapalım mesela.
20:01Böyle bir santim eşiği yok.
20:03Kişiye göre ve yaptığı şikayete göre değişiyor diyebiliyor muyuz?
20:07Kesinlikle.
20:07Ama bunu yine de tabii ki bir hekim tarafından incelenmeden,
20:11o kişiye ne kadar zarar veriyor, ne kadar zarar vermiyor,
20:14o boyutuna, hastalığın durumuna göre alınıp alınmayacağına hekim karar verir.
20:18Birlikte karar veriyoruz açıkçası birçok zaman.
20:21Ben diyorum ki size bir herhangi bir günlük hayatınıza etkisi var mı?
20:26Hiçbir etkisi yok benim.
20:27Ben doktora gitmeseydim bunu anlamayacaktım,
20:30halen de anlamıyorum diyorsa,
20:31kaç santim bulursa olsun ben karışmıyorum.
20:33O zaman kalsın.
20:34Tabii ki.
20:34Biz biraz hastalığı seven bir toplumuz,
20:36hastalığın pozitif etkilerinden yararlanmaya çalışan bir toplumuz.
20:40Özellikle de kadınlar olduğu için bazen bunu kullanıyorlar hocam.
20:43Yani olabilir ama ben burada hep şunu söylüyorum.
20:46Bir ameliyat olacaksanız, ameliyattan sonra bunun farkını hissediyor olmanız gerekiyor.
20:51Eğer hissetmeyecekseniz o ameliyat ne bize yararlı ne size yararlı.
20:55Hocam harika bilgiler verdiniz.
20:57Ağzınıza sağlık.
20:58Teşekkür ederim.
20:58Tekrar konuk etmek isteriz.
21:00Çok teşekkür ediyoruz.
21:01Sağ olun hocam.
21:01Teşekkür ederim.
21:03Evet efendim, şimdi de klinik psikolog Melis Gökhan, Acar Türk bizlerle.
21:14Aşk sandığımız şey aslında bir bağımlılık olabilir mi?
21:18Ruh eşimi buldum hissi neden bazen alarmdır?
21:22Sevgi bombardımanı yapan kişiler bunu bilinçli mi yapar?
21:25Bir ilişki insana huzur değil de kaygı veriyorsa bu hala aşk mıdır?
21:30Uzman klinik psikolog Melis Gökhan, Acar Türk ilişkilere dair merak edilenleri Sonay Gökhan'la sağlık zamanında anlatacak.
21:39Az sonra.
21:42Evet Melis Hanım, uzman klinik psikolog Melis Gökhan, Acar Türk hoş geldiniz.
21:47Sevgili izleyiciler, Melis benim normalde kızım ama biz burada profesyoneliz.
21:51Ayrı iki kişiyiz ve biz evde çok böyle bilimsel konuşmuyoruz.
21:56Burada sadece bilimsel konuşacağız.
21:57Aşk sandığımız şey nedir?
22:00Aslında bir bağımlılık mı?
22:02Aşk sandığımız şey.
22:03Evet.
22:04Aslında çoğu zaman aşk sandığımız şey bağımlılık olarak karşımıza çıkıyor.
22:08Çünkü aşkın tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz.
22:10Heyecanı aşk zannedebiliyoruz.
22:13Tutkuyu aşk zannedebiliyoruz.
22:15Aslında aşk bir ilişkiyi başlatan o heyecandır.
22:18Devamını aslında sürdüren de sevgidir.
22:21Ama biz hep böyle aşkla heyecanlı bir şekilde kalacağımızı düşünüyoruz.
22:25O aşk bitince de daha doğrusu durulunca, sevgiye dönüşünce de aşk bitti diye düşünmeye başlıyoruz.
22:31Aynı heyecan hep devam etmiyor mu?
22:33Ama bu gerçekçi bir şey olamaz ki.
22:35Bu sefer kalp hızımız sürekli, düşünsenize pat pat pat kalp artıyor, atıyor.
22:40Sürekli kalp atınca ne olacak?
22:42Kalp krizi geçirebiliriz, yaşam süremiz azalacak.
22:44Biraz sonra hocamıza soracağız bu soruyu o zaman.
22:46Gerçekçi bir şey değil.
22:48O yüzden daha doğru olan, sağlıklı olan, insani olan şey sevgidir.
22:52Sevgiye dönmesidir aşkın.
22:54Peki bazı insanlar bizi çok üzüyor.
22:57Çok üzülüyoruz o ilişki içerisinde.
22:59Ama biz ondan kopamıyoruz ve devam ediyoruz.
23:01Bu ne demek?
23:02Şimdi aslında bu da biraz beynin ödül sistemiyle alakalı.
23:06Bir anda sevgi bombardımanı olunca beyin bir anda şey diye düşünüyor.
23:11Bu kişi beni seviyor, heyecanlanıyor, aşk duyguları yükselmeye başlayabiliyor.
23:16Ama süreç içerisinde o sevgi kırıntılarına muhtaç edilince ondan kopamama ihtimallerimiz artabiliyor.
23:23Ya süreçte biz bunları daha çok görüyoruz ama tabii daha farklı senaryoları da olabiliyor.
23:28Ama böyle hani minik sevgi kırıntılarına muhtaç etme karşı tarafı maalesef bağımlılık yaratıyor.
23:35Ve vazgeçememe gibi süreçler söz konusu oluyor.
23:38Peki ilişkinin başında bize bir masal gibi geliyor her şey.
23:43Zamanla bu niye kabza dönüşüyor?
23:46Tabii her ilişki için söylemiyoruz bunu.
23:49Ama bazı ilişkilerde ya da şu anda çoğunlukla diyelim bu şekilde o dönüyor.
23:53Yani şöyle aslında biz gerçekçi olmak gerekirse ilişkinin başında herkes kendini mükemmel anlatıyor.
23:59Herkes harika gibi bir algı oluşuyor.
24:01Çünkü biz kendimizi nasıl anlatacağız?
24:03Kötü yanlarımızı anlatmayacağız öyle değil mi?
24:05Yani kötü eksik taraflarımızı anlatmayıp daha böyle görmek istenileni aslında sunuyoruz.
24:12Ama bir de gerçek taraf var.
24:14İlişki sürecinde de devam ettiği zaman iyi veya kötü yanların da ortaya çıkması söz konusu oluyor.
24:20O süreçte de birbirine karşı o uyumsuzluklar vesaire durumlardan dolayı da o kabus senaryoları ortaya çıkabiliyor.
24:27Aslında iki kişinin uyumsuzluğuyla alakalı.
24:29Yani vaat edilen şeylerin yapılmaması.
24:33Kişi kendini saklıyor daha doğrusu o ilişki içerisinde herhalde ondan kaynaklanıyor.
24:38Ama kişi kendisi ise yani özü kendi hiç değişmiyorsa bu daha sağlıklı bir ilişki içerisinde mi devam ediyor?
24:45Ya tabii eğer kendini ama şöyle gerçekçi konuşalım.
24:48Şimdi biz kendimize birileriyle tanışırken bile günlük hayatımızda birazcık daha böyle bir role girerek kendimizi tanıtıyoruz.
24:56İlişkide de öyle oluyor.
24:57Ama tabii daha böyle gerçekçi bir taraftan bakarak orada kalarak bu ilişkiyi yaşamaya başlarsak tabii çok daha sağlıklı bir ilişki
25:06söz konusu olabilir.
25:07Peki bazı kişiler bir şey olduğu zaman veya işte sevgilisine eşine her neyse ben onsuz yaşayamam o gittiği anda ben
25:15ölürüm bittim hayatım gitti diyor.
25:18Bu ne demek?
25:19Bu gerçekten bir aşk mı bağımlılık mı hastalık mı bu ne demek?
25:23Bu kesinlikle bir aşk değil öncelikle.
25:26Bu tamamen bir bağımlı kişilik yapısını gösteriyor.
25:30Tamamen bir bağımlılık yaşanılan şey durum.
25:32E tabii görüyoruz süreçte de birçok insanda böyle şeyler söz konusu olabiliyor.
25:36Ama önemli olan aslında onları algılayabilmek.
25:39Hani o durumu da algılayabilmek.
25:41Neden ona bağımlı hissediyorsun?
25:42Onda neyi buluyorsun?
25:44Aslında eksik hangi tarafını görüyorsun?
25:46Ya da hangi travmanı besliyor?
25:48Çünkü birçok şeyin aslında sebebi travmalarla alakalıdır.
25:51Travmatik bağlanma süreçleriyle alakalı kendimizde.
25:54Hani karşımızdakini seçeriz.
25:56İşte partnerimizi seçeriz.
25:57Belki de orada eksik olan bir tarafını görüyor ve o olmadan yapamayacağını düşünüyor.
26:02Bu onu tamamlamak mı?
26:04Çok özür dilerim.
26:05Birbirlerini tamamladıkları için mi bu şekilde bir bağlılık oluyor?
26:10Ya tabii şöyle mesela bu bağımlı ilişkileri daha çok kaygılı kaçıngan bağlanma sisteminde görüyoruz.
26:16Kaygılı bağlanan sürekli inanılmaz şekilde bir ilgi veriyor kaçıngan bağlanana.
26:21Kaçıngan bağlananın ilk başta bir aşk gibi gelebiliyor ama sonra bir savunma mekanizması olarak kaçışı tercih ediyor.
26:28O noktada da bir bağımlılık söz konusu olabiliyor.
26:32Ne ilişkiden gidebiliyorlar?
26:33Ne kalabiliyorlar?
26:34Yani aslında en çok gördüğümüz senaryo kaygılı ve kaçıngan bağlanma stili çiftlerinde oluyor.
26:40İlişki kişiye ne bekleriz?
26:42Huzur bekleriz.
26:43Yani onu kişinin yanına gittiğimizde içimiz huzurda olsun, gözümüz huzurda olsun.
26:48Ya bir huzuru hissetmek isteriz.
26:50Bu huzur değil de o kişiyle bir araya geldiğinde kaygı hissetmeye başlıyorsa ya da ilişkisinde, eşinde bu ne demek oluyor?
26:59Eğer ilişkide kaygı hissediyorsa bu çok...
27:02Bu aşk değil mi?
27:03Yok tabii ki.
27:04Yani şöyle aslında aşık olduğumuz zaman kaygı hissetmemiz de çok muhtemel.
27:08Çünkü bir noktada şimdi aşık olduğumuzu düşündüğümüz zaman bir amigdala diye bir sistemimiz var, devreye giriyor.
27:15İnanılmaz heyecan.
27:16Kalp hızı artıyor, işte mideye kelebekler falan filan.
27:20Sonra bizim vagus sinirimiz var, vagus sinirini de aktive ediyor.
27:24Bu sefer midemizdeki o sıkışmalar başlıyor ve prefrontal korteks dediğimiz o mantık mekanizması devre dışı kalıyor.
27:32Şimdi bu noktada da ne olacak?
27:34Mantık devrede yoksa kaygı da tabii ki ortaya çıkacak.
27:37Mantıklı düşünemeyen bir insan kaygı duyar çünkü.
27:40Evet.
27:40Peki birinin çok hızlı bağlanması neden romantik değil, neden riskli olarak algılanıyor?
27:46Halbuki güzel şeyler bunlar.
27:47Yani aslında halk arasında bir anda işte ilk görüşte aşık olduğu çok romantik.
27:51Evet gördüm ya yok mu bu gerçekte ilk görüşte aşık olma fikri yok mu?
27:55Yani aslında şöyle ilk görüşte aşk belki bir tutku, belki bir hoşlanma, belki bir beğenme.
28:00Ama süreç içerisinde asıl olan şey bu durumların gerçekleşmesidir.
28:06Şimdi biz aşktan evet bahsediyoruz heyecan duymaktır, tutkudur vesairedir olabilir.
28:11Ama sonuç olarak en başta baktığımız zaman bir sevgi durumuna bakmamız lazım.
28:18Gerçekten gerçekçi bir şekilde bu durumlar söz konusu mu?
28:22Bir algılamamız lazım bunları.
28:24Şöyle bir genelleme yapmak doğru değil belki ama en yoğun başlayanlar böyle birdenbire
28:29hani televizyonlarda çok duyuyoruz özellikle bu sanat dünyasında çok yoğun ilişkiler içerisinde,
28:35yoğun duygular içerisinde başlayan ilişkiler veya evlilikler iki ayda üç ayda bitiyor.
28:41Bunun sebebi ne acaba?
28:42Şimdi şöyle sevgi zamanla yeşeren bir şey.
28:45Aşk hızlı başlayan ve hızlı sönen bir şey.
28:48O yüzden biz evlenecek kişilere hep bunu söylüyoruz.
28:52Biraz birbirinizi tanıyın seviyor musunuz sevmiyor musunuz birbirinize bir dikkat edin diye.
28:57Ama çoğu zaman hani başlangıç aşk olduğu için zaten inanılmaz bir serotonin döngüsü,
29:04inanılmaz bir adrenalin vesaire nöroprofenin.
29:07Yani bu duygular ve bu hormonlar çok yüksek olduğu için zaten mantık mekanizması da devre dışı kalmış.
29:14Aşık olduğunu görüyor.
29:15E tabii ki direkt hani evlenmeyi tercih ediyor, başka biriyle olamam, sadece onu seviyorum gibi.
29:21Ama şimdi süreç içerisinde o ilişkide kalınca bakalım yeşeriyor mu, bu sevgiye dönüşebilecek mi diye düşünmüyorlar.
29:29Mantık mekanizmasının birazcık devreye girmesi lazım bu konuda.
29:32Yoksa dediğiniz gibi işte iki ay sonra boşanma olabilir, işte bir yıl sonra olabilir.
29:37Bu sefer toplam hani o ölürüm biterim denilen kişi hiçbir anlam taşımıyor.
29:43Onun için hiçbir şey ifade etmemiş oluyor.
29:45Bu da yanlış bir şey.
29:46O zaman hem mantığımızı hem kalbimizi aynı anda mı kullanacağız demektir mi?
29:50Aynen öyle.
29:51Biz bunu bir bakacağız şöyle.
29:53Şimdi aşık olmuş olabiliriz.
29:54Evet.
29:55Çok güzel duygular bunlar.
29:56Ama süreç içerisinde biraz bekleyip onun sevgiye yaşanmasını da görmemiz lazım.
30:01O bir sevgi oluşsun.
30:03Ondan sonra evlilik mi ya da işlerini tercih ediyorsanız artık.
30:06İlişkinin cinsini ona göre karar vermek lazım.
30:09Melis'ciğim o kadar çok soru var ki mecburen başka programlarda yeniden ağırlayacağım.
30:15Çok teşekkür ediyorum.
30:16Ağzına sağlık.
30:17Ben de pek çok şeyi öğrenmiş oldum.
30:18Çok çok teşekkür ederim.
30:19Ben de teşekkür ediyorum.
30:27Kalp hastaları oruç tutabilir mi?
30:30Hangi durumlarda oruç tutulmamalı?
30:32Ben zayıfım.
30:33Kalp hastası olmam düşüncesi doğru mu?
30:36Kalp piri takılan hastalar günlük hayatta nelere dikkat etmeli?
30:40Kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Adnan Kaya kalp hastalıklarına dair merak edilenleri Sonay Gökhan'da sağlık zamanında anlatacak.
30:50Az Sonra
30:54Evet kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Adnan Kaya Dekan hocam.
30:59Hoş geldiniz.
30:59Nasılsınız?
31:00Teşekkür ederim hocam.
31:02Geçen hafta ben bir izleyicilerimize sorulan soruları sorun demiştim.
31:08Size o kadar çok soru geldi ki bana bunları nasıl yetiştireceğim, nasıl soracağım bilmiyorum.
31:13Artık birkaç hafta konuk etmeyi düşünüyorum hocam.
31:15Teşekkür ederim hocam.
31:16Hocam Ramazan geldi biliyorsunuz.
31:20Herkes oruç tutmakla ilgili ben tutabilir miyim ben tutacağım ilaçlarını kesiyorlar.
31:26Bu tamamen bir kaos halinde.
31:29Kardiyoloji hastaları ya da kalp damar hastaları oruç tutabilir mi?
31:33Ya da kesinlikle sizin tutmamanız gereken dediğimiz bir grup var mı?
31:39Öncelikle teşekkür ederim hocam.
31:41Ramazan ayı manevi bir ay.
31:44Evet.
31:44Tüm İslam aleminin Ramazan ayını tebrik ediyorum.
31:48Hayırlara vesile olmasını diliyorum.
31:50Amin.
31:51Hastalarımızın, vatandaşlarımızın tabii ki birçoğu kalp damar hastası, tansiyon hastası ve şeker hastası.
31:57Böyle olunca da manevi aylardan faydalanmak istiyorlar, oruç tutmak istiyorlar.
32:02Bize de defaatle son bir Ramazan'a girmeden önce son bir hafta poliklinik vizitlerimizin çoğu bu soruyla meşgul oluyor.
32:11Kimler oruç tutabilir, nasıl tutalım, ilaçlarımızı ne zaman alalım diye.
32:17Birkaç husus var kalp damar hastalıklarında.
32:20Özellikle her hasta şahsına münhasır, tedavi de şahsına münhasır.
32:26Her hastanın kendi hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
32:30Ancak birkaç husus var.
32:31Bir tanesi eğer hastalarımızın efor kapasitesi düşükse, ileri kalp yetmezliği varsa, tansiyonları ve ritimleri kontrol altında değilse
32:40ve son 3 ay içinde ciddi bir kalp krizi geçirdilerse ya da bir bypass ameliyatı oldularsa
32:45böyle hastalar genellikle en azından bu sene için oruç tutmamalarını öneriyoruz.
32:51Niye hocam?
32:51Yani son 3 ayın içerisinde kalp krizi geçirdiyse bunlarda ne oluyor?
32:55Geçirdi.
32:56İnsanlar şunu düşünüyor.
32:57Ben stentimi taktırdım, kriz geçirmiştim.
33:00İlaçlarım düzenlendi.
33:01Peki ne oluyor bunlar?
33:03Yani 2 ay öncesinde geçirmiş diyelim.
33:05İlaçları düzenlenmiş.
33:06Tansiyonları normal gidiyor.
33:08Ben niye tutamıyorum diye soruyorlar.
33:10Çünkü şöyle kalp krizi geçirdiğimizde kalbimiz bir hasar görüyor ve bir nekaat sürecine giriyoruz.
33:17Yani hasarlı alanın bir kısmı iyileşme döneminde oluyor.
33:21Ve bu alan eğer büyükse ciddi tansiyon bozuklukları, ritim bozuklukları, sıvı elektrolit kaybı yaşayabiliriz.
33:28Ritim bozuklukları yaşayabiliriz.
33:30Bu yüzden ilk 3 ay içinde genellikle oruç tutmamalarını öneriyoruz.
33:34Hocam şöyle bir soru var.
33:37Diyüretik kullanıyorum.
33:38Yani idraç söktürücü kullanıyor.
33:40Bu idraç söktürücüsünü ayarlayabilir mi?
33:43Ona göre tutabilir mi orucunu?
33:45Açıkçası diyüretik kullanan hasta gruplarımız genellikle kalp yetmezliği, semptomatik kalp yetmezliği olan hasta grubumuz.
33:53Kalp yetmezliği şöyle, kalp fonksiyonlarımız düşünce, kalbimiz istediğimiz kadar çalışamayınca buna kalp yetmezliği diyoruz.
34:01Vücutta çeşitli belirti ve bulgular oluşuyor.
34:04Özellikle nefes dağarlığı bizim en çok karşılaştığımız problem.
34:09Ayaklarda ödem, ayaklarda şişme, karında şişme gibi problemlerle hastalar bize başvuruyor.
34:14Bu hasta grubunda biz diyüretik dediğimiz, idrar sökücü dediğimiz ilaçlarla şikayetleri kontrol altına alıyoruz.
34:22Burada bu ilaçların etki mekanizması şu, böbrekteki böbrek üzerinden çalışarak vücuttaki tuzu atıyorlar.
34:31Tuzu atınca da üçüncü boşluktaki su da tuzu takip ediyor ve ödemler azalıyor, nefesleri açılıyor.
34:37Bu hasta grubunda özellikle uzun süreli açlıkta su da alamayacakları için dehidrate kalabilirler, susuz kalabilir vücutları ve ciddi tansiyon düşüşleri,
34:48bayılma gibi şikayetler yaşayabilirler.
34:50Dolayısıyla da tedavilerimizin çoğunda ikili, üçlü diyüretik tedavi, böbrek üzerinden çalışan ilaçlar kullanıyoruz böyle hasta grubunda.
34:59Az önce de belirttiğim gibi yani kalp fonksiyonları düşükse, hastanın semptomatikse, şikayeti varsa tutmamasına fayda var.
35:08Yani vücudumuz da çünkü bize bir emanet ve sonuçta buna da biz iyi bakmakla mesulüz aslında.
35:14Bunu da seyircilerimize bildirmemizde fayda var.
35:17Hocam iftarlarda aniden yedikten sonra ani bir kalp krizi gelişiyor.
35:22Çoğu zaman acillere yani kalp krizimi, mide fesatı geçiriyorum diyor bazı hastalar.
35:27Bu nedir? Çok hızlı yemekten mi?
35:29Şöyle ki hocam kalp damarlarımız biz doğduğumuzdan itibaren yıpranmaya başlıyorlar ve 40 erkeklerde özellikle az önce de belirttik.
35:39Erkekler her zaman çok şanslı değil.
35:42Erkeklerde 40'lı 50'li yaşlarda artık o plaklar olgunlaşıyor ve darlık yapacak seviyelere geliyor.
35:49Ciddi fiziksel bir stresle yani ciddi bir efor yaptığımızda, bir rampaya çıktığımızda, koştuğumuzda ya da son dönemde, halı sağlarda günden
35:58ciddi bir egzersiz sonrasında kalbimiz daha çok çalışıyor, daha çok kana ihtiyacı oluyor.
36:04Ve bu fikse darlıktan geçecek kan miktarı aşağıya beslenmeye yetmiyor.
36:09Bu aşırı yemek, tek seferde çok fazla yemek, yağlı yemek, sindirimi zor yiyecekler tüketmek aynı etkiye sahip vücudumuzdaki kanın yönü
36:21değişiyor.
36:22Kan mide ve bağırsak sistemine yönleniyor.
36:24Böyle olunca da kalbimizde ki o darlıktan geçecek kan miktarı azalıyor ve bir kalp krizisi şikayetine sebep olabiliyor.
36:32Hocam tam yeri gelmişken, kadınlar daha mı az kalp krizi geçiriyor veya şöyle sorayım, daha çok şöyle sormuşlar, menopozdan sonra
36:41kadınların kalp krizi geçirme olasılığı neden çok artıyor?
36:45Şöyle söyleyeyim, kadınlar erkeklerden hep uzun yaşıyor. İstatistikler onu söylüyor.
36:50Neden? Erkekleri öldürüyorlar.
36:53Şöyle, menopoza kadar kadınlarda kalp damar hastalıkları erkeklere göre biraz daha az.
37:00Hormonlar mı koruyor?
37:01Hormonlar koruyor, östrojen koruyor.
37:03Sonrasında özellikle menopozla birlikte kadınlarda da tansiyon yükselmesi başlıyor.
37:10Yine kalp damar hastalıklarında artmalar başlıyor ve 60'lı yaşlarda genelde tansiyonda yine erkekleri yakalıyorlar kabaca.
37:18Dolayısıyla da östrojenin böyle bir koruyuculuk etkisi var.
37:22Oruç tutarken çarpıntım çok oluyor, aşırı normal hızın çok üstünde oluyor. Bu bir kalp hastalığı sinyali midir ve tutmalı mıyım,
37:32tutmamalı mıyım diye bir soru var.
37:35Açıkçası oruç tutarken biz intermittent fasting diye bir diyet var.
37:40Orada sadece kalori alımı, aralıklı oruç dediğimiz şey.
37:45Aslında orada yiyecek yenmiyor ancak sıvı tüketimi var.
37:48Böyle olunca o biraz daha uygun oluyor.
37:51Ancak oruçta sıvı tüketimi de olmadığı için vücutta sıvı kaybına bağlı ciddi çarpıntılar yaşayabilirler.
37:58Baş dönmesi, bayılma, bunun çarpıntıyla eşlik eden göğüste yanma, baskı, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa tabii bir sağlık durumuna başvurmak
38:08lazım.
38:08Mutlaka kalple ilgili bir problemi düşünmeliler ve işte aralıklı oruçla bu orucu aslında tam ayırt etmek gerekiyor.
38:14Birinde sıvı tüketimi var, içiyor hasta bir şeyler ama birinde çok uzun süre aç kalıyor.
38:20Yani bu sıvı da yok, hiçbir şey yok.
38:23Sıvı asıl dengeyi bozan sanıyorum değil mi hocam?
38:27Yani aç kalmakta, aç kalmakta bir sıkıntı yok.
38:30Özellikle kalp damar hastalarında sıvıyla ilgili bir problemimiz var.
38:34Özellikle idrar sökücü, tansiyon hapı kullanan hastalarda ciddi tansiyon düşüşleri, baş dönmesi, bayılma gibi semptomlar olabilir.
38:42Evet, hocam peki zayıf kişiler bazen diyor ki ben herhangi bir şey geçirmem, benim kilom yok, bende kalp krizi geçirme
38:51riski yok.
38:52Doğru mudur bu? İlla kilolu mu olmak lazım?
38:56Tabii ki biliyoruz ki obezite, kalp damar hastalıkları, tansiyon ve diyabet için bir risk faktörü.
39:01Ancak zayıf insanlarda da vücut kitle indeksi 25'in altında olan insanlarda da kalp damar hastalığı, tansiyon, şeker aynı şekilde
39:11ortaya çıkabilir.
39:12Düzenli kontrollerle bunları teyit etmek gerekir.
39:15Olmadığını veya varsa da tedavisini olmak gerekir.
39:18Kalp hastalıkları biraz daha fazla genetik mi?
39:21Genetik komponenti çok fazla.
39:24Sülalenizde eğer ailenizde birikmiş bir kardiyovasküler risk varsa, ani ölüm varsa, kalp damar hastalığı genç yaşta, kalp krizinden ölme varsa,
39:36felç varsa, beyin kanaması varsa ya da 50'li 60'lı yaşlarda tansiyona ve damar hastalıklarına bağlı böbrek yetmezliği varsa,
39:44Gözde hakeza körlük varsa, retinopati varsa sizin de kontrol olmanızda fayda var.
39:50Çünkü kalp damar hastalıkları genetik geçişi çok kuvvetli.
39:55Çok kötü. Genetiği kötüyse yani niye o aktarım sağlanıyor diye insan bazen kendine soruyor.
40:01Ben şahsen şöyle söyleyeyim.
40:02Anne tarafta da baba tarafta da damar hastalığı var.
40:05O zaman ben ciddi bir risk altında olmuş oluyorum ve çok ciddi bir şekilde kontrollerimi düzgün yaptırmak zorundayım.
40:12Ama bunun bilincindeysem daha sağlıklı bir yaşam sürme olasılığım daha yüksek.
40:16Daha yüksek.
40:17Evet öyle söyleyelim. Daha yüksek.
40:19Bununla birlikte özellikle madde tüketimi çok fazla toplumuzda.
40:23Buna da açıkçası bir değinelim isterim.
40:25Evet hocam ya. Kalp krizi geçirme sebepleri onu bir değinelim mi?
40:31Asıl sebepleri neler? Kalp krizi yani normal sağlıkta da olsa kişinin kötü yaşa...
40:36Obeziteyi söyledik zaten.
40:37Obeziteyi söyledik.
40:38Şimdi diyelim ki zaten bir genetik riskiniz varsa ve bunu değiştiremeyecekseniz neleri değiştirebilirsiniz?
40:44Bunun üzerinde yoğunlaşmak lazım.
40:46Yani annemizi ve babamızı değiştiremeyeceğimize göre.
40:49O zaman madde kullanımı özellikle tütün kullanımını bırakmak lazım.
40:55Alkol tüketimi çok yaygın toplumda.
40:58Obezite çok yaygın.
41:00Hareketsiz bir yaşam moda oldu.
41:02Kimse hareket etmiyor.
41:03Spor yapmıyor.
41:04Yürüyüş yapmıyor.
41:05Her yere arabalarla gidiyoruz.
41:07Şu enerji içecekleri de çok suçlu değil mi hocam?
41:10Madde kullanımı benzer oluyor onlarda.
41:12Şeker içeriği çok fazla.
41:14Bir anda kan şekerini çok yükseltiyorlar.
41:16İçerindeki maddeler tansiyonu ve nabzı hızlı şekilde yükseltiyorlar.
41:21Bunlar da özellikle risk altındaki kişilerde kalp krizlerini tetikleyebilir.
41:25Tansiyon yüksekliği bir risk faktörü.
41:27Şekerin yüksek gitmesi bir risk faktörü.
41:29Aynı şekilde kolesterolün yüksek olması kalp damar hastalıkları için bir risk faktörü.
41:34Hocam normal şartta şekeri olan çoğu kişinin yani ben %90-95 görüyorum kalp hastası oluyor.
41:42Doğru orantılı mıdır?
41:44Evet artık günümüzde biz bir hastaya şeker tanısı koyduğumuzda otomatik olarak kalp damar hastası olarak da kabul ediyoruz.
41:51Sebebi şu şeker damarlarımızın çok daha hızlı yıpranmasına sebep oluyor.
41:56Özellikle de kontrolsüz şeker hastalığı.
42:13Kontrolsüz şeker değil mi?
42:15Normal yaşayacağınız hayatı yaşayacaksınızdır demektir.
42:18Ama hemoglobin A1C'niz yani 3 aylık şeker ortalamanız 9, 10, 11'leri görüyorsa bu şu demek.
42:25Böbrekleriniz daha hızlı yıpranacak.
42:28Görmeniz daha erken bozulacak.
42:30Daha çabuk unutmaya başlayacaksınız.
42:32Belki bir kalp krizi geçireceksiniz.
42:33Belki bir felç olacaksınız.
42:35Ömrünüz daha kısa olacak demektir.
42:37Ben implant yaparken hocam hemoglobin A1C 7'nin üstündeyse bunları ölçtürüyoruz biz.
42:42Gerçekten hele 8'in üstünde kesinlikle tutmayacak.
42:45Hasta bunu anlamadığı zaman ben diyorum ki bu ağzınıza bu kadar zarar veriyorsa vücudunuzun diğer organlarına kim bilir ne kadar
42:52zarar veriyor.
42:52Baktırdınız mı?
42:54Hastaları biraz da böyle korkutuyorum ben artık daha yazık yani.
42:58Onu kontrol altındaysa her türlü tedavisi söylediğiniz kalp damar hastalıkları açısından da başka bir bireyle arasında büyük bir fark yok.
43:06Aynı şekilde yaşayabiliriz.
43:07Aynı şekilde.
43:08Sevgili izleyiciler kısa bir ekran arasından sonra tekrar sorularıma devam edeceğim.
43:17Evet Prof. Dr. Adnan Kaya hocamıza sorularımıza devam ediyorum.
43:21Hocam 40 yaş sonrasında yapılması gereken kalp kontrolleri nelerdir normal bir bireyde de?
43:28Öncelikle tabii ki 40 yaş sonrasındaki hastaları eğer risk faktörleri de varsa genetik faktör varsa biz muayenelerini yapıyoruz.
43:36Biz fiziki muayenelerini yapıyoruz.
43:37Hikayelerini dinliyoruz ofisimizde.
43:39Tansiyonlarını ölçüyoruz.
43:41EKG'lerine bakıyoruz.
43:42Bir ritim bozukluğu var mı?
43:45Ekolarını yapıyoruz.
43:46Kalplerinde yapısal bir durum bozukluğu var mı?
43:49Mesela kapağı iki yaprakçıklı olabilir ya da kalp duvarı kalın olabilir.
43:55Kalp fonksiyonları az olabilir.
43:56Bunları tespit ediyoruz.
43:58Efor testi yapıyoruz.
44:00Yürüyüş bandı yapıyoruz.
44:01Efor kapasitelerini değerlendiriyoruz.
44:03Bazen ek risk faktörü de varsa yani erken yaşta şeker hastalığı, tansiyon hastalığı ve genetik faktör varsa da bazen koroner
44:12beta anjiyo dediğimiz sanal anjiyo ile de damarları görmek istiyoruz.
44:15Sanal anjiyo da biraz daha eğer problem hissediyorsak bu sefer gerçek anjiyo şeklinde geçiyoruz değil mi hocam?
44:22Gerçek anjiyo'yu koldan mı yapıyoruz?
44:24Kasıktan mı yapıyoruz?
44:24Gerçek anjiyonun ilk gelişimi kasıktan aslında ancak son yıllarda 2000'lerden sonra artık koldan, el bileğinden yani radyal arterden anjiyo
44:35yapmak komplikasyon riskleri daha az olduğu için önerilen anjiyo yöntemi.
44:41Anjiyo aslında bir tanı yöntemi midir hocam?
44:44İnsanlar diyor ki anjiyo oldum kalbim açıldı.
44:46Öyle bir şey yok.
44:47Anjiyo işleme dönerse mi?
44:49Bunu sizden dinlemek istedim.
44:50Anjiyografi aslında biz kateterlerle kol damarımızdan kalp damarlarımızın çıktığı yerlerin ağzına oturuyoruz, boya veriyoruz, boyar madde veriyoruz, radyopak madde ve
45:00onun filmini kayıt altına alıyoruz.
45:03Damarları görüntüleme yöntemine anjiyografi deniyor.
45:07Eğer biz damara dokunacaksak yani oraya balon yapacaksak, stent yapacaksak, bir şey yapacaksak da buna anjiyoplasti deniyor.
45:15Ama halk arasında anjiyo ile açıldı deniyor.
45:19Halbuki tanı yapılır.
45:20Bu 5 dakikalık veya 10 dakikalık bir işlem diyebiliyorum.
45:24Ardından işleme geçilirse bunları açma yöntemi daha farklı yöntemler.
45:28Hastaya bilgi verdikten sonra açma yöntemine geçiliyor.
45:30Aslında bizim açımızdan avantajlı bir yöntem.
45:33Çünkü şöyle anjiyo ile açılması şu demek.
45:36Hastanın demek istediği şu.
45:38Cerrahi ameliyata açık bypass ameliyatına gerek kalmadan anjiyografi yöntemi ile açıldı demek istiyor.
45:44O zamanlarda açılıyor hocam değil mi?
45:46Yani mahretli bir el ya da iyi bir merkez.
45:51Hepsi bir arada olursa açılabiliyor.
45:54Ben buna tanığım zaten.
45:56Tabii ki hocam.
45:57Şöyle sizin alanda da teknolojide bir sürü gelişmeler oldu.
46:00Benzer şekilde kalp kardiyoloji ve kalp damar cerrahisi alanında da bir sürü gelişmeler oldu.
46:06Ve artan ömrümüzün bir kısmını buna borçluyuz zaten.
46:11Nihayetinde de çok kireçli damarlar, çatal bölge damarları, kök damarlar, tam tıkalı damarlar artık anjiyografi yöntemi ile açık ameliyata gerek
46:20kalmadan.
46:21Eğer hasta istemiyorsa ya da hastanın ameliyat riski çok yüksekse biz tabii ki bunları memnuniyetle açabiliyorsunuz.
46:29Hocam göğüs ağrısı olmadan da bir kişi kalp krizi geçirebilir mi?
46:33Tabii ki geçirebilir.
46:34Burada en önemli hasta grubumuzu yine şeker hastaları.
46:39Şeker hastalarında sinir uçları haraplandığı için göğüs ağrısı olsa bile bunu algılayamıyor.
46:46Yani kalp krizi olsa bile şeker hastaları bunu anlayamıyor.
46:50Ve kalp krizi geçirdikten sonra kalp yetmezliği bulgularıyla genelde başvuruyorlar.
46:54Bu da şeker hastaları için çok üzücü.
46:57Evet kötü.
46:58Hocam o kadar çok sorum kaldı ki.
47:01Valla zamanınızdan ayarlayacaksınız.
47:03Diğer programlarıma da.
47:04Konuk olmanızı çok arzu ediyoruz.
47:06Çok teşekkür ediyoruz.
47:07Ben teşekkür ederim.
47:08Zamanımız nasıl geçti anlayamadık.
47:09Ağzınıza sağlık diyoruz.
47:11Evet sevgili izleyiciler.
47:13Önümüzdeki hafta aynı saatte aynı kanalda tekrar buluşmak dileğiyle sevgiyle kalın.
47:19Sağlıkla kalın diyoruz.
47:20İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar