00:00It's really important to look at the evidence and not the other people who are living in the other people.
00:08Thank you for the comprehensive UH Summary.
00:17What's the case? What's the case? What's the case? What's the impeachment trial?
00:24Ma-impeach na siya. Makapag-focus na siya sa other issues na kailangan na bansa.
00:29Kung mamadali nila, hindi maaayos yung proseso at parang hindi siya klaro pag minamadali.
00:37Ay dapat pumatayin para malalaman na kung may kasalanan siya o wala.
00:43Amos maganda siguro kung ipocus nila sa blood control kaysa yung impeachment.
00:52Yan ang ating pang pag-uusapan, lilinawin at hihimayin.
00:57On record sa unang hirin.
01:00At ngayong umaga, mga kaparayan po natin, Dr. Maria Ella Atienza, professor sa UP Department of Political Science.
01:06Professor, good morning. Thank you for joining us.
01:10Good morning, Ivan. Good morning sa mga nanonood.
01:13Professor, we are on record now.
01:15So, Prof, ang laging sinasabi, hindi naman dapat strictly prosesong legal lang itong impeachment trial.
01:21Pero sa ngayon, nakakalimang trial days na, nakakandalawang witness pa lang tayo.
01:25And that is how it's turning out to be.
01:27Unang question ko po, since ang description sa impeachment trial ay both legal and political,
01:32how do you as a political scientist characterize the trial so far?
01:36Oo, kasi ang impeachment ay una, legal process talaga siya kasi nakasaad sa konstitusyon yung proseso.
01:44So, legal process siya, constitutional process.
01:46May mga susundin tayo ayon sa konstitusyon at sa mga rules ng Senado at ng House.
01:52Pero political process din siya dahil hindi ordinaryong korte ang nakikinig dito sa,
01:59o magko-convict kung guilty man o hindi,
02:03ang vice-presidente, ito ay hindi ordinaryong korte, ito ay mga inihalal nating mga senador.
02:11At ang nagsasakdal ay mga congressmen, hindi mga ordinaryong tao.
02:16Titignan din natin na political yung proses kasi ang isinasakdal lang sa impeachment ay yung mga matataas ang pwesto na
02:25nakasaad sa konstitusyon na impeachable offices.
02:29So, dahil pampubliko o kaya representante ng mga tao ang Senado at ang House,
02:36importante rin talaga na hindi as technical o hindi purely courtroom ang gagayahing proseso.
02:46Kasi kailangan din ipaliwanag sa mga tao ang nangyayari.
02:51Pero yun nga po, that's how it's turning out to be, no? Napaka-technical?
02:57Oo. Siyempre, may mga batas na kailangan gamitin para tingnan kung talagang ebidensya ay nasasaad sa batas.
03:07At siyempre, kung tama ang ginagawa ng prosekusyon.
03:12So, papel talaga ng defense na magtanong, mag-object, pero siguro kailangan mas ipaliwanag nila yung bakit nila itinatanong ito
03:23at gamitin ang mga lengguahe na naiintindihan ng mga tao at pati ng mga senador natin.
03:30Kaya yun din kasi hindi naman lahat mga lawyers ang ating mga senador.
03:35So, kailangan din ipaliwanag sa mga mas madaling intindihin na mga non-legal, non-technical.
03:43Ito, nasa Article 4 tayo, yung mga banta ng bisis sa Pangulo, sa First Lady at dating Speaker
03:48that amounts to grave threats and betrayal of public trust.
03:52Sa ngayon po ba, paano natin dapat tingnan nito?
03:54May narinig ako interview. Ang sabi, the thing speaks for itself.
03:58The video exists. Walang denial that the VP uttered those statements.
04:02Pero meron pa bang dapat klaruhin sa mga pahayag na yun?
04:05Oo. Siyempre, sa perspektibo ng mga nanood, kasi marami naman ang nakapanood,
04:11ilang beses na replay yung video na yun noong 2024,
04:16pwede nating sabihin o husgahan na o talagang sinabi niya yun.
04:20Pero, kailangan din ilagay sa konteksto na bakit siya impeachable offense?
04:26Ano ba ang sinasaad ng mga batas natin, hindi lang ng Constitution,
04:30ng mga iba pang batas at interpretasyon ng Supreme Court,
04:35kung talagang ito ay impeachable offense?
04:39So, kaya kinakailangan din tanungin, halimbawa ang NBI,
04:43ano ang tingin nila dito?
04:45Ito ba ay talagang grave threat?
04:48Yes. The last two trial days, Prof, umikot sa mga tangka ng depensa na butasan.
04:52Yung investigasyon nga ng NBI, may mga mali sa petsa, may mga typo.
04:57Sa tingin nyo, nagtagumpay ba sila?
04:58Pwede nating sabihin na nag-attempt sila na sirain yung kredibilidad
05:04ng sinasabing expert witness ng NBI,
05:08nabanggit yung pagkakamali sa mga petsa.
05:12Pero, kung titingnan natin sa kabuuan,
05:16ang punto kasi ay ano yung sinasabi ng NBI na ito ba sinabi ba talaga
05:23at may pattern ba ito ba ay napapaloob doon sa grave threat.
05:27Kung yun ang titingnan natin,
05:29ay hindi nabuwag yung posisyon na may grave threat.
05:36Aha. And then, may mga tangka rin yung gibain yung mismong kredibilidad ng saksi
05:40si NBI, Regional Director, Atty. Lontok.
05:43Nagtagumpay ba sila sa tingin nyo?
05:44Oo. Sinasabi na yung si Atty. Lontok ay meron daw mga kaso
05:50pero ang pinaliwanag niya ay ito ay ongoing
05:53at sabi nga niya at tama naman na
05:56ang mga nakaupo sa pwesto kahit mataas o mababa
06:00gaya ng Vice President ay pwedeng masakdan
06:02pero may due process. Umaandar pa ito.
06:05At minsan ang nagre-reklamo ay yung mga siguro iniimbestigahan.
06:10So, dito yata sa kaso na ito,
06:12ang nagreklamo ay mga banyaga na iniimbestigahan ng NBI.
06:18So, dumadaan sa due process.
06:20So, parang hindi sapat yun para masira yung kredibilidad ni Atty. Lontok.
06:27May attempt din ho eh.
06:29Hindi may kakaila kasi na ang NBI, of course,
06:31nasa ilalim ng DOJ and that the DOJ is an executive branch
06:35under the direct supervision of the President.
06:38Paano ba natin dapat tingnan yung investigasyon at testimonyo ng NBI dito?
06:41Kasi ba yung mga nagsasabi,
06:43ah, kasi nasa ilalim niya ng executive branch,
06:45so, syempre, sunuran siya sa nasa taas.
06:48Syempre, ang nasa taas ay ang Pangulo.
06:50Nasa ngayon ay hindi kasundo ang Vice President.
06:53Pero kung titignan natin,
06:54eh, sino ba naman ang agency,
06:56ayon sa batas na talagang dapat mag-imbestiga
06:59ng mga ganitong mga issue, mga threat,
07:02halimbawa sa buhay ng Pangulo at ng kanyang pamilya,
07:06ay, yun ang trabaho ng NBI.
07:09So, siguro, ang burden ng punto na,
07:12ay, kasi baka na-influensyahan ng pinaka-boss
07:16kasi bahagi ng executive branch ang NBI,
07:20kailangang patunayan yun ng defensa
07:23kung talagang maipapakita nila na may influence
07:28ang ginamit ang Presidente.
07:31Professor, I'd like to talk about Operation Romano.
07:34Bilang beses nating narinig kahapon yan, eh.
07:35Yung political implications of powerful families
07:39moving to eliminate each other.
07:41Pakipaliwana nga po itong Romanov na ito
07:43sa ating mga mananood.
07:45Oo, kasi yung mga Romanov ay ito yung parang
07:48royal or imperial family sa Russia
07:50na napatalsik sila kasi nagkaroon nung revolusyon sa Russia.
07:54So, namatay sila, pinapatay sila ng mga nak,
07:58pinatay sila ng mga revolusyonaryo.
08:00Pero, sa punto de vista kasi sa Pilipinas,
08:04hindi maganda na sabihin na
08:06wala naman tayong imperial or royal family.
08:10Pero, hindi rin maganda yung imahe na
08:14parang nagpapatayan yung mga
08:17political elites or political dynasty.
08:20So, ito yung hindi maganda na imahe.
08:23At, hindi rin malinaw kung
08:25totoo nga bang merong itong
08:28Oplan Romanov.
08:30Kasi, parang hindi naman malinaw,
08:33parang hearsay yung sinabi
08:35noong influencer na nagtanong
08:37kay Vice President Sara Duterte.
08:40At parang may nagsasabi na ito daw,
08:43ang una namang nagsabi nito ay si...
08:45Ayun nga, ho'y.
08:45Banta ba kanino?
08:46Mayor Maske.
08:47Yung pamilya, hindi o ba?
08:48Parang sabi nga ni Senator Laxon,
08:49oh, nalito ako.
08:50Akala ko, threat against the Vice President
08:52doon pala.
08:53Threat against the first family.
08:55Oo.
08:56Oo, kasi parang sa speech daw,
08:58ay parang winar ni nga ni...
09:02Mayor Baste.
09:02Mayor Baste, ang presidente,
09:04na mag-ingat kayo.
09:06Kasi parang baka mangyari yung
09:09Romanov na tanggal,
09:11o kaya actually nabanggit din
09:12si na Mussolini,
09:13yung pamilya ni Mussolini sa Italy
09:15na syempre na ano rin sila,
09:17napatay din sila.
09:18Kasi hindi na nagustuhan
09:20ng mga tao yung ginagawa nila.
09:23Prof, a note on Senator Judges.
09:26Have they been helpful?
09:27Sa tingin ninyo,
09:28what do you make of the questions
09:29that they have been asking?
09:31Oo.
09:32May mga senador na
09:35nilindinaw nila
09:36at siguro nakakatulong sila
09:37sa pagpapaliwanag sa mga tao,
09:39hindi lang sa pakaramaliwanagan
09:41yung sarili na
09:42ano ba ang mga basihan?
09:43Bakit masasabing grave threat ito?
09:46Kaya naipapaliwanag
09:47na may desisyon na
09:48ang Supreme Court
09:49na ano yung
09:50tinatawang na grave threat,
09:52hindi kinakailangan
09:53magreklamo
09:54yung mismong tinitreten,
09:55kailangan ma-establish lang
09:57na may pagbabanta
09:59at sinasabi rin na
10:01kumbaga
10:03na ipapaliwanag din
10:05na yung mga basihan
10:07o konteksto.
10:09Pero syempre,
10:10meron din mga senador
10:11na parang nililito
10:13o kaya nililito nila
10:15yung diskusyon
10:16kasi napupunta nga
10:17sa mga mas technical na bagay.
10:19Merong iba
10:20napupunta sa mga tanong
10:22tungkol sa lawyer ba
10:24o anong grado sa
10:26para nag-aabugado nga po yung iba?
10:28sa bar exam
10:29na irrelevant naman.
10:30Pero kumbaga
10:31nakakadagdag
10:32may mga iba
10:33na nakakadagdag
10:34sa panlilito
10:35pero merong iba
10:36na malinaw
10:37ibinabalik nila
10:38sa issue na
10:38ito ba
10:39ay betrayal
10:40of public trust?
10:41Ito ba
10:42ay sakop
10:43ng grave threat?
10:44May mga posts po online
10:46na ang taas
10:47ng language daw
10:48na ginagamit
10:49sa impeachment trial
10:49hindi umaabot
10:50kay Aling Marang
10:51ika nga.
10:52Nag-object pa nga yung
10:53defense na
10:54nung magwaray
10:55itong si Atty. Ligutan
10:56nakaka-alienate daw po
10:58sa publiko
10:59itong impeachment.
11:00Gano'n ba kahalaga
11:01na easily digestible
11:02ito sa publiko?
11:03kailangan subukan
11:04pareho
11:05ng depensa
11:06at ng prosecution
11:07na mas mga
11:08gumangit
11:09ng lengguahe
11:10na naiintindihan natin
11:11ipaliwanag nila
11:13at nakasalalay din
11:14sa presiding officer
11:16para ipaliwanag
11:17anong ibig sabihin
11:19mga
11:19highly technical
11:20or very
11:21legalistic
11:22terms.
11:23Masasabi ko rin
11:24na may attempt
11:26naman
11:26lalo-lalo na
11:27ang prosecution
11:29actually yung
11:30ano yung
11:31attempt na
11:32kahit sa pagbate
11:33ay ginagamit yung
11:34hindi lang
11:35Filipino
11:35kundi iba-ibang
11:36lengguahe
11:37ng Pilipinas
11:38na naiintindihan
11:39nung iba
11:40na hindi
11:40Pilipino
11:41or Tagalog
11:43ang kanilang
11:44lengguahe.
11:45Prof,
11:46yung isa sa mga
11:47highlights
11:47ng hearing
11:48kahapon
11:48hindi na isasalan
11:50ng prosecution
11:50bilang witness
11:51si Atty.
11:51Zulayca Lopez
11:52at Captain
11:53Belinda Bellio.
11:54Ang sabi ni
11:54Atty.
11:55Capunan
11:55unnecessary
11:56at redundant
11:57na raw kasi
11:57kung iaharap pa
11:58silang testigo.
11:59Anong masasabi
12:00niyo sa galaw
12:01na ito
12:01ng prosecution?
12:02Anong interpretation
12:02It's surprising
12:03yun
12:04kasi
12:04nag-iintay
12:06ang mga tao
12:06na baka
12:07dramatic
12:09ang mangyari
12:09kasi ang description
12:10ng marami
12:11ay hostile witness
12:12kasi syempre
12:13alam natin
12:14na close
12:15chip of stock
12:16ng vice president
12:17siya.
12:17Hindi siya close
12:18sa prosecution.
12:20Pero
12:21yung basihan
12:22na binanggit
12:23ni Atty.
12:23Capunan
12:24kasi
12:24na-establish na
12:25mismo ng depensa
12:27at naipakita na rin nila
12:28na play nila
12:29yung
12:29mga
12:30iba pang sinabi
12:32ni
12:32Vice President Duterte
12:34bago yung
12:37pagbabanta
12:37na may kinausap
12:38na siya
12:39pagka siya
12:40ay namatay
12:41ay pinapatay
12:42ay may papatay
12:44doon sa
12:44tatlong mga tao
12:46kasama ang Pangulo
12:48lumalabas na
12:49parang na-establish
12:50na ang konteksto
12:51So sa ganoong paraan
12:52ay
12:53na-save tayo
12:54ng firework
12:55pag posibleng
12:56fireworks
12:57or drama
12:58pero may punto
12:59naman
12:59ang
13:00prosecution
13:01actually
13:02na-save nga
13:03kasi ang daming
13:04nagre-reklamo
13:04na napakahabat
13:05ang oras
13:06na ilalaan
13:07dito
13:07kumbaga
13:08sa tingin
13:09ng prosecution
13:09ay na-establish
13:11na
13:11at tubulong
13:12mismo
13:12ang
13:13depensa
13:14para establish
13:15yung context
13:15bago na
13:16sabi
13:16pero
13:17ang punto
13:17pa rin
13:18ng
13:19prosecution
13:20ay
13:21na-establish
13:22man ang context
13:23meron pa rin
13:24pagbabanta
13:25nabanggit pa rin
13:26yung
13:26pagbabanta
13:27na
13:28nagko-constitute
13:29yun
13:29ng grave threat
13:30at betrayal
13:30ng public trust
13:32professor
13:32panghuli
13:33pong tanong
13:33nabanggit
13:34niyo yung
13:34mga words
13:35na drama
13:35fireworks
13:36may panglilito
13:37may panglilinaw
13:38gabayan niyo
13:39po yung ating
13:40mga kababayan
13:40para huwag
13:41maligaw
13:43ano ba
13:44ang dapat
13:44tutukan
13:45ano ba
13:45ang pinakamalaking
13:46konteksto
13:47nitong
13:47nangyayaring
13:48impeachment
13:48trial
13:49na ito
13:49para ma-appreciate
13:50napaka
13:51importanteng
13:53tingnan natin
13:53talaga
13:54ang ebidensya
13:55at ano
13:55yung
13:56ikinakaso
13:57sa vice
13:58president
13:58so dito
14:00sa kaso
14:02ng video
14:02ay betrayal
14:03ng public trust
14:05at saka
14:05yung grave threat
14:06tinitingnan
14:07kung talaga
14:08nga ba
14:09na
14:10yung vice
14:11president
14:11ay ginamit
14:13yung opisina
14:13niya
14:13at kapangyarihan
14:14niya
14:15at lumalabas
14:16na hindi
14:17siya fit
14:17for public
14:18office
14:19so yun
14:19yung
14:20dapat
14:20pagbatayan
14:21ng mga
14:21tao
14:22at
14:22tingnan nila
14:23yung
14:24sinasabing
14:24mga batas
14:25na nage-establish
14:26na yung
14:27binabanggit
14:27ng prosecution
14:28at ng defense
14:29alin ba dito
14:30talaga
14:31ang mas
14:31applicable
14:32dito sa
14:33nakita nilang
14:34sinabi ng
14:35vice president
14:36kasi talaga
14:37namang
14:37hindi
14:37magtatanggi
14:38na sinabi
14:38yun
14:39ng vice
14:39president
14:40so
14:41pay attention
14:42doon
14:42sa ebidensya
14:43hindi yung
14:44mga
14:45ibang
14:46mga
14:46panglilito
14:47ng ibang
14:47tao
14:48profesor
14:49maraming
14:50maraming
14:50salamat
14:50po
14:51sa paghimay
14:51sa issue
14:52nito
14:52dr.
14:53maria
14:53ella
14:53at
14:53yan
14:54sa
14:54up
14:54department
14:55of
14:55political
14:55science
14:56thank you
14:56ma'am
14:57salamat
14:57din
14:58ang
14:59issue
14:59pinag-uusapan
15:00lilinawin
15:01at hihimayin
15:01natin
15:02on record
15:03sa unang
15:05hirin
15:05nito
15:06nito
15:06nito
15:07nito
15:07nito
15:07nito
Comments