03:21Unla yapıyorlar. Bizimki kepekle lavaşı. Ondan sonra lavaşı en azından epey bir dinletten sonra pasalara alınır.
03:29Pasalara alınından sonra da usta dırnak vurur. Sonradan lavaşı bu şekilde açılır.
03:34Yani pasinlere özel bir. Başkaları da yapıyorlar da böyle kısa, geniş bir şekilde ama bizimkisi nereden bakarsan bir adam boyu kadar var.
03:42Sabah kalktığımız zaman çayımızı hazırlamadan önce lavaşımızı gider alırız.
03:47Hasan Gale'de kahvaltı demek lavaş demek. Sabah lavaşımızı alır, çayımızı demleriz. Ondan sonra kaymağımızı, balımızı, yağımızı alırız.
03:56Günlük her gün mü? Haftanın yedi günü hemen hemen her gün. Güzel lavaşımızı alırız. Çünkü lavaş kepekli. Hem kilo yapmaz hem de biraz daha normal ekmeklerden daha güzel, daha lezzetli.
04:09Yani yediği zaman normal bir insan çeyrek ekmek yerse lavaştan bir adam günde bir tane yer.
04:17Çok ince yapılır. Hamur hiç olmaz. Çabuk bayatlamaz. Uzun süre kendini korur taze olarak.
04:31Etle de tüketseniz, peynirle de tüketseniz, hatta sadece lavaş bile tüketseniz gerçekten çok hoş bir tadı var. Aroması var.
04:39Ağırlıklı olarak tandırlarda üretilir. Ama tabii ki günümüzde artık fırınlarda da üretilen bir ürün. Ama orijinali tandırda, ince, kadınlarımızın yaptıkları hamurdan elde edilen ve her türlü yemek organizasyonunda kullanılan bir üründür.
04:56Lavaşı bilen adamlar, tadını, lezzetini bilen adamlar. Diyor ki bana bir 30-40 tane lavaş gönder. Biz güzelceme paket yapıyoruz. Onlara da gönderiyoruz.
05:05Onu yapıyoruz. Dışarıya da götürür ama bu şekilde. Yani kapasite çok büyük olmadığından dolayı.
05:10Mesela tanıdık insanlar var. Diyor ki bize telefon edin. Veya konuda bir başkasının aracı ile.
05:16Ya filan kişi şöyle bir 30-40 tane lavaş istiyor. Biz onu güzelceme paket yapıyoruz.
05:20Ondan sonra bazı insanlar var ya. O şekilde gönderiyoruz.
05:24Türkiye'nin her tarafını gezeriz. Ekmek yiyoruz, yemek yiyoruz. Yalnız Hasan Kalan'ın lavaşı farklı.
05:30Yani yiyilmesi lazım. Burada şimdi anlatmayla da olmaz.
05:33Hele özellikle sabahından az da erken kalkıp geleceksin. Lavaş yiyip tadına bakacaksın.
05:38Şimdi burada ne söylesek boş. Ama yiyilmesi lazım.
05:40Sabah fırından çıkar çıkmaz. Böyle yağın üstüne süreceksin. Yeşil peynini sürüp lavaşı yiyeceksin.
05:46İnsan da bir gün, her gün aynı kahvaltı yapar mı?
05:49Biz her gün aynı kahvaltı yapıyoruz. Şehir dışına giderken mutlaka paketleriz.
05:54Kağıda önce laylona sararız ki yumuşak kalsın.
05:57Çünkü kertimir. Ondan sonra yanımızda zaten yollarda fazla yemek yemezik.
06:05Durduğumuz yerlerde yani piknik yapa yapa sadece lavaşı yiye gider geliriz.
06:10Yapılacak başka bir şey yok. Çünkü o lezzeti biz bir yerde bulamıyoruz ki.
06:13Yani yiyeceksin ki geleceksin göreceksin. Dışarıdakiler bilir.
06:17Özellikle dışarıdaki Hasengaleliler lavaşı çok iyi bilirler.
06:21Belki de özlemini çeken çoktur.
06:23Ama işte tanıdıklarımıza kavuşabildiklerimizi ancak götürüyoruz.
06:27Her kişiye götürmeye şansımız yok.
06:28Eskiden rapatalar vardı.
06:42Rapataları da yapardılar. Lavaşı tandıra vurdular.
06:45Şimdi aynı tandırın şekli bu şekilde.
06:48Lavaşı uzatıyorsun.
06:50Eskiden annem mesela yapardı.
06:51Böyle şey yapardı. Elini açardı.
06:54Rapataya vururdu. Açardı.
06:56Şimdi de usta elinden açıyor.
06:58Bir buçuk metreye bile açabilir.
07:00O şekilde.
07:01Yani bu hamurdan önemli.
07:03Bu hamur özel.
07:04Yani onu her usta yapamaz.
07:06Erzurum'a has olan Erzurum Pasinler'de.
07:08Bu şekilde öyle atadan dededen gelen bu şekilde devam etmiş.
07:15Bugünlere gelmiş yani.
07:16Bir başka yerde bunu yapamazlar.
07:19Bizim burada bazı arkadaşlar var.
07:21Lavaş uzun.
07:21Umuzdan atarlar.
07:23Eskiden banyo trenleri vardı.
07:25Trenlerde satılırdı.
07:26Khorasan'dan başlardı Erzurum'a kadar.
07:28O trenler hiç yemeğmezdiler.
07:30Bazıları var.
07:31Ekmeği alır, umuzuna atar.
07:32Taş mağazalarına.
07:33Caddeye.
07:34Oradaki esnafa.
07:35Yani Erzurum'un esnafına da bizim buradaki arkadaşlar götürürler.
07:39Arkasını omuzuna ekmeği atar.
07:41Yüz tane, iki yüz tane.
07:42Bakarsan götürmüş.
07:43Onu dağıdır.
07:44Öbürü herkes bir bölgeye dağıdır.
07:46Çünkü orada da var ama yapan yok.
07:48Ama buradan her arkadaş sırtında ekmeği alır.
07:51Erzurum'un her tarafına dağıdırlar.
08:01Güzel bir lavaşa karşıdan baktığın zaman şöyle ufak ufak kabarcık olacak.
08:07Tek tek tek tek kabarcık olacak.
08:09Bir de rengi yani nasıl diyeyim insan teni gibi sarışın beyaz böyle bu şekilde olacak.
08:16O hamuru demek ki çok.
08:17Bir de var ki hamuru olgunlaşmadığı müddetçe o lavaş böyle pestil gibi olur.
08:23Ama bunu aldığın zaman kopardığın zaman da baklava gibi böyle.
08:27Hemen kopar, rahat bir şekilde kopar.
08:29Yani onu, güzelliğini oradan anlarsan başka türlü anlayamazsın.
08:43Lavaşın güzeli sıcaklığındadır.
08:47Yalnız sıcaklığı geçse bile lavaş nereden bakarsan 4-5 saat içerisinde kesinliğiyle herhangi bir zayiatı olmaz.
08:55Sıcak sıcak tabii yiyilmesi daha güzel olur.
08:58Yalnız 4-5 saat içerisinde kesinliğiyle lavaş her türlü yiyilir.
09:03Hiçbir sorun olmaz.
09:04O şekilde yani yiyenler de bu şekilde söylüyorlar.
09:07Biz de o şekilde görüyoruz.
09:09Buranın ustalarının batıda yer açması lazım.
09:12Yani burada usta yetiştirilip eğitimini verilip mesela büyük şehirlerde olması lazım.
09:17Yani İstanbul'da olsa bir Bursa'da olsa bir Ankara'da olsa daha güzel olur.
09:21Erzurumlu çok.
09:22Sadece Erzurumlu değil yani bir İstanbullu da gelir alır.
09:25Dadını gördü mü alacak.
09:27Reklamından değil de tadından olacak.
09:29Yapıla yapıla olacak.
09:30Yani adam bir sefer aldın bir daha gelir.
09:32Aldın bir daha gelir.
09:33Tamak tadı farklıdır.
09:34Şehir bir turizm şehri yanında aynı zamanda bir hayvancılık şehri.
09:51Hem büyük başta hem de küçük başta.
09:53Geçmişte küçük baş hayvanların günleri olur.
09:56Bu günler kırkılır.
09:57Bu günlerden iplik yapılır.
09:59Bunlardan çorap, eldiven, yine şapka, fes olarak yapılır.
10:04Bunun dışında iplikler örülür.
10:06Bunlardan halım ve kilim yapılır.
10:08Hala bölgemizde halılar ve kilimler vardır.
10:11Coğrafi işaret alınmasıyla birlikte Hasan Kale Lavaşı daha bilinir bir ürün oldu.
10:16Biz zaten burada Lavaşı'nın içinde doğduk, büyüdük.
10:19Günlük hayatımızda gerçekten çok tükettiğimiz ürünlerden bir tanesi.
10:23Ama tabii bu Türkiye genelinde bilinen bir ürün değildi.
10:25Coğrafi işareti alınmasıyla birlikte bu işle ilgilenen, özellikle gastronomi turizmiyle ilgilenen turistlerimiz bu coğrafi işaretli ürünleri takip ediyorlar.
10:36Bunlara dönük özel talep oluşuyor.
10:38Bayatlamayan, kendini uzun süre koruyabilen, taze olarak koruyabilen bir ürün de olduğu için et ticarete de çok uygun bir ürün.
10:46Dolayısıyla üreticisine, markalaşmayla birlikte önemli düzeyde gelir artışı sağlayan bir ürün oldu.
10:54Coğrafi işaret alınmasının doğal olarak bu süreçte payı gerçekten çok büyük.
10:59İnsanların mesela Lavaş'a ilgisi artmasından dolayı dürüme daha çok ilgi duydu.
11:06Ondan dolayı dürümü daha çok şu anda ilgi gösterir.
11:11Yani daha çok seviyorlar.
11:12Yolu geçen insanlar buraya uğruyor, buradan Lavaş alıp gidiyorlar.
11:19O da ne de? Buranın Lavaş'ı güzel olduğundan dolayı gelmişken bir de Lavaş alıp gideyim diye sürekli gelip buradan yolu uğruyup geçen adamlar buradan Lavaş alıp gidiyorlar.
11:30Bizim buradan gidip oralarda fırın açmamız lazım.
11:32Büyük yerlerde ki özellikle çırak yok.
11:35Burada kimse kalmadığı için çıraklık eğitimi olsa, yapılsa her usta, yılda 3-4 tane usta yetiştirip yollasa Türkiye'nin her yerinde yapılır.
11:44Ama bu kültürü alması lazım.
11:46Buradaki iş öğrenmesi lazım.
11:48Yani nasıl yoğrulur, mayalanır, ne kadar beklenir?
11:52Şimdi normal ekmek gibi değil.
11:53Biz coğrafi işaretli ürünlerimize gerçekten kültürel değerlerimiz, başta kırsal kalkınma olmak üzere birçok alanda katma değer sunduğu için gerçekten birçok çalışma yapıyoruz bu ürünlere dönük.
12:13Bizim Elzurum Ticaret Borsası ile kurdurduğumuz bir e-ticaret sitesi var.
12:18Biz bu sitede bütün coğrafi işaretli ürünlerimizi e-ticarete konu olmasını sağlıyoruz.
12:24Üretilen tüm ürünler oradan tedarik edilebiliyor.
12:27Tabi bu sitenin şöyle de bir avantajı var tüketici açısından.
12:30Coğrafi işaretli olmayan veyahut da taklit olduğu düşünülen hiçbir ürün orada satılmıyor.
12:38Sadece bizim coğrafi işaretli ürünlerimiz ve bunun yanı sıra Elzurum Özgü ama henüz coğrafi işaret almamış ürünlerimizi oradan pazara sunuyoruz.
12:48Tüketicilerin beğenisine sunuyoruz.
12:50Genç kuşağın lavaşa bakışı şu anda yaşlılardan daha çok ilgisi var.
12:55Daha çok sevgisi var.
12:56Ondan dolayı da lavaşı çok seviyorlar.
12:58Yani şu bizim beldede, fasinlerde sabah kahvaltısında lavaşız olmaz.
13:03Mesela bizim burada dürüm kültürü yok.
13:06Ama yapılsa on numara olur.
13:08Yani batıdaki işte Adana yapıyorlar, İskender yapıyorlar, döner yapıyorlar.
13:13Bizim buradaki ekmeği oraya götürsen bir dönerci bir tane döner yerine 10 tane satacağına inanırım.
13:19Yani ekmeğine yemek gelir.
13:21O ekmeği de ben batıda hiç göremedim.
13:23Yani yapılması lazım.
13:25Ya da batının iyi lokantacıları gelip burada usta yetişip götürmeleri lazım.
13:30Yani buraya eleman getirecekler.
13:33Burada 6 ay eğitimini alacak, öğrenecek, götürecek.
13:37Yani işi 5'e değil 10'a katlar.
13:51Bu işi bizim ustalar demek ki Türkiye'de en iyi yapan bence burası.
İlk yorumu siz yapın