00:00Halkbank değerlerin davetini sunar.
00:02Halk ister Halkbank yapar Halkbank.
00:30Safranbolu lokumu diye bilinen, içinde ortasında bir tek fındık, dışında da Hindistan cevizi kaplı olan çeşittir.
00:48Biz 40 sene bu lokumu yaptık sadece.
00:52Son 20 yılda bu işler çeşitlendi.
00:54Çünkü insanların algısı değişti.
00:58Burada o lokumu biz, Karabük Demirçelik Fabrikalarına 20 bin kişi çalıştığı zaman, 1974-75 yıllarında, bütün herkesin bildiği o lokumdu.
01:121989 yılından beri bu firmada çalışmaktayım.
01:15Eskiden bu işleri yapmak daha zordu.
01:19Çünkü elimizde makineler kısıtlıydı, her şey emek gücüyle oluyordu, el gücüyle yapıyorduk.
01:23Sonra sonra makineler icat olduktan sonra yapmamız biraz daha kolaylaştı.
01:29Emek gücümüz azaldı.
01:32Bu Safranbolu lokumu dışarıdan bakıldığında herhangi bir tatlı, lokum, sıradan, basit bir uygulama gibi geliyor.
01:40Tabii biz bu sektörün içerisine 8 sene evvel girdik.
01:43Ondan önce dışarıdan baktığımda ben de çok bu kadar detaylı olabileceğini, ince, hassas olabileceğini düşünmemiştim.
01:49Tabii bu sektörün içerisine girip öğrenmeye başladıkça, lokumun ne kadar değerli olduğunu, emek istediğini, işçiliğinin çok olduğunu, ustalık denilen şeyin tam olarak bu noktada devreye girdiğini
02:00ve ufacık bir gevşemede dahi lokumun kalitesinin çok fazla etkilendiğini işin içine girerek öğrendim.
02:12Lokum ikram ederken söylediğiniz şu söz vardır.
02:15Alıp almamanız önemli değil.
02:16Önce tadına bakın, ağzınız tatlatsın.
02:18Diye bir cümlemiz vardır.
02:21Arkadaşlarımızla hep biz bunu söyleriz.
02:23Beraberce bunu öğreniriz.
02:25Öğretildi ve bizden sonra gelen arkadaşları da bu şekilde öğretmeye çalışıyoruz.
02:29O zaman tabii büyükleri ziyaret etme, aileler arasındaki bayramlaşma bunlar tabii çok daha üst düzeydeydi.
02:41Yani yarım kilo ya da 750 gram almazdı bir okka.
02:45Bir okka derdi okka.
02:47Çünkü öbür ayıbolu, denzem kızar.
02:49İşte babam, babaannem buna darılır, bana küçük gelmiş diye.
02:53Bir kişi beş kutu lokum alsa beş okka lokum ver derdi.
02:57Şimdi beş kutu lokumu biz bir kiloda satıyoruz.
03:00Bir kiloyu beş kutu lokumda satıyoruz.
03:02İnsanlar daha çok, işte biraz tabii ekonomik olarak da, yani fıstıklısı var, safranlısı var, çeşitleri var.
03:08Bunlar tabii maliyetleri yüksek, satış rakamlar da yüksek olduğu için.
03:12Dışarıdan gelenler daha çok çifte kavurmuş lokum üzerinde duruyorlar.
03:18Son on yıldır da veya on beş yıldır da bu safranlı lokum gündeme geldi.
03:27Safranlı lokumun özelliği, safranlı suyu öncelikle.
03:30Yani başka şehirlerde ki sularla bu lokumu çıkartamıyoruz.
03:35İçine kattığımız malzemeler genzimizi yakmıyor.
03:38Öyle bir orantıza malzeme katmamız lazım ki vatandaş bir iki tane, üç tane, beş tane lokumu rahat rahat yiyebilsin.
03:45Genzini yakmıyor.
03:46Çok hafif bir yemesi oluyor.
03:52Safranbolu lokumunu, safranbolu lokumu yapan temel özelliklerden bir tanesi ham madde ve reçeteleri.
03:58Yani içerisinde kullandığımız su bir kere safranbolunun doğal kaynak sularından geliyor.
04:04Onun dışında nişastalı oranı, limon tuzu oranı, kaynama tarzı, bakır kazanların kullanılması, kıvam almada ustalıklar bunların hepsi safranbolu lokumu yapıyor.
04:17Benim bir şansım var bu firma çok eski bir firma.
04:201942'den beri safranbolu lokumu.
04:22Üçüncü kuşak ve ikinci kuşak beraberler şu anda.
04:25Bu sayede doğru safranbolu lokumu nasıl yapılır, dededen görülen uygulamalar hiç değişmeden aynı şekilde nasıl günümüze getirilir ve insanların damağına hitap edilir.
04:37Biraz şanslıydım bu konuda ve bu şekilde safranbolu lokumunun içine girerek biz de Asperk kadar kendimizce bir şeyler öğrenmeye çalıştık.
04:45Üç ana çeşidimiz var.
04:51Safranlı, çifte kavruş ve fındıklı klasik lokumu dediğimiz Hindistan cevizli lokumumuz.
04:57Bizim buralarda yaşamış veya işte çocukluğu buralarda geçip İstanbul'da olan insanlar hediye olarak fındıklı Hindistan cevizi lokumu getirirler.
05:05Ama yemek için insanlar genelde kendileri tüketmek için çifte kavrulmuşu, böyle işte hani kız istemedir bilmem nedir hani oralarda daha çok çifte kavrulmuş ve safranlı, içinde safran bulunduğundan dolayı safranlı lokumu hediye götürmeye daha çok başladılar.
05:22Bunun yanında insanlar hafif olduğu için sade lokumlar, işte bisküvit arasındaki konulan damla sakızlı, güllü lokumumuzu tercih ederler.
05:35Tabi esnaf adam örnek adamdır.
05:42Esnaf adam bilge adamdır.
05:44Esnaf adam oturduğu yerin ağırlığını kendisini hissettirecek adamdır.
05:51Esnaf adamın sözü doğru, güvenilir olması gerekir.
05:54Bunlar tabi ki zaten çıraklık dönemlerinizle bunları siz ustanızdan alırsınız.
06:00Yoksa sizi hemen kapının önüne koyar.
06:02Yani eti senin kemiği benim misali gibi.
06:05Şimdi babamın bize, benim de tabi oğluma, geleceğe olan, devir edebileceği en büyük miras, babamın üç T kuralı.
06:18Bir, temizlik.
06:20İki, terazi.
06:22Al çarpmayacaksın, çırpmayacaksın terazi.
06:25Bir de tatlı dil.
06:26Bu üçü zaten biz babam da fazlasıyla vardı.
06:32Bende de olduğu söyleniyor.
06:34Oğlum da hem dedesiyle de biraz çalışma imkanı buldu.
06:39Hem de benimle çalıştığı için bu üç T kuralı hem bizim açımızdan hem de çalışanlarımız açısından birer düsturdur.
06:46Başarının sırrı meselesinde kaliteli, düzgün, kaliteli, düzgün ürün yapmanın ötesinde bazı reddedilemeyecek, kendiliğinden geleneksel olarak oluşmuş değerler vardır.
07:02Biz bu değerleri temsil etmeye çalışıyoruz.
07:04Hangi mesleği yaparsanız yapın, illahi mesleğinizi severek yapmanız lazım.
07:14Biz o zamanlar parayı falan gözetmedik, parayı düşünmedik.
07:18Yeter ki elimizde dedik bir mesleğimiz olsun.
07:21Safranbolu'nun lokumu meşhur, bu işi yapalım, sevelim.
07:26Öyle başladık.
07:26Ama şimdikiler daha çok parayı düşünüyorlar.
07:29Bizde o zamanlar para sevgisi yoktuk.
07:32Yeter ki elimizde bir mesleğimiz olsun dedik.
07:35Ve bu işe başladı.
07:37İyi ki de başlamışız.
07:38Mesleğimizi severek yapıyoruz.
07:40Dile kolay.
07:4130 yıldır, 32 yıldır bu mesleğin içindeyim.
07:46Mesela ilk dokum Safranbolu'da, düşünün, eşeklerin, affedersiniz, sırtında odun taşıyarak altına odun ateşiyle bakır kazanlarla ve elle karıştırılarak başlanmış.
07:59Yani bu çok zor bir iş.
08:00Şimdi siz çekimlerde de görürsünüz zaten otomatik makinalarda kürekler dönüyor.
08:05O zaman elle sürekli karıştırıldığını ve insan gücüyle bunun yapıldığını düşünün.
08:09O zor günlerden teknolojinin gelişmesiyle beraber tabii ki şimdi kesme makinaları otomatikleşti.
08:14Kazanlar çok değişti ama biz hala bakır kazan ve eski açık kazan mantığıyla lokum pişiriyoruz.
08:21Doğal gazın gelmesiyle beraber tabii ki rahatladı sektör.
08:26Daha sürkülasyon hızlandı, üretim miktarı arttırılabildi.
08:31Ve böylelikle biz de bize olan talebi karşılayabilecek seviyeye geldik.
08:37Eski ile yeni arasında emin olun lezzet, tat açısından neredeyse farklılık yok.
08:43Çünkü biz hiç tarzımızı değiştirmedik.
08:45UNESCO Dünya Miras Listesi'nde olan yerleri mutlaka gezen bir grup var.
08:54Şu anda Çinliler, Japonlular, Koreliler, Tayvan.
08:58Bu grup mutlaka her hafta 5 otobüs, 10 otobüs, 20 otobüs mevsiminin durumuna göre değişen bir durum var.
09:07Aynı zamanda yerli gruplarımız devamlı geliyor.
09:10Antalya, İzmir, İstanbul, Ankara.
09:15Özellikle hafta sonu geçirmek için insanlar daha çok İstanbul, Ankara'dan, nüfus yoluna olan yerlerden bir iki günlüğüne buraya gelip,
09:22Safranmalı, Amasya turu yapıp devam ediyorlar.
09:26Bunun yanında tabii Avrupa'dan gelen misafirlerimiz var.
09:28Amerikalı, Avrupalı, Almanya'dan, Fransa'dan gelen, bireysel gelen insanlar çok gördüm.
09:35Grupla gelen insanlar da oldu, misafirlerimiz oldu.
09:39Genelde müşteri potansiyelimiz bu şekilde.
09:41Öğrenci gruplarımız çok fazla.
09:43Çocuklara biz önem veren bir firmayız.
09:45Geleceğin müşterisi deriz her zaman.
09:48Ondan dolayı küçük şekerlemeler yaparız, lokumları küçültürüz, onlar yiyebilsinler diye.
09:53Bu şekilde bizim sistemimiz var.
09:57Her sanatkarın ayrı bir yoğurt yiyişi vardır.
10:01Şimdi bizimkilerde ne yapacaksın?
10:03Malzemenin iyisini kullanacaksın.
10:06Bunu şimdi herkes aynı şeyi söyler.
10:09Fakat bizdeki farklılık bizzatihi işin başında durmamız ve işi bizzatihi takip etmemizdir.
10:16Şimdi biz, babam yaşadığı sürece dükkandan bir yere ayrılmadı.
10:22Ben ona benzemeye çalıştım.
10:24Biz sabahleyin doğru bir defa imalataneye gideriz.
10:27İmalatane'deki ürünlere bakarız.
10:30Tezgaha çıkmaması gereken ürün varsa olabilir.
10:34İnsanoğlu da hata yapar.
10:37Ustanın o günkü psikolojisi, kendi özel hayatıyla ilgili aile içi sorunları, çoluğun çocuğun rahatsız olması,
10:46bunun o günkü yapacağı ürüne illaki yansır.
10:49Şimdi bu hatasız kul olmaz, hatasız ürün olmaz.
10:54Burada baş önemli olan şey bunu tezgaha çıkartmamak.
10:58Ayıracaksın.
10:59Bu olmamış diyeceksin.
11:01Senin kabul etmediğin, senin de uygun görmediğin şeyi biz tezgaha koymayız.
11:07Safranbolu lokumun temel özelliklerinden biri, biz hiçbir zaman glikoz kullanmadık.
11:15Öncelikle onu söyleyeyim size.
11:17Yani ilk günden bugüne kadar hiç glikoz bu firmanın içerisinde, ürünlerin içerisine girmedi.
11:21Safranbolu'da lokum yapıyorum diyen hiçbir imalat, hakkıyla yapan hiçbir imalatta glikozun ne olduğunu bilmezdi.
11:27Bununla beraber lokumda biz nişastamızı, limon tuzumuzu düşük tutarız.
11:32Bu, boğazda yutarken herhangi bir yanma hissi vermemesini, rahatça boğazından geçmesini lokumun sağlar.
11:40Buna bağlı olarak dişlerin arasında bazı lokumların böyle kayış gibi çiğnendiğini hissedersiniz.
11:44Bizim lokumlarımız yumuşaktır, ağzı atlığınızı erir ve bu damakta bu lezzeti bırakır.
11:53Safranbolu'da ortalama 10 çeşit falan lokum yapıyoruz.
11:57Fındıklı, fıstıklı, safranlı, sakızlı...