00:00Sa Laguna de Bay, nagkalat ang mga water hyacinth.
00:09Dahil mabilis itong lumaki at dumami, pero wisyo raw ito para sa mga manging isda sa lawa.
00:14Isa sa mga malaking problema ng mga manging isda sa Laguna,
00:18yung pagtubo ng mga water hyacinth na nakikita ninyo ngayon sa aking paligid.
00:23Itong mga water hyacinth na ito, pinapababa kasi niya yung oxygen level doon sa tubig.
00:29Kaya yung mga isda namamatay.
00:32Kaya naman, yung mga manging isda dito sa Laguna de Bay,
00:37kailangan kunin at ipunin nila itong mga water hyacinth na ito.
00:43Mukhang marami-rami akong kailangan tanggalin na.
00:46Syempre, kailangan ko ng backup ni Ate Reline.
00:49Kano kabilis tumubo itong mga water hyacinth na ito?
00:52Ang saglit lang po, wala pa po two weeks yan.
00:54Sa isang buwan, pag sige ang ulan, mabilis siya dumami.
00:59Tingnan nyo naman, kapag ganito karami, parang gubat na ito ng water hyacinth,
01:03paano pa makakapang isda yung mga manging isda?
01:06Ang mga water hyacinth na ito, may pakinabang daw?
01:19Mabuti na lang, nakatuklas sila ng isang paraan para mapakinabangan itong mga water hyacinth.
01:26Kung nakikita nyo po ito, ito po yung ugat ng water hyacinth.
01:31So ito, syempre, kailangan natin itong tanggalin dun sa tubig para hindi na siya dumami pa.
01:35Pero, apparently, ito palang ugat na ito ay meron siyang methane gas.
01:41Yun yung pwede mong gamitin para makapagpalingas at makagawa ng uling.
01:45Ano ba yung methane gas, Te?
01:47Yun yun siya yung blue flame.
01:49Ibibilag muna siya, tapos bago susunugin,
01:53tapos ibubuuhin, yun na yun siya yung itchachanko natin.
01:57So may pakinabang din pala yung water hyacinth, ano?
02:01Ang itinuturing na malaking problema ng mga manging isda noon
02:04nang bibigay ng dagdag na kitang ngayon.
02:07Naibibenta kasi nilang mga uling na gawa sa water hyacinth.
02:11Iipunin natin itong mga ugat,
02:13tapos ibibilag natin at gagawin nating sangkap
02:17para makagawa ng uling.
02:21Ang mga nakuhang water hyacinth,
02:23ibinibilag ng dalawang linggo para tuluyang matuyo.
02:26Ito yung mga nabilag na natin sa araw ng mga ugat ng water hyacinth.
02:30Pwedeng-pwede na itong gawing uling.
02:33Ang mga napatuyong water hyacinth,
02:34diretsyo na sa pagawaan.
02:36Ready na para gawing uling.
02:38So ito na po yung mga nakuha naming mga water hyacinth.
02:45Ilalagay na ngayon natin sila dito sa drum para masunog.
02:49Dahan-dahan lang kasi baka mamaya mamatay yung apoy.
02:52Sa prosesong ito, sinusunog ang mga napatuyong water hyacinth
02:55kasama ang ibang organic waste material tulad ng coconut husk.
02:59Nakatutulong ang mga ito sa pagpaparikit ng apoy at pagpapatibay ng uling.
03:05So dati po, nung hindi nyo po ito ginagawang uling,
03:08ano po ginagawa nyo yun sa mga water hyacinth?
03:10Wala lang po.
03:11Wala lang!
03:12Basura lang siya.
03:13Wala lang.
03:14Gano'ng katagal po ito susunogin?
03:16Ang maghapon po ito.
03:18Ang maghapon?
03:19Yes po.
03:20Hanggang sa parang...
03:21Hanggang sa ma-puno ito siya.
03:22Mapuno nung mga sinunog na water hyacinth
03:26at saka yung pinagbiyakan ng dito.
03:27Pagkatapos ng isang araw na pagsusunog,
03:29ganito ang magiging itsura ng mga sinunog natin ng mga water hyacinth.
03:34Tapos, ano na po?
03:35Ito na yung uling na?
03:36Hindi pa po.
03:37Ah, hindi pa!
03:38Idudurugin pa po ito siya.
03:39Oo.
03:40Tapos, magmi-mixing na po tayo.
03:42Teka, may next step pa pala?
03:45Ito na siya yung huling na.
03:47Okay po.
03:48Silalagyan na natin dito.
03:49Silalagyan na natin siya dito.
03:51Agastan siya rin naman.
03:52Ay, sorry po.
03:55Tapos...
03:56May mix na po siya.
03:57Ah, lalagyan ng tubig.
03:58Yes po.
03:59Para mabuo.
04:00Apo.
04:01May halong binder.
04:03Sa paraang ito, mas madaling mabubuo at mamumolde ang uling.
04:15So, ito na yung abo na nilagyan na natin ng tubig at saka ng binder.
04:22So, pag titingnan mo, medyo yung consistency niya.
04:25Pwede na siyang imolde.
04:27Parang may pagkalupa na siya.
04:30Pwede nang imold ngayon ito.
04:32Ito na yung tinatawag na molding process.
04:39So, talagang binubuo na nila ngayon yung uling.
04:43Ayan.
04:44Matibay po yan?
04:45Matibay po ito.
04:46Ah, talaga?
04:47Pero patutuyuin pa po ito.
04:49Patutuyuin pa po.
04:50Patutuyuin pa po.
04:51Ah.
04:52Para siyang clay.
04:53Siksik na siksik.
04:55Para siyang clay.
04:56Ay!
04:57Sorry po!
04:58Nahu!
04:59Excited much yarn?
05:00Nakasira pa nga.
05:01Sorry naman kuya.
05:03Sige na nga.
05:04Tutulungan na kita para makabawi.
05:07Ano pong gagawin ko?
05:09Patatigin po pagdating dito sa bigguher.
05:12Ay, lumalabas na.
05:14Ay!
05:15Na ano po?
05:16Wala.
05:17Dibigitin naman niya pag...
05:20Dito.
05:21Pagdating dito sa may guher.
05:23Ika-cut ko ng ganito.
05:26Lanilang po.
05:27Ayan.
05:28Pangit.
05:29Ba naman?
05:30Pati ba naman dito?
05:31Hindi pa rin ako magaling.
05:32Okay.
05:33Ayan po.
05:34Kaya ko po yan.
05:35Tara!
05:37Tara!
05:38At dahil gawa ito sa mga organic waste tulad ng water hyacinth, eco-friendly ang uling. Hindi na kailangan magputol ng puno para makagawa nito.
05:59So, ito na yung ating finished product.
06:02Naririnig nyo.
06:03Di ba?
06:04Matigas na to.
06:06Ito ngayon ay pwede nang ibenta.
06:08At ang benta nila dito ay 45 pesos per kilo.
06:12Kumpara sa regular na uling, mas matagal daw ang apoy nito.
06:17In fact, ito yung uling na ginagamit dun sa mga samgyupsalan.
06:20Kaya ang tagal ng ningas ng apoy doon.
06:23Di ba?
06:24Galing.
06:25Kung ang apoy ng uling na gawa sa water hyacinth kaya magtagal, ang gutom ko, naku, hindi na.
06:32Kaya diretsyo na tayo sa kusina.
06:35Meron tayo ngayon ditong dalag.
06:38At ang gagawin natin dito ay adobong dalag.
06:41Tuturuan kami niya Ate Vivian.
06:42Opo.
06:43Alright.
06:44Hindi ko alam na ina-adobo pala yung dalag, ha?
06:46Opo, ma'am.
06:47Kahit ano pong ditong isda sa lawa, pwede pong adobo na.
06:50Ah, wow.
06:51Tapos okay lang kahit na uling yung gamitin natin.
06:53Opo.
06:54Kasi sanay naman po ako sa ganitong klase ng uling.
06:56Ah, sanay ka.
06:57Okay.
06:58Matagal na po akong gumagamit yan, ma'am.
07:00Eh, ang problema pag uling na yan, hindi mo masyadong babaan ng heat.
07:04Opo.
07:05Kaya kailangan lang po ko talaga yan is na may maintain mo yung lagay ng uling.
07:09Ah.
07:10Garin po siya.
07:11Sa kawali, higigisa muna ang bawang,
07:23ang sibuyas,
07:26luya,
07:28at siling haba.
07:30Pwede ka na palagay po yung ating isda.
07:33Pwede ka na palagay po yung ating isda.
07:35Pwede ka na palagay po yung ating isda.
07:42Titimplahan ito ng paminta,
07:45patis,
07:47seasoning,
07:49at suka.
07:51At saka tatakpan at pakukuloy ng dalawampung minuto o hanggang sa maluto ang isda.
08:02Matapos kumulo, hahaluan ito ng toyo.
08:07At pakukuloy ang pamuli ng limang minuto.
08:12Wow! Ang bango na!
08:14Pwede na po natin buksan.
08:16Ayan.
08:17Wow!
08:18Pwede nang lantakan ang adobong dalag.
08:21Ito na po.
08:22Mukhang masarap.
08:23Adobong dalag.
08:24Tikman na natin.
08:33Tikman natin.
08:36Mas kukakain ito eh.
08:37Yung ibang tao hindi kumakain ng dalag eh
08:39kasi sabi nila parang malansaraw.
08:41Pero,
08:42tikman natin.
08:43Mmm!
08:44Eto masarap.
08:45Yung dalag,
08:46medyo subtle lang yung flavor niya.
08:48Pero dahil pinakuloan ng medyo matagal,
08:49nanuot yung lasa.
08:50Nang suka tsaka niyang toyo.
08:52Ikman ko nga itong ano,
08:53yung itlog.
08:54Mmm!
08:55Fairness,
08:56sarap ng pagkakaluto ni ate.
08:58Balansin balansin balansin yung suka tsaka yung toyo.
09:01Tsaka alam mo,
09:02luto-luto na siya kasi nagmantikana.
09:03Nanuot na talaga yung lasa ng sauce dun sa ano, sa isda.
09:07Ang sarap pala nitong bihog.
09:09Ako, mapaparami na naman ako ng kanin.
09:12Sarap!
09:13Ayos siya.
09:14Ayos siya.
09:15Ayos siya.
09:17Ayos siya.
09:18Ang sarap pala nitong bihog.
09:19Umapaparami na naman ako ng kanin.
09:22Sarap?
09:24Ayos siya.
09:27Ayos siya.
09:29Ayos siya.
09:31I'll see you next time.
Comments