00:40Dolayısıyla birçok kişi Türkiye'de, küçük de olsa böyle birer çakı taşıyor.
00:46Biz bunu Trabzon'da daha yaygın bir şekilde görüyoruz.
00:50Benim de tabii kendime ait çakım var ve çok işe yarıyor gerçekten.
00:56Çocukluğumuzdan beri bu geleneği yaşıyoruz, yaşatıyoruz.
01:00Bizde her zaman şöyle, şu şekil sağım vardır teliğin üzerinde.
01:12Bizim teliğimiz şu şekildir.
01:14Başka diyelim değişik illerin bıçakları çok daha geniş ağız açımlıdır.
01:20Biz onu gördüğümüz zaman hemen anlıyoruz ve gelen müşterilerin söylüyor.
01:23Geniş ağız açımlı bıçaklar sürmene bıçağı değildir.
01:25Sürmene de o şekil bıçak yapılmıyor.
01:27En basit anlayacağımız şekil odur.
01:30Geçmişten günümüze gelen geleneksel yöntemlerle yapılmış zamanında gelen bize ait bir üründür.
01:41Bu zaman içerisinde sanayiye doğru yönelmiştir sürmene de.
01:46Ama geleneksel tarzda da sürmene de bıçak yapan ustalarımız var.
01:50Bunlar kendilerinin yanındaki çırakları yoktur, kafaları yoktur.
01:54Sebebi de tehlikeli bir sınıfta olduğu için uçak sektörü bu sorumluluğu alamayacaklarından dolayı yanlarında çırak veya kafalar çalışılmıyorlar.
02:03Bizim vazgeçilmezlerimizden sürmene bıçağı dolayısıyla biz bunun değerini mutlaka korumamız gerekiyor.
02:13İşte kontrollerle koruyacağız ve gelecek nesillere bunu bırakmamız gerekiyor.
02:18Bize nasıl bizden öncekiler bırakmışlarsa biz de bunu gelecek nesillere hem marka değerini korumak suretiyle hem kalitesini korumak suretiyle gelecek nesillere bırakacağız ki bizden sonrakiler de bundan ekme kesinler.
02:31Sümene bıçağı da bizim 8 tane coğrafi işaret alan ürünlerimizden bir tanesi, belki de en çok bilinenlerinden bir tanesi.
02:43Sümene ilçemiz Trabzon'umuzun çok özel bir ilçesi ve bu bıçak yapımı, çakı yapımı orada tarihi çok eskiye gidiyor.
02:53Az önce de ifade ettim, milattan önce binli yıllarda Sümene'de bu bıçakların yapıldığına dair kanıtlar var.
03:01Normal mutfak bıçakları var, kurban bıçakları var.
03:09Avcılar için, işte askerimizin özel yaptığımız bıçaklar vardır.
03:12Bunlarında çelikleri farklı farklıdır.
03:15Çok değişik çelikler kullanıyoruz.
03:17D2 çeliği olsun, Şam çeliği olsun, N690 olsun.
03:21Bunları genelde av bıçaklarında kullanıyoruz.
03:22Mutfak bıçaklarında T5 veya T7 adlandırdığımız bıçaklar var.
03:27Çok kalitelidir bunlarda.
03:28Onlardan yapıyoruz.
03:30Çakılar da yapıyoruz, çakı bıçakları, cep bıçakları.
03:33Bunları da genelde tabak şeklinde alıyoruz.
03:36Tamamen kendimiz kesiyoruz.
03:37Bunlarda 4116 diye adlandırılan bir çelik var.
03:41Ondan yapıyoruz.
03:44Eskiden öldürme amaçlıydı Sibri bıçak.
03:46Zaman içerisinde layit hale geldi.
03:49Nasıl oldu?
03:50Yumuşadı.
03:51İnsanlar bunu artık masaların üzerinde bir şey, koleksiyonerler masaların üzerine koyarak teşhir etmeye başladılar.
04:00Dostlarına, akrabalarına, arkadaşlarına hediye olarak buradan gidiyor.
04:04İrili ufaklı sürmene de bunun imalatını yapan 50-60 tane hem sektörün içerisinde fabrika, sanayi tipi üretim yapan hem de evinin altında atölyesinde çalışıp bunun imalatını yapanlar var.
04:22İnsanlar bundan geçim sağlıyorlar.
04:24Artı sadece onların geçimiyle kalmıyor.
04:26Bunu getiriyor, çarşıda bir esnafa satıyor.
04:30O esnafta dükkanını da pazarlayıp orada satışını yapıyor ve o da geçim sağlıyor.
04:35Yani bundan nereden bakarsanız sürmene içerisinde 3-4 bin kişi geçim sağlıyor.
04:43Herkes bıçak yapabilir ama herkes çeliğe aynı hünerle su veremez.
04:48Dolayısıyla bu çeliğe özelliğini kazandıran şey bu su verme hadisesi.
04:52O nedenle ustalarımızın bu çırak konusundaki yakınmaları ciddi yakınmalar.
04:57Bunları hepimizin dikkate alması gerekiyor ve bu manada gençlerimizi bu sanata ya da zanaata yönlendirmemiz lazım.
05:06Bu konuda Büyükşehir Belediyesi olarak da varlık olarak da üzerimize düşen sorumluluklar var.
05:11Bunları oradaki muhataplarımızla, ustalarımızla, onların ürünlerini satan yerlerle konuşuyoruz.
05:22Ve inşallah önümüzdeki süreçte bu manada da bunun yaygınlaştırılması ve bu çırak probleminin çözülebilmesi için bir takım adımlar atacağız.
05:32Valla coğrafi işare olması çok güzel oldu.
05:37Zaten meşhur bir bıçaktı.
05:38Yani sürmene bıçağı çok eskiye dayandığı için meşhurdu.
05:41Tabi bu dünya çapında duyulacağı için daha da güzel olur.
05:44Yalnız nasıl söyleyeyim, çok güzel bir şey olması.
05:49Kooperatifleşme de bunda olursa çok çok daha güzel olur sürmene bıçağı.
05:53Çünkü piyasadan sağdan soldan değişik bıçaklar giriyor bu işin içerisine.
05:56Anlaşılması için zor hafif işare çok güzel.
05:59Bir de kooperatifleşme olursa çok çok daha dünyanın her tarafına ürün gönderebiliriz.
06:11Ben sanatsal işlerin olmasından yanayım.
06:14Yani nasıl sanatsal işlerin?
06:16Yapılan işlere baktığın zaman bir resim tablosu gibi olması gerekiyor işin.
06:20Kaliteli olması lazım.
06:21İyi çelik kullanıp, iyi sulama yapıp, üzerinde mesela saplarda çok sıra olan malzeme değil de sıra dışı malzeme kullanmak lazım.
06:31Ben bundan yanayım.
06:32Ben bunun için de çabalıyorum.
06:34Ama şöyle var, şöyle bir şey var.
06:38Don Kişot'un değermenlerle savaşması gibi bir olay bu.
06:42Yani alışılagelmiş yıkmak çok zor.
06:45Onunla ilgili de bir sıkıntılarımız var tabii.
06:47Yok değil.
06:51Taşımıyorum ama masam da var, etrafım da var.
06:54Gelen misafirlerime hediye ediyorum.
06:57Sürmene bıçağı, sürmene çakısı.
07:00Bir dönem burada bir Engeller Okulu'nun açısına Cumhurbaşkanımızın eşi hanımefendi gelmişti.
07:06Biz kendisine sürme bıçağını hediye ettik.
07:09Elini aldı, biraz da ucuna dokunmaya kayret etti.
07:12Dedim ki aman dokunma, eliniz kesilir.
07:15Sonra biz Cumhurbaşkanımıza bunun hesabını veremez diye.
07:18Bizim sürme bıçağı çok keskin bir çay.
07:20Evet, yani ben seçim kampanyası döneminde bir ustayı çok maharetli bilinen,
07:30ünlü bir ustayı da Sürmene'de evinde ve atölyesinde ziyaret etmiştim.
07:34Orada değerli ustamız bize bu bıçağın nasıl yapıldığını baştan sona kadar hem anlattı, hem gösterdi, hem de bizi o arada çırak olarak da kullandı.
07:46Biz şimdi daha sonra videoyu izlerken onu gördük.
07:48Epey bir zor bir iş tabii, çok zor bir iş.
07:52Çok dikkat isteyen, çok özveri isteyen, sabır isteyen bir iş.
07:57Ve tabii uzun süre öğrenilmesi uzun süren bir meşakkatli bir sanat.
08:04Ama çok kıymetli bir sanat, çok az insanın yapabildiği bir şey.
08:08Biz de orada bir günlük bir süre içerisinde işte bir bıçağın nasıl vücut bulduğunu görme şansı bulduk.
08:16Aynı zamanda ustamıza da katkı yaptık, yevmiyemizi de almadık.
08:24Sürmene bıçağın çok iyi ve çok keskin olması tabii ki su vermesinden geçer.
08:28Suyu 800 ile 1000 derece arasında ocakta veriyoruz.
08:34Az çok o şeyi tahmin ediyoruz.
08:35Yani 800'e çıktı, 1000 dereceye çıktı hesabını.
08:38Ondan sonra alıyoruz, balık yağına sokuyoruz onu.
08:42Balık yağına soktuktan sonra tekrar esnekçilik esnekliğini kazanabilmesi için
08:46250-300, o arada tekrar ocağın üstüne kızdırıyoruz onu.
08:50O esnekliği kazanabilmesi için mesela 1000 derece düşüyor bu sefer 700 dereceye.
08:55Çelik tam esneklik şeklini alıyor ve çok keskin oluyor.
08:57Yani önemli olan püf noktası da orası zaten.
09:00O ayarı tutturabildikten sonra bıçak çok keskin oluyor ve uzun süreli kullanabiliyorsun.
09:09Yunus balığından elde edilen yağdan biz sulamada kullanıyoruz.
09:14Yani körükte ısıttığımız ağzı, namluyu, Yunus yağından, Yunus'tan elde edilmiş yağın içerisinde batırıyoruz.
09:23Ve ona ne verebiliyor?
09:25Kimyasal içerisinde bir malzeme var, Yunus yağının.
10:38İşte bugün sürmeneye gittiğinizde, bu bıçak satan yerlere girdiğinizde hakikaten kaç değişik bıçak olabilir düşünün.
10:45Siz iki dersiniz, üç değilsiniz değil.
10:47Ama orada onlarca farklı dizayn, tasarım, bıçak görebilirsiniz.
10:52O bakımdan sürmene çok çok zengin bir bir yer.
11:00Eski ustalarımız bunu en eski üsülde yapıyorlar.
11:03Tamamen eğlen, işte sekizle yapıyordular.
11:06Mükemmel görünüşü, işleyişi, yani insanı heveslendiriyordu eski ustaların yaptığı şekilde.
11:11Ama şimdi biz elimizden geldiği kadar çok makineleşmeme şartıyla devam ettiriyoruz.
11:16Akademik bir çalışmayla beraber, üniversitelerin yaptığı bir projeyle beraber,
11:24sürmene de bıçak sektörünün gelecek kuşaklara aktarılması için,
11:31ivedilikle önce ortaokullardan sonra, yani ilk liselerde, sanat okullarında ders olarak bıçakçılığın işlenmesi lazım.
11:40Böyle bir bölümlerin üniversitede olması gerekiyor.
11:43Türkiye'de bıçakçılık bayağı gelişti.
11:45Bizde de var, başka yörelerde de var.
11:51Trabzon etkinlikleri düzenleniyordu.
11:55Bizim de standımız vardı belediye olarak.
11:58Orada otururken bayanın bir tanesi geldi.
12:02Belediye başkanı kim diye sordu arkadaşa.
12:04O da beni gösterdi.
12:05Bayan da geldi bana doğru bir bıçak uzattı.
12:07Ben de korktum da işin doğrusu ya.
12:11Bir anda bıçağı önümde görünce.
12:13Bu sürmene bıçağı mı dedi.
12:16Bıçağa baktım ki ağzı burnu erilmiş.
12:18Dedim ki siz bununla taş mı kestiniz?
12:20Yok ekmek keserken bu hale geldi dedi.
12:23Ekmek keserken nasıl böyle oldu dedim.
12:26Nereden aldın bunu dedim.
12:27Dedi ki geçen sene burada satış yapan birisinden al.
12:31Sahte sürmene bıçağı satmış ona.
12:33Bir sene sonra getirip bize böyle bir bıçak sürmene bıçağı mı diye önümüze koyuyor.
12:38Bunun önüne geçebilmek için biz uğraş veriyoruz.
12:41E tabi bayan aynı adamı tekrar orada bulamadığı için ister istemez sürmene standında, sürmene belediyesine bıçağı bir dayadı yani.
12:50Evlerde bıçakların uzun süre keskin olabilmesi için her müşterimize, her sattığımız kişiye suyu kesinlikle bulaşık makinesine koymayacağız.
13:00Bulaşık makinesine koyulan bıçakların hem safları tahriş oluyor hem de olan yüksek ısı 80-90 derece oluyor bazen bulaşık makineleri.
13:08Selin suyunu geri çekiyor ve zamana keskinliği gidiyor.
13:11O selik özelliğini kaybetmeye başlıyor.
13:13Onun için elimizin dayanabildiği bir sıcaklıkta yıkarsak sıkıntı olmaz.
13:17Uzun süreli kullanabiliriz.
13:19Her usta gibi ben bakmıyorum olaya.
13:23Ben şimdi kendim bir şey yaptığım zaman onu daha nasıl geliştirebilirim diye uğraşıyorum.
13:30El bezerim var zaten benim, el bezerim var ama teknik olarak ben bunu daha güzel yapmak için hangi teknikleri kullanabilirim?
13:38Ben her gün video izliyorum.
13:41Dünyada ne kadar video varsa bu konuda izliyorum.
13:43Kimler ne yapıyorlar?
13:44Ben onların daha ilerisine çıkabilir miyim diye düşünüyorum.
13:49İşin tekrar ekonomisine döndüğümüzde bilhassa kırsal alanındaki kadınlarımızın ki çok çalışkandır Karadeniz kadını.
13:57Yani bir taraftan tarla da çalışır, bir tarafta ormanda işte odun yapar ama bir taraftan da diğer zamanlarında hiç boş vakti yoktur Trabzon kadının.
14:08Ben rahmetli annemden biliyorum.
14:10Annemin ben üzerine güneşin doğduğunu hiç hatırlamam mesela.
14:14Sabah namazıyla kalkar ve bütün gün önce bizi sonra ahırdaki inekleri besler.
14:25Ondan sonra işte tarlada, bağda, ormanda, çayırda ve daha sonra da akşam eve geldiğinde yine boş vakti yoktur.
14:33Boş vakit dediğimiz vakitte de işte el işi ve benzeri bir takım şeyle üreterek onlarla ailenin geçimine katkı sağlar.
14:40Bugün Trabzon'un kırsal kesiminde birçok kadınımız aynı şekilde yaşam sürüyor.
14:46Bir taraftan bağ bahçe, hayvan vesaire işleri yapıyor.
14:49Ama diğer taraftan da işte bu şimdi coğrafi işaretli olan ürünleri yıllardan beri üretip kendi ekonomilerine çok ciddi katkılar yapabiliyorlar.
14:59İşte askerdeki eşine bu şekilde bir şeyler yaparak katkı sağlıyor, ona harçlık gönderebiliyor.
15:07İşte büyükşehirde okuyan, üniversitede okuyan çocuğunun öğrenim masraflarını bu şekilde karşılayan birçok kadınımız var.
15:15Bunlar hakikaten alnı öpülesi, gerçekten çok hürmet göstermesi gereken kadınlarımız.
İlk yorumu siz yapın