- 48 minutes ago
ON RECORD SA UNANG HIRIT na pinag-usapan ang pagsisimula ng impeachment trial laban kay Vice President Sara Duterte. Kahapon, nag-convene na ang Senado bilang impeachment court.
Nakapanayam natin si Associate Dean at Assistant Professor ng UP College of Law na si Atty. Paolo Tamase tungkol dito at ano ang mga dapat nating asahan sa mga susunod na araw.
Nakapanayam natin si Associate Dean at Assistant Professor ng UP College of Law na si Atty. Paolo Tamase tungkol dito at ano ang mga dapat nating asahan sa mga susunod na araw.
Category
đš
FunTranscript
00:00The challenge is, actually, for the Senado,
00:01it's to say to Mama Mayan that,
00:03even though they have alliances,
00:05their ultimate alliance is the right to justice.
00:09They don't have any implications.
00:10They don't have anything in this process.
00:13There's no majority, no minority.
00:14It's good to hear it.
00:16It's not above the law,
00:18and it's above the Mama Mayan.
00:26Philippines,
00:27Gising na.
00:28Ang mainit na pinag-uusapan ng bayan ngayon
00:30ng pagsisimula ng impeachment trial
00:32laban kay Vice President Sara Duterte.
00:35Kahapon po, nag-convene na ang Senado
00:36at nanumpan ang 23 Sen. Judges.
00:40Ano kayang reaksyon ng ating mga kapuso rito?
00:43Sila mismo sa Senado, sila-sila po yung magtulungan.
00:46Hindi po yung sila-sila po yung magsisiraan.
00:49Ang kawaway, Mama, yan.
00:51Matuloy na siya.
00:52Para rin, in foremost,
00:54yung mga questions ng mga tao is
00:57masagot na rin, di ba?
00:58Kung ano ba talaga yung totoo.
01:00Lalo na, nagkakagulo ngayon sa Senado pa.
01:03Ang totoo po kasi,
01:04dahil nakikita ko po na may process po yung nangyayari
01:07tsaka hindi po nababaliwala yung sino dapat panagutan.
01:11I think she should have been impeached a long time ago
01:14and I do not understand why the Senate is still hesitating
01:19or not giving approval to the impeachment plea.
01:27Yan ang ating pag-uusapan, lilinawin at hihimayin.
01:31On record, sa unang hirin.
01:35At ngayong umaga,
01:36mga kasama po natin,
01:37Associate Dean at Assistant Professor ng UP College of Law,
01:40Atty. Paulo Tomase.
01:41Professor, good morning.
01:43Thank you for joining us.
01:45Good morning, Danny Ivana.
01:46At sa inyo, mga taga-subaybay.
01:47Atty, we are on record now.
01:49Nag-convene na bilang impeachment court ang Senado
01:51para litisin si Vice President Sara Duterte.
01:53Unang tanong,
01:54nasunod din sa wakas yung fourth week.
01:57Oho, no?
01:58Considering yung gulo na nangyayari sa Senado last week,
02:02mukha naman pong compliant dun sa pagkakaunawa,
02:06ordinary na understanding natin ng fourth week
02:08itong pagsisimula ng trial kahapon.
02:10Okay, Atty.
02:11Pakipaliwanag sa mga manonood natin,
02:13ano pong ibig sabihin kapag nag-convene na
02:15bilang impeachment court ang Senado?
02:18May mga natatangin proseso ang Senado
02:21dahil sa impeachment
02:22na labas doon sa ordinaryon niyang trabaho
02:25bilang isang legislative body.
02:27So, kapag nag-convene na yung Senado
02:29bilang isang impeachment court
02:32na pananangyari kahapon,
02:33nagsa-start itong mga proseso na ito
02:36upang litisin ang isang impeachable officer
02:38at malaman kung guilty or not,
02:40guilty nga siya,
02:41doon sa mga inaakosang impeachable offenses sa kanya.
02:45So, pag nag-convene yung Senado kahapon,
02:47ang nakita natin ay sumumpa
02:49yung mga Senador doon sa
02:51kanilang tungkulin sa impeachment
02:53katabilang na yung tungkulin nila
02:55sa political neutrality.
02:57Mahalaga yun dahil yung panunumpan na yun
02:59ay nasa saligang batas mismo
03:01at nasa rules din ang ating Senado.
03:04Ipinatatawag po ng impeachment court
03:05si VP Sara sa pamagitan ng pag-issue
03:07ng writ of summons.
03:09Meron siyang 10 days para sagutin yung reklamo.
03:11Sabi ng kanyang defense team,
03:13susunod daw sila.
03:14Pero ano pa ba ang pwedeng maging galaw
03:17ng defensa rito?
03:18Option pa ba sa kanila
03:20na umakit sa Supreme Court
03:21to prevent the trial from proceeding?
03:24Kung susundin lamang po natin yung proseso,
03:27kailangan po silang sumunod lamang doon sa summons
03:30upang sumagot or mag-file
03:32ng kanilang answer.
03:34Matapos nun ay bibigyan naman
03:36ng five calendar days
03:37ang prosecution upang mag-high
03:39ng kanilang reply.
03:41Ngunit kung pagbabatayan natin
03:42yung kasetisayan natin ng impeachment,
03:44mayroon tayong dalawa na binabantihan ngayon.
03:47Una, kung magkakaroon ba
03:48ng procedural objections
03:49yung akusados sa impeachment,
03:52si Vice President Duterte,
03:54kung magkakaroon ba
03:55ng procedural objections na iyon,
03:57wala naman sa Senate rules
03:59kung gininawin lang natin yun,
04:01maaaring talakayin ng Senado yun
04:03at some point
04:04bago magsimula yung pagpapakita
04:06o pagpapresenta mismo ng ebidensya.
04:09Yung isa pang recourse
04:10is of course na bumalik sila sa Korte Suprema.
04:12So mayroong kasalukuyang
04:14apat na petisyon na nakahain
04:16sa Korte Suprema,
04:17kabilang ang isa yata
04:18na galing kay Vice President Duterte mismo,
04:21kung gusto nila i-antala yung proseso,
04:24maaari silang
04:25hindi natin silang i-expect
04:27na mag-file ng mga supplemental petisyon
04:29upang i-update
04:31yung naka-file ng petisyon doon
04:32at i-inform yung Korte Suprema
04:35formally
04:35na nasa Senado na yung proceeding.
04:37Pero ngayon, yun nga po,
04:38nasa Senado na yung proceeding,
04:40pwede pa ho bang
04:42pigilan ng Korte Suprema ito?
04:45In theory, hindi.
04:48Sa saligang batas natin,
04:50malinaw yung exclusive power
04:52or sole power ng Senate
04:53to try and decide cases of impeachment.
04:56And in the past,
04:58baga man mayroong mga petisyon
05:02na nahihain sa Senado,
05:03for example,
05:04ng impeachment ni Chief Justice Corona
05:06upang i-antala yung proceeding
05:08dahil dun sa pagbubukas
05:10ng foreign currency deposit accounts niya,
05:12hindi ever umabot sa punto
05:14yung Korte Suprema
05:15na titigilin mismo
05:17yung trial na nagsimula na.
05:19Noong 2025,
05:21nakita din natin
05:21na nag-issue yung Korte Suprema
05:23effectively
05:23nung pagtigil
05:26nung proseso sa Senado,
05:27pero nanggagaling kasi yun
05:28dun sa mga depekto
05:30na supposedly nakita nila
05:31sa House of Representatives.
05:32So at this point
05:33in constitutional practice,
05:35binibigyan natin yung Senado
05:37ng malaking libi
05:38upang gampanan
05:39yung kanilang tungkulin
05:40sa saligang batas.
05:41Attorney,
05:42pag-usapan natin yung
05:43very shaky
05:44Senate leadership
05:45habang gumugulong
05:46itong impeachment na ito.
05:47Nananatili pong
05:48Senate President
05:49at itinalagang
05:50presiding officer
05:50si Senador Alan Peter Cayetano
05:52para sa impeachment proceedings.
05:54Si Cayetano ho
05:56is someone perceived
05:57to be allied
05:57with the Vice President.
05:58How does this affect
05:59the credibility
06:00of the proceedings,
06:01Professor?
06:03In theory,
06:04dapat wala pong epekto
06:05dahil si
06:06Senate President Cayetano po,
06:08in fact,
06:08yung unang nanumpa
06:09doon sa neutrality
06:10or political neutrality
06:12kahapon
06:13noong
06:14nag-convene
06:15yung
06:15Senate impeachment court.
06:17Of course,
06:18in reality,
06:19baka magkaroon
06:20ng epekto
06:21yung
06:23pagpatuloy
06:24ni Senate President Cayetano
06:25doon sa credibility
06:26ng proseso
06:27in terms of yung
06:28trust ng publiko
06:29doon sa proseso
06:30dahil on record
06:31naman siya
06:31in the past
06:32about yung open support
06:33niya for the Vice President.
06:35Nakita din natin
06:36yung doon
06:36sa nakarang impeachment.
06:38Noong 2025,
06:40yung statements
06:40ni Senate President Cayetano
06:43ngayon
06:43ay hindi lamang
06:45ukol doon sa proseso
06:46but mayroon din
06:46parang kutsa
06:48mismo doon
06:48sa mga supporters
06:51ng impeachment.
06:52Right.
06:53So,
06:54ang challenge po,
06:55actually,
06:55para sa Senado ngayon
06:56ay pakita sa mamamayan
06:57na bagaman mayroon silang
06:58alliances,
06:59ang ultimate na alliance
07:01nila ay sa saligang batas
07:02at sa katotohanan.
07:03So,
07:04makikita po yan
07:04kung gaano po kapatas
07:06or delay
07:06yung proseso
07:07na nagaganap.
07:08Mayroon po bang
07:09pagpapatigil
07:10sa mga ebidensya
07:11or paglabas
07:12sa mga ebidensya
07:12or may mga pagkitil
07:15po ba ng mga arguments
07:16sa mga patigil
07:17and if hindi naman po
07:18maggagawa ng Senado
07:19yung mga gawain
07:21na iyon,
07:21then baka
07:22magkaroon naman po
07:22ng kompiyansa
07:23yung mamamayan doon
07:24sa nangyayaring proseso.
07:26Sakaling magpalit nga
07:27ng Senate Leadership
07:28Professor
07:28sa kalagitnaan
07:29ng impeachment trial,
07:30ano magiging epekto nito?
07:31So,
07:32magpapalit din sila
07:32ng presiding officer
07:34sa kalagitnaan
07:35ng trial.
07:36Opo,
07:37sa saligang batas natin,
07:38ang Senate President po
07:39ang nagpe-preside
07:40over trials
07:42of impeachment
07:42dahil
07:43ang proseso po
07:44na ito
07:44ay nasa Senado
07:45mismo.
07:46Yung exception po kasi dyan
07:48ay kapag Pangulo po
07:49ang nai-impeach,
07:50yung Chief Justice po
07:52nagpe-preside.
07:53hango po natin sa
07:54Estados Unidos.
07:55So, sa atin po,
07:55magpapalit lamang po
07:56ng presiding officer
07:57but dapat po alalahan din
07:59na ang boto po
07:59ng presiding officer
08:00ay iisa lamang
08:01sa 24 na boto.
08:03Right.
08:03And therefore,
08:04hindi po dapat mag-iba yung
08:05pagtalakay doon
08:06sa mga issues sa impeachment.
08:07Attorney Moore,
08:08on the point of
08:09political impartiality,
08:10sa court of law,
08:11may motion to
08:12inhibit po
08:13kapag may perception
08:14of partiality
08:15doon sa presiding judge.
08:17Dito sa impeachment,
08:18what is the recourse
08:19of the prosecution
08:20kapag ganun nga ho
08:21ang sa tingin nila?
08:24So, hindi ko po
08:24pino-foreclose.
08:25Hindi po natin sinasarad
08:26yung pintuan
08:27doon sa posibilidad
08:28na mag-file
08:29yung prosecution
08:30or yung depensa mismo
08:31ng isang motion
08:33to inhibit
08:33laban sa isang
08:34senator judge
08:35na open
08:36sa views niya
08:37o pag-suporta
08:38o pag-paglaban niya
08:39doon sa impeachment.
08:41Ngunit,
08:42siguro,
08:42dapat mag-ingat po tayo
08:43sa ganoon na mindset
08:44kasi ultimately,
08:45babalik tayo doon
08:46sa laging paalala
08:47na ang impeachment
08:48ay political talaga
08:49ng proseso
08:49for what it's worth
08:51and for both good
08:52and bad,
08:53quote-unquote,
08:53bad points.
08:54So, yung political neutrality po,
08:56kaya yun po
08:57ang ginagamit
08:58ito word
08:58at hindi po yung perfect
08:59na impartiality
09:00or cold neutrality
09:02na ginagamit
09:03para sa mga hoes
09:04sa normal na korte
09:05ay pagkilala na
09:06at the end of the day,
09:07ang mga senador natin
09:08ay mga politiko.
09:11Bagaman ganun nga
09:12ang kaso,
09:12hindi naman
09:13ay pinagbabawal
09:14ng saligang batas
09:15yung pagpasa
09:17ng tungkulin
09:18sa kanila
09:18na mag-design
09:19sa napaka-importanting
09:20kaso na ito.
09:21So, ang hinihingi lamang
09:23ng saligang batas,
09:24pag tinignan natin din
09:25yung practice
09:26ng Senado
09:26sa mga nakaraang dekada
09:27ay,
09:28huwing mag-decide
09:29or mag-conduct yung
09:30isang senator judge
09:31sa impeachment,
09:32bagaman mayroon siyang
09:33mga alliances,
09:34dapat ang nasa utak niya
09:35ay,
09:36ano ba yung dalambas
09:37na evidence
09:37or ano yung dapat maging proseso
09:39na parang akma
09:40doon sa konsensya ko
09:41at hahayaan ako
09:42mag-decide
09:43according to my conscience.
09:45Yun yung in-expect from them.
09:47So,
09:48wala pong motion
09:49for inhibition
09:49gaya sa normal ng korte
09:51at least sa Senate rules
09:52and therefore,
09:54naka-attest talaga sa mamamayan
09:56yung masusin pagbabantay
09:58doon sa neutrality
09:59ng mga senator judges natin.
10:01Professor,
10:02the Senate is split in the middle.
10:04Sa ngayon po,
10:0513 majority senators,
10:0711 minority senators
10:08but without senator ba to,
10:0912-11 na lang yan
10:10at pwedeng magbago yan anytime
10:12dahil nga very fluid pa
10:14ang alliances sila.
10:15Ano kaya magiging implication
10:16ito sa magiging takbo
10:18o maaaring magintakbo
10:19ng impeachment trial?
10:21Again,
10:21dapat wala po siyang implication
10:23kasi pag-angat po
10:25nung Senate doon
10:27sa level ng isang impeachment court,
10:29ang expectation na po natin
10:30sa kanila ay parang
10:32huwes po ang pag-iisip nila.
10:33Yes.
10:33Neutral po ang tingin nila
10:34sa proseso nito.
10:35Walang mayorya,
10:36walang minorya.
10:37In reality,
10:38may efekto yung majority
10:40and minority
10:41and especially majority
10:42is nothing.
10:44So, pag tinignan nyo
10:45yung impeachment trial
10:46ni President Estrada
10:48noong 2001
10:50nung nagkaroon ng issue
10:52doon sa second envelope,
10:54dahil hindi magkasundo
10:56yung Senado
10:57doon sa call,
11:00ang nangyari ay
11:01nag-decision mismo yung Senado
11:02on that matter of procedure.
11:03At ganoon din yung
11:04na-expect natin
11:05sa impeachment trial na ito.
11:06Kapag may questions on procedure,
11:08normally yung presiding officer
11:09nagde-decide,
11:10kaya din mahalaga siya.
11:11Ngunit kapag hindi talaga
11:13tag-aakma
11:14or parang hindi sang-ayon
11:15yung Senado
11:16doon sa ruling na iyon,
11:18pwede silang
11:19mag-botohan.
11:20Yes.
11:21And yung majority-minority,
11:23importante in that sense.
11:24And yung fluidity
11:25niya ngayon
11:26might be a sign
11:27na at some point
11:29baka makita natin
11:30yung some procedural issues
11:32being raised.
11:33Okay.
11:34Ano pa ba ang mga dapat
11:35abangan sa mga susunod na araw
11:36sa impeachment case
11:37ni BP Sara,
11:38lalo na kung
11:39nagsimula na yung actual trial?
11:41Do we expect
11:41all the evidence to come out?
11:43Do we expect to hear
11:44the defense
11:45na maglabas din
11:47ang kanila mga
11:48ebidensya?
11:50Yes.
11:50So, ang inaantabayanan
11:51natin ngayon
11:52ay yung paghain
11:53ng mga written pleadings
11:54o yung answer
11:55at yung reply
11:56ng defense
11:57at ng house.
11:59But, inaabangan din natin
12:00kung magpapakita
12:01si Vice President Duterte
12:02doon sa pagkakataon
12:04na tatanungin siya
12:05to plead doon
12:06sa kaso niya
12:07kung guilty
12:07or not guilty.
12:09Now,
12:09kung criminal na kaso ito,
12:10importante yung step
12:12na iyon,
12:12but dahil itong proseso
12:14na ito
12:14ay subigeneris,
12:15tinatawag natin
12:16katangi-tangi,
12:17kriminal,
12:18hindi siya sibil,
12:19hindi actually
12:20kailangan magpakita
12:21ni Vice President Duterte
12:22at this point.
12:23Pwede siyang magbigay
12:24yung plea niya
12:25kung guilty or not guilty siya
12:26through lawyers niya
12:27or through yung counsel niya,
12:29hindi katulad doon
12:30sa criminal na kaso
12:32kung saan yung nasasakdal
12:33mismo yung kailangan magpakita.
12:35So, inaantay din natin yun.
12:36Of course, we expect
12:37na sasabihin naman
12:38niyang not guilty
12:39at matapos noon,
12:40I think,
12:41may binabalak po ata
12:42na pre-trial
12:43batay dun sa mga usapin
12:44kahapon
12:45or sa mga komentaryo
12:47kahapon,
12:48magpapakita na po
12:49ng ebidensya
12:49yung prosecution muna
12:51and then yung defense
12:52on each article of impeachment.
12:53Sa panahon na upo ninyo
12:55bilang abogado,
12:56should the vice president
12:57appear before the impeachment court?
13:00Maganda po, no?
13:01For the sake of accountability,
13:03na marinig mismo
13:04ng mamamayan
13:05galing sa ating vice president
13:07na yung posisyon niya
13:08dito sa matters na ito.
13:10Inexpect naman po natin
13:11siya magsasabi
13:12na not guilty.
13:14Ngunit,
13:15maganda pa rin
13:15na marinig yun mismo
13:16galing sa kanya.
13:17It shows sa publiko
13:18na bagaman siya
13:19ang second-highest
13:20official natin
13:21sa ating bansa
13:22ay hindi siya
13:23above the law
13:24at hindi din siya
13:25above yung mamamayan.
13:27Sa ating sistema,
13:28kasi yung mamamayan
13:28talaga yung pinakamataas.
13:30So,
13:31maganda sana
13:32na pagkakataon ito.
13:33Ngunit,
13:34hindi natin na-expect yun
13:35at naiintindihan natin
13:36yung legal strategy
13:37kung bakit hindi,
13:38kung pwedeng iwasan
13:39yung pagpapakita niya
13:40at this space
13:41or at this state
13:42ay pwede naman talaga
13:43siyang iwasan.
13:44As a final point,
13:45attorney,
13:46ang impeachment,
13:47isa po siyang
13:47accountability mechanism.
13:49Paano ba dapat
13:50magbantay,
13:51magmasid,
13:51at makialam
13:52ng mga mamamayan
13:53sa prosesong ito?
13:56I think,
13:57pinagpala tayo
13:58kahit pa paano
13:58sa Pilipinas.
13:59Yung impeachment trials
14:00kasi natin,
14:02covered ng networks,
14:03televised,
14:03maganda yung pagkakataon
14:05na ito
14:05na makita kung paano
14:06gumagalaw yung proseso
14:07ng impeachment.
14:08So, yung una-una
14:09ay maging informed
14:11at maging informed
14:12mula sa mga
14:12credible na sources.
14:14Ba po yung pinapanood
14:15natin mismo
14:16yung paglilitis
14:16kaysa doon
14:17sa naniniwala tayo
14:18sa mga vloggers
14:20na kinifilter
14:20yung information
14:21na ito.
14:22So, reliable media,
14:24yung paglilitis
14:25mismo na live stream,
14:26maganda na
14:27pagtunan natin
14:28na pansin yan.
14:28And ultimately,
14:29dapat yung mamamayan
14:30mismo,
14:30gaya ng Senator Judges,
14:31bukas yung pag-iisip
14:33natin.
14:34Regardless of our own
14:35political biases
14:36and political leanings.
14:38Kasi po,
14:39kung hindi po tayo
14:40bukas doon
14:41sa posibilidad
14:42na mali po yung
14:43ating mga virus
14:44o na ipa po ito
14:45sa ebidensya,
14:46then hindi din po tayo
14:47bukas sa katotohanan
14:48at hindi po magiging bukas
14:50yung mga Senador
14:50natin mismo
14:51doon sa katotohanan.
14:52Mm-hmm.
14:53And of course,
14:54we cannot stress this enough,
14:56attorney,
14:56tulad na nabanggit nyo
14:57several times
14:58in the last 15 minutes
15:00na ang mga Senator Judges po,
15:03dapat ang kanilang alliance
15:05ay sa konstitusyon
15:06at sa bayan
15:07at hindi sa kung sinong tao lang.
15:09Attorney Paulo Tomasi,
15:10sir, thank you very much.
15:12Maraming salamat din po.
15:13Maganda kamaga.
15:14Nakausap po natin,
15:15Paulo Tomasi,
15:15ng UP College of Law.
15:17Ang mga isyong pinag-uusapan,
15:19lilinawin at hihimayin natin
15:20on record
15:21sa ulang hirit.
Comments