- 5 saat önce
TARLADAN SOFRAYA UZANAN BESİN YOLCULUĞU
Tohumdan hasada, tarladan tezgaha Anadolu’nun bereketli topraklarında yapılan tarımın tüm aşamaları “Topraktan Sofraya” ile Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşuyor. Geçmişten geleceğe her dönemde önemini koruyan tarımı geliştirmek için kullanılan yöntemler, tarımın zenginleştirilmesi ve ürünlerin hasatı Zeynep Tor’un sunumuyla Topraktan Sofraya ile ekrandaki yerini alıyor.
Zeynep Tor, “Topraktan Sofraya” ile sofralara gelen besinlerin yolculuğunu Ülke TV ekranlarına taşıyor. Türkiye’nin yedi bölgesinden üreticiler, çiftçiler, toprak ve ürün için emek verenler, bereketli topraklarda yetiştirdikleri ürünleri Ülke TV ekranlarında tanıtıyor. “Topraktan Sofraya” tarımda kullanılan tohumlardan, ürünlerin hangi dönemlerde ne şekilde yetiştirildiği ve nerelere dağıtıma çıktığına kadar tüm aşamalarını izleyenleriyle paylaşıyor.
Kaliteli üretim ve sağlıklı ürünler anlayışla yola çıkan program Topraktan Sofraya her pazar 18.00’de Ülke TV’de.
Tohumdan hasada, tarladan tezgaha Anadolu’nun bereketli topraklarında yapılan tarımın tüm aşamaları “Topraktan Sofraya” ile Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşuyor. Geçmişten geleceğe her dönemde önemini koruyan tarımı geliştirmek için kullanılan yöntemler, tarımın zenginleştirilmesi ve ürünlerin hasatı Zeynep Tor’un sunumuyla Topraktan Sofraya ile ekrandaki yerini alıyor.
Zeynep Tor, “Topraktan Sofraya” ile sofralara gelen besinlerin yolculuğunu Ülke TV ekranlarına taşıyor. Türkiye’nin yedi bölgesinden üreticiler, çiftçiler, toprak ve ürün için emek verenler, bereketli topraklarda yetiştirdikleri ürünleri Ülke TV ekranlarında tanıtıyor. “Topraktan Sofraya” tarımda kullanılan tohumlardan, ürünlerin hangi dönemlerde ne şekilde yetiştirildiği ve nerelere dağıtıma çıktığına kadar tüm aşamalarını izleyenleriyle paylaşıyor.
Kaliteli üretim ve sağlıklı ürünler anlayışla yola çıkan program Topraktan Sofraya her pazar 18.00’de Ülke TV’de.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:01Ziraat Bankası sunar
00:21Toprağın cömert, üretimin güçlü, bereketin tarladan sofraya geçtiği Osmaniye topraklarındayız.
00:28Yer fıstığı, narinciyesi, turbu ve zeytini ile ünlü bu şehrimizde bakalım neler görüp neler öğreneceğiz.
00:44Zehirden şifaya bir bitki, yılan yastığı, yılan otu ne gibi riskleri var?
00:50Abartırım.
00:51Piştiği zaman şifa oluyor.
00:53İnce doğranması gerekiyor ki iyi pişmeyi garantileyelim.
00:56Hasta olanlara pişir bundan, ye deriz.
00:59Sıcak sıcak içseyin.
01:00Un ile yoğurdu karıştırıyoruz.
01:02Kaynak su ile bastırıyoruz.
01:04Benim anlattığımı siz de yaparsanız şifa buluşsunuz.
01:07Doğramış olduğumuz tırşıklar burada.
01:10Suyu üstüne çıkacak.
01:11Evde kim sinirli, öfkeliyse onun yeleni örteriz.
01:15Elin yenmez, elini ısırır.
01:18Bak bunu böyle tutuyorsun.
01:19Dibinden çıktı.
01:21Aha şunlar yavrular işte.
01:22Mayalanmış olan tırşığımız kaynadı.
01:25Şöyle bir göstereyim.
01:27Oh ne güzel oldu.
01:27Çorbamız buram buram tütüyor.
01:30Zehirli olan şey insanların elinde şifaya dönüşüyor.
01:33Kış mevsiminin vazgeçilmez yiyeceğidir.
01:42Dağlardan sofraya, zehirden şifaya bir bitki.
01:47Yılan yastığı, yılan otu, Andır'ın doktoru.
01:51Tırşık pancarı denlerim.
01:52Ve tırşık pancarı.
01:54Ve satıcısı, toplayıcısı Malik Avlar.
01:59Malik nelerden avladın bunları?
02:02Dağlardan.
02:02Hangi dağlardan?
02:03Mersin, Erdem'de dağlarından.
02:05Aa Mersin'den mi getiriyorsun?
02:07Aa ilginç.
02:08Buraya Kadirli'ye getirdin Mersin'den.
02:11Belli bir yerde oluyor mu?
02:12Tarla gibi mi bulunuyor bunlar?
02:14Şarlık, cıdırın mıdırın içinde.
02:16Dikenlerin arasından falan topluyoruz.
02:18Evet evet ağac altından yanıldı arasından.
02:20Şimdi burada sen doğuruyorsun.
02:23Sağlamları var.
02:24Ama iki üç türü var.
02:25O biraz daha yaprak galiba.
02:27Bu gövdesi.
02:29Fark ediyor mu orası?
02:30Karışık olacağım.
02:31Bu karışık olmasa tad olmaz.
02:32Sonra suya keserim.
02:34Öyle mi?
02:35Evet.
02:35Bedeni şu beyaz evde olmazsa tad olmaz.
02:38Tırşik olmaz.
02:39Yaygın adıyla tırşik çorbası olarak bilinen yılan otu, tırşik otu denilen bu bitkiden çorba yapılıyor genellikle.
02:47Ama yılan otu, tırşik otu çok riskli bir bitki aslında değil mi?
02:52Evet.
02:53Ne gibi riskleri var?
02:55Kabartır.
02:55Şu an yenmez, çiğ yenmez.
02:57Şu şekliyle yenmiyor.
02:59Bu şekliyle yenmiyor.
03:01Elinize aldığınız zaman alerji yapabiliyor.
03:05Kabartabiliyor elinizi.
03:06Çünkü içinde bazı bileşikler var.
03:09Bu bileşikler çiğken zehir ama piştiği zaman, fermente edildiği zaman şifa oluyor.
03:17İnsan sağlığı için çok faydalı bir kadim lezzet tırşik çorbası.
03:22Şimdi bu incelikte mi doğranması gerekiyor?
03:25Ben bu şekilde yapıyorum.
03:27Bazı aradaşlar biraz kaba yapar.
03:29Herkesin farklı yöntemleri olabiliyor diyorsunuz.
03:31Öyle mi?
03:32Evet.
03:32İncesini daha tercih ederler.
03:34İnce doğranmışını tercih ediyorlar değil mi?
03:37Evet.
03:38Şimdi sen dağlardan topladın, burayı getirdin.
03:41Bu şekilde doğradın.
03:43Buradan mı satıyorsun?
03:44Evet.
03:45Bu doğranmış olarak satıyorsun yani.
03:47Bundan alana, bundan satıyorum.
03:49Bundan alana, bundan.
03:50Genelde hangisini tercih ediyorlar?
03:52Genelde bunu tercih ediyorlar.
03:53Doğranmışını tercih ediyorlar.
03:55Doğranmışını tercih ediyorlar.
03:56Neden acaba?
03:58Doğraması zor.
03:59Ha uğraşmamak için.
04:00Uğraşmamak için.
04:01Peki senin eline zarar vermiyor mu?
04:03Kabartmıyor mu?
04:04Şişirmiyor mu?
04:05O ilk seferde alerji yapar ondan sonra yapmıyor.
04:08Al işte ben yaklaşık 30 seneden beri uğraşıyorum.
04:1230 senedir tırşık topluyorsunuz?
04:14Ben, mevsiminde evet.
04:15Ooo maşallah.
04:16Peki siz nasıl pişiriyorsunuz tırşığı?
04:19Hanımlar yapıyor bunu, yoğurdun falan.
04:21Bilmiyorsun tarifini.
04:23Evet.
04:23Tamam o zaman biz gidelim tarifini öğrenelim.
04:27Bunların müşterisi var mı?
04:28Müşterisi gelip alıyoruz.
04:30Öyle mi?
04:31Dostlar sağ olsun biliyor.
04:32Sürekli aynı burada duruyor.
04:34Biraz aşağıya bak.
04:36Hangi ayda başlıyorsun toplamaya?
04:38Kasım'ın 25-26 sınavı başlıyor.
04:41Başlıyorsun.
04:42Ne zamana kadar oluyor?
04:44Umarım 10-15'ine biter.
04:45Yani 3 aylık falan bir süresi var.
04:492,5-3 ay bir süresi var.
04:50Şimdi bu bitkinin çeşitli aşamaları var.
04:52Bu en taze hali.
04:54Evet.
04:55Karların altından mı çıkıyor?
04:57Karların altındaki yaza kalır.
04:59Nisan'a Mayıs'a kalır.
05:01Nisan'a Mayıs'a kalanlar karların altından çıkıyor.
05:04Bu biraz daha büyüyünce böyle kırmızı tohumları oluyor değil mi?
05:08Evet evet kırmızı tohum bu tabii.
05:10O tohumların bir kullanım alanı var mı?
05:13Onlar o zaman o döneminde kullanılıyor mu o tırşık otu?
05:17O tohumunu ilaç niyetine kullanan oluyor.
05:21Ne ilacı?
05:22Valla mantarı falan iyi geliyor diyeni duyuyorum tohumunu.
05:25Sen tohumunu da topluyor musun?
05:27Yok hayır uğraşmam.
05:28Selamünaleyküm.
05:29Aleykümselam.
05:30Benim paket hazır mı?
05:32Hazır beyefendi.
05:33Bir de kilosu ne kadar bunun?
05:35Doğranmış 125 yaprak olan şeker.
05:38O zaman doğranmıştan bana 5 kilo vereceksin yani.
05:43Hazır mı?
05:44Hazır verelim.
05:45Evet.
05:46Bu mu hazır olan?
05:47Evet.
05:47Neden doğranmışını tercih ediyorsunuz?
05:49Şimdi evde bu herkes bunu doğrayamaz.
05:52Bunun bir erbabı var.
05:54Satanlar daha iyi yapıyor.
05:55Daha güzel kıyıyor.
05:57Lezzetli oluyor yani tirşik.
05:58Onun için evde buradaki daha farklı.
06:02Yani ince doğranmasının?
06:03İnce doğran, kıyılıyor evet.
06:05Onu garantiye almak için?
06:07Garantiye almak için, lezzetli olmak için.
06:09Evde kalın oluyor.
06:10Pek tadı olmuyor.
06:12İnce kıyıldığı zaman lezzetli oluyor.
06:14Fark orada yani.
06:15Eşiniz yapıyor herhalde?
06:16Evet eşiniz aynen.
06:17Nasıl yapıyor?
06:18Biz bunu akşamdan önce bir kova kaynak su, bir bidonlu yoğurt.
06:26Ondan sonra bir kilo un.
06:29Bunları unuyla yoğurt, karıştırıyor.
06:32Kaynak suyu da büyük kazanın içine koyuyor.
06:36Bu kıyılmış andırın doktorunu da kazanın içine koyduğumuz zaman kaynak suyla bastırıyoruz.
06:43Kaynak suyunu da neden bastırıyoruz?
06:45Eşkisin diye.
06:46Kaynak suyu kullanacaksın.
06:48Evet kaynak suyu kullanmazsan olmaz.
06:50Çünkü o bir şey yapıyor yani.
06:52Yani bunu ıslatmanın amacı ekşinmesini sağlaman.
06:55İçine kaynak suyla.
06:56Ve zehirli maddelerini öldürmek.
06:59Öldürüyoruz evet.
07:00Değil mi?
07:00Doğru.
07:01Ama çok değil mi?
07:02Bir kazan yani beş kilo tırşık, bir kilo un, su çok olmuyor mu?
07:08Eşkimi yer işte.
07:09Ha başka türlü eşkimi yer.
07:10Yani unu çok katmazsan, yoğurdu çok katmazsan eşkimi yer.
07:15Fark o yani.
07:16Bir sayacak olursak, beş kilo tırşık.
07:19Evet.
07:20Bir kilo un.
07:21Bir kilo un, üç kilo da yoğurt diyelim.
07:23Üç kilo yoğurt.
07:24Evet.
07:25Nohutu ne zaman katıyoruz içine?
07:27Nohutu da daha sonra.
07:30Biraz yarısı kaynadıktan sonra.
07:32Ha anladım.
07:33Yani orada bir şey yer.
07:34Bu kadar çok tırşığı ne yapıyorsunuz peki?
07:37Çocuklara, ailemize, komşulara bölüşüyoruz.
07:39Ha bölüşüyorsunuz.
07:41Bölüşüyorsunuz.
07:41Peki saklanabiliyor mu yani dolar?
07:44Saklanıyor.
07:44Biz aslında yirmi, yirmi beş kilo alıyoruz her sene.
07:47Şimdi er dağı, diyelim ki mardu ayında yirmi beş kilo alıyoruz.
07:52Büyük don kazanları var.
07:54Onunla şey yapıyoruz.
07:55Onu da kavanozlara koyuyoruz.
07:57Bir yıl yiyelim onu.
07:59Bozulmuyor.
08:00Konserve gibi yapıyorsunuz.
08:01Konserve yapıyoruz işte.
08:02Bir yıl bak.
08:03Yetmiş, seksen şey yapıyoruz.
08:06Kaldırıyoruz.
08:06İstediğimiz zaman ocağa uyuyoruz.
08:09Fazla değer bir kaynatı veriyoruz.
08:12Burada iç bitiyoruz.
08:12O zaman siz bunun faydalarını çok iyi biliyorsunuz.
08:15Çok faydaları var.
08:16Bunun bir de mazisini anlatayım müsaade ederseniz.
08:19Tabii.
08:19Şimdi genç bir doktorun Andır'ın da tayini çıkar.
08:24Kahramanmaraşı, Andır'ın ilçesine.
08:26Genç doktoru Adana'ya gelir.
08:28Adana'dan da Kadirli'ye gelir.
08:30Kadirli'ye Karaca gelince böyle taplacı arkadaşlar, Andır'ın doktoru fişik satıyormuş.
08:37Andır'ın doktoru geldi, Andır'ın doktoru geldi, Andır'ın doktoru geldi derler.
08:41Doktor der ki ya telefon yok, bir şey yok.
08:4450-60 yıl önce bunlar benim geldiğimi nereden öğrenmiş der.
08:48Birine sorar.
08:50Efendim biz seninle konuşmuyoruz.
08:52Biz Andır'ın doktoru satıyık.
08:54Andır'ın doktoru diye çağırıyok.
08:55Senden bizim haberimiz yok der.
08:57Doktor da rahatlar.
08:59Yani böyle de bir mazisi var.
09:01Peki bunca yıldır tırşık yiyorsunuz, tüketiyorsunuz, sofralarınıza yer veriyorsunuz.
09:08Yaz, kış ne gibi faydalarını görüyorsunuz?
09:10İşte ismi Andır'ın doktoru olunca bütün rahatsızlıklara şifa veriyor.
09:16Millet ona inanıyor.
09:17Bir de yılda bir Andır'ın tırşık festivali yapılıyor.
09:22Bütün millete ikram ediliyor.
09:24Yani Andır'ın bölgesinde, Kadirli bölgesinde tırşık, Andır'ın doktoru çok meşhurmuş.
09:31Doğru. Bir de Türkiye genelinde bunu herkes öğrendi.
09:36Aynı tırşıyı buradan alıp kendi memleketlerinde buralara tayinli çıkanlar, memurlar, amirler, müdürler kendi memleketlerinde de şu anda yaydı bunu.
09:46Öyle mi?
09:47Türkiye genelinde şu anda Andır'ın doktoru geçiyor.
09:51Benim memleketimde var mesela Andır'ın doktoru dağlarda.
09:56Aydınlıyım ben, sökeliyim.
09:58Evet.
09:58Ama böyle yemeğini bilmiyoruz.
10:01Evet.
10:01Bu kadim lezzeti...
10:02İşte siz de öğreneceksiniz.
10:04Yayılıyor Türkiye genelinde.
10:06Şimdi siz de öğrendiniz.
10:07Benim anlattığım, siz de yaparsanız, tırşık içmiş olursunuz, şifa bulursunuz diyeyim inşallah.
10:13İnşallah.
10:14Daha çok gövde kısmını mı tercih ediyorsunuz?
10:17Her yeri bir zaten.
10:19Baştan sonuna kadar kıyılıyı doğranıyıp arkadaşlar böyle hepsini kesince bize veriyor yani.
10:28Başı kıçı yok.
10:29Hepsi bir yani tırşı.
10:30Hepsi aynı değerde diyorsun.
10:31Aynıdır, evet.
10:33Sen şimdi beş kilo alacaksın.
10:35Evet, beş kilo.
10:36Tartalım mı bir beş kilo?
10:37Tabii tartalım tabii.
10:38Oldu mu beş kilo?
10:39Tartalım, ücretini de ödeyelim yani.
10:41Kaç para dedi, pazarlık yapacak mısın?
10:43Yüz yirmi beş lira dedi.
10:45Beş kilo ne yapar?
10:46Altı yüz yirmi beş.
10:48Altı yüz olur.
10:48Altı yüz lira veririz.
10:49Masrafı yani yoğurduyla şeyle bir liraya mal oluyor.
10:54Bin lirayı bulacak.
10:55Bin lirayı bulur yani ama şöyle yani.
10:57Ama yaz, kışı yiyeceksiniz.
10:58Tabii yani.
10:59Biz onu kaldırıyoruz.
11:00İstediğimiz zaman yazın gününe de Ağustos'ta, Eylül'de bile, Temmuz'ta bile bu tirşiyi bulgur pilavıyla yiyelim.
11:08Öyle mi?
11:09Bulgur pilavıyla.
11:10Bulgur pilavı olmazsa bu tirşinin lezzeti olmaz.
11:14İlla ki bulgur pilavı olacak, bir de ince ekmek olacak yanda.
11:19Yani ince ekmek olacak, onunla yiyeceksin.
11:22İnce ekmek dediğin yufka mı?
11:24Yufka ekmek, evet.
11:25Şimdi bunu hiç bekletmeden taze taze mi yapmak lazım?
11:28Bunu akşamlayın, önce bunu bir soğuk suyla yıkayacağız.
11:32Ha bu daha yıkanacak.
11:33Bunu yıkayacağız.
11:34Yıkadıktan sonra da temiz bir kaba koyup kazana.
11:39Ondan sonra da kaynak suyu içine dökeceksin.
11:42Onunla yoğurdu da içine döküp karıştıracaksın.
11:46Üstünü de ürtü yapacaksın.
11:48Çok yapacaksın yalan.
11:49Çünkü neden değilsen eşkimez.
11:51Mayalayacağız yani.
11:52Mayalayacak, 3-4 tane şöyle halı tipli bir şey örtüyü üstüne yapacağız.
11:57Muşambaya da hava almaması için onu da üstüne bastıracak.
12:02Sabaylı'ya da yüzünü alacak hanım.
12:04Sabaylı onun yüzü var.
12:06Ha yüzüne biriken mi?
12:07O yoğurtlama yüzü var ya.
12:08Yoğurtlama yüzünü alacak.
12:10Biz ateşe koyacağız.
12:12Ondan sonra başında duracak.
12:14Başına durmazsak taşar.
12:16Büyük bir kepçe diyelim ona.
12:18Onunla devamlı karıştıracaksın.
12:20Yoksa dibine tutar.
12:21Zehirden şifaya dönüşmesi o kadar kolay olmuyor bu işin.
12:26Tabii emek etmezsen şifa olmuyor.
12:29İndi emek edersen inşallah şifasında bulun.
12:32Biz inançla öyle şifa buluruk diye.
12:35Yani Türkiye geneline de bunu yaymaya çalışayım.
12:39Çok teşekkür ederim.
12:40Ben teşekkür ederim.
12:41Malik satış çok oluyor mu?
12:44Satış normal.
12:45Mesela bu tabla bugün biter mi?
12:47İçerlese devamı var getiriyor.
12:48Var mı?
12:49Bunun içinde zehirli bileşikler var.
12:52Çiğken bu zehirli bileşikler etkisini gösteriyor.
12:56Bunlar kalsiyum oksalat kristalleri var.
13:00Çiğken ağızda ve boğazda yanmaya, tahrişe ve şişmeye neden olur.
13:05Yani o yüzden zehirli deniyor.
13:08Oksalik asit var.
13:09Tahriş edici ve toksit etkisi var.
13:12Saponinler var.
13:13Çiğ tüketiminde mide ve bağırsak rahatsızlığı yaratabiliyormuş.
13:18Bir de proteolitik tahriş edici bileşikler mukozada yani ağzımızda, midemizde, bağırsağımızda bulunan mukozada yanma hissi oluşturuyor.
13:28Ama bu kadar zehirli özellikleri çok iyi bir pişmeyle, fermente edilmesiyle şifaya dönüşüyor.
13:39Şifa oluşu yani piştikten sonraki özellikleri ne diye soracak olursanız, lif açısından son derece zengin sindirim sistemini destekliyor.
13:49Fenolik bileşikler oluşuyor.
13:53Bu da antioksidan açısından gücü arttırıyor.
13:57Yani insan vücudunda bağışıklığı güçlendirici bir etkisi oluşuyor.
14:02Mineral olarak potasyum, kalsiyum, demir mineralleri var içinde.
14:07Yine vitaminler var.
14:09Özellikle A ve C vitamininin öncüllükleri var.
14:12Yani say say bitmiyor.
14:14İnsanlar bunu yüzyıllarca denemişler, denemişler ve sonunda bu faydaya ulaşmışlar.
14:20Sen de 30 yıldan beri bu işten ekmek yiyorsun değil mi?
14:24Evet.
14:25Çok güzel, bereketli olsun.
14:27İnşallah sadece Osmaniye'de, sadece Kadirli'de kalmaz, sadece Akdeniz bölgesinde kalmaz.
14:33Bu tirşik yemeğinin önemi bütün Türkiye'ye yayılır.
14:38Bütün insanlarımız bu nimetten faydalanır diliyorum.
14:42Sana da kolay gelsin, bereketli olsun.
14:55Osmaniye, Kadirli, Akköprü köyünde Hatice Dal bize tırşık çorbası yapacak.
15:01Ama malzememiz yok.
15:02Önce malzemeyi toplamak için, yani yılan yastığı, yılan otunu toplamak için bahçeye geldik.
15:09Bakalım ne kadar toplayabileceğiz?
15:11Hatice Bacı, kolay gelsin.
15:14Sağ ol canım, buyurun, hoş geldiniz.
15:16Şimdi en yoğun burada mı var bizim pancarlar, tirşikler?
15:21Tirşikler, en çok bu madide olur.
15:24Buralarda çok olur.
15:25Ama dağların yamacında da olur.
15:27Dağların yamacında da olur.
15:28Bu şimdi böyle sürülmemiş.
15:31Tarlaların kenarında, bahçelerin kenarında çok olur.
15:34Şimdi şunu merak ediyorum.
15:36Hani yemeğinin adı tırşık çorbası da bitkisinin adı ne?
15:42Yılan pancarı.
15:42Yılan pancarı.
15:44Yılan yastığı da.
15:45Yılan yastığı da, yılan pancarı derler.
15:47Elini ısırır.
15:49Bunu çekerken böyle çoğu eldiven giyer.
15:52Biz kökünden çektiğimiz için çok zorlanmak.
15:55Buna yılan pancarı derler.
15:57Tırşığını yaparız.
15:58Sağlık için.
15:59Andırın doktoru derler.
16:01Çeşit çeşit atları var.
16:03Çeşit çeşit atları var.
16:04Esas adı tırşık.
16:05Çorbasının adı tırşık.
16:06Bitkisinin adı yılan pancarı.
16:09Yılan pancarı.
16:09Yılan otu deniliyor.
16:11Bunun ortasından şeyi çıkar.
16:13Uzun uzun, kıpkırmızı.
16:15Tohumu çıkıyor.
16:16Tohumu çıkar böyle.
16:17Ama şimdilik değil.
16:18Yazın çıkar, Haziran'da.
16:20Dibinden de kökü çıkıyor.
16:21Dibinden de kökü var, patatesleri.
16:23O patatesler ne işe yarıyor?
16:26Doğruyorlar, kurutuyorlar.
16:27Bu hastalıklar için kullanıyorlar.
16:29Ama ne hastalık, unu kadar asılın detaylı bilmem.
16:32Patates gibi ama sökebilirsin.
16:34Çok faydalı.
16:36Başlayalım mı biraz toplamaya?
16:37Başlayalım.
16:38Ama ben şimdi hiç toplamadım.
16:40Ben toplayayım.
16:41Beni zehirler mi bilmiyorum.
16:43Bir şey yapmaz.
16:44Ben alırım.
16:45Dibinden çekecek ya şöyle canım.
16:46Sen bana bir göster.
16:47Ben senin çalılarını, etrafını temizleyeyim istersen.
16:51Hangisini alacaksın?
16:52Güçlüğünü alalım.
16:53Güçlüğünü istemiyoruz diyorsun.
16:55Bak bunu böyle ne yapıyor?
16:57Tutuyorsun.
16:58Tutuyor.
16:58Dibinden.
17:03Ben tutsam bir şey olur mu şimdi?
17:05Olmaz.
17:05Şuradan tut.
17:06Elini sürmez.
17:07Neresi ısırıyor elimi?
17:10Yakıyor.
17:10Asındırıyor.
17:11Bak çok derinde ama.
17:12Sürülmediği için bunlar çok derinde.
17:15Sürülen yerlerde, tarlalarda çok olmaz bu.
17:18Böyle çalların arasında mı oluyor genelde?
17:20Çalların arasında çok olur.
17:22Bak şurada var büyükleri.
17:27Yılan pancarı.
17:28Yılan pancarı.
17:29Bunu kırdık ama.
17:30Gene alıyoruz ama.
17:31Kırsak da alıyoruz değil mi?
17:33Şunu al istersen önce.
17:34Şuradakini.
17:35Gene çıkardım.
17:37İyi çıktı bu da değil mi?
17:39İyi çıktı.
17:39Güzel çıktı şansını.
17:40Sütü mü daha çok kaşındırıyor?
17:42Vallahi doğrarken yaprağı kaşındırıyor.
17:45Buradan kıpkırmızı olur.
17:47Onun için faydalı diyorlar ya.
17:49Çiğken zararlı.
17:51Çiğken zararlı.
17:52Bişikken çok faydalı.
17:53Çok dikkatle tüketilmesi gereken bir besin bu.
17:57Bunu şimdi evvel yapmazlardı 10 sene evvel.
18:01Şimdi konservesini yapıyorlar.
18:02Çok güzel koyarlar.
18:04Yazın yerler.
18:05Şimdi biz Ocak ayındayız.
18:07Bunlar yeni çıkmaya başlıyor.
18:08Yeni çıkmaya başlıyor.
18:10Ocak ayında Haziran'da falan çok güzel şeyini yaparlar bunu.
18:14Haziran'a kadar devam ediyor mu?
18:16Yeter.
18:16Ama kartlaşmıyor mu o zaman?
18:18Kartlaştığı zaman yapıyorlar.
18:20Konserve yapıyorlar.
18:21Büyük 4-5 kilo helkelikler, 50 kiloluk, 100 kiloluk kazanılan yine yapıyorlar.
18:27Bak şurada da var.
18:29Ha şöyle görüyor musun dibini?
18:31Görüyorum.
18:33Ellerine zıza.
18:34Ha bu da çıkmadı.
18:36Bunda ta yeni ya.
18:37Çıkmıyor.
18:38Çok da çekiler çıkar.
18:39Ha bak çok güzel.
18:40Şimdi bunun patatesi olmuş mudur?
18:42Eski patatesleri var.
18:44Tabii bitmiş ki olmuş.
18:45Bakalım.
18:46Şuna bakalım mı mesela patatesi var mı diye.
18:49Şurada var ya bununla eşelim.
18:51Olmaz, olmaz.
18:52Ne kadar derindi?
18:54Vallahi bir karış var daha da yoksa.
18:57Öyle mi?
18:58Yani öyle yukarı değil.
18:59Ne kadar faydalı bu biliyor musun?
19:01Derinde saklanıyor.
19:06Şimdi kazma bulduk.
19:08Tırşin patatesini çıkaracağız.
19:10Kökünü çıkaracağız.
19:11Yani çıkarabilmeyi umut ediyoruz.
19:15Ben vuruyorum.
19:19Yakın mı?
19:20Daha mı yakın?
19:22Bir temizleyelim mi önce çıllarını?
19:25Dur canım sen dur.
19:26Sen dur dur.
19:28Çıkarsan yeter zaten.
19:30Toprak çok ağır.
19:34Ben koyayım mı?
19:35Bunlar derinde olur canım.
19:37Yukarıda olmaz.
19:38Ne kadar derinde olur?
19:39İşte ben de bilemiyorum şimdi.
19:41Ben karıştırıyorum ya.
19:42Nerede rastlayacağımız belli olmaz diyorsun.
19:45Patatesini kurutuyorlar.
19:47Bak bunun ben yaptığımı söyleyeyim mi?
19:50Söyle.
19:51Benim geldim çocuğu olmadıydı.
19:535-6 sene.
19:54Dediler ki
19:55Olmuş yan yapanların.
19:58Pancarın kökünü eş dediler.
20:00Onu da kurut dediler.
20:02Onu da havanda döv dediler.
20:05Onu da dövdük.
20:06Burada birinin oluydu.
20:08Onu da bala kattık.
20:10Böyle nohut nohut nohut nohut yaptım.
20:12Acayip acam mı dilini sokuyor.
20:14Onu da yuttu.
20:16Benimkinin olmadı da
20:17Öteki bayanın 10 seneden sonra
20:19Çocuğu oldu.
20:20Çocuğu oldu bunu.
20:21Bunu yemiştim bitirene kadara bir guvanız.
20:24Bunu böyle kadın hastalıklarında şey olanla
20:26Yediriyorlar bunu ben yani.
20:28Ben yedirdim.
20:29Bir şey olmadı yani.
20:30Olur mu?
20:31Zehirlenir falan.
20:32Zehirli değil ki.
20:33Isırıyor bu.
20:34Sadece ısırıyor diyorsun.
20:37Ama çocuk çocuk şimdi ısırsın ağzı balon gibi şişer.
20:43Var mı daha?
20:46Kesersin diye korkuyorsun değil mi?
20:48Evet kesmiyorum diye.
20:50Bu da olmasa başkasını yaparım.
20:53Ooo çıktı.
20:54Patatesini görsedecek.
20:56Dur bayan var mı?
20:57Vardır herhalde.
20:58Daha bak.
20:59Aha şunlar yavrular işte.
21:00Şunlar yeni.
21:01Bunlar yazar.
21:02Haziran'a çok güzel olur.
21:04Büyüyecekler.
21:05Tabii.
21:06Yumurta kadarı olur.
21:07Bak bunlar daha yeni bitiyor ya.
21:10Şunlar şeyleri.
21:11Patatesleri.
21:11Onlar daha yeni çıkacaklar.
21:12Onlar tabii çıkacak.
21:14Onlar da yenecek.
21:14Bu anaç.
21:15Giden senede.
21:16Görüyor musun?
21:17Geçen seneden.
21:18Şimdi dokunmaya korkuyorum biraz.
21:20Yok yok.
21:20Elle bir şey dolmaz da.
21:21Şurasını ağzına nemal mı ısırmayacak?
21:24Eli de kaşındırıyormuş ya.
21:26Evet.
21:26Şunu da koparabilir misin ablacığım?
21:28Al.
21:29Bu şey işte.
21:30Kökü.
21:31Kökü.
21:31Bunlar işte yavruluyor kenarından.
21:34Hatice abla bir tane daha çıkaracak.
21:37Ama gördüğünüz gibi şunlar tırşığın kökü oluyor.
21:42Yani yılan yastığı, yılan pancarının kökü oluyor.
21:46Bunlar da daha yeni çıkacaklar.
21:48Çünkü henüz kışta olduğumuz için asıl baharda bu çıkacak.
21:52Yeni yeni çıkmaya başlamışlar.
21:54Çok tazeler.
21:55Dolayısıyla kökleri yeteri kadar büyümemiş.
21:58Onu çıkaramadık değil mi?
22:00Çıkaramadık.
22:01Daha yeni oldu.
22:02Bir yarım kök daha çıktı.
22:03Tırşığın, yılan otunun, yılan pancarının yaprağından ayrı faydalanıyoruz.
22:09Kökünden ayrı faydalanıyoruz.
22:11Tohumlarından ayrı faydalanıyoruz.
22:13Yazın, baharda, Mayıs, Haziran aylarında kırmızı tohumları oluyor.
22:19Onlar da ilaç için kullanılıyormuş.
22:22Çeşitli dertlere faydaymış.
22:24Her yönüyle, her organıyla faydalı bir bitki.
22:28Anadolu'nun kadim kültüründen gelen şifa dolu bir bitki.
22:32Yılan otu, yılan yastığı.
22:34Şimdi biz toplamaya devam edeceğiz.
22:36Ve gidip bir tırşık çorbası yapacağız.
22:39Çok da güzelçi böyle.
22:41Süs oldu.
22:42Süs oldu, iyi oldu.
22:43Çok teşekkür ederim.
22:45Gidelim, kalan da doğrayalım.
22:47Bastırayıp, pişirelim.
22:48Tamam.
23:00Hatice'yle toplayıp geldiğimiz yılan otu, tırşık otunu şimdi doğrayacağız ve ayıklayacağız.
23:07Hediye burada doğruyor.
23:09Emine de toplanmış otların nasıl ayıklandığını, nasıl doğramaya hazır hale geldiğini anlatacak bize.
23:16Kendimizin ektiğimiz bir ot değil, bu Allah'tan yani tarlada böyle olan bir ot.
23:21Onu böyle topluyoruz.
23:23Bunun dışlarına şu iplik otları var, onları temizliyoruz.
23:28Bıçakla da güzel taklada incecik kıyıyoruz.
23:31Yani en dışındaki zarları çıkarıyorsun.
23:34Zarları alıyoruz.
23:35Çünkü o zarlar biştiğinde el tel olur içinde bu telini alıyoruz.
23:40Onlar sert oluyor.
23:41Bir gösterebilir misin şöyle elini alıp bir tane nasıl temizliyorsun?
23:44Bunları içinde kötü olanlarına atıyoruz tabii onların şeyleri olmaması gerek.
23:50İçinde yabani otlar olabiliyor.
23:52Bunu doğrayanın kahveye getirdim ben bunu şimdi.
23:55Alayım ben onu o zaman buraya.
23:57Evet.
23:58Peki senin eline dokunmuyor mu?
24:00Hani kabartıyor ya elleri.
24:02Bu doğrayanın parmağını belki şey yapar ama şimdi şu an temizlerken bir zararı yok.
24:08Dokunmuyor sana?
24:09Hayır.
24:09Belki alıştığınız hani bazıları ısırgana alışıyor ya.
24:12Tabii olabilir ama böyle ellediğin zaman da sanmıyorum yani şey yapmaz da yalnız bu doğranırken sulanıyor ya.
24:21Aha.
24:21Yakabiliyor.
24:22Hediye şimdi sen doğruyorsun yılan otunu, tırşığı.
24:26Nasıl doğruyorsun?
24:28Neye dikkat ediyorsun doğurarken?
24:29İnce kıyılmasını.
24:31İnce pişerse hem özlü pişiyor hem de daha lezzeti güzel oluyor.
24:35İyi pişmezse ağzı yakıyor.
24:38Zehri tamamen arınmamış oluyor.
24:40Evet.
24:40O yüzden ince doğranması gerekiyor ki iyi pişmeyi garantileyelim.
24:45Doğru mu?
24:46Evet.
24:46Bir hayli ince.
24:47Şimdi ben böyle tabağa alacak olursam ben dokunmamaya çalışıyorum.
24:54Çünkü elim kabarsın istemiyorum.
24:56O yüzden biraz korkuyorum.
24:58El düğüne giyebilirsin o zaman.
25:00Yapacağın zaman.
25:01Doğru ama şimdi yapmıyorum sadece gösteriyorum ya siz yapıyorsunuz sağ olun.
25:06Hani ilk defa yapanlar ya da az yapanlar eldiven takarak kullanırlarsa daha iyi olur.
25:12Şu doğranmış şekli.
25:14Beyaz yerlerini almıyor musun?
25:15Altına alıyor.
25:16O doğranır orada.
25:17Öyle mi?
25:18Islaklıkla daha çok zehir salgılıyor demek ki.
25:21Önceden iyikarda kurutursan doğrayabilirsin.
25:25Islakken doğramamak gerekiyor.
25:27Doğranmıyor.
25:27Evet.
25:27Elini çok yakıyor.
25:28Bu kadim yiyecek tırşık çorbasının yapımı çok hassas ve çok özellikler istiyor.
25:36Toplarken ayrı şeylere dikkat ediyoruz.
25:38Doğrarken ayrı şeylere dikkat ediyoruz.
25:41İyi ayıklamak gerekiyor.
25:43Suluyken doğramamak gerekiyor.
25:45Tabi bunda da kalmıyor.
25:47Daha mayalanacak.
25:48Bir gece mayalı olarak kalması gerekiyor tırşığın.
25:52Şimdi biz bunu bitireceğiz.
25:54Doğramayı bitireceğiz.
25:56Bitirdikten sonra maya aşamasına geçeceğiz.
25:59Peki siz nasıl tüketirsiniz tırşık çorbasını?
26:03Tırşığı biz pişiririz sıcak sıcak.
26:05İsteyen öyle kaselere koyar içer.
26:08Pilav pişirir.
26:09En özellikli şeyi bulgur pilavı.
26:11Bulgur pilavıyla yenir öyle mi?
26:13Bulgur pilavıyla daha lezzetli oluyor.
26:15Mesela dolabında sabahları aç karnabından biraz içiver.
26:20Bağırsakları güzel temizliyor.
26:22Anadolu'nun tarhanadan sonra ikinci çorbası, sabah çorbası gibi.
26:27Genelde tarhana pişiririz ya sabahları.
26:29Bu bölgede de tırşık pişiriliyor.
26:32Andırın doktoru ya da değil mi?
26:34Yılda yani her zaman vakti geldiğinde yedi kere muhakkak yeriz.
26:39Yedi kere?
26:39Evet yedi kere yenecek.
26:41Yenecek şart diyorsun.
26:43Aşı gibi.
26:44Evet.
26:44Grip aşısı oluyoruz gibi.
26:46Hasta olanlara pişir bundan, ye deriz.
26:49Sıcak sıcak içseyin.
26:50Peki tohumundan ya da kökünden bir şey yapıyor musunuz?
26:54Bir şey yapmıyor.
26:54Bazı hastalıklara iyi geliyormuş diyorlar da onu bilemiyor.
26:58Bir tane mesela bu son zaman kırmızı bir tohum çıkarttık.
27:02Onlar da böyle yutması iyi geliyor diyorlar.
27:06Yani kansere falan, sarımsağını kurutup ezip.
27:09Kökünü yani?
27:10Tabii.
27:10Tabii bunların hepsi tavsiye niteliğinde ya da tavsiye bile değil.
27:15Çünkü belki birini zehirleyebilir.
27:18Yok zehirleme işi yok.
27:20Zehirleme olmaz.
27:21Herkes öyle diyor.
27:22Isırır.
27:22Zehirlemesi yok.
27:23Sadece tam pişmezse ısırır yani.
27:27Şurada gıdıklar.
27:28Gıdıklar.
27:29Ben duyu gıdıklar.
27:30Ama ben şey için diyorum hani tohumunu falan insanlar yutmasın.
27:34Onları bilmiyoruz.
27:35Onları bilmiyoruz.
27:36Yapıldığını duyuyoruz.
27:38Evet.
27:38Çok faydalı bir bitki olduğunu duyuyoruz.
27:41Ama bir şey söyleyemeyiz.
27:44Çünkü içinde çok önemli kimyasallar var.
27:47Bu bir çabayla, bir fermentasyonla şifaya dönüşüyor.
27:52Tırşığın başka cinsleri var mı yani bitki olarak?
27:56Bitki olarak yok.
27:57Bitki olarak yok.
27:58Tek bu.
27:59Böyle olur.
27:59Bunu toplarız gene aynı burnu gibi.
28:02Doğrarız böyle.
28:03Yiğe kaydıktan sonra.
28:05Tencerenin içine biraz yağ, biraz salça.
28:07Onu hafif kavurur.
28:09Üstüne tırşığı koyarız.
28:11Üstüne de mesela bunun dolusuna 3 su bardağı turuç suyu.
28:16Turuç suyu koyuyoruz.
28:18Önceliyor o.
28:18Turuç suyunu üzerine koyarız.
28:19Kaynadıktan sonra ağzını kapatır.
28:22Kısık ateşte yavaş yavaş o bir şey bir şey suyunu çekene kadar kendi lokum gibi bir şey.
28:28Bütün ıspanak gibi mi?
28:29Onu da tekrar geri içine dövme atarlar.
28:33Büyüday derler bazen yerden.
28:35Onunla atıp pişirirler.
28:37O da eşkili turuç çorbası oluyor.
28:39Peki o zaman ıspanak çorbasını düşündüm ama zehir ne oluyor?
28:43Zehirini turuçla pişir ya o zaman ölüyor onun şeyi.
28:46Turunç öldürüyor.
28:48O geçiriyor onun acısını.
28:50Yani o zaman biz bunu turunçlarsak mayalamaya gerek kalmıyor.
28:54Mayalamaya gerek yok.
28:55Şimdi doğradığımız zaman hemen onun işlemine geçebiliriz.
28:59Ama yoğurt da o akşamdan bir gece kalacak.
29:02Hani yoğurt mayalıyor gibi.
29:04Tirşin fermentasyonla yapıldığı, mayalanarak yapıldığı gibi zehrinin turunç suyuyla öldürülüp öyle pişirilme usulü de var.
29:14Turunç suyuna pişirdiğimiz var ya onu dövme falan atıp eşkilisini yapmadan, sulusunu yapmadan bunu kavruluş vaziyette alıp kahvaltının yanında yiyebiliriz.
29:24Biz öyle yiyoruz mesela.
29:25Yumurta da kırabiliriz o zaman.
29:26Kırabiliriz.
29:27Değil mi?
29:28Yani önemli olan zehrini bir şekilde yok etmek.
29:31Şimdi öğrendiğim bir şey.
29:33O da çok pişerse iyi olur.
29:34Çok piştikçe güzel geçer.
29:37Çünkü piştikçe bazı değerleri ortaya çıkıyormuş.
29:41O yüzden pişmesi çok önemli.
29:43Bir de yapraklarından sarma yapıldığını duymuştum.
29:46Onu yapmadım ben.
29:47Bilmiyorsun.
29:49Arkadaşları yemiş de yapmamışlar.
29:51Bilmiyorum onu nasıl.
29:52Onun zehrini nasıl akıtıyorlar acaba?
29:54Onu da ekşiyle haşlıyorlardır.
29:56Öyle mi?
29:57Gene turunçla.
29:58Turunçla yapıyorlardır.
30:00Suyun içine ondan atar az bir şey.
30:02Zaten canı taze.
30:03Belki de öyle sarılı.
30:05Ben yapmadım yani.
30:06Çok teşekkür ederim bu bilgileri için.
30:08Deneyimlerinizi benimle paylaştığınız için.
30:10Biz şimdi bu işlemi bitirip mayalama aşamasına geçeceğiz.
30:22Osmaniye Kadirli Akköprü köyünde tirşik çorbası yapmaya devam ediyoruz.
30:29Şimdi mayalama aşamasına geçeceğiz.
30:32Ne gibi malzeme lazım bize?
30:34Yıkadık tirşiğimizi.
30:35Yıkadık tirşiğimizi.
30:37Nohutumuz içine atacağız.
30:39Mayasını güzel getirmesi için.
30:41Biraz dövme.
30:42Tamam sonra yoğurdumuz, hunumuz.
30:45Üçü karışacak şimdi.
30:46Tuzu ne zaman koyacağız?
30:48Tuzu pişmesine yakın.
30:49Sarımsağı?
30:50Sarımsağı da beraber o zaman.
30:52Hediye doğru mu anladım?
30:53Tirşik mayalandı oldu.
30:56Kaynama aşamasına geçti.
30:58Biraz da kaynadıktan sonra dövmesini atacağız.
31:02Tuzunu atacağız.
31:04Hayır tuzunu atmıyoruz.
31:05Tuzu pişiyor daha biraz.
31:07Biştikten sonra sarımsağı da tuz atarsa hiç atmıyoruz.
31:11Biz hiç atmadık mesela.
31:12Sarımsağı tuzuna nezdik?
31:14Sıçramıyor o zaman iyi oluyor.
31:16Özetleyecek olursak.
31:17Biraz pişirince, kaynamaya başlayınca dövmeyi koyuyoruz.
31:22Onun arkasından biraz daha kaynadıktan sonra ezdiğimiz sarımsağını koyuyoruz.
31:26En sonunda tuzunu koyuyoruz.
31:28Doğru mu?
31:29Doğru.
31:29Ondan sonra o kaynıyor.
31:31Onu sonra göreceğiz.
31:32Ama şimdi mayalayalım.
31:33Tenceremizi alıyoruz.
31:35İnce ince doğramış olduğumuz, yıkamış olduğumuz tirşikler burada.
31:39Bu hala zehirli mi şimdi?
31:41Evet.
31:41İçince yoğurduna pişecek tuzunu falan hepsini alacak.
31:44Ondan sonra acısı geçecek.
31:46Ondan sonra ehlileşecek diyoruz.
31:50Şimdi bunu buraya koyduk.
31:52Önce suyunu katacağız.
31:54Tamam burada koy o zaman.
31:55Sıcak suyunu.
31:55Kaynayan su olacak.
31:57Tabii kaynak su olacak.
31:59Şöyle bastırayım mı?
32:00Ondan bir karıştır.
32:01Karıştıracağım.
32:04Suyu üstüne çıkacak.
32:06Bastırayım birazdan.
32:07Evet.
32:07Şu nohut şu kadar yeterli.
32:10Bir avuç nohut koyduk.
32:11Mayalaması için.
32:13Çiğ nohut koymak lazım.
32:15Tamam.
32:15Ondan sonra yoğurdunu burada.
32:18Ne koyacağız onun içine başka?
32:20Bunun içine az bir şey un atacağım.
32:22Şimdi su sıcak olursa yoğurdu kestirmemesi için.
32:24Kediye.
32:25Şimdi yoğurdu özedin, incelttin.
32:28İçine?
32:29İçine bir kaşık un koyacağız.
32:32Şöyle yiyeyim.
32:33Bu kadar bitti şimdi.
32:35Un içi bitti.
32:36Bu yoğurdu kestirmiyor.
32:38İyi oluyor şeyde.
32:39Şimdi suyumuz sıcak olursa eğer, çok sıcak olursa.
32:42Buradaki suyumuz sıcak.
32:44Buradaki de yoğurt çalmak gibi.
32:46Küçük parmak, serçe parmağını yapmayacak.
32:50Öyle mi?
32:51Hatır yakıyor şu an.
32:52Şunu koyunca iyi olur.
32:54Suyunu ekliyorum buna biraz.
32:56İnceltiyorum.
32:57Unlu ayran kıvamına getiriyorsun.
32:59Doğru mu?
32:59Hı.
33:00Şimdi buraya dökeceksin öyle mi?
33:01Evet.
33:02Sen karıştır.
33:03Ben karıştırayım.
33:06Tamam.
33:07Şimdi bu tamam.
33:08Bu tamam.
33:10Bunu içine annelerimiz öyle yapar.
33:13Ağaç kaşık koyarsa güzel ekşitirmiş.
33:17Şimdi artık.
33:19Bir daha un koyuyoruz.
33:20Tabii mi?
33:20Tabii.
33:21Bu unun hepsini kullanacak mıyız?
33:23Yok.
33:23Sadece üstünü öteceğiz.
33:24Yok sadece üstünü.
33:25Kapandım.
33:26Tamam.
33:26Yoğurdu sulandırdık.
33:28İçine bir kaşık un koyduk.
33:31Bir ayran yaptık.
33:32Unlu bir ayran yaptık.
33:34Ondan sonra döktük buraya.
33:37Üstünü de unla örttük.
33:39İçine de bir tahta kaşık koyduk.
33:41Bu önemliymiş.
33:42Çünkü ekşimesini hızlandırıyormuş.
33:44Şimdi hediye kapağı kapatıyoruz herhalde değil mi?
33:47Evet.
33:47Kapağını kapattık.
33:49Sonra?
33:49Sonra şimdi artık üstünü örteceğiz.
33:52Altan mı geçireceksin?
33:54Altı sıcak olması lazım.
33:57Tamam koydum.
33:59Yoğurt mayalar gibi örtüyoruz üstünü.
34:01Yoğurt mayalar gibi.
34:03Şimdi Hatice gelinimiz de çok sinirli.
34:06Bir kat daha örtülmesi lazım.
34:09Bu da evde kim sinirli, öfkeliyse onun yeleğini örteriz.
34:14Öyle mi?
34:15Evet.
34:16Sen sinirli misin?
34:17Evet.
34:18Zeket mi olur, yelek mi olur?
34:20Bunu böyle akşamdan yaparız.
34:22Bir tane daha örteceğiz.
34:24Tamam örtelim.
34:25Ne kadar bekleyecek?
34:26Mayalayacaksın akşam.
34:27Sabah saat 9 gibi falan.
34:30Sen ne zaman müsaitsen o zaman artık ocağa koyacaksın.
34:34En az 5-6 saat beklemesi gerekiyor.
34:36Şimdi bu mayalanacak.
34:38Ondan sonra biz bunun pişme aşamasına geçeceğiz.
34:41Tirşik çorbası işte kolay pişmiyormuş.
34:55Tirşik çorbası yapmaya devam ediyoruz.
34:58Mayalanmış olan tırşiğimiz kaynadı.
35:01Şimdi sırada ne var?
35:04Dövmesini koyacağız.
35:05Dövmesini koyalım.
35:06Tırşik çorbası yapmak için iki şey çok önemliymiş.
35:11Bir bakır tencere, iki tahta kaşık.
35:14Yani çömçe değil mi?
35:16Çömçe, evet çömçe.
35:17Böyle dövmesi bir süre kaynayacak.
35:20Sonra indireceğimiz zaman tuzunu ve sarımsağını koyacağız.
35:24Zeynep Hanım.
35:25Hatice.
35:26Buyurun.
35:28Sana bu köyün muhtarı diyorlarmış doğru mu?
35:30Evet.
35:31Neden öyle diyorlar?
35:32Ne bileyim çok konuştuğumdan mı, çok gezdiğimden mi?
35:36Çok mu gezersin?
35:38Gezerim.
35:39Nerelere gidiyorsun?
35:40Köyün altına üstüne.
35:42Hep benden sorumlu.
35:43Her gün dolaşır.
35:44Nerede ne var öğrenirsin.
35:46Öğrenirim.
35:47Şimdi dövmelerimiz pişti.
35:50Dövmelerimiz pişti.
35:51Tırşığımızda pişmek üzere.
35:53Pişti, sarardı.
35:56Tuzunu ve sarımsağını koyacağız şimdi.
35:58Evet, sarımsağını koyacağız.
36:01Karıştırayım mı?
36:02Karıştırayım.
36:02Karıştırayım karıştı.
36:03Sarımsağını da tabii.
36:05Andır'ın doktoru.
36:06Yedi derde şif, deva derler buna.
36:09Çok pişirirler tırşığı.
36:11Hastalandın tırşık iç.
36:12Grip oldun tırşık iç.
36:14Ağzın ağrıdı tırşık iç.
36:16Midak ağrıyor tırşık iç.
36:18Kabuz oldun tırşık iç.
36:19Kabuza çok iyi geliyor tırşık iç.
36:22Çok içerler yani.
36:23Şimdilik de bir konserve çıkardılar.
36:25Her eve git en azından 20, 30, 50 böyle konserve var.
36:29Ne güzel yaz, kış içiyorsunuz.
36:31Yazın serinde buz gibi oluyor yazın içerken.
36:34Sizin ömürler yüze ulaştı kesin.
36:36İnşallah.
36:37Yaz, kış içe göre.
36:39Valla çok ömürüm de gereği yok gibi.
36:41Şimdi bakanım baştan iyi de.
36:43Allah sağlıklığı yaşamayı nasip etsin.
36:45Amin amin cümlemizi.
36:47Andır'ın doktoru diyorlar.
36:49Yani yorasa.
36:50Hani işte zaten şifalıymış.
36:52Şifalı, çok şifalı.
36:53Bak kökü de şifalı.
36:54Onu da reklam yap.
36:56Reklam mı yapayım?
36:58Ben reklam yapmıyorum.
37:00Sizin yaşadığımız şeyleri.
37:00Ben yapıyorum reklamı.
37:02Ben bu baksana orada dedim ya.
37:04Ben onu yaptım.
37:06Denedim.
37:08Ama olanı da gördüm yani.
37:10Çocuğu olanı.
37:11Yani yaşanmış olanları biz televizyona aktarıyoruz.
37:15Öyle diyelim.
37:16Ben böyle diyelim.
37:17Bir miktar daha kaynayacak.
37:19Ondan sonra tırşık çorbamız hazır olacak.
37:21Şöyle bir karıştırayım.
37:23Piştisin.
37:24Ve şöyle bir göstereyim.
37:26Ne güzel oldu.
37:27Çok güzel değil mi?
37:28Çok güzel oldu.
37:29Pancar çorbası.
37:30Pancar çorba.
37:37Osmaniye Kadirli Akköprü köyünde tırşığımız pişti.
37:41Ve bizim kadromuz da kalabalıklaştı.
37:44Çünkü herkesin tırşık çorbası hakkında söyleyecek bir lafı var.
37:48Ve aramızda Kadirli Tırşık Derneği Başkanı Mustafa Demirci Bey de var.
37:53Onun da bu konudaki görüşlerini alacağız.
37:55Gördüğünüz gibi çorbamız buram buram tütüyor değil mi?
38:00Tütüyor da kokuyor da.
38:01Sarımsaklar yeşermiş.
38:03Neden?
38:03Bu içinin yeşilinde.
38:05Öyle mi?
38:06Koyayım mı ben Hatice?
38:07Koy.
38:08Buyur.
38:09Başka bir şey koyuyor musunuz üstüne?
38:12Yok.
38:12Bu kadar.
38:13Bu kadar.
38:13Pilavı ile yiyeceksin bunu bulgur pilavı ile.
38:17Ha tabi bir de nelerle yiyeceğiz o zaman değil mi?
38:20Kendisi şifa deposu, tırşık çorbası ama bir de yanında olması gereken şeyler var.
38:26Neler olacak Hatice?
38:27Bulgur pilavı ister şehrini yerli ister de mercimekli yapabilirler.
38:33Mercimekli?
38:34Yeşil mercimekli.
38:35Yeşil mercimekli.
38:36Yeşil mercimekli veya şehriyeli.
38:38Şehriyeli turşu ile yenir.
38:40Ama hasta filan olduğu zaman da sade veriyorsun şifa niyetine.
38:45Öyle mi?
38:46Ve olmazsa olmaz.
38:47Yufka.
38:48Yufka.
38:49Turşunun rolü ne kadar önemli burada onu bilemedim.
38:52Turşunun da rolü eşik olduğunu.
38:54Turşu her yerde gider.
38:56Yemeklerde böyle.
38:57Bütün yemeklerde gider.
38:58Onun için de.
38:59İsteyen yiyebilir.
39:00Bir koklayayım mı?
39:02Kokla.
39:02Mis gibi kokar.
39:04Turşu içiyorlar.
39:06Evet çok güzel kokuyor.
39:08Tabakla mı içeyim diyorsun?
39:09Hiç.
39:11Çok güzel kokuyor.
39:12Çok güzel turşuymuş.
39:13Nur ablacığım.
39:14Buyurun.
39:14Bak çorbamız böyle.
39:16Nasıl kıvamı?
39:17İyi mi?
39:17Çok güzel.
39:18Çok güzel.
39:19Görünüşü de çok güzel.
39:21Tadı zaten güzeldir diyorsun.
39:22Tadı zaten güzel.
39:23Sen de böyle mi yaparsın?
39:24Yapıyorum ben de.
39:25Yaşlandım ama gelin ne yapıp yer yer bana.
39:28İç yok işte.
39:28Allah razı olsun.
39:30Kışları soframızdan eksilmez diyorsun.
39:32Öyle.
39:33Topluyor, götürüyor, pişiriyor.
39:35Hep iç yok.
39:36Seni tanıyalım önce.
39:37Ben Ulve Küçük Ateş.
39:39Hatice Hanım'ın kızıyım.
39:41Kadir'le de oturuyorum.
39:42Tabii ki evimizde olmazsa olmaz.
39:44Kışın.
39:45Yapıyoruz.
39:46Şifa niyetini.
39:47Evimizde bulunduruyoruz.
39:49Beğendin mi?
39:49Evet.
39:50Ellerimize sağlık.
39:52Size şifa olsun.
39:53Sen nasıl buldun canım?
39:54Çok güzel.
39:55Sana verelim mi?
39:57Yiyecek misin?
39:57Tabii ki.
39:58Hediye zaten beğeniyor.
40:01Eminsin güzel olduğundan.
40:03Birazdan tadacağız.
40:05Şimdi Mustafa Bey'den Tırşık hakkında biraz bilgi alalım.
40:09Ve Tırşık Derneği neden kurulmuş?
40:12Niye gerek duyulmuş?
40:13Doğanın insanlara sunmuş olduğu çok güzel nimetlerden biridir.
40:17Doğada birçok bitki var.
40:19Bu yenmeyen bir bitki.
40:20Hiçbir hayvanlar tarafından da yenmez.
40:22Ama zehirli olan şey şifaya dönüşüyor.
40:24Dolayısıyla bizim bu coğrafyada da adı Andır'ın doktor olarak da bilinen,
40:28yendiği ve içildiği zaman, yapıldığı zaman gerçekten insanların vücuduna çok çok faydalı olan,
40:35bilimsel olarak da araştırmanın neticesinde böyle bir sonuca varıldığını kanıtlamıştır.
40:40Her gün bişmez.
40:41Haftada 10 gün, 15 günde bir bişer.
40:43Kış mevsiminin vazgeçilmez yiyeceğidir.
40:46Bişirildiği zaman konu komşuyla bölüşülerek yenir.
40:49O ayrı bir tadı vardır.
40:50Çünkü normalde büyük kazanlarda yapılıyor değil mi?
40:52Tabii, tabii.
40:53Büyük kazanlarda 3-5 komşu bir araya gelerek yaparlar.
40:56Özellikle eskiden mesela tirşik toplamaya gidiyor derlerdi.
41:00Bunu toplamak için çor çocuk hep beraber gidilirdi.
41:02Uzak yerlerden toplanır getirilirdi.
41:04Onlar seçilirdi, dizilirdi.
41:06Ve annelerimiz onu güzelce küçük küçük kıyarak sobanın başında akşam bastırılır.
41:12Tabii bastırılırken da yapılan şey dediği gibi sinirli, dövüşken, kavga insanların giysilerinin üzerine atılması.
41:18Ve herkese onun neticesinde de eşkisinin olması.
41:21Bunda eşki oranının yüksek olması söz konusu.
41:25Sadece bir yemek değil, aynı zamanda ritüeli var.
41:28Aynı zamanda sağlık için de çok önemli.
41:30Sağlık için tabii günümüzde de beslenme insanlar için de çok çok önemli.
41:34Sizin yapmış olduğunuz programlarda da görüyoruz.
41:37Yani hazır gıdalar bizi maalesef çok çeşitli hastalıklara vesile kılıyor.
41:42Bundaki lifli yiyecekler, lifli bir bitki olduğundan dolayı kanser hücren maddelere karşı da çok etkileyici,
41:49öldürücü, onun hücrelerine tahrip edici bir durumu söz konusu.
41:53Hatta bunun kökündeki tohumlarından da kurutup, ezip, çeşitli balla karıştırarak, onu yedirerek o hücrelerin, kanser hücrelerinin ölmesine vesile olduğunda, gelenek
42:06olarak söylüyorlar.
42:08Bir de o şeyi merak ediyorum, tohumlarındaki kırmızılıklar ne işe yarıyor?
42:13Tohumun olgunlaşma şahısında oluyor bu bitkinin tohumu.
42:17O da kullanılıyor mu yani?
42:18Onu herhangi bir kullanıldığı alanı biz bilmiyoruz.
42:20Yani öyle bir şeyimize girmiş değil.
42:22Ama bu bitki buranın bir kimliği gibidir.
42:25Patenti Andır'ın derneği tarafından alınmıştır.
42:29Türk Patent Entisi Kurumu tarafından 2013 yılında alınmıştır.
42:32Bunun adıyla beraber bir tirşik dergisi, 40. sayımızı çıkarıyoruz.
42:37Tirşik dergimiz de mevcut.
42:38Görüldüğü gibi şu şekilde bir dergi.
42:40İsim bu bölgeyle özdeşleştiği için bu ismi koyduk.
42:43Bu bölgenin insanların geçmişe dönük kültürel birikimlerini toplayarak bu dergide yayınlıyoruz.
42:49Bunda 40. sayımızı yaptık.
42:50Sadece tirşik yemeği çorbası üzerine değil, geçmiş kültürü anlatan bir derginiz var.
42:56Doğru mu?
42:56Evet, kesinlikle.
42:57Bu coğrafyanın birikimini kayıt altına alma açısından, bu bölgenin hafızasını oluşturma açısından böyle bir dergiye girişim yaptık.
43:042006'da kurmuş olduğumuz dernekle günümüze kadar getirdik.
43:08İnşallah bundan sonraki nesillerimizde bu kültürün devamını sizler vasıtasıyla da aktarırız gelecek nesiline.
43:14Unutulmasın.
43:15Unutulmasın.
43:16Kültürümüz unutulmasın.
43:17Tabii, yani kültür çok önemli.
43:18Yani kimlik kartımızdan daha daha önemli bu kültürel değerlerimiz.
43:21Yeni neslimize bunu aktarmak için biz sivil toplum örgütleri olarak da bu gayret içerisindeyiz.
43:25Mustafa Bey, bu bitki yani şu şekliyle ben aydın sökeliyim, bizim dağlarımızda da var ama çorba olarak yemeği yok.
43:36Yani yemesini bilmiyorlar.
43:37Hatta benim annemin hatırlıyorum şimdi, yılan yastığı diye, bana yılan yastığı tohumu lazım diye sorduğunu hatırlıyorum.
43:48Niçin soruyordu bilmiyorum.
43:50Bunu da annemden öğreneceğim.
43:52Siz biliyor musunuz?
43:52Tohumunu bilemiyorum. Niçin ama bu coğrafyada biz dediğimiz gibi bu şekilde tirşik adı altında, kışın her evde kaynar bu gazan.
43:59Üç beş komşu bir araya gelerek kaynar.
44:01Amaç muhabbet bunun etrafında döner.
44:03Bir sobanın etrafında döndüğü gibi.
44:05Tirşiğin etrafında bugün tirşik yapmışlar diyerek bir tabak içmek için.
44:08Yapanın birilerine ikram etmesi için çok güzel bir vesile.
44:11Geri çevirmez bir ikram bu yani.
44:13Geri çevirmez.
44:14Şimdi kısır yapıyorlar yani.
44:15Çok çok ileri diyebilirim ben ondan.
44:17Oradan çare gel tirşik var dedikleri zaman hemen gelmek zorundasın.
44:21Bir tabak içmek zorundasın.
44:22Ulvi abi senin hayatında tirşiğin önemi nedir?
44:26Benim hayatımda tirşiğin önemi ileriden gelenek olarak senesi geldim ben yaparlar büyüklerimiz.
44:33İçeriz.
44:34Eskiden büyükler yaparmış şimdi aileniz yapıyor.
44:37Hattabacım yapıyor.
44:40Çok da güzel yapıyor.
44:41Evet bunu iki kısım yaparlar.
44:43Böyle bir eşkülüsü olur.
44:45Bir de bunun salçalısı olur.
44:47Yoğurtlusu olur.
44:48Yoğurtlusu bu oluyor.
44:51Bir de salçalı ve turunç ekşisi.
44:54Ne faydasını görüyorsun hayatında?
44:57Vallahi eskiden beri yarı yeşil derler.
45:00İçerik.
45:01Yarı yeşil diyorlar.
45:02İçerik.
45:02Evet.
45:02Mevsime geldiğinde bu her zaman bulunmaz.
45:05Bedir sen yedin mi hiç tirşik çorbası?
45:07Daha önce de yedim.
45:08Burada da tadına baktık.
45:09Çok güzel bir nimettir.
45:11Çok faydalı bir çorbadır.
45:13Herkese tavsiye ederim.
45:14Gördüğünüz gibi tirşik çorbasının faydası konusunda herkes hemfikir.
45:18Tirşik sadece bir çorba değil.
45:21Aynı zamanda şifa.
45:23Aynı zamanda ritüelleri olan bir çorba.
45:25Aynı zamanda insanları bir araya toplayan sosyal kültürel bir buluşma noktası.
45:32Sizler de muhabbetli, sohbetli sofralarda umarım tirşik çorbasıyla buluşursunuz.
45:39Afiyet olsun, bereketli olsun.
46:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.
46:25İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar