- 6 saat önce
TARLADAN SOFRAYA UZANAN BESİN YOLCULUĞU
Tohumdan hasada, tarladan tezgaha Anadolu’nun bereketli topraklarında yapılan tarımın tüm aşamaları “Topraktan Sofraya” ile Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşuyor. Geçmişten geleceğe her dönemde önemini koruyan tarımı geliştirmek için kullanılan yöntemler, tarımın zenginleştirilmesi ve ürünlerin hasatı Zeynep Tor’un sunumuyla Topraktan Sofraya ile ekrandaki yerini alıyor.
Zeynep Tor, “Topraktan Sofraya” ile sofralara gelen besinlerin yolculuğunu Ülke TV ekranlarına taşıyor. Türkiye’nin yedi bölgesinden üreticiler, çiftçiler, toprak ve ürün için emek verenler, bereketli topraklarda yetiştirdikleri ürünleri Ülke TV ekranlarında tanıtıyor. “Topraktan Sofraya” tarımda kullanılan tohumlardan, ürünlerin hangi dönemlerde ne şekilde yetiştirildiği ve nerelere dağıtıma çıktığına kadar tüm aşamalarını izleyenleriyle paylaşıyor.
Kaliteli üretim ve sağlıklı ürünler anlayışla yola çıkan program Topraktan Sofraya her pazar 18.00’de Ülke TV’de.
Tohumdan hasada, tarladan tezgaha Anadolu’nun bereketli topraklarında yapılan tarımın tüm aşamaları “Topraktan Sofraya” ile Ülke TV ekranlarında izleyicisiyle buluşuyor. Geçmişten geleceğe her dönemde önemini koruyan tarımı geliştirmek için kullanılan yöntemler, tarımın zenginleştirilmesi ve ürünlerin hasatı Zeynep Tor’un sunumuyla Topraktan Sofraya ile ekrandaki yerini alıyor.
Zeynep Tor, “Topraktan Sofraya” ile sofralara gelen besinlerin yolculuğunu Ülke TV ekranlarına taşıyor. Türkiye’nin yedi bölgesinden üreticiler, çiftçiler, toprak ve ürün için emek verenler, bereketli topraklarda yetiştirdikleri ürünleri Ülke TV ekranlarında tanıtıyor. “Topraktan Sofraya” tarımda kullanılan tohumlardan, ürünlerin hangi dönemlerde ne şekilde yetiştirildiği ve nerelere dağıtıma çıktığına kadar tüm aşamalarını izleyenleriyle paylaşıyor.
Kaliteli üretim ve sağlıklı ürünler anlayışla yola çıkan program Topraktan Sofraya her pazar 18.00’de Ülke TV’de.
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Ziraat Bankası sunar.
00:04Güneydoğu Anadolu bölgesinde Sason ve Raman Dağları'nın Ulusu Barajı'nın Dicle Nehri'nin mikroklimasını oluşturduğu Batman topraklarındayız.
00:30Toprağın berekete, bereketin sofraya dönüştüğü bu topraklarda bakalım üreticilerimiz nelerle uğraşıyor.
00:36Gelin birlikte görelim.
00:45Bu tuz arkamızda görmüş olduğunuz kayalardan çıkarılıyor.
00:50100 senelikten beri bu tuz üretiliyor burada.
00:53Buradaki hayvanlar...
00:54Karaman.
00:55Kim kuzu getirecek bakalım.
00:56Erkek olanları kesme gönderiyoruz, dışı olanları süre katıyoruz.
01:00Elde etme işlemi ne kadar sürüyor?
01:02Bir hafta.
01:02Suyu tam aşağı inse korusun.
01:05Sonra çuvallıyoruz.
01:06Pekmezden şerbet mi yapıyorsunuz?
01:08Evet.
01:08Pekmez yapıldığı halde getiriyoruz.
01:10İçine sadece su ve limon ilave ediyoruz.
01:12Bir tütün tarlasındayım.
01:14Kozluk çevresinde 20 bin dekar tütün tarlası var.
01:17İçindeki ampul dışarıdaki tuzu ısıttığı zaman negatif üyon salıyor ve odadaki hava kalitesini artırıyor.
01:23Ama bu ne şerbeti?
01:24Sumak şerbeti.
01:24Önce sen içeceksin sonra ben arkandan.
01:26Tamam.
01:27Kozluk domatesi.
01:28Atat tohumu.
01:28Hiç tohumu bozulmamış.
01:30Başka bir yere ekilmeye götürüldüğünde o özelliği ve o tadı asla vermez.
01:33Kahve tanesi yok içinde.
01:36Un ve tereyağından mı yapılıyor?
01:37Farklı bir kahve.
01:38Yumuşak tadı.
01:39Damağında kalıyor yani.
01:40Kozluk Halk Eğitim Merkezi'nde Kozluk Halk Eğitim Müdürü Isak Aksoy, usta öğretici Serdar Barlık, Nazmiye Hanım ve Seher Hanım'la birlikteyiz.
01:58Önce Kozluk'un meşhur tuzunu, kaya tuzunu öğrenmek istedim.
02:03Şimdi Kozluk Kaya tuzu diyoruz ama aslında bu bir anlamda mayi bir tuz değil mi?
02:10Yani sudan oluşmuş bir tuz.
02:13Kayadan süzülüp geliyor.
02:15Evet.
02:15Sonra tuz oluyor.
02:16Şöyle söyleyeyim efendim.
02:17Bunlar da kaya parçası şeklinde yerin 30 metre altından çıkarılıyor.
02:22Oradaki abilerimiz tarafından çıkarılıp büyük parçalar şeklinde getiriyorlar halk eğitimi.
02:26Ben bunu balyozla biraz daha ufaltıyorum.
02:28Sonraki süreçte cihazlarımızla şu ebatlara falan getiriyoruz.
02:32Daha sonraki süreçte de içini oymak suretiyle kaya tuzlu lambalarını dönüştürüyoruz efendim.
02:36Şimdi bunun içi oyuk değil mi?
02:38Evet. İç kısmında oyuk.
02:39İçinde ampul yerleştiriliyor.
02:40Isı dayayan bir ampul var içerisinde efendim.
02:42Böylece bir gece lambası elde etmiş oluyoruz.
02:46Şöyle ki hocam bu içindeki ampul dışarıdaki tuzu ısıttığı zaman negatif üyon salıyor ve oradaki hava kalitesini artırıyor.
02:52Böylece solunumda rahatsızlık çekenler, gece uyumada sağlık sorunu olanlar bunu baş ucunda kullanmak suretiyle daha dengeli bir hava içerisinde daha rahat nefes alımını sağlayabiliyoruz efendim.
03:03Sağlığımıza katkısı olan bir lamba yani sadece dekoratif bir şey değil.
03:07Kesinlikle öyle efendim.
03:08Kaliteli bir uyku için ve uyuduğumuz yerin havasının temizlenmesi için önerilir diyorsunuz.
03:14Evet efendim.
03:14Kaç senedir bu işi yapıyorsunuz efendim?
03:16İki senedir biz müdür beyin teşvik ile ve o zamanın kaymakamının şeyiyle bu şekilde el attık bu işe.
03:23Zaten bu kaya tuzlarını da yakın bir köyden, derince köyünden çıkarıyoruz.
03:27Halk eğitim merkezinde ise Aksoy müdürümüzle beraber buna bir el attık ve bu şekilde üretimini sağlayıp Koza Kalkı'na sunuyoruz efendim.
03:33El attınız ve lambalara dönüştürdünüz.
03:35Başka şeyler de yapıyor musunuz?
03:36Bunları çeşitlendirmeleri bizde efendim şöyle küçük epatlar halinde, parçacıklar halinde bunları da doktor tavsiyesiyle üzerine tabii ki cilt sorunları yaşayan insanlar için özellikle eczemalarda, deri hastalıklarında şifa kaynağı olduğu yıllarca beri biliniyor.
03:49Bunlardan bir iki parçası su dolu leğene attığımız zaman sonra da ayaklarımızı yıkamak sürettiyle ayak kokularını gidermede de etkili bir şekilde çözüm buluyoruz efendim.
03:57Yani cilt için hem eczemaya karşı hem de ayak kokuları için.
04:01Gidermek için kullanılabiliyor.
04:04Bir de tuz sabunu duydum o nedir Serdar Hoca?
04:07Tuz sabunu da cilt rahatsızlığı olan, cilt problemi olan insanlarda pH dengesini daha iyi koruyabilmek için o şekilde tuzlu suyla elini yıkanması, sonraki suyla normal suyla durulama şeklinde yapılan işlem efendim.
04:21Yani önce bunun tuzuyla elimizi yüzümüzekeceğiz, sonra da durulayacağız.
04:265-10 dakika sonra durulamanın mutlaka yapılması gerekiyor.
04:30Yoksa gerilir herhalde değil mi?
04:31Evet efendim.
04:32Bu şimdi sofralık tuzumuz, kaya tuzumuz.
04:36Kaya tuzu tuzlarından bu şekilde muşanmalarının üzerinden şu elde ediliyor, sofralık tuz elde ediliyor.
04:42Bu şekilde de bizim yöre halkına sunuluyor efendim, sofralık tuzu.
04:45Yemekte kullanılan tuz olarak.
04:47Bu da çok hoş olmuş.
04:49Bunun da bu parçalardan koydunuz herhalde değil mi?
04:51Evet efendim.
04:52Bu lambaya.
04:52Büyük kaya parçaları, biz bu şekilde lamba yaptığımız zaman bazı istem dışı bir şekilde patlayabiliyorlar.
04:57Onları da küçük parçalar halinde atmıyoruz, küçük parçalar halinde değerlendiriyoruz efendim.
05:01Peki bu bölgede hani tuz banyosu yaparlar ya, bir oda komple tuzla kaplanır.
05:06Evet.
05:07Orada tedavi amaçlı.
05:08Böyle yerlerde var mı?
05:10Maalesef yok ama kaymakamlığın projesinde var efendim.
05:13Öyle bir proje var.
05:14Doğal mağara yapımıyla ilgili bir şey var.
05:17Sağlık turizmi açısından da ileriki zamanlarda inşallah kozluğumuza kalındıracak.
05:20Bu tuzdaki amacımız yüzyıllardır bu bölgede yemeklik olarak kullanılıyor.
05:25Biraz daha katma değer katmak, biraz daha reklamı dışarıda yapmak için tuz lambası, süs anlamında görülür.
05:30Ama bu sağlık açısından çok kullanılan bir denge aslında.
05:33Bu diyorsunuz ki ilk adımımızda.
05:34Kesinlikle, kesinlikle.
05:35Sizinle birlikte, buraya gelmenizle birlikte inşallah birileri daha görür, el atar ve yöremiz turizm açar.
05:41Sağlık çok kullanılan bir yöreye dönüşür inşallah.
05:43İnşallah.
05:43İshak Hoca sizden bu tuzun bölgedeki geçmişin tarihini öğrenebilir miyim?
05:50Tabii şöyle ben aslında tuzla gözülüyüm.
05:52Yani tuz bölgesinin olduğu bölge aslında.
05:55Tuzun çıktığı kaynağı köyünde.
05:56Tuzla gözü, tuzun özü diye reklam yapmıştık ilk başta bir önceki kaymakamımızla beraber.
06:01Şimdi daha önce bizim devlet tarafında yapılan tuz işletmeleri vardı.
06:04Hatta eskiden tuz çok değerli bir madendi.
06:07O madenden dolayı birçok çevremizdeki iller tuzlarını gelip Diyarbakır, Mağarudin, Sirk gelip bu bölgeden tuzunu alırdı.
06:13Ama o dönemde sadece yemeklik olarak kullanılıyordu.
06:16Bizim girişimimizle, halk eğitiminin girişimiyle beraber, kaymakam beyi desteğiyle beraber katma değerini biraz daha artırarak.
06:23Diyelim ki işte bir yemeklik tuzu 50 kiloluk bir çuval 400-500'e de 1 liraya satılırken bir kaya tuzu lambası yaptığımızda 3-4 kilosunu aynı o fiyata satabilir.
06:34Ve hem işveren anlamında işçiler burada çalışabilecek katma değerini kazandırabiliriz.
06:38Hem de ileriki süreçlerde istidam anlamında çok güzel bir oluşum oluşur Kozurt'a inşallah.
06:42İshak Hoca, bir dönem sizin köyde tuz ocağı işletilmiş devlet tarafından değil mi?
06:47Sonra niye bırakıldı?
06:48Şöyle belli bir dönemden sonra hem tuzun biraz daha ucuzlaması, piyasada Tuzgölü gibi, Şankırı gibi, Iğdır gibi çok büyük madenlerin keşfedilmesiyle birlikte
06:58tuzun ucuzlaması ile birlikte iş anlamında artık karşılayamıyordu.
07:02Devlet de o yaptıkları eli köylülere bıraktı.
07:05Köylüler de zamanla eski usulle hiçbir mekanik madde katmadan, hiçbir makine çalıştırmadan kendi eski usulleriyle üretmeye devam ediyorlar.
07:13Tabi biz bunları da dediğimiz gibi biraz daha katma değerini karşılama, biraz daha yükseltmek, bölge dışına çıkmak anlamında
07:19hem Halk Eğitim Merkezi hem Kozluk Kaymakamımız el attılar ve şu anda güzel de gidiyor inşallah.
07:25Tarihte tuz çok önemli.
07:27Tuz savaşları vardı tarihte.
07:28Tuz savaşları var.
07:29Tuzun kaynağına göre şehirler kurulmuş, yollar oradan geçmiş.
07:34Yani hem insan hayatı için hem toplum hayatı için çok önemli bir maden ürün.
07:42Peki tuzun faydaları, kaya tuzunun faydaları neler?
07:45Özellikle bizim gördüğümüz, dinlediğimiz bir de birkaç yere de analize de gönderdik.
07:49Röperatör anlamında da Halk Eğitim Merkezi analize gönderdik.
07:52Özellikle kah hastalığı, nefes darlığı, astım, bronşit ve kullandığımız televizyon, telefonların yayan kötü maddelerini
07:59biraz daha bertaraf etme anlamında kullanılan bir kaya tuzlarımız var.
08:02Bunların analizleri de, sonuçları da çok iyi çıktı.
08:05Potasyum ve magnezyum oranı yüksekmiş sanıyorum.
08:07Kesinlikle çok çok iyi.
08:09Evet, yüksek.
08:09Başka tuzlara göre.
08:10Artık mesela geçen gönderdiğimiz analizde Himela tuzlarıyla bizimkilerini karşılaştırma yapay zeka da yaptık.
08:16Himela tuzlarından daha fazla maden ve minare sahip olduğunu da gördük bunların.
08:20Yapay zeka mı?
08:20Yapay zeka ikisini karşılaştırdık.
08:22Ve ikisini sonucunda bizim kozlu kaya tuzunun daha değerli ve daha fazla minare sahip olduğunu gördük.
08:26Yapay zeka hayatımıza hükmetmeye başladı diyoruz.
08:29Kesinlikle.
08:29Peki kozluğun bir de coğrafi işaretli domatesi var.
08:35Kozluk domatesi.
08:36Şu an mevsim itibariyle bu bir tarla domatesi ama şekli biraz hasarlı mı diyelim?
08:43Şimdi şöyle, kozluk domateslerin şekli biraz daha böyle yuvarlak ya da çok şekilli anlamda simetri anlamda bozuk olabilir.
08:49Çok soğuk köylerde karın yağdığı bölgelerde yetişir.
08:52Tabii şu anda mevsimi geçtiği için biz artık evlerde kendilerine saklayan ailelerden getirdik göstermek amacıyla.
08:58Ata tohumu hiç tohumu bozulmamış.
09:00Hatta başka bir yere ekilmeye götürüldüğünde o özelliği ve o tadı asla vermez.
09:05Hatta orada çürümeye başlar.
09:07Bunun özelliği ince kabuklu olması, meyve gibi tüketilmesi, meyve gibi yenilmesi ve bunların kurutmalığı yapılması.
09:13Aslında bir gün yemeğimizde de vardı tırşık dediğimiz yemekte kurutulan domateslerimizden biraz daha böyle nasıl simak, mayoş ya da işte nar gibi bir tadı var.
09:23Ondan bir tırşık yapılır ve kurutulur bunlar.
09:26Ama ince kabuklu domatesimiz.
09:28İsek Hoca, benim annem bahçe yapıyor.
09:30Dedi ki bana, gittiğin yerlerden bana tohum getir.
09:33O yüzden anneme birazcık bundan vereceksiniz.
09:36Ne demek?
09:36Annesi istedikten sonra tohumu da göndeririz, domatesin kendisini de göndeririz.
09:39Yok, tohum istiyor annem.
09:40Yetiştirmeyi seviyor çünkü.
09:42Tabii ki.
09:42Masamızın çevresini kokutan kekiğimiz var.
09:45Kekik, evet.
09:46Çok güzel.
09:47Bununla ne diyorsunuz?
09:49Kekik turşusu bu.
09:50Dağ kekikimizden, buradaki dağlardan topladığımız kekikler.
09:52Nasıl oluyor kekik turşusu?
09:54Kekik turşusu çok basit.
09:55Topladığımız kekikleri güzelce ayıklıyoruz.
09:58Şöyle uç noktalarını hani taze noktalarını topluyoruz.
10:02Ayıkladıktan sonra yıkıyoruz.
10:03Sonra turşuya yatırıyoruz.
10:05İçine sirke koyuyoruz, tuz koyuyoruz.
10:07Bir de limon koyuyoruz.
10:08Limon bütün olarak mı?
10:10Böyle halka şeklinde ağız üstüne bırakıyoruz.
10:12Limleyerek?
10:13Evet, limleyerek.
10:14Bir de limon suyunu da koyuyoruz tabii.
10:16Ekşiliğini versin diye.
10:17Hem sirke hem limon suyu koyuyoruz.
10:19Evet, bir de kaya tuzumuz işte ekliyoruz.
10:21Onun dışında başka bir şey gelmiyoruz.
10:23İsteğe bağlı sarımsak artık o arzuya göre.
10:25Bu da çok doğal.
10:26Evet, kesinlikle doğal bu da aynı şekilde.
10:28Yemeklerde tüketiliyor değil mi?
10:30Yemek yanlarında meze olarak böyle salata şeklinde diyebiliriz.
10:33Ayvamız var, narımız var, kantoron yağımız var.
10:37Evet.
10:37Ve de bu dağların alıcı ve alıcından yapılmış sirkesi var.
10:42Aynen.
10:42Bu da dağ alışlarımız.
10:44Bunları da toplayıp, yıkayıp biraz basıyoruz.
10:46Bunları biraz ezmemiz gerekiyor.
10:47Ezdikten sonra evet, zeytin gibi bu da eziliyor.
10:50Üstüne su ilave ediyoruz.
10:53Yarısına kadar alıcı koyuyoruz.
10:55İki katında su koyuyoruz aslında.
10:57Hiçbir şey koymaya gerek yok.
10:58Ama işte bazıları alkol sınıfına girmesin diye bal ve tuz koyuyor.
11:03Buna bal ve tuz koyduk.
11:04Bu sade.
11:05Hiçbir şey koyulmadı.
11:06Bal ve tuz koyunca alkol oluşmuyor.
11:09Evet, alkol sınıfından çıkıyor.
11:11Ama bu biraz Müslüman ülke olduğu için biraz şey sınıfına girer diye, alkol sınıfına girer diye bunu şeyine tatlandırıyor.
11:19Bu yanlış bir bilgi değil mi?
11:21Bence de yanlış.
11:22Çünkü şöyle, sirke oluşumunun bir aşamasına kadar alkol oluşuyor ama ondan sonra alkol özelliğini kaybediyor.
11:32Evet, kaybediyor.
11:32Onun bir dönüşüm süreci var.
11:33Evet, evet.
11:34Ondan sonra sirke alkollü olmuyor.
11:37Evet, zaten kokosundan ve tadından alışılır içtiği zaman belli oluyor.
11:42Alıç meyvesinin, alıç bitkisinin bütün şifaları suyuna da geçiyor.
11:46Sonbaharda işte çıkıyor. Sonbaharın böyle işte Eylül, Ekim gibi çıkıyor. O dönemlerde alıyoruz. Bu sirkeyi yapıyoruz.
11:53Seher Hanım şimdi yanımızda üç tane şerbet var.
12:02Evet.
12:02Ne şerbeti bunlar?
12:03Sumak şerbetimiz. Şu da Reyhan şerbeti. Bu da pekmez şerbetimiz.
12:07Pekmezden şerbet mi yapıyorsunuz?
12:09Evet, evet.
12:09Kendisi tatlı olduğu için sadece su ilavesi yaptık. İsteğe göre işte limon olabilir.
12:14Pekmez'in kendisini.
12:15Pekmez'in kendisini zaten.
12:16Pekmez'i sulandırdık.
12:17Evet, sulandırıyoruz. İçine biraz limon damlatıyoruz. O kadar.
12:21Sadece limon giriyor. Bir baygınlık vermesin, ferahlık versin diyerek.
12:24Evet, evet. Aynen, aynen.
12:25Sumak şerbetini nasıl yapıyoruz?
12:27Suyumuzu kaynatıyoruz. Ondan sonra sumağımızı içine ilave ediyoruz.
12:31Bir tık kaynattıktan sonra hemen söndürüyoruz. Çünkü acı bir tat bırakıyor çok kaynadığı zaman.
12:35Fazla kaynatmayacağız.
12:36Fazla kaynatmıyoruz. İçine bal ilave ediyoruz. Bir de limon.
12:40Bal ve limon.
12:40Evet, ama limonu çok az. Sadece hafif bir aroma versin diye.
12:44Çok teşekkür ederim.
12:45Rica ederim.
12:46Evet, Kozluk Halk Eğitim Merkezi'nde bu yörede yetişen yöresel ürünlerden ve kendi çabalarıyla oluşturdukları ürünlerden sağlıklı gıdalar, sağlıklı ürünler yapılıp halkımıza sunuluyor.
13:03Afiyet olsun, şifa olsun. Buyurun gelin birlikte olsun.
13:21Batman Kozluk'ta bir tütün tarlasındayım. Şu an aralığın sonundayız ama hala tütünler var. Neden?
13:28Çünkü bu ürünler ikinci ürün ekilmiş. Önce arpa, buğday ve mercimek ekilmiş. Ondan sonra onlar hasat edildikten sonra tütün ekilmiş.
13:38Bu bölgede tütün üretimi genellikle küçük aile işletmeleri şeklinde. Kozluk çevresinde 20 bin dekar tütün tarlası var.
13:46Tütün bu bölgede getirisi yüksek olan bir ürün. Bir dönüm tütünün getirisi 80-90 bin oluyormuş.
13:53Ama masraflar çıktığı zaman geriye üreticiye kalan 40-50 bin civarındaymış.
13:58Tabi bu ancak aile işletmeleri için geçerli. Yani tütün daha çok işçiliğe dayanan bir ürün olduğu için eğer aile işletirse getirisi daha yüksek.
14:09Ama işçi çalıştırırsanız aynı geliri elde edemiyorsunuz tabi ki.
14:13Kozluklu üreticilerimize bolluk ve bereket diliyoruz.
14:16Batman Hasankeyf'te Bilal Baylan'la birlikteyiz. Çok güzel bir yerdeyiz.
14:32Arkamızda Ilıksu Barajı var ve Hasankeyf Arkeopark var.
14:36Yani sular altında kalmak üzereyken kurtulmuş olan tarihi eserler var değil mi Bilal?
14:42Evet doğrudur.
14:43Bu ortamda Bilal bana çok özel bir kahve yapacak.
14:47Evet.
14:47Nedir kahvenin adı?
14:48Hilve kahvesi.
14:49Hilve kahvesi ama bu kahve değilmiş galiba değil mi?
14:52Evet yöresel bir kahvedir. Atom bir kahvedir.
14:54Çinabal geliyor. Ceviz giriyor.
14:57Çok güzel ve kıvamlı. Şimdi yaptığım zaman göreceksiniz zaten.
15:00Aslında geleneksel olarak Hasankeyf Batman civarında yapılan bir kış içeceği imiş.
15:07Doğrudur.
15:07Şimdi modern zamanlarda kahveye dönüşmüş.
15:10Bilal hani dedik ya bu kahve aslında bir kahve değil.
15:14Yani kahve tanesi yok içinde.
15:17Evet.
15:18Un ve tereyağından mı yapılıyormuş?
15:20Evet doğrudur.
15:21O kavruluyor kavruluyor.
15:23Kavruluyor kavruluyor.
15:24Sonra içine başka bir şey katılıyor mu?
15:26Evet.
15:27Ne katılıyor?
15:28Ceviz katılıyor.
15:30Olduktan sonra mı o değil mi?
15:31Evet.
15:32Su yerine süt mü koyuyoruz?
15:34Evet su yerine süt.
15:35Çok ilginç.
15:36O zaman iki fincan ikimize yapıyorsun.
15:40İki fincan süt koyduk.
15:42Evet.
15:43Ve kahvemizi koyacağız.
15:44Evet kahvemizi koyuyoruz.
15:45Ne kadar?
15:46İki tatlı kaşığı.
15:47Dolu dolu ama.
15:48Evet.
15:49Bunu sen dört ye.
15:50Bunu torpilli yapıyoruz.
15:52Değil mi?
15:52Evet.
15:53Tadı nasıl oluyor?
15:53Böyle kavrulmuş un tadı mı olacak?
15:57Yok farklı bir kahve.
15:58Yumuşak tadı.
15:59Damanda kalıyor yani.
16:00İçtiğiniz zaman yani bir daha içmeniz geliyor.
16:02Evet.
16:03Tadı damanda kalıyor.
16:04Doyamıyorsun.
16:04Doyamıyorsun.
16:05Aa hemen mi balı koyacaksın?
16:07Evet balı koymam gerekiyor.
16:09Aa yoksa cevizi de mi hemen koyacaksın?
16:11Yok ceviz en son.
16:13Üstüne serpeceksin.
16:14Evet üstüne serpeceksin.
16:15Burada da kıstırmalar var.
16:17Bisküvünün arasına lokluk koyup.
16:19Evet lokluğu sıkıştırıyorduk yiyorduk.
16:21Kıstırma denir buna.
16:22Evet.
16:22Ben bunun filmini bile yaptım.
16:24Bir çocuk hikayesi çektim film olarak.
16:27Adı kıstırmaydı.
16:28Bak internetten seyret tamam mı?
16:30Tamam.
16:31Bu normal köpürecek mi şimdi kahve gibi?
16:34Köpürüyor mu?
16:35Köpürüyor.
16:36Allah Allah.
16:36Ne köpürtüyor bunu?
16:38Un, tereyağı?
16:39Un.
16:39Un mu köpürtüyor?
16:41Karbonat yok değil mi içinde?
16:42Yok.
16:42İlginç.
16:43Çok talep var mı peki buna?
16:45Evet.
16:46Yani normal kahve yerine insanlar bunu mu içiyor?
16:49Bunu içiyor.
16:49Şimdi denemeyen oluyor bazen.
16:52Buraya gelenler oluyor.
16:53Mesela diyor ki Hasan Kefi'nin yöresel kahvesi var burada.
16:56Nasıl bir şey?
16:57Biz diyoruz ki Türk kahvesi her yerde içiyorsunuz.
17:00Bütün kahveri her yerde içiyorsunuz.
17:01Ama Hasan Kefi gelmişken bizim yöresel kahvemizi deneyin.
17:04Taşıyordu.
17:06Bizim yöresel kahvemizi deneyin.
17:07İçtikten sonra beğeniyorlar.
17:10Kutu halini de alıyorlar.
17:10Bunu şurada koy bana.
17:12Evde de yapıyorlar.
17:15Bir dakika.
17:15Üstüne koyacağız cevizi.
17:24Evet.
17:24Şöyle üstüne koyuyoruz.
17:26Ama sen bana sormadın sademi içeceksin, şekerli mi içeceksin diye.
17:29Bu normal bal yürütü.
17:31Sade falan yok.
17:32Normal spesiyel oluyor.
17:33Sadesi falan yok.
17:35Evet normal.
17:35Yasak.
17:35Şöyle hafif.
17:37Onu kahveden döküyoruz ona.
17:39Süs olarak çok güzel oluyor.
17:40Afiyet olsun.
17:42İçecek miyim?
17:42Evet.
17:43Hadi beraber içelim o zaman.
17:45Çok farklı.
17:51Çok güzel.
17:53Böyle sanki kahve var gibi içinde ama.
17:56Biraz kakao var gibi.
17:57Evet kakao var içinde.
17:59Çok güzel.
18:00Çok özel bir tat.
18:02Eğer yolunuz Hasankeyf'e düşerse siz de bu tarihi geleneksel hilve kahvesinden içmeden buralardan gitmeyin.
18:11Buyurun bereketli olsun.
18:12Afiyet olsun.
18:15Batman Hasankeyf 3 yol köyünde Gurbet Orhan'la birlikteyiz.
18:29Gurbet bana dedi ki Zeynep abla sana ben bir şerbet yapayım.
18:33Ama bu ne şerbeti?
18:34Sumak şerbeti.
18:35Sumak şerbeti.
18:36Çünkü onlar kendileri bu sumakları toplamışlar dağlarda.
18:403 yol köyünün dağlarında.
18:423 yol köy zaten böyle dağların ortasında bir köy.
18:45Bir tarafında dağlar bir tarafında da ılık su barajı var.
18:49Hangi mevsim topladınız Gurbet bu sumak?
18:51Temmuz ayında yani yaz mevsiminde.
18:54Böyle çalıları var değil mi sumak'ın çalılarda oluyor.
18:56Yani evet ağaç tarzı çal.
18:58Ve salkım salkım oluyor.
19:00Salkım salkım aynen.
19:01Yapış yapış.
19:02Yapış yapış.
19:03Evet tercih oluyor baya.
19:04Zor mu toplaması?
19:06Yani evet toplarken biraz sıkıntı yaşıyoruz ama o kadar değil.
19:10Hani severek yaptığımız için.
19:12Kendi sumak'ımızı topluyoruz.
19:13Yemeklerimizi salatalarımıza katıyoruz.
19:15Seviyor musun sumak tadını?
19:18Yani biz seviyoruz.
19:19Biz yemeklerde de kullanıyoruz çoğu yemekte.
19:21İşte salatalarda şerbet olarak.
19:23En çok kuru dolmada kullanılıyor galiba değil mi?
19:26Bütün dolmalarda ama en çok kuru dolmada.
19:29Şerbetini içiyorsunuz.
19:31Soğan salatalarında çok iyi oluyor.
19:34Çok faydalı bir gıda aynı zamanda.
19:37Baharat gıda.
19:38Şimdi sen sumak şerbeti yapmak için ne yaptın?
19:42Bu su ne kadar?
19:432,5 litre gibi bir su kullandım.
19:46İçine 2,5 su bardağı da sumak kattım.
19:49Şunun gibi 2,5 su bardağı sumak.
19:512,5 litre suya 2,5 su bardağı sumak koydun.
19:56Ve 2,5 su bardağı da şeker koyacağım.
19:58Bu ne kadar bekledi böyle suyun içinde?
20:01Yani en az 1,5-2 saat beklerse çok güzel demlenir.
20:05Çok acil olursa bir yarım saat de olur.
20:07Ama ben sabahtan ıslattım bunu.
20:10Çok iyi demlendi o zaman.
20:11İnşallah evet.
20:12Sumağımız burada ama dövülmüş bir sumak değil mi?
20:16Tabii ki evet.
20:17Böyle yesem olur mu?
20:18Olur olur.
20:19Tabii ki biz çok severiz.
20:20İçine tuz katıp yeriz.
20:21Öyle mi?
20:22Evet.
20:23Tuzlu sumak.
20:24Evet tuzlu sumağı biz çok severiz.
20:26Yeriz yani seven oluyor buralarda.
20:28Çok güzel ama ağzım kamış kamış oldu.
20:30Evet kamış maması için tuz katıyoruz biz.
20:33Gurbet şimdi bu demini aldı değil mi?
20:36Evet.
20:36Ne yapacağız şu an?
20:38Şimdi şekerini katıp iriteceğim.
20:40Ben yardımcı olayım.
20:42Şöyle şeker.
20:44Şeker yerine pekmez ya da bal da katabilirsiniz tatlandırmak için.
20:48Biz şeker kullanıyoruz.
20:50Sağlık için pekmez de kullanabilirsiniz.
20:53Ben balı tercih ederim.
20:54Varsa tabii.
20:56Yok.
20:57İşte.
20:58En kolay ulaşılan şeker diyorsun.
21:00Evet.
21:00Şekerle yapıyoruz.
21:01Yani biz şekerliyi daha çok seviyoruz aslında tadını.
21:04Pekmezli seven de çok oluyor.
21:05Bizim bu yörede diyelim hani Güneydoğu'da pekmezli oluyor yapılıyor bir mazrona üzümünden.
21:11Onunla da yaptığımız oluyor.
21:12Mazrona üzümü.
21:13Evet.
21:15Hasatı bitti tabii Eylül'de değil mi?
21:16Evet.
21:17Aa çok koydum.
21:18İki buçuk koyacaktım değil mi?
21:19Evet.
21:20Şu yeter mi?
21:21Koyun koyun yeter.
21:21Ekşiliğini anca alın.
21:23Ekşiliğini alsın diye tatlı koyuyoruz.
21:25Şimdi öyle mi?
21:26Evet.
21:27Ne zaman yaparsınız?
21:28Sumak ekşisini,
21:29Sumak şerbetini.
21:31Ağır yemeklerin yanına çok tüketiriz.
21:32Hani içli köftenin yanına, böreğin yanına.
21:35İşte seven olursa tüketir.
21:38Neden?
21:39Ya sindirsin diye sindirin.
21:40Sistemine iyi geldiği söyleniyor.
21:42Sindirimi desteklesin diye.
21:44Evet.
21:44Aynen.
21:44Onun dışında da işte soğuk soğuk içelim derseniz yaz aylarında yapıp içelim.
21:49Kullu buzlu buzlu ne güzel olur değil mi?
21:50Evet.
21:51Ekşili buzlu.
21:52Evet.
21:52Canımız çektiği anda yaparız.
21:54Nelere faydası varmış?
21:56Öğrendin mi?
21:57Bu kalbe iyi geldiği söyleniyor.
21:59Bağır saklar için, damar için.
22:01Şeker hastaları kullanıyor.
22:02Mesela şeker hastalığına da ilgeliyormuş.
22:04Kan şekerini dengeliyormuş.
22:06İçinde potasyum, magnezyum, C vitamini, A vitamini gibi vitaminler varmış.
22:11Siz çalışmışsınız bayağı evet.
22:13Ben dersimi çalıştım geldim.
22:15İyi yapmışsınız.
22:17Biz de sağlıklı olduğunu biliyoruz.
22:18Araştırdığımız oldu ama hepsini akılda tutamıyoruz tabii ki.
22:21Dedim gurbet bana sumak şerbet içirecek ama başıma neler gelecek bir öğreneyim dedim.
22:26İnşallah hiçbir şey olmaz.
22:27Çok da iyiyiz bence.
22:28Yok şifalanacağım canım.
22:30Evet inşallah.
22:30A vitamini alacağım, C vitamini alacağım, magnezyum alacağım, potasyum alacağım.
22:37Sindirimimi destekleyecek.
22:39İnşallah.
22:40Koşa koşa gideceğiz İstanbul'a.
22:41Hadi bakalım.
22:43Olmuş mudur?
22:43Bu erimiştir inşallah bakalım.
22:45Tamam bakalım.
22:46Soğuk soğuduğu için biraz erimeyi, küçülükçe körü erimesini.
22:51Döküyorsun, döktüm.
22:54O da kusurumuz olsun bir şey olmaz.
22:56Sıcak suyla da mı oluyor?
22:57Normal içme suyundan yapıyoruz.
22:59Sıcak sudan hiç yapmadım.
23:01Yapanlar var mı?
23:02İşte bilmiyorum onu.
23:04Ben ılık suyla yapıyorum.
23:05Biz şimdi ılık suyla öğrendik, ılık suyla deneyeceğiz.
23:09Şimdi sen dökeceksin.
23:10Ben de sürahi tutacağım.
23:13Şöyle yaklaştırayım.
23:15Ama örtüyü nasıl olsa yıkayacaksın artık.
23:17Örtüyü yıkayacağım sıkıntı değil.
23:20Onun için korkma.
23:21Ben üstündeki tortular ağza gelmesin diye.
23:24Çünkü sade, pürüzsüz olunca daha güzel oluyor.
23:28İçimi güzel oluyor.
23:29Şu karşıki dağda var mı mesela sumak?
23:31Yok bizim daha çok biraz bahçelerde falan yabani de oluyor.
23:36Ama bizim bahçemiz de var.
23:37Biz bahçeden topladık.
23:39Dağlarda da çok oluyor.
23:40Ekiyor musunuz yani?
23:42Hayır ekilmiyor da.
23:43Geçen gün bir amcaya sordum.
23:44Amca biz ekebilir miyiz?
23:45Ben bu sumağı çok seviyorum diye.
23:46Diyor ki işte ekilirse olur.
23:49Ben denemişim diyordu.
23:50Demek ki ekiliyor.
23:51Tohumdan mı ekiyor acaba daldan mı ekiyor?
23:54Yani kendisi dedi ki ben dalından kopardım.
23:58Dalından çıkarıp yaptım.
23:59Dalından köklendirmiş.
24:01Şöyle süsü.
24:04Evet.
24:05Bir sana bir bana.
24:07Bu benim.
24:07Siz için istiyorsanız.
24:09Önce bir deneyim.
24:10Yok önce sen içeceksin sonra ben.
24:11Bu da senin.
24:12Tamam.
24:13Teşekkür ederim.
24:14Genellikle yemeklerden sonra içiyoruz.
24:16Zor mu?
24:17Yani yemeklerden sonra yemeklerin yanına içecek olarak.
24:20Yemeklerle birlikte de olabilir diyorsun.
24:22Evet tabii ki.
24:23Hani dediğim gibi canınız çektiği her an içebilirsiniz.
24:26Yasak yok bunda diyorsun hiçbir zaman.
24:28Yok.
24:28Aç karnı içebilir mi?
24:29Aç karnına çok tavsiye etmiyorum.
24:32Kim içecek önce sen?
24:33Siz biliyorsunuz.
24:34Bence siz için.
24:35Siz de ilk defa deneyeceksiniz.
24:37Tamam.
24:37Bakayım.
24:39Sen bir kendini değerlendir şimdi.
24:41Nasıl olmuş?
24:42Bence güzel.
24:43Çeker iyi mi?
24:44Beklediğin gibi mi?
24:45Evet.
24:46Tamam.
24:46Şimdi ben içiyorum o zaman.
24:48Çok güzel.
24:51Ferahlatıyor.
24:52Çok ferah.
24:54Ve hemen devamını istiyorsun.
24:56Ben bunu içip bitirebilirim.
24:58Tabii.
24:58Afiyet olsun.
25:01Çok güzel.
25:04Tavsiye ederim.
25:05Hemen taze taze sumak alın ve yapın.
25:08Çok kolay.
25:09Sumak şerbeti yapmak çok basit bir şey.
25:11Ballandırırsanız daha şifalı olabilir.
25:14Son derece sağlıklı ve basit bu içeceği siz de evinizde deneyip çocuklarınıza içirebilirsiniz.
25:21Batman'da Sason Dağları'ndan Sihirt'e doğru uzanan bir tuz hattının üzerindeyiz.
25:40Kozluklu köylüler bu tuzları nasıl elde ediyorlar?
25:43Nerelere satıyorlar?
25:44Gelin birlikte öğrenelim.
25:51Batman Kozluklu'da Kozluklu'nun meşhur tuz havzasındayız.
25:56Kozluklu tuzu çok meşhur.
25:58Bu tuz şu arkamızda görmüş olduğunuz kayalardan çıkarılıyor ve bir takım işlemlere uğruyor.
26:05Tuz üreticisi Fedim Gülmez Bey yanımda.
26:09Bu tuzun kaynağını söyler misiniz?
26:11Tuzun kaynağı şu eski 100 senelikten beri bu tuz üretiliyor burada.
26:16Eskiden devlet yaptırıyordu bu tuzu.
26:19Şu anda tuz da gözü var.
26:21Tahsir'te kadar devam etmektedir bu maden.
26:24Yer altındaki bir madendir.
26:26Tabii ki suyuyla beraber tuzlu suyu üreterek bu şekilde tuzlu bir su çıkıyor meydana.
26:33Yani bu kayanın üstüne su tutuyorsunuz.
26:36O kayadaki tuzu alıyorsunuz böylece.
26:39Tabii, tabii, tabii.
26:39Kayadır, suyun içinde eriyor.
26:41Tuzlu bir su haline geliyor.
26:43Ondan sonra tekrar göz şekilde bir iki hafta kadar bekletiyoruz bazen.
26:49Tam saf bir su olduktan sonra borularla çekiyoruz.
26:53Şöyle havuzları gördüğümüz gibi havuzlardan, göllerden yani metre kareler şekilde yapıyoruz.
27:0020 santrına kadar bir su bırakıyoruz o havuzlara.
27:04Yazın oluyor bu ekseri.
27:05Güneşin tesiriyle oluyor.
27:07Su buharlaşıyor, tuz kalıyor geride.
27:10Güzel bir nimet.
27:11Şimdi kayanın saf hali bu değil mi?
27:13Böyle parlıyor.
27:14Evet, gördüğümüz gibi bu.
27:15Sert bir şekil bir kaya.
27:17Cam gibi parlıyor işte gördüğünüz gibi.
27:19Bu eriyor suyun içinde.
27:21Yani tabii ki bu maden çok sert.
27:23Tuz şerbeti oluyor.
27:24Evet.
27:24Tuz şerbeti oluyor.
27:26Aynen, aynen.
27:26Bu da hayvanlara verilen şekli değil mi?
27:29Tabii bu şekil hayvanların önüne koyarsanız tabii tuzun ihtiyaçları görür yani.
27:33Şöyle bırakayım.
27:34Aslında bu Tuzla bölgesi bayağı geniş.
27:38Derince köyünden başlıyor.
27:40Sağsından başlıyor desen.
27:41Sağsından başlıyor.
27:43Sağsından başlıyor.
27:43Tuzla gözü geliyor bu şekilde ziyaret.
27:46Veysel Kırağan'dan geçiyor.
27:47Sirti de bayağı geçiyor.
27:49Ha Sirt topraklarında da var.
27:51Sirti de bayağı geçiyor.
27:52Aynı hizada hepsi.
27:53Böyle bir koridor şeklinde dağların arasında gidiyor.
27:57Aynı takip ediyor hizasında.
27:59Aynı kendi hizasında.
28:00Tuz kayasının olduğunu nasıl anlıyorsunuz?
28:02Şimdi ben şu tepelere baktım mesela.
28:04Toprak üstü.
28:05Evet.
28:06Bazı yerler çok derinlikte var.
28:08Bazı yükseklerde olduğu için.
28:10Biz kepçelerle bu toprağı üstünde aldığımız zaman yetişebiliyoruz bazı yerlerde.
28:15Bazı yerlerde artık yetişmek imkansız.
28:17Daha derinde mi oluyor?
28:18Evet.
28:19Toprağın üstünde çok fazla olunca yetişmek çok zor.
28:22Bazı yerler var şu anda kuyular tuzlu çıkıyor.
28:25Yani bu tuz yukarıdan gelen su madenin üstünden geçiyor.
28:30Ondan sonra o tuzlu su oluyor.
28:32Çünkü alttan maden var üstten su geçiyor.
28:35O tuzlu oluyor.
28:36Bazen kayaların üstüne siz su döküyorsunuz.
28:39Bazen dökmüyoruz.
28:40Bazen su tuzlu olarak akıyor.
28:44Aynen.
28:44Onu tuzlu olarak akan suyu bulan şanslı demek ki değil mi?
28:47Daha güzel bir şey.
28:47Daha kaliteli hata diyebiliriz.
28:50Ülkemizde başka yerlerde de bu tür tuzlar var.
28:53Ama kozluk tuzunun özelliği ne?
28:56Bu daha sağlıklı.
28:57Yani devletin yaptığı talihlere göre bu çok önümde duran bir şeydir.
29:01Yani devlet de eskiden yaptığı zaman talihleri yaptırmışlardı.
29:05Sağlık konusunda daha güzel.
29:07Guatra, kaşi, tansiyona diyelim ki daha güzel, daha faydalı olduğu için.
29:12Yani bu daha sağlıklı diyebiliriz.
29:15Cez tuzlardan yüz kat daha iyi.
29:16Sizin burada sattılan tuzlarda rafine işlemi yapılmamış oluyor değil mi?
29:22Hala şöyle, hala doğal.
29:24Hepsi doğal bir şekilde yapılıyor.
29:25Kat herhangi bir müdahale yok.
29:27Sade böyle çıkıp böyle millete satılıyor.
29:30Geleneksel yöntemlerle yapılıyor.
29:32Çok güzel, evet tabii.
29:33Mineralleri, vitaminleri daha fazla.
29:37Artık tecrübe olmuş çevre, hepsi biliyor bunu.
29:40Hatta başka ile bu kaç sene yaptığımız şekilde millet de anlamış, tecrübe olarak denemişler.
29:46Daha güzel olduğunu anlamış herkes.
29:48Şimdi senin tuzluk alan var mı?
29:50Hepimizinki de var.
29:51Herkes bir şekil yapıyor.
29:53Hani biri çok, biri az.
29:55Yani paylaşmak bir şekilde.
29:56Köylüler burada kendi aralarında paylaşıyorlar bunu.
30:00Kendi aralarında yapıyor.
30:00Ama arazi devletin arazisi mi?
30:03Arazi şu anda orman alanıdır yani çoğu.
30:05Meradır.
30:06Meradır.
30:06Meradır, orman alanıdır.
30:08Köylerin merası ve orman alanı ama tuz yapımında, tuz elde etmede kullanılıyor.
30:13Tabii valinin izniyle yapılmıştır.
30:14Bu geçen sene valimiz de gelmişti buraya.
30:17O da anlattık ona bu.
30:18Milletin bir çıkarıdır bu da.
30:20Bir fayda görüyor herkes.
30:21Hatta memleket hepsi fayda görüyor bu işler.
30:23Mutlaka.
30:24Evet yani desek ki bizim paramızı satıyoruz ama milletin ihtiyacı da çok var buna.
30:28Peki o zaman gidelim tuzun olmuş halini, torbalara dolmuş halini görelim.
30:34Gidelim görelim o zaman.
30:35Olur.
30:35Bakalım tadalım.
30:42İnsan hayatı ve tüm canlıların hayatı için çok önemli olan tuzun oluşum sürecini öğrenmeye devam ediyoruz.
30:49FEDİM ve Nuri ile birlikteyiz.
30:51FEDİM şimdi orada gördüğümüz kaya parçası bu hale gelene kadar neler yapıyorsunuz?
30:57Şimdi bundan sonra artık kulağınım hale geldi yani.
31:01Yiyebiliriz artık.
31:02Yiyebiliriz.
31:03Tabii ki paketliyoruz o şekilde.
31:05Tartı olarak bazen yapıyoruz.
31:08Bunu her yere gönderebiliyoruz.
31:10Hem tanıdıklara, ihtiyacı olanlara alıyor.
31:14Bu şekilde yani bir nimet.
31:16Hepimizin ihtiyacı.
31:17Bu bölgede mi tüketiliyor genellikle?
31:19Tabii ki artık başladık sağ sondan tuzla gözü böyle ziyare ve ısırklarına geçiyor.
31:23Sirte kadar devam ediyor bu tuz.
31:25Hep böyle yol boyunda satışlar var mı?
31:27Aynı inşallah.
31:27Aynı.
31:27Ziyarete kadar.
31:28Ziyarete de var.
31:29Sirte de var.
31:30Öyle mi?
31:31Evet.
31:31Devam ediyor böyle yol boyu.
31:32Tabii tabii.
31:33Peki bu kaynak tuzunu nasıl kullanıyorsunuz?
31:36Siz şimdi sofralarda yemek olarak kullanıyorsunuz.
31:39Peynir yapımında kullanıyorsunuz.
31:42Turşu yapımında kullanılıyor.
31:43Salça gibi bir şey yani her türlü.
31:46Her yemekte artık geçerli.
31:47Tuzsuz hiç şey yiyilmez.
31:49Gıdaları hem tatlandırmak için hem de dayanıklılığını arttırmak için kullanılıyor tuz.
31:54Bebekler bile küçücükken tuzlanıyor değil mi?
31:57Burada yapılır mı?
31:59Bebek tuzlama var mıdır?
32:00Olabilir.
32:01Yeni doğmuş bebekleri tuzluyorlar ki böyle dayanıklılıkları artsın diye.
32:06Bazı bölgelerde öyle yapılıyor.
32:09Peki sen ne kadar alandan ne kadar tuz elde ediyorsun senede?
32:13Aslında kişilere bağlı eğer senelere bağlı bazen iyi gelirse bir ay ileriye geç devam ederse mevsim daha bir ton iki ton daha fazla artıyor.
32:24Yani bir kişi başı 10 ton 15 tona kadar 20 tona kadar bazı çok çıkaranlar da var.
32:29Yani 40-50 ton kadar çıkarabiliyorum.
32:32Mori sen ne kadar çıkarıyorsun?
32:3310 ton 20 tona yakın çıkartıyoruz.
32:35Senin kuyu nerede?
32:37Çünkü şu ormanın içindedir.
32:39Aynı yerde mi kuyularınız?
32:40Ama hepsi tuz yere sahip.
32:41Yakındırlar.
32:42Yakın.
32:42Evet.
32:43Havuzlar nerede oluyor peki?
32:44Havuz da hemen onun yanındadılar.
32:46Şimdi şurada bak kayaları görüyoruz ya.
32:49Bu kayalarda tuz mu?
32:51Hayır.
32:51Sadece orada gördüğümüz değişik taşlar bunlar hepsi ayrı bir maden.
32:56Bu tuzsuz.
32:57Sadece orası madde var.
32:58Ani kümrün maddesi var ya.
33:00Sasondan Siyirt'e kadar uzanan dağlarda bir hat üzerinde damarlar var.
33:06Bazı yerlerde çok derin, bazı yerlerde yüksek yerlerde.
33:10Yüksek yerlere biz yetişebiliyoruz.
33:12O şekilde kepçeyle kazıyoruz.
33:14O maddeni ortaya çıkarıyoruz.
33:15Evet ortaya çıkarıyoruz.
33:16Gördüğünüz gibi su olmayınca olmuyor.
33:19Suyun içinde eritip havuz haline getiriyoruz.
33:22O şekilde bazen bir hafta iki, kaç gün, beş gün dinletmek lazım bunu.
33:27Çünkü bu aniden tuz olmuyor.
33:29Ondan sonra tekrar getirdik, havuza koyduğumuz anda orada da bir hafta beklettiriyoruz.
33:34Tekrar su, tüz haline geliyor.
33:36Kaç günde elde ediliyor tuzun elde etme işlemi ne kadar sürüyor?
33:40Bir hafta.
33:41Bir haftada bu hale geliriz.
33:42Evet.
33:43Baştığı, göğe koyduğumuz zaman bir hafta sonra elde alabiliyoruz.
33:48Bir haftada elde ettik, sonra paketliyoruz ve satıyoruz.
33:51Sonra hayır böyle toplama hali bir yere koyuyoruz.
33:55Bir iki gün dinletiliyoruz.
33:57Suyu tam aşağı insin, korusun.
34:00Kuruduktan sonra çuvallıyoruz.
34:02Çuvallıktan sonra tabii ki bazı yerde stok yapıyoruz.
34:06Bazı yerlerde hemen alan da olur.
34:09Gönderiyoruz.
34:10Köylere getiriyoruz, gez yediriyoruz.
34:12Böyle torbalarla satıyorsunuz.
34:1450 kiloluk da var.
34:15Bunlar küçük.
34:16Daha büyükleri de var.
34:1750 kiloluk.
34:18Gördün var ya.
34:20Şuradaki 50 kiloluk.
34:21Onları da getirenler var.
34:23Öyle mi?
34:24Bu küçükler genellikle yol boyu alıyorlar ya.
34:26Mesela memurlar alıyor.
34:27Onları genellikle köylere alıyorlar.
34:30Hayvana tabii.
34:31Peki hayvana taşını mı veriyorlar?
34:33Böyle veriyorlar.
34:34Aynı böyle.
34:35Bu şekilde veriyorlar.
34:36Şimdi hani böyle sözler vardır ya.
34:39Atasözleri tuzla ilgili.
34:41Sizde de var mı öyle?
34:42Hani tuzluyum da kokmasın derler mesela.
34:45Evet var.
34:46Neler diyorlar sizde?
34:48Tuzu bir yere koyduk orası kokmaz diye.
34:50Tuz yere gitse orası kokmaz.
34:52Tuzun olduğu yerde?
34:53Olduğu yerde kokmaz.
34:54Koku olmaz diye.
34:55En sağlam güzel bir şey yani.
34:56Vücudumuz için de tuz ihtiyaç ve gerekli ama tabii fazlaya kaçmayacaksın değil mi?
35:04Tabii o da zararı bir yere kadar.
35:06Bir de ağaçlar için de getiriyorlar.
35:07Benim mesela müşterilerim var.
35:09Geliyor ağaçlar için, fıstık için.
35:11Tarımda da kullanıyorlar değil mi?
35:13Tabii tabii.
35:13Toprak için getiriyor.
35:14Bahçelere de getiriyorlar.
35:15Cam yapımında bile kullanıyorlarmış tuzu.
35:18Yani özetlersek bitkiler için, hayvanlar için, insanlar için, toprak için.
35:24Işın bazen yollar kapanınca şöyle şoförler bizden alanlar oluyor.
35:29Yon üstünde de vuruyorlar.
35:30Bu zaman yerleri serip gidiyorlar buz eriyor.
35:34O da fayda çok veriyor.
35:35Şehirleri içinde de bazen kullanılar oluyor.
35:38Doğru o da kara karşı, buza karşı da kullanılıyor.
35:42Buza karşı tuz kullanıyorlar.
35:44İnsan vücudunda su dengesi için, sinir iletimi için, kasların sağlığı için çok gerekli ve faydalıymış.
35:54Ama ölçüyü kaçırmayacağız.
35:56Doğru.
35:56Tansiyonu tavan yaptırmayacağız değil mi?
35:58Muhakkak bir yere kadar evet.
36:00Peki bereketli olsun.
36:01Allah razı olsun.
36:02Hoşçakalın.
36:14Batman Kozluk Çayönü Köyü'nde Fehmi Tan'la birlikteyiz.
36:19Fehmi Koçer yani bir tür yörük diyebiliriz.
36:24Hayvancılık yapıyor bu bölgede.
36:27Kaç hayvanın var Fehmi?
36:28350 küsür.
36:30Ne cins oluyor bunlar?
36:31Bu karaman koyunu oluyor.
36:32Bu kaç aylık?
36:3315 günlük.
36:3415 günlük.
36:352025'in son kuzuları yeni mevsimin ilk kuzuları oluyor değil mi?
36:40İlk kuzuları.
36:41Çok tatlı, çok güzel bu.
36:43Hayvanların bir kısmı merada.
36:45Evet çoğu merada.
36:46Çoğu merada.
36:47Kuzularlar evde kalıyor şu an.
36:49Çoktan dolayı.
36:50Kuzularla anneleri burada öyle mi?
36:52Evet.
36:52Bırakayım ben bunu.
36:53Bırakılırsınız hocam.
36:56Fehmi şimdi yan taraftaki çadırda koyunlar var.
37:00Onlar geçti sen ki kuzular oluyor.
37:02Onlar ne merada değil?
37:03Onları ayrı tutmamız gerekiyor ki biraz daha gelişsinler ondan sonra süre kalacağız.
37:06Yani bir ay sonra falan süre kalacağız onlara.
37:08Yani siz şimdi yayladan geldiniz.
37:10Evet.
37:11Onlar buranın iklimine henüz oluşmadılar öyle mi?
37:14Açmamışlardır.
37:15Onlar kuzu olduğu için bunlar da bunlara göre daha zayıf.
37:19Yani bunlarla beraber yemek yiyemezler yani.
37:21Yani hem buraya uyum sağlayacaklar hem biraz güçlenecekler.
37:25Öyle.
37:25Peki yaylaya nereye gidiyorsunuz?
37:28Muş tarafına gidiyoruz.
37:29Muş'a yaylaya gidiyorsunuz.
37:30Buradan yaylaya gitmeniz kaç gününüzü alıyor?
37:33Baharlayın gittiğimizde koyun sahamı olduğu için arabalarla gidiyoruz.
37:37Ama güzün yaylaya geliyoruz.
37:38Otlatarak geliyorsunuz.
37:39Otlatarak geliyorsunuz yavaş yavaş.
37:40Ne kadar sürede geliyorsunuz?
37:4145 gün falan sürüyor.
37:4345 günde Muş'tan buraya geliyorsunuz.
37:45Kaç kilometredir o yol?
37:46180 kilometre falan vardır herhalde.
37:48Mesela bir yere çadır kurup orada kalıp sonra mı geliyorsunuz?
37:52Yok biz geliyoruz.
37:53Çobanlar konularla beraberlik alıyor.
37:55Yavaş yavaş geliyor onlar.
37:56Evleri getiriyorsunuz hayvanlar çobanlar.
37:59Evet.
37:59Hayvanlar otla otla yavaş yavaş geliyor.
38:01Kaç kişilik bir ailesiniz?
38:02Biz 6-8 kişiyiz.
38:04Eşim ve 6-8 kişilik.
38:06Çocuklar burada hayvancılık yapıyor mu seninle beraber?
38:092-3 okula gidiyor diğerleri benimle beraber hayvancılık yapıyorlar.
38:12Kaç yaşında onlar?
38:13Valla en büyüğü 13 yaşında.
38:15Diğerleri zaten 2-3 yaşında artık.
38:17Daha küçük bir yerlere.
38:19Allah bağıştırsın.
38:20Allah razı olsun.
38:20Adı neydi delikanlının?
38:22Demhat.
38:23Demhat.
38:24Demhat.
38:24Nasılsın Demhat?
38:26İyi misin?
38:26Kaç yaşında Demhat?
38:28Valla 4-5 yaşında var.
38:30Bir de Hülya var arkada.
38:31Hülya?
38:32Hülya okula gidiyor.
38:33Öyle mi? Kaçın sınıf?
38:343. sınıfa gidiyor.
38:36Aa merhaba.
38:37Gel.
38:38Sen de gel.
38:39Gel.
38:40Gel gel yanıma gel.
38:42Şu ikisi okula gidiyor.
38:43Benim kızlarım.
38:45Bir de Hülya gidiyor.
38:46Hülya kaçın sınıf?
38:473. sınıf.
38:48Nerede okulları?
38:49Burada gidiyorlar okula.
38:50Kozluk'ta mı köyde mi?
38:52Yok köyde bizim.
38:53Hemen yan tarafta okul var.
38:54Bir kuzu geliyor.
38:56Miniz bir kuzu.
38:59Vara vara vara vara vara vara.
39:03Tamam tamam.
39:04Tamam almayacağız.
39:06Ablasına gidecek.
39:07Ablasına gidecek.
39:08Çocukların okul hayatını zorluyor mu bu hayat?
39:11Valla zorluyoruz.
39:12Zorluyoruz.
39:12Desek oluyor ama zorluyor.
39:14Geldiğimizde geç geliyoruz.
39:15Okula geç gidiyorlar.
39:16Baharlığın gittiğimizde daha okul bitmeden gidiyoruz.
39:18Mecburen okuldan çıkartıp götürüyoruz onu.
39:20Ama yine de başarmaya çalışıyorlar.
39:22İdare ediyoruz artık ne yapalım.
39:24Şimdi buradaki hayvanlar mor karaman mı?
39:26Karaman mı?
39:27Düz karaman.
39:28Düz karaman sadece karaman.
39:30Evet.
39:30Yani soğuk iklime alışık hayvanlar değil mi?
39:33Herhangi bir sağlık sorunları yok.
39:35Yok Allah'a şükür.
39:36Beslenme için yeterli yem var mı?
39:38Yok bana beslenmek için yeterli yem yok.
39:40Ne yapıyorsunuz kışın?
39:41Pamun çekirdeklerini alıyoruz.
39:44Arpa alıyoruz.
39:45Samanla karıştırıyoruz.
39:46Samanla karıştırıyoruz.
39:47Beyaz saman alıyoruz.
39:48Yonca falan?
39:49Yonca.
39:50Pahalı olduğu için alamıyoruz.
39:51Alamıyoruz.
39:52Bir de meralar da otluyorlar.
39:53Meralar da otluyorlar.
39:53Peki kar ne zaman gelir buraya?
39:55Ocak'ta falan başlıyor hemen hemen.
39:57Kaç ay kapalı kalıyor hayvanlar?
39:58Burada fazla kapalı kalıyor.
40:00Yani 15 gün falan kar yerde duruyor da kalmıyor.
40:03Bazı sene hiç yağmıyor burada.
40:04Şimdi mesela yazın burası serin olmadığı için mi yaylaya gidiyoruz?
40:07Evet sıcaktan dolayı gidiyoruz.
40:09Çok mu sıcak oluyor?
40:09Çok sıcak.
40:0945-50 dereceyi buluyor.
40:11Orada ne kadar?
40:12Orası 36-38.
40:14Biraz 6-7 derece daha serin.
40:17İyi misiniz çocuklar?
40:19Kim kuzu getirecek bakalım?
40:20Hadi bir kuzu getirin.
40:22Karekibine.
40:22Hayvanları et için mi süt için mi üretiyorsunuz?
40:27Hem et için hem süt için.
40:28Erkek olanları kesime gönderiyoruz.
40:30Şu an yanındaki şeyde olduğu gibi.
40:32Dışı olanları süre katıyoruz.
40:34Onlar kesime mi gidecekler?
40:36Yok onlar süre katılacak.
40:37Onlar dişidir.
40:37Onlar dişidir onlar.
40:39Bu da daha değişik bir renk.
40:41Deminki siyahtı bu biraz gri.
40:43Bu gri.
40:44Melez mi oluyor bu?
40:46Yok bu da karaman ama bu Kürtçe buna reser diyoruz.
40:49Yani biraz rengi bozulmuş.
40:52Bozulmuş he.
40:53Boz kuzu.
40:54Çok teşekkür ederim.
40:55Allah razı olsun hocam.
40:55Bereketli olsun.
40:56Allah razı olsun.
40:57Hoşçakal.
41:29Ziraat Bankası sundu.
Yorumlar