- 19 saat önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Beyaz TV ekranlarından, Sağlık Zamanı programından herkese mutlu hafta sonları diliyorum.
00:06Ben Dr. Sonay Öztan Gökhan.
00:08Bugün yine sağlığınızı konuşacağız.
00:11Sağlığınızla ilgili sorulara, hafta içi bana ilettiğiniz sorulara değerli uzmanlarımızdan cevaplar alacağız.
00:18Ve sağlık zamanı bekliyor.
00:20Çaylarınızı, kahvelerinizi alınız.
00:22Hemen başlıyoruz.
00:28Kireçlenme eklemde kireç birikmesi midir?
00:31Yoksa farklı bir süreç mi?
00:33Her yaşta kireçlenme görülebilir mi?
00:36Hastalar genellikle hangi noktada doktora geç kalır?
00:40Hangi durumda protez ameliyatı kaçınılmaz hale gelir?
00:43Ortopedi ve travmatoloji uzmanı, doçent Dr. Fırat Fidan.
00:47Kireçlenme, diz ve kalça, protez ameliyatlarına dair merak edilenleri Sonay Gökhan'la sağlık zamanında anlatacak.
00:55Az sonra.
00:58Evet, ortopedi ve travmatoloji uzmanı, doçent Dr. Fırat Fidan.
01:03Hoş geldiniz hocam. Nasılsınız?
01:05Hoş bulduk. Teşekkürler. Siz nasılsınız?
01:07Çok teşekkürler.
01:08Hocam hafta içerisine duyurmuştum ben sevgili izleyicilere.
01:11Size birçok soru var. Bunları sizden cevaplamanızı rica edeceğim.
01:16Hocam kireçlenme denilen, herkes diyor ki kireçlenme var bende kireçlenme.
01:21Bunlar bildiğimiz bir böyle eklemin içerisinde gerçekten bir kireç mi yoksa bu başka bir şey mi?
01:27Şimdi bu soruya şöyle cevap verebiliriz.
01:29Kireçlenme dediğimiz şey aslında eklemlerimiz kıkırdak dediğimiz bir dokudan oluşmakta.
01:34Bu kıkırdak dokusu pürüzsüz ve parlak bir yüzey olup eklem hareketini sağlamakta.
01:39Zamanla bu kıkırdak dokusu hasara uğruyor, aşınıyor, çizikler meydana geliyor ve özelliğini kaybediyor.
01:45Bu da bir hareket kaybına sebep oluyor.
01:47Kireçlenme dediğimiz olay aslında bu kıkırdak dokunun bozulması.
01:51Zamanla burada bir birikim oluyor, olmaması gereken dokular birikiyor ve bu yüzden kireçlenmeyle bir benzerlik gösterebilir.
01:57Peki bu her yaşta mı oluyor? Kimler kireçlenme için risk altında? Yaşı var mı bunun?
02:03Yaş evet önemli bir etken.
02:05Nasıl zamanla, yaşla birlikte saçımızda, cildimizde bazı değişiklikler oluyorsa,
02:09kıkırdak dokularda da benzer değişiklikler oluyor.
02:12Zamanla inceliyor ve özelliğini kaybediyor.
02:15Ama tabii ki tek etken bu değil.
02:16Evet bir genetik altyapısı da var burada.
02:18Her hastada, her kişi de aynı yaşta olmuyor.
02:21Bunun dışında bizim düzeltebileceğimiz neler var bunlarda?
02:24Birincisi en önemlisi kilo.
02:26Çünkü aldığımız her bir kilo maalesef dizde 3-4 kiloluk bir yük artışına sebep oluyor.
02:31Bu da dizde ciddi bir yük artışı demek ve kıkırdak dokunun daha erken, daha hızlı aşınmasına sebep oluyor.
02:37Yine hareketsizlik, eklemde bir kıkırdak hastalığına yol açıyor.
02:41Bunun tam tersi aşırı bir zorlama, aşırı hareket, yaşa ve kişinin kas yapısına uygun olmayan hareketler de eklem yapısını, eklem
02:49kıkırdağını bozar.
02:50Zamanında eski geçirilmiş travmalar, spor yer almaları, minisküs yırtıkları, bunlar da kıkırdak kireçlenmesini hızlandıran faktörler.
02:58Aktif yaşamda mesela çok spor yapanlar öncesinde, sonrasında sporu bıraktıkları zaman daha tehlikeli oluyor değil mi hocam?
03:04Tabii ki evet, çünkü vücudumuzun bir alışkanlığı, eklemlerin bir alışkanlığı, kasın bir hafızası oluşuyor burada.
03:10Bu bozulduğunda eklem yapısı bozulabiliyor.
03:13Ve yine biraz önce de söylediğim gibi aşırı hareket de bazen dizi yıpratabiliyor.
03:18Burada dizlerimizi bir araba tekerleğine benzetebiliriz.
03:21Olmaması gerekenden daha fazla yüklendirirsek, yaşımıza uygun olmayan sporlar yaparsak,
03:27Tam tersi, bir otobarkta uzun süre bekleyen bir arabanın da tekerleği bozulur.
03:31Doğru.
03:31Ve yine de tam tersi olarak çok fazla aşırı kullanılımda, aşırı yük binde de o tekerlek bozulur.
03:36Yani dizimiz de aşırı spor yaptığımızda da etkilenebilir.
03:40Her şeyin normali doğru diyoruz o zaman.
03:42Evet, kişinin yaşına ve kas yapısına uygun sporlar yapmasını öneriyoruz.
03:46Hocam insanlar size geldi, kalça ve dizi ağrıları var.
03:49Siz bunu önemsenmeden, normal diyebileceğimiz ağrı ne olabiliyor?
03:54Burada şöyle, evet spor yapmak ağrı yapabilir tabii ki.
03:58Burada neler önemli?
03:59Birincisi, istirahatle geçmesini bekleriz.
04:01Normal bir kas ağrısının istirahatle maksimum 24 saat içinde azalmasını ve hastayı rahatsız etmemesini bekleriz.
04:08Ağrı kesici alıyor mu bu arada?
04:09Ağrı kesici almadan da azalmasını bekleriz.
04:12İstirahatle, buz uygulamasıyla azalmasını bekleriz.
04:14Eğer bu ağrınız normalden uzun sürüyorsa, bir şişlik kızarıklık varsa,
04:19uzun süre oturma veya merdiven inip çıkmayla bir takılma, bir kıyıklenme hissediyorsanız artık bir hekime başvurmanız gerekir.
04:26Aksi halde, normalde bunlar normalde kas ağrısıdır diyebiliyoruz.
04:30Hocam peki, bundaki erken belirtini, kireçlenmenin erken belirtisi nasıl sinyal veriyor?
04:36İnsanlar nasıl direkt doktora başvuracak?
04:38Bunu şöyle yine yapabiliriz, biraz önceki soru yaparlar olarak artık normalden uzun süren ağrılarınız olması,
04:43eskiden yürüyüş mesafenizin eskiye göre kısalması, artık istirahat halinde bile ağrılarınız olması,
04:49istirahate rağmen geçmemesi bunlar bir işaret.
04:52Aslında ağrı vücudumuzda bize bir uyarı veriyor.
04:54Bunlar olduğunda artık bir hekime başvurup erken aşamalarda önlemlerle bu durumu yavaşlatabiliriz çünkü.
05:01Şeker hastaları ağrıyı çok hissetmiyorlar ya hocam, onlar daha mı erken size başvurmaları lazım?
05:06Ağrı, bunlarda reseptörler biraz daha farklı oluyor ya.
05:10Evet, şeker hastaları ağrıyı daha az hissederler.
05:13O yüzden onlarda biraz daha farklı olarak, mesela şişlik daha fazla olur onlarda da.
05:17Hareket daha fazla kısıtlanır.
05:18Bu şeker hastalarımızda özellikle eklemlerinde şişlik olması, kızarıklık olması, hareket kısıtlı olması durumlarda mutlaka bir ortopedi hekimine başvurmaları gerekir.
05:28Peki, hangi noktada siz hastaya, doktora gelmekte geç kaldınız diyorsunuz?
05:33Eğer gece ağrınız başladıysa, eklemlerde şekil bozuklukları başladıysa, hareket kısıtlı artık ileri evredeyse, 100 metre, 200 metre bile yürüdükten sonra
05:43ağrı başladıysa artık bu kıkırdak aşınmasının son ervelere geldiğini için bize bir işarettir.
05:48Peki, bu kireçlenmeler başladı diyelim ki, yavaşlatılabilir mi veya durdurulabilir mi?
05:56Tabii ki yavaşlatılabilir. Evet, bu tamamen eski haline döndürülemez ama yavaşlatılabilir.
06:01Burada hastanın bazı şeylere dikkat etmesi gerekiyor.
06:05Öncelikle kilo alımı burada maalesef...
06:07Bu kilo ne kadar zararlı bir şey hocam ya.
06:09Maalesef eklemlerimize çok zarar veriyor.
06:10Çünkü aldığımız her kilo eklem üzerinde 3-4 kiloluk bir etki yaratıyor.
06:14Bu da kıkırdak lokunun erken hasarlanmasına sebep olabiliyor.
06:18İkincisi yaşımıza ve eklem yapımıza uygun egzersiz ve spor.
06:22Pilates burada belki de her hastanın her yaşta yapılabilecek bir spor.
06:26O yüzden uygun hareket edilmesi.
06:29Çok aşırı hareket etmek de bazen sıkıntılı.
06:32Dizi çok aşırı bükecek çömelme hareketleri de kireçlenmeyi hızlandıracak hareketler.
06:36O yüzden bunlara da dikkat etmesi gerekiyor.
06:38Topuklu ayakkabılar da burada mı?
06:40Kendim için de soruyorum.
06:42Topuklu ayakkabı şöyle.
06:43Vücudumuzun bir ağırlık merkezi var.
06:45Kalçayla ayak bileğimiz arasındaki ağırlık merkezimiz normalde dizin ortasından hafif iç kısmından geçmesini sağlar.
06:51Topuklu ayakkabı bu sistemi bozduğu için bu çizgi dize daha aşırı yük bilmesi de sebep olur.
06:56Sadece diz değil ayak bileği ve topukta da ciddi ağırlara sebep olur.
07:00Topuklu ayakkabı o yüzden çok önermiyoruz aslında.
07:02Biraz daha dikkatli olmalıyız o konuda.
07:05Hocam son zamanlarda bu eklem içerisine enjeksiyonlar çok fazla rövaçta.
07:10Ve bunların değişik adları var.
07:12PRP'ler, kök hücreler.
07:14Siz bunlarla ilgili ne düşünüyorsunuz?
07:16Gerçekten etkili mi tedavi?
07:18Nasıl bir süreç?
07:19Evet bunlar çok popüler konular.
07:20Çünkü hastaların çoğu ameliyat olmak istemiyor.
07:22Ameliyatsız çözüm arıyor farklı olarak.
07:24Evet bunlar tedavide var.
07:26Aslında bunlar direkt eklemi kıkırdağı tamamen yenileyen tedaviler değil.
07:30Bunlar destek tedavileri ve ağrıyı azaltıcı tedaviler.
07:34Eğer uygun hastada yapılırsa PRP, kök eklem içi enjeksiyonlar, kök hücre tedavileri fayda görür.
07:40Uygun hasta nedir burada?
07:41Aslında önemli olan bu.
07:43İleri evre kireçlenmede maalesef bunların etkisi çok düşüyor ve çok fazla fayda göstermiyor.
07:47Zaten şöyle bir yanlış algı var.
07:49Bize başvuran hastalarda bunu sıkça duyuyoruz.
07:52Benim yaşım çok erken niye enjeksiyon yaptırıyorum?
07:54Aslında erken evrede yapılması daha uygun.
07:57Biz kıkırdak kireçlenmesini sıfırla dört arasında evrelendiriyoruz.
08:01İki ve üç burada en kritik aşama aslında.
08:04Müdahaleyle çok rahat bu süreyi ikiden üçe, üçe dörte geçmesini uzatabiliriz.
08:08Eklem içi enjeksiyonlar da burada bir destek tedavisi.
08:12Ama değil mi sadece enjeksiyonla değil hastanın kilo vermesi, uygun egzersiz yapması çok çok daha önemli.
08:18Şimdi ben benim koltuğuma oturan hastalarda şunu duyuyorum.
08:21Yaşlı hastalar, yavrum diyor benim eklemlerim birbirine sürtüyormuş.
08:27Arasındaki sıvı kaybolmuş.
08:29Ben buraya bir sıvı yaptırdım.
08:31Bu beni bir sene iki sene götürecek, daha rahatlatacak.
08:35Ama bunun tabii sizin söylediğiniz gibi diğer türdeki destek tedaviler, kilo vermek veya hayat şartını değiştirmek,
08:42hani veremiyorsa diyet yapacak bir şey yapacak.
08:44Onlarla birlikte bir bütün olduğu zaman faydasını görecekler diyorsunuz benim anladığım kadarıyla.
08:49Kesinlikle yani sadece ilaç tedavi, eklem içi enjeksiyonla değil, diğer egzersiz ve kilo vermeyle birlikte fayda görebiliriz.
08:57Bunların etkisi hastamızın söylediği gibi 6 ayla 1 yıl arası değişmekte.
09:01Ama eğer bunları uygulamazsanız süre daha kısalabilir.
09:04Uygularsanız da süreyi biraz daha uzatıp zaman kazanabilirsiniz.
09:07Hocam en erken yaş ne bu küreçlenmeler veya şeyler için?
09:10Yani bunun direkt bir yaşı yok aslında.
09:1230'lu yaşlarda, 40 yaşlarda başlayabilir mi?
09:1430 yaşında da başlayabilir.
09:1570 yaşında bir kişide de olmayabilir.
09:17Nasıl hepimizin saçı aynı seviyede etkilenmiyorsa.
09:20Kıkırdağ da aynı şekilde.
09:21Burada kişinin genetiği önemli, kişinin nasıl bir hayat geçirdiği önemli, kilosu önemli, yaptığı egzersiz önemli.
09:27Peki artık proteans ameliyatı kaçınılmaz diyebileceğimiz hasta ne durumda geliyor?
09:33Burada yani bizim açımızdan eklemin artık kıkırdağın biraz önce bahsettiğim son evrede olması, hasta içinde gece ağrısı olması bizim önemli
09:41kriterlerimizden biri.
09:43Hasta artık çorap ayakkabı giyerken, dizini bükerken çok zorlanması, 100 metre 200 metre artık ben yürüyemiyorum demesi artık zamanın geldiğini
09:51gösterir bize.
09:51Peki bu ağrı gece uykudan uyandıracak bir ağrıdan mı bahsediyoruz?
09:56Evet, yani ileri evrelerde gece uykudan bile uyandırabilir hastayı.
09:59Bu protez ameliyatı ile ilgili hastalar bir korku içerisindeler.
10:05Yani duyduğumuz kadarıyla insanlar diyor ki işte ben bunu yaptıracağım ama yürüyebilecek miyim?
10:09Daha mı kötü olacağım? Daha mı sakat kalacağım?
10:11Bunlarla ilgili biraz bahsedelim mi? Nasıl oluyor?
10:14Hastaların ilk sorduğu soru aslında dediğiniz gibi şu oluyor.
10:17Benim bir yakınım oldu, 3 ay yattı, ayağa kalkamadı.
10:20Yani aslında bu böyle bir şey değil.
10:22Yani diz protez ameliyatı dediğimiz ameliyatın amacı ağrısız hareket.
10:26Yani hareket istiyoruz. Kesinlikle hareketsizlik önerdiğimiz bir durum değil.
10:29Zaten ameliyat sonrası maksimum 24 saat içinde hastamızı ayağa kaldırıp yürütüyoruz.
10:34Yürümesinde, yük vermesinde, dizlerini hareket ettirmesinde herhangi bir kısıtlamamız yok.
10:393-4 hafta boyunca bir destekle, bir yürüteçle 3-4 haftadan sonra da normal hayata yavaş yavaş dönmesini bekliyoruz.
10:46Ameliyatın riskleri var mı? Tabii ki riskler var.
10:48Her operasyonun başlı başlı bir anesteziye bağlı riskleri mutlaka var.
10:51Protez ameliyatlarında da enfeksiyon riskimiz var ama bu çok nadir görülen bir durum ve özellikle diyabet hastalarında bu riski görüyoruz.
10:59Zaten biz ameliyat planlaması yaparken bütün bunlar değerlendiriliyor.
11:03Direkt bir ameliyata alınmıyor hasta.
11:04Vücudumuzda herhangi bir enfeksiyon varsa, bu diş enfeksiyonu da olabilir, idrar olu enfeksiyonu da olabilir.
11:10Bunların tedavisi yapıldıktan sonra cerrahiye alıyoruz hastayı.
11:13Mutlaka bunları gözden geçiriyoruz.
11:15Diğer kronik hastalıklar göz önünde bulundurulup ona göre işleniyor.
11:19Zaten hastalığın çoğunluğu yaşlı hastalar olduğu için birçok kronik hastalığa sahip hastalar oluyor.
11:25Peki hocam bunlarda protezi takıldı.
11:28Belli bir süresi var mı bu protezin?
11:303 sene, 5 sene, 10 sene bir aşınma süresi var mı?
11:33Evet, burada eklemde kullandığımız, kemiğe taktığımız protezilerin arasında hareketi sağlayan, kroniyetlerinden üretilmiş bir madde kullanıyoruz burada.
11:41Bunun bir zamanla aşınması var.
11:43Ama artık yeni modern teknolojiyle bu 20-25 seneye çıktı artık, 5-10 sene değil.
11:48Eğer uygun bir şartlarda kullanırsanız, 20-25 sene kadar herhangi bir problem oluşturmaz.
11:53Sonra değişebiliyor mu? Yenilenme şansı var mı?
11:56Tabii ki bu mümkün.
11:57Fark etmiyor.
11:57Biz 20-25 sene geçti, artık aşındı, ağrılarınız var.
12:02Değerlendirilir. Her ağrısı olanda mutlaka protez değişecek diye bir şey yok tabii ki.
12:05Ama eğer protezde bir gevşeme varsa, yani protez kaynaklı bir problemse, bunun da bir çözümü var tabii ki.
12:11Peki bu diz ve kalça protezleri ameliyatları ne kadar süreç alıyor, ne kadar sürüyor?
12:16Ortalama 1-1,5 saat kadar süren operasyonlar.
12:18Bu kazmış, aslında daha fazla biliniyor. Halk arasında daha fazla gibi biliniyor.
12:21Evet, çok daha uzun sanıyor hastalar.
12:24Tabii hastaların ameliyat halinde kalış süreleri tabii ki biraz daha uzuyor ama.
12:27Anestezi alması, ayılması.
12:28Aynen, asıl bizim işimiz 1,5 saat kadar falan süren bir operasyon.
12:32O zaman.
12:32Çok uzun bir operasyon değil yani.
12:34Daha rahatmış.
12:35Evet.
12:35Peki riskleri ne hocam bunlar? Ne kadar güvenli bu ameliyatlar?
12:39Yapıldı, tamam enfeksiyon riski var ama başka risklerimiz neler?
12:42Bu başka enfeksiyon dışında diğer bir riskimiz yani korkutucu riskimiz emboli atabilir tabii ki bu hastalarda.
12:49Ama bu dediğim gibi çok yüksek riskler değil.
12:51Yani bunlar binde bir, binde iki görülen durumlar ve ameliyat öncesi zaten böyle bir riskiniz var mı diye belli bir
12:57değerlendirmeden geçtikten sonra alıyoruz.
12:59Herhangi bir probleminiz varsa zaten önce onun tedavisi yapılıyor.
13:03Herhangi probleminiz olmasa bile bu durum olmasın diye belli bir süre kansılandırıcı ilaç kullanmanızı öneriyoruz.
13:08Ameliyat günü başlıyoruz ve ortalama bir ay kadar da kullanmaya devam ediyorsunuz.
13:13Aslında bundaki başarı biraz da hekimine tam problemlerini söylemesi, hekimin söylediğini tamamen uygulaması bunlar böyle bir süreç şeklinde gidiyor sanıyorum
13:23değil mi?
13:23Kesinlikle.
13:24Çünkü ameliyat süreci sadece bir buçuk saatlik bahsettiğimiz ameliyat değil aslında.
13:29Ameliyat öncesi, sonrası bunlar hepsi bir süreç halinde ilerliyor.
13:32Eğer bunlar uygun bir şekilde yapılırsa çok çok düşük riskler.
13:35Bu ameliyatların ağrı dahil başarı oranı yaklaşık %95-98 arasında değişiyor.
13:40Aslında ortopedi pratiğinde en sık yapılan ameliyatlar bunlar.
13:44Tüm dünyada öyle ve başarı oranı çok yüksek bu ameliyatlar.
13:47Peki hasta günlük ayağa kalkıyor, 24 saatte ayağa kalkıyor dediniz.
13:51Çalışan bir insandan bahsedersek ortalama 50'li yaşlarda diyelim.
13:55Ne kadar sonra günlük iş yaşantısına dönebiliyor?
13:59Burada 3-4 haftada normal hayatına dönmesini bekliyoruz ama adaptasyon süreci 2-3 ayı bulabiliyor ama ortalama 2. ayda çalışan
14:06bir kişi de işine dönebilir.
14:07Spor yapabiliyorlar mı hocam?
14:08Kesinlikle yapabilir, hiçbir sıkıntı yok.
14:10Zaten diz protezinin amacı ağrısız hareket.
14:13Kesinlikle hareket kısıtlamamız yok bu ameliyattan sonra.
14:15Bu protezler bizim bildiğimiz içinde bir metal olan bir şey mi?
14:19Titaniumdan yapılı mı?
14:21Bunları hastalar sorduğu için soruyorum hocam.
14:24Biz protezinden bahsedecek olursak 3 aşamadan oluşuyor.
14:29Bir uyluk kemiğimize taktığımız bir parçası var.
14:32Baldır kemiğine taktığımız bir parça var.
14:34Ortada poliyetlerinden yapılmış bir madde var.
14:37Bu ortadaki madde poliyetler, diğer kısımlar ise krom, kobalt ve titanyum alışımından oluşmuş karışımlardan oluşuyor.
14:43Alerji etkisi var mı?
14:45Olabilir tabii ki ama bu da çok nadir.
14:47Metal alerjisi olan hastalarda olabilir ama çok çok nadir.
14:50Bunlar vücuda uyumlu ürünler yani.
14:51Çok çok nadir gözüken durumlar.
14:55Hocam kireçlenmeden korunmak için kişi ne yapacak bu eklem sağlığı için?
15:01Yapması gerekenleri tek tek sıralayalım mı?
15:03Tabii ki.
15:04Şimdi eklem sağlığı birincisi çok önemli.
15:06Çünkü eklem sağlığının artık hareketin uzun yaşamla ilişkisi ortaya konmuş.
15:09Eklemlerimiz ne kadar sağlıklıysa, ne kadar iyi hareket edebiliyorsak uzun yaşamın da bununla paralel olarak arttığı gösterilmiş.
15:16Bunun için ne yapabiliriz?
15:17Birincisi kilomuza dikkat etmemiz gerekiyor.
15:19Baştan beri en çok vurguladığım bu.
15:21İkincisi yaşımıza ve kas yapımıza uygun egzersizler yapmamız gerekiyor.
15:26Bu uygun aralıklarla artık ağrımız olduğunda, ısrarla geçmeyen ağrı olduğunda mutlaka bir hekime başvurup gerekirse destek almalıyız.
15:33Hocam siz normal herhangi bir şikayeti yoksa kişinin.
15:37İlk ortopediyle tanışma yaşı var mı?
15:41Yani gelinsin, bütün vücuduna bakılsın, eklemlerine bakılsın diye bir şeyiniz var mı?
15:45Yani aslında böyle direkt rutin bir uygulamamız yok.
15:47Ama özellikle 50 yaşında her kadının osteoporoz açısından ve eklem açısından bir muayene olması gerekir.
15:54Menopoz sonrası.
15:55Çünkü bu kemik osteoporoz başlangıcı oluyor.
15:58O yüzden kemik sağlığı açısından önemli.
16:00Bu protezlerde son olarak şunu sormak istiyorum.
16:02Kadın ve erkeklerde başarı oranı farklı mı?
16:06Yani direkt kadın erkek oranı arasında bir başarı değil.
16:08Hastanın önceki aktivitesi çok etkili.
16:11Yani daha önce aktif olan hastalar daha fazla uyum gösteriyor.
16:14O yüzden aslında genel olarak yani benim kendi kişisel tecrübem erkek hastalar daha hızlı uyum gösteriyor.
16:18Çünkü biraz daha hareketli olabiliyorlar genellikle erkekler.
16:21O yüzden toparlanma süreci de daha hızlı oluyor.
16:23Ama bu direkt bir cinsiyet ayrımı yok aslında burada.
16:26Önceki aktiviteniz ne kadar iyiyse sonraki aktiviteniz de o kadar hızlı toparlıyor.
16:30Hani menopozdan sonra kadınlarda kemik erimesi biraz daha hızlanıyor.
16:33Formonsal değişiklikler oluyor diye o anlamda sorunum ama.
16:36Yani direkt bir var mutlaka kemik kemiğin gücü protezin kemiğe yapışma oranını etkiler.
16:42Ama hani direkt ondan sonra onlara yapılmaz ya da daha sonuçları kötü olur gibi bir durum yok.
16:47Uygun hareketle uygun fizik tedaviyle gayet başarılı sonuçlar elde ediyoruz.
16:52Sonrasında mutlaka aslında bir fizik tedavi öneriyor musunuz hocam?
16:55Mutlaka zaten bu diz protezi ameliyatlarının başarısının %40'ı ameliyat ise %60'ı ameliyat sonrası fizik tedavi.
17:01Hatta ameliyat tekniği kadar en az ameliyat tekniği kadar önemli.
17:05Komplike olarak ikisi bir arada mutlaka olursa daha sağlıklı bir sonuç alıyoruz diyoruz.
17:10Kesinlikle.
17:11Hocam valla zamanımız su gibi aktı.
17:13Ağzınıza sağlık.
17:14Teşekkür ediyorum.
17:15Küçücük bebişlerden zaman ayırdınız bize geldiniz.
17:18Evet sevgili izleyiciler hocamızın 6 aylık ikizleri var Allah başlasın diyoruz bu arada bize.
17:24Çok teşekkür ediyoruz.
17:25Ağzınıza sağlık.
17:26Teşekkürler.
17:26Sağ olun.
17:27Evet efendim diğer konuğumuzu davet edeceğiz şimdi.
17:35Obezite ne kadar büyük bir problem Türkiye ve dünyada durum ne?
17:41Obezite sadece kilo problemi mi yoksa bir hastalık mı?
17:45Hangi hastaya ameliyat önerilmez?
17:46Genel cerrahi uzmanı doçant doktor Eyüp Gemici obezite hakkında merak edilenleri Sonay Gökhan'la sağlık zamanında anlatacak.
17:56Az sonra.
17:59Evet genel cerrahi uzmanı doçant doktor Eyüp Gemici hocam nasılsınız?
18:03Hoş geldiniz.
18:04Çok teşekkür ederim Sonay Hocam ben iyiyim.
18:06Nazik davetiniz için daha önce teşekkür ederim.
18:08Çok sağ olun.
18:09Çok teşekkürler ben de çok iyiyim.
18:11Çok yoğunsunuz biliyorum ona rağmen zaman ayırdınız.
18:15Tekrar teşekkür ediyorum.
18:16Hocam çok soru var size.
18:18Soruları hafta içerisinde ben seyircilerimize iletiyorum.
18:21Onlar bana iletiyorlar soruları.
18:23Şimdi obezite günümüzde çok önemli.
18:25Yani Türkiye'de ve dünyada siz obeziteyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
18:30Nasıl görülüyor?
18:32Öncelikle şunu söylemeliyim.
18:33Obezite artık bir salgın halini almış durumda.
18:36Zaten pandemi olarak tanımlanıyor.
18:38Biz Covid yaşadık.
18:40Covid döneminde çok büyük kısıtlamalar yaşadık.
18:42Ama obezitenin oluşturmuş olduğu yıkım bunun da çok ötesindeydi.
18:48Dünyada milyarlarca şu an fazla kilolu insan var.
18:52100 milyonların üzerinde de obez insan maalesef mevcut.
18:56Bu yalnız sadece erişkinlerin bir hastalığı değil.
18:59Gençlerde de çok sıklıkla zaten görüyoruz.
19:01Şu anda da zaten 40 milyonun üstünde 5 yaş altında çocuklarda da bu fazla kilonun artmış olduğunu görmekteyiz.
19:08Ne kadar çok?
19:09Evet maalesef çok.
19:10Üstelik bu katlanarak da artıyor.
19:122030 projeksiyona baktığımızda sayının 2 katına artacağı öngörülüyor ki bu maalesef çok yüksek oranda.
19:18Neden hocam?
19:18Yemek yeme alışkanlığından mı kaynaklanıyor bu?
19:20Yemek yeme alışkanlığı tabi burada büyük bir etken ama Türkiye'deki durumda bir arz edeyim size.
19:24Türkiye'de de maalesef Avrupa'da en önde gelen ülkelerden bir tanesiyiz.
19:30Ülkemizin 3'te 1'inden fazlası fazla kilolu ve obez durumda.
19:36Kadın erkeklerde de durum artmakta.
19:39Kadınlarda bir tık daha fazla şu an biliyoruz bunu.
19:412030 yılına bakacak olduğumuzda da beklenen şu yarımızdan daha fazlasının obez ve fazla kilolu olması durumunda.
19:48Tabi burada besleme problemleri çok ön planda artık maalesef evimizde düzgün yemek pişmiyor.
19:54Fiziksel aktivitelerimiz çok kısıtlı çoğunlukla bütün aktivitelerimizi masa başında gerçekleştiriyoruz.
20:00Toplu taşımalar araç kullanımı hesap yapmışlar çalışmalar şunu söylüyor.
20:05Günün yaklaşık 10'da 4'lük bir kısmını oturarak geçiriyoruz.
20:09Her şeyin artık makinesi var.
20:10Her şeyin makinesi var.
20:12Bunu getir şunu yap bunu yap artık daha.
20:14Olduğumuz zaman ayak kalkmıyoruz.
20:15Doğru söylüyorsunuz.
20:16Bunun yanında fiziksel aktiviteyi çok kısıtladık.
20:19Uyku düzeni şu an için baktığımız zaman herkes geceleri ayakta.
20:23Ne kadar çok ayakta kalırsak o kadar bizim glukoz metabolizmasında sorunlar ortaya çıkıyor.
20:30Bir de biliyorsunuz gece ayakta duran insanlar daha çok şekerli gıda tüketimi eğiliminde oluyorlar.
20:35Yani akşamüstü ya da gecelerin durulduğu zaman çok böyle proteini, sağlıklı gıda tüketimi olmuyor.
20:40Çok atıştırmalıklar, fast food çok fazla tüketiliyor.
20:43Ya da meyve gece herhangi bir şekilde çalışırken bir şey okurken bir meyve alıyor.
20:49O da şeker sonuç itibariyle.
20:50Çok fazla içeriyorlar.
20:51Bir de biz mesela 40 yıl öncesine göre kıyasla baktığımız zaman da porsiyonlarımız da arttı.
20:56Bazen metabolizmamız yani sabit dururken harcamış olduğumuz enerji artık koruma moduna vücudumuz geçti.
21:02Ve yaklaşık 500 kalori daha az harcar durumdayız.
21:06Porsiyonlarımız %20 oranında büyüdü.
21:09Tüketmiş olduğumuz gıdalardaki karbonhidrat içeriği, kalori içeriği arttı.
21:13Bunların hepsi bir araya gelince de artık obezite kaçırılmaları almış durumda.
21:16Peki siz bu obeziteyi bir kilo problemi olarak mı görüyorsunuz?
21:19Yoksa bunu daha derin bir hastalık olarak mı görüyorsunuz?
21:23Harika.
21:24Obezite sadece bir kilo problemi olarak bakmak ya da baskülde görmüş olduğumuz değer üzerinden değerlendirmek açıkçası buzdağının görünür kısmıyla yetinmek
21:32gibi bir şeydir.
21:32Obezite çok ciddi bir hastalık aslında.
21:35Tanımlaması şu şekilde vücutta aşırı miktarda yağ depolanmasıyla karakterize bir enerji metabolizması bozukluğudur.
21:43Kişide fiziksel, ruhsal, sosyal sorunlara yol açan ciddi bir hastalıktır baktığımızda.
21:48Haliyle bunun sadece bir kilo olarak değerlendirmesi çok uygun bir bakış açısı değil.
21:53Aslında halk arasında şöyle var.
21:55Çok kilolu insanlar çok neşeli olur falan bu yanlış bir algı o zaman.
21:59Çok doğru değil.
22:00Yani normal şartta çünkü bunun altında karaciğer yağlanmasından bir sürü kalp hastalıklarına bütün hastalıklar altında yatıyor değil mi hocam?
22:08Metabolik bozuklukla birlikte bir yığın hastalık için bir risk faktörü doluyuz.
22:12Hatta onların direkt başlangıcında etkendir.
22:15Etkendir. Sadece bu bizim bildiğimiz tansiyon, hipertansiyon gibi değerlendirmemek lazım.
22:20Obesitenin 13 farklı kanserle ilintisi var.
22:24Kadınlarda yumurtalık kanseri, rahim kanseri, erkeklerde prostat kanseri olmak üzere her iki cinsiyette de karaciğer, safra kesesi, midel, rektum kanseri.
22:32Bunlar da sadece birkaç tanesi.
22:33Bunun haricinde çok iyi biliyoruz doğurganlığı azaltıyor.
22:36Değil mi? Evet.
22:36Reflü problemlerine yol açabiliyor. Karaciğer yağlanmasına yol açabiliyor.
22:40Esasen cinsinizden.
22:41Bütün hastalıkların aslında alt temelini oluşturuyor.
22:44Hocam eskiden beri hep kilolu kişilere denir ki az ye, çok hareket et, çözüm bunda.
22:49Sizde gerçekte böyle mi?
22:51Bu matematiğin çok kolay kaçtığını düşünebiliriz.
22:55Çok da öyle olmuyor.
22:56Çünkü olay sadece az yemek ya da kısıt hareket etmekle ilintili değil.
23:00Bir kere bu az yeme ile birlikte ya da yapılan diyetlerle birlikte başarısızlık sonucunun her defasında daha fazla kilo almayla
23:10iş devam ediyor.
23:11Ya da kişi artık sürece olan uyumunu yitiriyor.
23:15Hepten işi bırakıyor.
23:16Defalarca diyet yapıyor yapıyor.
23:17Tekrar aynı kiloya geliyor veya her diyet yapışında biraz daha fazlaya geliyor.
23:22Burada süreç ne oluyor?
23:23Evet buradaki en büyük mekanizma aslında bu bilhassa yapılan sağlıksız gıdalarla, sağlıksız diyetlerle birlikte, beslenme modelleriyle birlikte, vücuttaki protein kaybıyla
23:34birlikte bir çöküntü hali ortaya çıkıyor.
23:37İmmün sistemde baskılanma ortaya çıkıyor.
23:40Bizim hormonal sistemimiz ciddi anlamda sekteye uğruyor.
23:43Ve kişi esasen kilo verdiğini düşünüyor ama proteinden, kas dokusundan ciddi anlamda kaybettiğini görüyoruz bunun.
23:50Bir de bizim metabolizmamız her zaman için var olduğu kiloya erişmek için uğraşır.
23:55Ve bunun için de vücutta bir takım hormonal değişiklikler ortaya çıkıyor.
23:59Ve bu kişiler normale kıyasla yaptığımızda çok daha hızlı yeniden kilo aldıklarını görüyoruz.
24:05Sürekli çünkü o gördükleri kiloya ulaşma eğilimindedirler.
24:08Burada da eğer bir süreklilik olmazsa ya da uygun bir plan ortaya konulmazsa maalesef sonuçlar katlanarak olumsuz olana ilerliyor.
24:17Peki siz normal şartta görüyorsunuz hastayı.
24:21Siz bu kişi artık kendi başına diyetle veya herhangi bir sporla kilo veremez ve yardıma ihtiyacı var dediğiniz nokta ne
24:29oluyor?
24:30Burada esasen bakmış olduğumuz şey kişinin bütüncül bir sistem sorgulamasının yapılmasıdır.
24:36Evet.
24:36Hakikaten diyet yaptığını söylüyor ama yediğinin farkında mı?
24:40Ya da tüketmiş olduğu kalori ne oluşturuyor?
24:43İçerisinde karbonhidrat mı var? Protein mi var?
24:45Aynı miktarda şey tüketebilir ama sonuçta vücuda geçen çok daha fazla kalori olabiliyor.
24:50Uykusu nasıl? Gece uykusunu alıyor mu? Dinleniyor mu?
24:53Stres ne düzeyde?
24:55Hareket ediyor mu?
24:56Bütün bunların bir sorgulanması gerekir.
24:58Bir başka şey bu insanların eğer ki diyet yapmış uzun süre başarılı olamamış ve vücudunun artık metabolik hastalıklar ortaya çıkmışsa
25:09artık bunların diyetle ya da mevcut düzendeki tedavi modeli ilerlemenin çok uygun olmayacağını biliyoruz.
25:16Çünkü obezite vücutta ne kadar uzun süre kalırsa oluşturmuş olduğu yıkım o kadar yerleşik ve fazla oluyor.
25:22Çalışmalar şunları söylüyor uzun süre obeziteye maruz kalan bünyede daha hastalıklar ortaya çıkmadan bile yüzde kırk oranında küçük damarlarda yıkımlar
25:34ortaya çıkıyor.
25:35Yani sinir sisteminde göz dibinde böbrekte problemler ortaya çıkmış kişinin aşikar hipertansiyonu diyabet yok.
25:41Bu tehlikeli bir şey.
25:42İşte sürekli bu devinim halinde olan insanların artık mevcut olan planda ilerlemelerinin çok bir şey getirmeyeceğini görüp onları daha ileri
25:53muda disiplinler tespitle birlikte yönlendirdiğimiz oluyor.
25:58Hocam bize biraz obezite cerrahisinden bahsedebilir misiniz?
26:01Artık toplumda televizyonlarda görüyoruz herhangi bir haberde gördüğümüzde hepimiz korkuyoruz.
26:07Obezite cerrahisi oldu, mida ameliyatı oldu, öldü, yurt dışından geldi, öldü.
26:12Tabii ki muhtemelen birçok ölüm şeyleri oluyor, sebepleri olabiliyor.
26:16Biraz bize bu konudan bahseder misiniz?
26:19Tabii ki.
26:20Şimdi obezite cerrahisi ya da metabolik cerrahi baktığımız zaman da artık uzun yıllardır uygulanan,
26:26prensipleri belli, atılan adımların adım adım hepsinin net olarak uygulandığı ve bilindiği bir metot haline gelmiş durumda.
26:33Ve elimizde birçok imkan var. Çok ciddi bir tecrübe oluşturmuş durumdayız.
26:38Bir sorun ortaya çıktığı zaman da bununla mücadele edebilecek kapasite artık oldukça artmış durumda.
26:44Türkiye'de bu işin çok yapılıyor olması farklı bakışlarla birlikte ülkede burada sorunlar var diye lanse ettiriliyor açıkçası ama.
26:55Bunu çok doğruluk payı olmadığını biliyoruz biz.
26:57Bir başka şey, obezite cerrahisinde, baratrik cerrahide ortaya çıkabilecek bu ölüm riskleri,
27:04işte daha büyük, daha benzer komplikasyonların bir safra kesisi ameliyatıyla benzer ya da bir diz protez ameliyatında benzer olduğunu biliyoruz
27:13biz.
27:13Şimdi biz safra kesisi ameliyatı gerektiği zaman olmayacak mı?
27:17Mecburen olacağız.
27:19Burada büyük risklere baktığımız zaman da binde bir, binde ikiler civarında da bu safra kesisi ameliyatında benzer açıkçası.
27:25Ya da şunu söyleyebilirim, obezite pankreas kanseri oluşumuna bir risk faktörü yaklaşık 4 kat pankreas kanseri oluşma olasılığını artırır.
27:33Ya da kolorektal kanserlerde de 1,5 kata kadar riski artırıyor.
27:37Ki o kanserlerin seyri çok kötü.
27:38Çok daha kötü.
27:40Kalp krizi ortaya çıkma olasılığını 2-2,5 kat artırıyor.
27:43Peki kalp krizi ortaya çıktığı zaman, başımıza geldiği zaman bunun ölüm riski nedir?
27:48Bir başka şey, kalp bypass ameliyatları gerçekleşeceği zaman ya da bir pankreas kanseri ameliyatı ortaya çıktığı zaman,
27:54gerektiği zaman karşımızdaki risk ne kadar fazla?
27:57Obezite cerrahisiyle bu riskler arasında açıkçası ciddi bir uçurum var.
28:01İşte burada karar verirken asasen kar zarar durumunu düşünüp,
28:05kişiye eğer faydası üst planda ise cerrahiye hastalarımızı yönlendirebiliyoruz,
28:10uygulamaları gerçekleştirebiliyoruz.
28:12Ve şunu da artık biliyoruz, biz artık bir sorun çıktığı zaman hem o sorunu tespit edebilme gücümüz çok arttı.
28:18Elimizde bir dünya imkan var, radyolojik incelemeler, endoskopik incelemeler.
28:22Ve aynı zamanda bu incelemelerin aynı esnasında biz girişimsel müdahaleler yapıp sorunu orada da çözebiliyoruz.
28:28Bütün bunlar varken artık riskin azaldığını biliyoruz.
28:32Çok böyle gerekli kişilerin bu ameliyatı olmasını kısıtlayacak boyutta değil.
28:38Bu kötü bir algıya da yol açıyor.
28:40Ameliyat olursanız işte hayatınız kaybedilebilir, ölünebilir gibi.
28:44Ama bu kişiler bu yersiz, ardı olmayan korkularla birlikte maalesef obestenin neden olmuş olduğu bu konforsuz hayat, kalp hastalıkları...
28:54Diğer türlü şeylerde ölüyorlar aslında, daha kötü.
28:56Daha da büyük konforsuzluk hayatına devam ettirebiliyorlar.
29:00Hocam, bunlar oluşturdu, diyelim ki obeste ameliyatı oluyor.
29:05Kişinin aklındaki en zor sorulardan birisi de şöyle.
29:08Ben kilo alışımı, verişimi durduramayacağım.
29:12Yani diyelim ki 55 kiloda sabit kalmak isteyen bir kişi, 45 kilolara düşüreceğim, kaburge gibi kalacağım şeklinde söyleniyor.
29:19Bu şekilde bir şey var mı?
29:21Yani kişinin istediğimiz anda hani o kilo verme sürecini siz mi ayarlıyorsunuz bu ameliyatların durumuna göre?
29:28Şimdi bu çok doğru değil.
29:30Neden?
29:31Çünkü obeste cerrahisinden sonra ortalama veriler şunu söylüyor.
29:36Bir yıl içerisinde fazla kilodan %75-80'ini kaybediyoruz.
29:416 ayda da yarısını kaybediyoruz.
29:43Bu süreç sonsuza kadar böyle devam etmiyor.
29:46Çünkü eğer bu ameliyat sonraki süreçte beslenme düzgün, regüle edilir, protein ağırlıklı beslenir, uygun sıvı tüketilir, takiplere devam edilir, eski
29:57alışkanlıklardan kurtulur, kas koruyucu aktiviteyle birlikte devam edersek bu olumsuz tabloların yaşanması pek uzak bir durum.
30:06Bir de tabii bunların her bir kişisel faktörler esasen söz konusu içerisinde.
30:12Kişinin sahip olduğu hastalıklar, daha önce geçirmiş olduğu cerrahi, kullanmış olduğu ilaçlar, hangi ameliyatın ona yapıldığı, kaç yaşında olduğu, cinsiyeti
30:22bile bunlar esasen belirleyici oluyor ama sonsuza kadar böyle kilo verip verikemi kalmak esasen çok normalinde yok bunun.
30:29Ya da bir sorun yaşanmıştır.
30:30Ondan sonra bu tablo beslenme sorunları ile birlikte karşımıza gelebilir.
30:34Ama dediğim gibi çoğunlukla uygun müdahale ile birlikte bunun önüne geçiyoruz.
30:39Sizin normal şartta ben size bu ameliyatı önermiyorum diyebileceğiniz bir hasta grubu var mı kilolu olduğu halde?
30:46Var.
30:47Nedir hocam?
30:48Bu zaten bizim pratiğimizde çok önemli.
30:51Eğitimimizin bir parçası şudur der ki hangi kişiyi kimi ameliyat etmeyeceğini çok iyi bilmelisin.
30:58Çünkü eğer o ameliyata uygun olmayan kişi gerçekleşe sonuç facia olur.
31:02Bizim de bu hastalarımız var bilhassa baratik cerrahide, obeste cerrahisinde.
31:07Orada da şuna bakıyoruz.
31:08Kişi gerçekçi bir beklenti içerisinde mi?
31:11Yani cerrahi bir sihirli dokunuş değildir.
31:14Kişinin sağlıklı bir hayata erişmesi için onu teşvik eden bir metottur.
31:19İşini bir miktar kolaylaştırmaktadır.
31:21Ama tabii ki bu kişi yine sağlıklı beslenecek, fiziksel aktivitesini yapacak, eski alışkanlıklarından uzak duracak, gerekirse destek alacak, psikolojik olarak
31:30stabil halde kalacak ve bunun da devamını getirecek.
31:34Ve bu bir macera değil.
31:35Böyle üç yıl yaptık, beş yıl yaptık ya da aylar gibi düşünmemek gerekiyor.
31:40Bu hayata etki eden...
31:41Hayat sanatlarına gelecek değil mi?
31:43Tabii ki.
31:44Hayatına tamamıyla etki eden ve ömür boyu uygulayacak olduğu bir prensip.
31:47Esasen şunu değerlendirmek lazım.
31:49Sadece ameliyatta olan bir şey değil.
31:51Hepimiz için bu geçerli bir şey.
31:53Sağlıklı yaşam hayatımızın merkezine koyup bu şekilde devam etmek lazım.
31:57Ona göre devam edersin.
31:58Ve istikrarlı olmak lazım.
31:59Üç ay, altı ay, bir yıl değil.
32:01Ömür boyu buna dikkat etmek gerekiyor.
32:03Peki hocam bir de bunu güzellik için yapan, aslında olmaması gereken ameliyat olmak isteyen kişiler var.
32:0965 kiloda 55 olmak istiyorum diyor, veremiyorum diyor.
32:12Bunlar da mı yanlış?
32:14Çok net.
32:15Çok net hatalı olduğunu söylüyorum.
32:16Zaten buna imkan yok.
32:18Bu mümkün değil.
32:19Kozmetik bilgi sebepten dolayı bu CHR gerçekleştirilemez.
32:22Çünkü bizim yapmış olduğumuz işlemlerin belli bir kılavuzlar dahilinde olması gerekiyor.
32:27Ve kılavuzlar şunu diyor.
32:28Vücut kitle indeksinin burada ve ek hastalıkların birlikte değerlendirerek hesaplandığı bir yol var.
32:34Vücut kitle indeksi biliyorsunuz boyumuzda kilomuzun oranıyla, karesiyle oranıyla çıkan bir hesaptır.
32:39Buna göre normal aralık 18-25'tir.
32:4225-30 arasında olan fazla kilolu gruptur.
32:45Bunlara böyle cerrahi müdahale falan kesinlikle yapılamaz.
32:49İşte bu acı kilom var, balık eti yapılamaz.
32:52Böyle uygun bir müdahale yöntemi değildir.
32:54Kesinlikle yapılamaz.
32:5530'un üstünde, 30-35 arasında olanlarda kontrolsüz bir diabet varsa ancak bir cerrahi ya da kontrolsüz metabolik bir hastalık.
33:03Hipertansiyon bunlardan bir tanesi varsa o zaman ameliyatı önerebiliyoruz.
33:0635-40 arasında da sistemik bir hastalıktır.
33:10İşte hipertansiyondur, diabettir, kalp hastalığıdır, yağlı karaciğerdir, eklem problemleridir.
33:16Onlara ameliyatı önerebiliyoruz.
33:1840'un üstünde de artık morbid obez grubu buraya giriyor.
33:22Biz onlara öneriyoruz ama bu öneri de sadece kişinin kilosuna bakmak da mümkün değildir.
33:29Baktığım şeylerin en başta kişi bu süreci yönetebilecek mi?
33:32Bu psikolojik olgunluğa sahip mi?
33:35Ek başka hastalıklarında engel bir durum var mı?
33:38Anestezi alacak bir tabloda engel var mı?
33:41Çünkü bu genel anestezi altında yapılan ameliyatlar bunlar.
33:43Ya da kişi gebelik beklentisi var mı?
33:4512 ay içinde gebelik beklentisi varsa ya da o an için gibi bir hali varsa kesinlikle bu ameliyat yapılamaz.
33:50Bir başka şey tam da sizin dediniz kozmetik sebepler.
33:54Madde kullanımı tamamıyla bunlar da yapamayız bu ameliyat.
33:58Hocam ağzınıza sağlık.
34:00Aslında sonuç olarak şunu söylüyorsunuz.
34:03İyi bir merkez, iyi bir doktor, iyi tetkikler yapıldığı zaman ve kuralına uygun yapıldığı zaman
34:10yani bilinç dışı işlemler, merdiven altı olmayan işlemler yapıldığında son derece başarılı ve güvenilir diyorsunuz.
34:19Bunu anladım.
34:20Son olarak bunu söylüyorum.
34:21Çok teşekkür ederim hocam.
34:22Sağ olun.
34:23Sağ olun.
34:24Evet sevgili izleyiciler çok soru sormuştunuz.
34:28Şimdi de kardiyoloji uzmanımız Prof. Dr. Adnan Kaya geliyor efendim.
34:37Kalbi korkutan gıdalar nelerdir?
34:40Kalbe iyi gelen içecekler nelerdir?
34:43Öfke kalbe nasıl zarar verir?
34:45Yüksek nabız kalp krizi riskini artırır mı?
34:48Kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Adnan Kaya kalp hastalıklarına dair merak edilenleri Sonay Gökhan'la Sağlık Zamanında anlatacak.
35:26Az Sonca
35:28Öncelikle kısa bir giriş yapayım.
35:30Kalbimizi aslında böyle dört göz bir eve benzetebiliriz.
35:34Evet.
35:34Bu evin nasıl duvarları varsa kalbimizin de duvarları var.
35:39Bunları kasları diyoruz.
35:40Yani kasılma, pompalama fonksiyonu ve kanı depolama görevi görüyor.
35:44Bir diğer husus nasıl evlerimizde kapılarımız varsa, geçişi sağlayan kapılarımız varsa odadan odaya, kalbin boşlukları arasında da geçişi sağlayan, akımı
35:54yönlendiren kapakçıklar var.
35:56Bir diğer husus kalbin nasıl ki evin bir tesisatı var, su tesisatı var.
36:01Evet bizim kalbimizde besleyen koroner damarlarımız var.
36:05Bunu da su tesisatına benzetebiliriz.
36:07Aynı şekilde bir evin nasıl bir elektriksel aksamı varsa bizim kalbimizin de kendi elektriksel aksamı var.
36:13Kendi enerjisini üretiyor, kendi enerjisini iletiyor, elektrik enerjisini ve bu mekanik bir enerjiye dönüyor.
36:20Burada tabii bir de büyük damarlar var.
36:22Kalbe girip ve çıkan damarlar var.
36:23Kanı getiren ve götüren damarlarımız var.
36:25Burada varsa gösterebilir misiniz?
36:27Kısaca kalbimizi bu şekilde gösterebiliriz.
36:31Burada tabii aort damarımız var, en büyük damar.
36:34Burada pulmoner arterlerimiz var.
36:36Burada sağ vençgül var.
36:37Şurada sağ koroner damarımız var.
36:40Şurada sol ön inen damarımız var.
36:43Şurada da circumflex dediğimiz üçüncü damarımız var.
36:46Elinizi alabilir misiniz hocam ya?
36:47Elinizi alıp onu kamerada bize o üç damarın çıkışını gösterir misiniz?
36:52Tabii ki.
36:53Ne taraf?
36:54Evet.
36:54Burada sağ koronerimiz var.
36:57Şöyle geliyor.
36:58Evet.
36:58Dalları var.
37:00Çevirebilirseniz kameraya hocam.
37:02Tamam şimdi iyi.
37:03Sol kök damarımız var.
37:04Buradan sol ön inen damarımız var.
37:06Bir de circumflex dediğimiz damarımız var.
37:08Burada kırmızıyla boyanmış damarlar, arterler.
37:11Her artere eşlik eden bir veya iki tane de toplar damarımız var yine aynı şekilde.
37:16Kalbin toplar damarları.
37:17O da koroner sinüs olarak arkadan sağ kulakça boşalıyor.
37:22Bu tıkanan damarlarımız bizim hangileri oluyor?
37:24Kırmızı olanlar tabii ki arterler.
37:27Onlar tıkanıyor.
37:28Evet.
37:29Şöyle kalpte üç tane damarımız var temelde.
37:32Üç ana damarımız var.
37:34Bazen hastalarda circumflex ya da sağ koroner büyük oluyor ya da küçük oluyor.
37:39Bazen iki damarlı ağırlıklı sistem olabiliyor.
37:42Ancak az önce de bahsettiğiniz bazı hastalar diyor ki işte ben beş damar bypass oldum ya da beş damar mı
37:48stent kondu deniyor.
37:49Orada da şu genelde oluyor.
37:51Genellikle bu üç ana damarın yan dalları da var.
37:54Bazen bu yan dallar ana dallar kadar büyük ve önemli bir alanı besliyor.
37:58Kalbin yüzde onundan fazlasını besleyebiliyor.
38:02Çapları büyük oluyor.
38:03Üç milimetre, iki buçuk milimetrenin üstünde oluyor.
38:05Dolayısıyla da biz orada da bir darlık varsa orayı da açmayı hedefliyoruz.
38:10Hem stentle veya cerey arkadaşlarımız.
38:12Bypass'la açabiliyorlar.
38:14Hocam kalp krizi esnasında bizim bildiğimiz en az iki milyon kalp hücresi ölüyor deniyor.
38:23Bunlar tekrar yerine geliyor mu?
38:25Bu ölen hücre tekrar yenilenme olasılığı var mı kriz sonrasında?
38:30Açıkçası şöyle kalbimizde tabii ki bir damar tıkandığında o damarın beslediği en uç noktadaki hücreler
38:38oksijensizlikten ve glukoz besinsizlikten ölmeye başlıyorlar.
38:43Kendi hücresel hücre duvarının bütünlüğünü koruyamıyor.
38:46İlk 60 dakikadan sonra hücre ölümü başlıyor.
38:50Bir kalp dokusu yani bir kalp hücresi öldükten sonra yerine evet bir hücre geliyor ama bu boşlukları dolduran hücreler fibroblastlar
38:59yani kasılma işini yapmıyor.
39:01Duvar gibi oluyor.
39:02Sadece duvar gibi duruyor dolayısıyla aslında kalp bir miktarda fonksiyonunu yitirmiş oluyor.
39:08Evet kalpte aslında bir miktar hasar her halükarda oluşuyor.
39:11Eğer damar kök bir damarsa damar tıkandı ve kök bir kısımdan tıkandıysa besleyeceği alan büyüyeceği için enfart alanı yani o
39:20nerbe dokusu fibrozis dokusu daha fazla oluyor ve hasta daha çok etkileniyor.
39:26O etkilenmesi nefes almakta zorlanması bu yüzden daha soracağım ama bir sorumuz var bir izleyicimizden sorumuz var.
39:33Buyurun efendim.
39:35Alo.
39:35İyi yayınlar efendim.
39:37Sağ olun hoş geldiniz.
39:38Buyurun tanıyabilir misiniz?
39:39Teşekkür ediyorum.
39:40Benim Adnan Hoca'ya bir sorum olacaktı.
39:43İstanbul'dan arıyorum adım Arzu Özcan.
39:46Şu anda 50 yaşındayım.
39:482 yıl önce bypass oldum.
39:50Hala ağrılarım var.
39:51Acaba tekrar damarlarım tıkanmış olabilir mi?
39:54Ne yapmam gerekiyor?
39:56Geçmiş olsun diyoruz.
39:57Diabetiniz var mı?
39:59Diabetiniz var mı?
40:00Diabetim var.
40:01Evet diabetim var.
40:02Tamam.
40:03Hocam bypass olmuş ama ağrısı varmış aralıklı.
40:07Evet sıklıkla tabii.
40:09Olabiliyor mu?
40:09Tabii ki olabiliyor.
40:10Hem bypass ameliyatları sonrasında hem de bizim yaptığımız işlemlerden sonra stent ve balon anjiplasti sonrasında bazı hastalarımızda göğüs ağrıları devam
40:19ediyor.
40:19Burada tabii bazen özellikle bypass cerrahisi sonrasında bazı küçük damarlara, yan damarlara greft gelemiyor.
40:27Yani bypass yeni bir bypass koyamıyorsun.
40:29Buna rezidü iskemi diyoruz.
40:31Yani geride kalmış darlık diyebiliriz.
40:34Hastamızın eğer böyle bir damarı kaldıysa açıkta bypass çekilemeyecek bir damarı kaldıysa bundan mütevellit bir ağrısı oluyor olabilir.
40:42Aynı şekilde bypass olsa dahi hem bypass damarlarında hem de orijinal kendi damarlarında bu süreçte şeker hastası da olduğu için
40:51damarlarda yeni darlıklar gelişmiş olabilir.
40:54Hasta Arzu Hanım'a tabii ki tavsiyem şu olacaktır.
40:57Detaylı tekrar bir kardiyoloji muayenesi.
41:00Zaten biz bu hastalarımızı en kötü yılda bir yani en uzun mesafe yılda bir görmek istiyoruz.
41:06Bu hastalarımızın hem ekolarını yapıyoruz hem eforlarını yapıyoruz.
41:09Bazen sanal anjiyolarını görüyoruz kafamızda bir şey kalırsa da bazen de gerçekten tekrar bir anjiyoyla damarları değerlendiriyoruz.
41:17Hocam burada tam şöyle bu seyirci sorusuna istinad eden şunu soracağım.
41:21Hasta bypass oluyor daha sıfırlanmış olarak biliniyor.
41:25Yani bizim Türkiye'de genellikle böyle biliniyor insanlar.
41:28Ben tamamen rectifiye oldum tamamen sağlıklıyım bypassım yapıldı iyiyim deniyor.
41:33Bu damarların tıkanma olasılığı o kadar çok soru soruldu ki bununla ilgili geçen hafta bize.
41:38Tekrar tıkanabilir mi bypass olduktan sonra ve yeniden mi bypass olmak zorunda veya açılabilir mi bu damarlar?
41:45Tabii ki.
41:47Esasen hastalarımız gerçekten bypass olduktan sonra bir daha damarlarını hiç tıkanmayacağını düşünüyorlar.
41:53Açıkçası bu çok mantıklı bir şey değil.
41:55Çünkü vücudumuz yaşlandıkça damarlarımız yıpranıyor.
41:59Yıprandıkça da darlıklar oluyor.
42:01Aterosikleroz diyoruz kalp duvarlarında kireçleşme tıkanma diyoruz.
42:07Bu tabii ki kalp damarlarımızı bir boru olarak düşünürsek bir darlık bir segmentte olabilir ama başka bir segmentte hastalık devam
42:14ediyor olabilir.
42:16Siz onu bypass etmiş olabilirsiniz.
42:17Aşağıda bir segmentte tekrar yeni bir darlık gelişebilir.
42:20Ya da bacaktan alınan damarlar ven yapısında.
42:25Dolayısıyla da arter yapısında değil.
42:27Bunların ömrü daha kısa oluyor.
42:29Venlerdeki kalite eğer hastanın ven kalitesi de iyi değilse 5 senede yıpranma hızları çok daha hızlı.
42:36Yani 5-6 seneden sonra venler tıkanabiliyor.
42:39Dolayısıyla da böyle hastalarda biz kendi orijinal damarlarına müdahale ediyoruz.
42:45Yani kendi anadan doğma koroner arterlerine sağ koroner ya da sol koronerlerden birine müdahale ederek açıyoruz.
42:52Bunların performansı daha iyi oluyor.
42:54Yani bypass yapılan kişiye stent takılabilir, balon yapılabilir sonrasında.
42:59Tabii ki.
42:59Bun anlıyorum.
43:00Sıklıkla zaten şu sıralar sıklıkla ilgilendiğimiz hasta grubu bu oluyor.
43:05Çoğunlukla 5-10 sene önce bypass olmuş.
43:07Rampa çıkarken, merdiven çıkarken, göğüs ağrısı olan, nefes darlığı olan, günlük işlerini tam anlamıyla yerine getiremeyen hastalarımız oluşturuyor.
43:17Bu hastalarımızın da anjiyolarına baktığımızda bu işte 4 bypass oluyor mesela.
43:222 grefti tıkanmış oluyor.
43:25Biz bu hastalarımızın orijinal damarlarından müdahaleler yapıyoruz.
43:28Ancak burada da vaktimizi en çok alan hasta grubu bu oluyor.
43:32Bu hastalara girişim çok zor oluyor.
43:34Çünkü yıllardır o damarlar tıkanmış oluyor, kireçlenmiş oluyor, tam tıkalı damarlar oluyor, çok çatal bölge oluyor, kök damarlar oluyor.
43:42Bizi gerçekten uğraştıran en zor hasta grubu diyebilirim hocam.
43:46Ama açılabiliyor sanıyorum değil mi?
43:48Teknoloji çok ilerledi.
43:49Bunlarla ilgili yeni cihazlar gelişti diyebiliyorum.
43:51Tabii ki hocam.
43:52Açıkçası son 20 senede insan beyninin çok uzaklardaki şeyleri de başarabilmesiyle oluşuyor bu.
44:01Yeni yeni teller, yeni yeni mekanizmalar, yeni yeni aletler geliyor.
44:05İşte kireci tıraşlayabileceğimiz cihazlar var.
44:09Eskiden çok yoktu.
44:10Şimdi kireçli damarlarda şok ses dalgasıyla, şok ses dalgalarıyla kireci kırabildiğimiz cihazlarımız var.
44:19Böyle olunca da işlemlerin başarısı artıyor.
44:21Kısa bir reklam aramız var efendim.
44:23Sonrasında hocamıza sorularımıza sormaya devam edeceğim.
44:26Reklamlardan sonra bekliyoruz.
44:28Evet hocam şu soru da çok gelmiş.
44:31Kalp yetmezliği nasıl oluşuyor?
44:33Kişi kalp yetmezliği olduğunu nasıl anlıyor?
44:36Kalp yetmezliği kalp fonksiyonlarının azalmasıyla ortaya çıkıyor.
44:41Kalbimiz bir pompa.
44:43Evrendeki her pompanın bir verim derecesi var.
44:45Kalbimizin de verim derecesi %60 gibi bir verim performansıyla çalışıyor.
44:50Bu verimde eğer bir düşme olursa, yani %40'ın altına düşerse hastalara biz kalp yetmezliği hastası olarak değerlendiriyoruz.
44:58Özellikle %30'un altında bir performans azalması olunca, yani %50'nin altında bir kalp fonksiyonlarında azalma olunca da hastalarda genellikle
45:07şikayetler çıkıyor.
45:08Bu şikayetler ne hocam?
45:09Bu şikayetler az önce de belirttiğim gibi.
45:12Yani genellikle performansta azalma, çabuk yorulma, merdiven çıkarken nefes darlığı, gece nefes darlığıyla uykudan uyanma.
45:21Son zamanlarda özellikle hastalık ilerlerse, hasta tedavi görmezse, ilaçlı tedavilerini görmezse, yaşam tarzı değişikliğini yapmazsa, ayaklarda ödem, karında ödem, şişliklerle
45:34hastalar bize başvurabiliyor hocam.
45:36Hocam, en çok sorulan sorulardan bir tanesi de, herhangi bir aktivite sırasında, spor veya diğer aktiviteler esnasında nabzın çok yükselmesi
45:48kalp krizine sebebiyet verebilir mi?
45:50Tabii ki şöyle bir husus var, kalbimiz daha hızlı çalıştığında, daha hızlı, daha çok oksijen ve daha çok besin ihtiyacı
46:02oluyor.
46:02Özellikle 40'lı yaşlardan sonra çok böyle yüksek nabızlarda, uzun süreli egzersizlerden kaçınmak lazım.
46:10En azından öncesinde ilgili merkezlerde bir kalp muayenesi olmakta fayda var.
46:16Özellikle efor testinde biz aslında kalp hastalarının, hedef kalp hızlarının %85'ine kadar yürütüyoruz, bir egzersiz yaptırıyoruz.
46:26Eğer hastada gerçekten bir çarpıntı, bir ritim bozukluğu, bir nefes ağırlığı bir şey olacaksa ya da bir EKG değişikliği olacaksa,
46:32orada görmek istiyoruz.
46:34Yani gizlenmiş bir kalp damar hastalığı bir şey varsa görelim istiyoruz.
46:38Böyle eğer özellikle 40'lı 50'li yaşlardan sonra spor yapacak olanlar varsa öncelikle bir kardiyoloji muayenesi öneririz.
46:47Mutlaka doktora danışıp sonrasında bu kadar hızlı aktiviteli sporlar yapmalılar diyoruz.
46:51Hocam ya çok sorumuz kaldı.
46:53Ben sizi haftaya çok daha uzun süre davet etmek istiyorum.
46:57Teşekkür ederim hocam ne demek sağ olun.
46:59Çok teşekkür ediyoruz.
47:00Ağzınıza sağlık diyoruz hocam.
47:01Teşekkürler hocam sağ olun.
47:03Efendim bugün de programımızın sonuna geldik.
47:06Bir sonraki hafta aynı saatte Beyaz TV ekranlarında tekrar hocalarımıza sorularımızı soruyor olacağız.
47:13Hoşçakalın, sağlıkla kalın.
Yorumlar