- 9 hours ago
Bitwa o Midway
Category
📺
TVTranscript
00:03Atak na Pearl Harbor to dramatyczne otwarcie konfliktu.
00:09Nikt nie spodziewał się, że Japończycy uderzą.
00:13To przypominało powieść science fiction.
00:17Pearl Harbor to kluczowe wydarzenie, które w oczywisty sposób kończy pewną epokę.
00:25Pearl Harbor to jedna z najważniejszych bitew w II wojnie światowej.
00:35Pokażę wam, jak były artymalne z całego świata, zrekonstruowane w kolorze.
00:41Tak wyglądała II wojna światowa.
00:5226 listopada 1941 roku. Zatoka Hitokapu, północna Japonia.
01:00Było bardzo zimno.
01:03Padał śnieg.
01:06Marynarze obsadzający 30 okrętów nie wiedzieli, czy płyną na wojnę.
01:11Nie wiedzieli nawet, kogo zaatakują.
01:14Sądzili, że Singapur albo Hongkong.
01:19Ustała komunikacja radiowa.
01:22Wydano specjalne instrukcje, żeby marynarze nie wyrzucali śmieci za burty.
01:29Okręty płynęły w szyku, który miał kilka kilometrów szerokości.
01:34Czujnie wypatrywano samolotów.
01:39Gdyby jakikolwiek amerykański okręt, czy statek rybacki napotkał japońską flotę,
01:45plan Japończyków ległby w gruzach.
01:48Musieli zaskoczyć wroga.
01:53To było największe zgrupowanie sił lotnictwa morskiego w historii.
02:0030 okrętów, 408 samolotów i 16 tysięcy żołnierzy wyruszyło na sekretną misję.
02:14Japończycy musieli przepłynąć 6,5 tysiąca kilometrów.
02:19Zaatakowali kraj dziesięciokrotnie bogatszy i silniejszy od ich ojczyzny.
02:23Dokonali jednego z najbardziej zuchwałych ataków w historii.
02:27Sami oceniali, że mają tylko 50% szans na zwycięstwo.
02:31Porażka równała się samobójstwu.
02:33Co skłoniło ich do tego desperackiego kroku?
02:42W roku 1905 zakończyła się półtoraroczna wojna rosyjsko-japońska.
02:48Mały wyspialski kraj zaskoczył wszystkich i zwyciężył.
02:57Japonia, przez wieki ignorowana na arenie międzynarodowej,
03:01w końcu pokazała swoją siłę.
03:08Zwycięstwo Japończyków zdumiało cały świat.
03:13Cesarstwo rosyjskie zostało pobite przez drobnych wyspiarzy z Azji.
03:18Ten sukces rozbudził emocje Japonii,
03:21która chciała stać się światową potęgą.
03:27Dziesięć lat później wybuchła pierwsza wojna światowa.
03:31Japończycy sprzymierzyli się z Brytyjczykami, żeby wyprzeć Niemców z Chin.
03:37Dzięki temu alianci odnieśli ważne zwycięstwo.
03:46Potem kraj ten brał udział w negocjacjach.
03:50Pragnął uznania, bo brał udział w tej wojnie.
03:55Japonia to jeden z pięciu krajów uczestniczących w konferencji pokojowej w Paryżu.
04:01Japończycy nie mieli tam wiele do powiedzenia, ale poruszyli kwestię równości rasowej.
04:09Japoński rząd domagał się dla swoich obywateli swobodnego dostępu do krajów zachodnich, takich jak USA czy Australia.
04:17Żądanie odrzucono.
04:22To rozzłościło Japończyków.
04:27Rząd przeprowadził transformację kraju z ustroju feudalnego na parlamentarny.
04:34Tak chciał zbliżyć się do zachodu.
04:38Jednak te próby też spotkały się z odrzuceniem.
04:44Stany Zjednoczone zamknęły swój kraj dla wszystkich imigrantów poza białymi.
04:52Zakaz dotyczył też Japończyków.
04:58To była jawna dyskryminacja.
05:01Rzucono kilka komentarzy o żółtej zarazie.
05:05Japończycy byli rozżaleni.
05:09Uważali, że są traktowani jak mało znaczące państwo, a mieli świetną armię.
05:15Podejście Amerykanów i Brytyjczyków to rasizm.
05:20Przez toksyczną atmosferę Japończycy byli coraz bardziej niechętni Zachodowi.
05:30Raczkująca japońska demokracja przeżyła wstrząs, gdy w roku 1929 nastąpił wielki kryzys.
05:38Ucierpiał cały świat.
05:40Dla japońskiej gospodarki miało to katastrofalne następstwa.
05:46W latach 30-tych w Japonii panowała wielka bieda.
05:52Spadło zapotrzebowanie na jedwab.
05:54Wielu rolników musiał wysłać swoje cunki na ulicę, gdzie pracowały jako prostytutki.
06:04Japońska nie obrożyła się w kryzysie.
06:06Arena międzynarodowa była dla niej zamknięta.
06:09Kraj szukał rozwiązania na własną rękę.
06:17Skrajnie prawicowy ruch, inspirujący się kodeksem samurajów, miał coraz większe poparcie.
06:26Przejął władzę w wojsku i stopniowo umacniał swoje wpływy w rządzie.
06:34Przez jakiś czas japońska demokracja radziła sobie nieźle.
06:39Potem w partiach zaczęły wybuchać skandale.
06:43Przerzyła się korupcja.
06:46Polityków zastraszyli wojskowi.
06:48W tym momencie nie można już mówić o demokracji.
06:56W armii najwięcej do powiedzenia miał skrajny nacjonalista, generał Hideki Tojo,
07:04syn słynnego samuraja.
07:08Miał pomysł na to, jak zmienić biedną Japonię w mocarstwo.
07:18Tojo był inteligentny i dobrze zarządzał krajem.
07:24Z drugiej strony był też trochę ograniczony.
07:28Niewiele podróżował.
07:32Patrzył na świat z wojskowego punktu widzenia i uważał, że każdy problem można rozwiązać siłą.
07:41Generał miał dość domagania się równych praw do korzystania z Pacyfiku.
07:48Reprezentował część opinii publicznej, która uważała, że z Zachodem trzeba rozmawiać twardo.
07:55Część Japończyków uważała, że Zachód ma w Azji za dużo kolonii.
08:01Holendrzy kontrolowali Indonezję.
08:06Francuzi, Indochiny, Brytyjczycy Singapur, Malaje i Hongkong, Amerykanie Filipiny.
08:13Japończycy chcieli Azji dla Azjatów.
08:21Tojo miał obsesję na punkcie terytorium zajętych przez Zachód,
08:26ponieważ były tam duże złoża bogactw naturalnych, tak potrzebnych Japonii.
08:35W Japonii tych bogactw było mało.
08:38Nie ma tam ropy naftowej, węgla.
08:41Każde mocarstwo potrzebuje tych surowców.
08:47W roku 1931 Japończycy najechali chińską prowincję Mandżuria,
08:53bogatą w złoża węgla i żelaza.
08:58To zaniepokoiło zachodnie mocarstwa, które miały swoje interesy na Pacyfiku.
09:04Na międzynarodowej naradzie ustalono, że Chińczycy otrzymają pomoc na walkę z Japonią.
09:11Japończycy byli oburzeni.
09:17Japonia nie może zaakceptować dokumentu przygotowanego przez zgromadzenie.
09:26Zachód zajął, czy też podbił część Azji.
09:30Teraz odmawiał prawa do podboju Japończykom, co uznali za hipokryzję.
09:42Japonia zignorowała nawoływania do wstrzymania działań.
09:46W roku 1937 znów wkroczyła do Chin, co było początkiem długiej i krwawej wojny.
09:59W ciągu kilku tygodni japońscy żołnierze zamordowali tysiące chińskich cywili.
10:05Na jaw wyszły masakry i gwałty w mieście Nanking.
10:10Te zbrodnie zszokowały świat.
10:20Skala gwałtów w Nanking była przerażająca.
10:24Japończycy dopuszczali się okropnych czynów.
10:28Dla Stanów Zjednoczonych był to kolejny przejaw ich złych zamiarów.
10:32Chcieli zająć Chiny i zagarnąć surowce.
10:37USA stawiały się w roli obrońcy Chin.
10:40Krai najechali Japończycy, co było nie lada wyzwaniem.
10:50Jednak Zachód miał swoje problemy.
10:55W Europie doszedł do głosu kolejny nacjonalista, który realizował swój plan ekspansji.
11:04Nieustraszona armia Hitlera podbijała kontynent.
11:09Kolejne kraje wpadły w ręce Trzeciej Rzeszy.
11:15Premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill liczył się z tym, że naziści mogą opanować Europę.
11:25Churchill pojął, że zwycięstwo nad Hitlerem jest możliwe tylko wtedy,
11:30gdy Stany Zjednoczone włączą się do walki.
11:34Już w roku 1940 namawiał do tego Amerykanów.
11:38Mówił, tylko razem możemy stawić opór wielkiemu złu.
11:45Problem w tym, że Amerykanom nie śpieszyło się do wojny.
11:51Weźmy pod uwagę choćby geografię.
11:55Amerykę dzielą od Europy tysiące kilometrów.
11:58To dawało Amerykanom poczucie bezpieczeństwa.
12:01Uważali, że w Europie zawsze jest jakaś wojna.
12:07Mieszkańca stanu Iowa nie obchodziło, co dzieje się w Alzacji.
12:12Dzieliło go od niej pięć tysięcy kilometrów i ocean.
12:17Miększość Amerykanów uważała, że to nie jest ich wojna,
12:20a prezydent Franklin Roosevelt uważnie wsłuchiwał się w głos obywateli.
12:29W roku 1940 w USA odbyły się wybory.
12:34Roosevelt wiedział, że wśród jego rodaków dominują tendencje izolacyjne.
12:39Obiecał Amerykanom, że ich synowie nie zostaną wysłani na wojnę.
12:43Roosevelt niechętnie zwierzał się ze swoich planów
12:47i nie zamierzał poddawać się naciskom.
12:51Dlatego Amerykanie uważali, że podziela ich zdanie.
12:57Martwiło go jednak to, że problem nazistów może dotyczyć nie tylko Europy.
13:05Jako pierwszy w kraju zrozumiał, że naziści są zagrożeniem także dla USA.
13:11Pamiętał, w jak groźnej sytuacji jest Wielka Brytania.
13:16Roosevelt nie chciał złamać słowa danego narodowi.
13:19Wiedział jednak, że alianci potrzebują pomocy.
13:22Przekazał Brytyjczykom surowce, samoloty, czołgi, amunicje, ropę.
13:29Dzięki temu mogli walczyć z Hitlerem.
13:34W maju 1940 roku Hitler najechał Francję.
13:39Roosevelt pojął, że to gra o najwyższą stawkę.
13:43Nie mógł otwarcie zaangażować krajów w wojnę.
13:47Poza tym pomagał jak tylko mógł.
13:50Wysyłał Brytyjczykom dary.
13:53Amerykańskie okręty pływały po Atlantyku, żeby to Niemcy oddali pierwszy strzał.
14:03Europa pogrążyła się w kryzysie.
14:06Roosevelt zastanawiał się, jak zareagują Japończycy.
14:12Obserwowanie poczynań Japonii było elementem jego polityki względem Niemiec.
14:16Nie chciał, żeby Japończycy wykorzystali sytuację.
14:23Bał się, że japońska armia przejmie europejskie kolonie, gdy któreś z państw zostanie pokonane.
14:33Roosevelt wystrzegał się tylko użycia siły.
14:38Wysłał Japonii ostrzeżenie.
14:40Amerykańska flota pacyficzna ćwiczyła na Hawajach.
14:45Prezydent kazał jej tam zostać.
14:50Zazwyczaj ta flota stacjonowała w Kalifornii.
14:54Roosevelt przeniesł ją na Hawaję, żeby w razie czego mieć argument siłowy.
15:04Była to jedyna baza amerykańskiej marynarki w promieniu tysięcy kilometrów.
15:08Dla Japończyków stanowiła wielkie zagrożenie, bo zwiększała zasięg amerykańskiej floty.
15:21Ale nie wszyscy zgadzali się z decyzją Roosevelta.
15:30Flotą Pacyfiku dowodził admirał Richardson.
15:34Uważał, że przemieszczenie jej na Hawaję to zły pomysł.
15:39Flota potrzebowała szkolenia i nowych okrętów.
15:42Admirał uważał, że sprawdzając czyjś blef trzeba mieć w rękach mocną kartę.
15:48Był tak zirytowany tą decyzją, że kłopłócił się z Rooseveltem, a ten odebrał mu dowodzenie.
15:58Jednak Richardson miał rację.
16:01Flota Pacyfiku nie była gotowa do walki.
16:04Pobyt na Hawajach przypominał wakacje.
16:09Egzotyczne miejsce z dala od kraju.
16:12Piękne zapachy.
16:15Palmy, góry.
16:19Idealna okazja, żeby się zabawić.
16:22Po służbie marynarze chodzili na pikniki, tańce, do klubów.
16:27Korzystali z życia.
16:31Położenie bazy Pearl Harbor sprawiało, że wydawała się niemożliwa do zdobycia.
16:37Leżała daleko od stałego lądu i była dobrze chroniona przed nalotami.
16:42Były tam lotniska, doki, stocznie, warsztaty, zapasy paliwa.
16:47Baza mogła obronić się sama.
16:54Ukształtowanie terenu zapewniało okrętom osłonę.
16:58Pearl Harbor to duża, ale płytka zatoka.
17:01Uważono, że płytki zbiornik to świetna ochrona przed torpedami.
17:07Głębokość zatoki wynosi maksymalnie 12 metrów.
17:11Torpeda jest ciężka, waży około tony.
17:13Gdy wpada do wody, zanurza się, zanim znów wypłynie na właściwą głębokość.
17:19Uważono, że woda w Pearl Harbor jest za płytka na przeprowadzenie ataku torpedowego.
17:31Sielanka dobiegła końca, gdy dowodzenie przejął admirał Kimmel.
17:41Miał praktycznie wzorowy przebieg kariery.
17:46Lubiany przez podwładnych, podziwiany przez przełożonych.
17:51Był wymagający i żądał, by precyzyjnie spełniano jego rozkazy.
17:57Zamierzał przygotować flotę do walki.
18:04Musiał być gotowy na wojnę.
18:07Wszyscy we flocie wiedzieli, że ona wkrótce może się zacząć.
18:11Admirał zarządzał częste manewry.
18:18Kimmel uważał, że nadciąga wojna.
18:21Musiał przygotować swoją flotę do walki.
18:24Wiedział, że walki mogą przenieść się na teren Japonii.
18:28Planował zniszczyć wroga na oceanie.
18:35Chciał tego rozstrzygającego starcia.
18:39W ówczesnych marynarkach większość okrętów stanowiły pancerniki.
18:44Kimmel wychował się na pancernikach.
18:46Służył na dziewięciu.
18:47Jak wielu innych oficerów wierzył, że ta wojna rozstrzygnie się na morzu.
18:55Jednak obecność amerykańskiej floty nie zniknęciła Japończyków.
18:59Europa pogrążyła się w chaosie.
19:04Dojo i jego dochód chcecie wykorzystać w sytuacji.
19:11Wyłączyli się do Hitlera i Muzoliniego.
19:15Stara bardzo pakt szersze.
19:16Ktoś obiecała sobie wzajemną o moc w realizacji idealnych ambicji.
19:22Japońskie dowództwo wiedziało o sukcesach Niemców i chciało je powtórzyć.
19:29Jednak jak oni krytykowano ten pakt?
19:34Dowódca marynarki, admirał Isooku Yamamoto uważał, że Japonia może zostać wciągnięta w wojnę z Aryjantami.
19:42Wtedy musiałaby zmierzyć się z potęgą USA.
19:50Yamamoto uważał, że porozumienie z III Rzeszą to dla Japonii czyste szaleństwo.
19:56Takich jak on było jednak wielu.
20:02Dotarł na sam szczyt, bo był twardy i inteligentny.
20:06Miał też w sobie sporo prażliwości.
20:08Nosił przy sobie listę wszystkich ludzi, których stracił na morze.
20:18Był spodliwy dowódca, który nie palił się do wojny z Aryjantami.
20:22Yamamoto był spodliwy dowódca, który nie palił się do wojny z Aryjantami.
20:23Był w Stanach dwa razy, w tym studiował na Harvardzie.
20:27Wiedział, że amerykański przemysł ma duży potencjał.
20:30Widział rafinerię w Teksasie.
20:32Wojna z tak silnym państwem, nie była mądrym pomysłem.
20:41Admirała nikt nic nie znał.
20:44Japonia podpisała fakt.
20:51Japońska armia została wzmocniona i kontynuowała podboje.
20:57Hitler zajął Holandię i Francję.
21:01Kolonie tych państw były teraz łatwym łupem.
21:08Gdy Niemcy zajęli Francję, Japończycy najechali kontrolowany przez Francuzów w Wietnam.
21:17Właśnie tego obawiał się Roosevelt.
21:20Miał jednak związane ręce.
21:25Nie chciał interweniować zbrojnie.
21:28Mógł zaszkodzić Japoń w inny sposób.
21:34Nałożył na nią surowe sankcje.
21:37Wstrzymał amerykański eksport do tego kraju, w tym sprzedaż ropy naftowej.
21:42Japonia sprowadzała z USA 80% tego surowca.
21:48To był golesny cios.
21:51Roosevelt obiecał znieść sankcje, jeśli japońska armia wycofa się z ostatnio zajętych terenów.
21:59To było sprytne posunięcie.
22:02A japończyków sankcje były sporym problemem.
22:06China stacjonowało miliony japońskich żołnierzy.
22:09Armia potrzebowała paliwa.
22:12Roosevelt chciał w ten sposób powstrzymać zapędy Japończyków.
22:17Nie wiedział, że postawił im przed poważnym dylematem.
22:23Sankcje były zaszkodzić japońskiemu wysiłkowi wojennemu na południu Pacyfiku.
22:31Japończyzki mieli dwa wyjścia.
22:33Zaakceptować oglądania Amerykanów i wycofać się z zajętych terytoriów.
22:38Albo walczyć o ropę naftową.
22:44Japonia kontynuowała ekspansję.
22:46Wojna przeniosła się bliżej granic tego kraju.
22:50Znaleziono źródło ropy naftowej, jednak było ono w rękach europejskiego państwa.
22:56Japończycy nie mieli złóż ropy.
22:58Złoża na Pacyfiku kontrolowali Holendrzy.
23:01Znajdowały się one w Indonezji.
23:07Były to jedne z największych złóż świata.
23:10Japończycy chcieli je zająć.
23:16Jednak działając na południu niebezpiecznie zbliżali się do kontrolowanych przez Amerykanów Filipin.
23:25Wątpliwości zniknęły, gdy zmieniła się sytuacja w kraju.
23:32Premier złożył rezygnację.
23:35W Japonii rządził teraz generał Tojo.
23:39Uważał on, że wojny nie da się uniknąć, więc chciał uderzyć pierwszy.
23:45Dla Japończyków USA były dekadenckim krajem zdominowanym przez konsumpcję.
23:52Uważali, że Amerykanom trzeba zadać bolesny cios.
23:57Ci musieli liczyć się z zagrożeniem ze strony Hitlera.
24:01Japończycy uważali, że Ameryka nie może walczyć jednocześnie na Pacyfiku, Atlantyku i w Europie.
24:07W tym momencie, Japończycy zniszczyli, że nie zniszczyli, że nie zniszczyli.
24:11Te ataki miały osłabić USA.
24:15Japończycy wiedzieli, że możemy wyprodukować więcej samolotów.
24:19Uważali jednak, że japoński duch powiedzie ich do zwycięstwa.
24:25Żeby zaatakować Amerykanów, potrzebna była marynarka.
24:31Admirał Yamamoto był jednak sceptycznie nastawiony do wojny.
24:38Uważał, że to szalony pomysł.
24:40Nie chciał wojny z USA.
24:42Wiedział jednak, co dzieje się w kraju i nie mógł odmówić.
24:49Najbardziej oczywistym miejscem ataku były Filipiny, leżące na drodze do roponośnych terenów.
24:56Yamamoto opracował odważniejszy plan.
25:01Był hazardzistą.
25:04Powiedział, że dla niego idealna emerytura to francuska Riviera i kasyna w Monte Carlo.
25:15Uważał, że jedyną szansą na zwycięstwo jest uderzenie w czuły punkt wroga.
25:20Chciał zniszczyć flotę Pacyfiku, stacjonującą w Pearl Harbor.
25:31Yamamoto powiedział, że to nasza jedyna szansa.
25:35Już pierwszego dnia musimy zniszczyć ich flotę.
25:39Potem Japonia mogłaby łatwo przedostać się na południe i zdobyć surowce.
25:45To dawałoby jakieś podstawy do rozmów z USA.
26:00Żeby zaatakować Pearl Harbor, trzeba było wykazać się wielką odwagą.
26:05Tak wiele mogło pójść źle.
26:13Japończycy byli 5000 kilometrów od kraju.
26:16Płynęli na miejsce 12 dni.
26:18Wystarczyłoby, że ktoś by ich zauważył.
26:22Wielokrotnie uzupełniali paliwo na morzu, a to trudne zadanie.
26:27Najtrudniej było utrzymać tę operację w tajemnicy.
26:33Yamamoto uznał, że ma 50% na sukces.
26:39Lubił hazard, więc dla niego to było sporo.
26:44Oto ironia losu.
26:45Yamamoto miesiącami powtarzał, że wojna z Ameryką to szaleństwo.
26:51Potem zaplanował atak na ten kraj i dopilnował tego, żeby to jego plan wcielono w życie.
27:03Dwanaście dni przed atakiem.
27:06Tymczasem w Waszyngtonie amerykański wywiad złamał kod Japończyków.
27:12Było już jasne, że Tojo szykuje się do wojny.
27:19Amerykanie odczytali tajną wiadomość admirała Nomura, japońskiego ambasadora w USA.
27:24Napisał on, musicie zająć się tym do listopada, bo i tak coś się wydarzył.
27:42Japończycy posiadali sześć lotniskowców, które łącznie mogły pomieścić 450 samolotów.
27:48Yamamoto chciał wykorzystać je wszystkie do ataku na Pearl Harbor.
27:52Była to największa koncentracja lotnictwa morskiego w historii.
28:02Amerykanie wciąż myśleli o armii w kategoriach okresu międzywojennego.
28:08Japończycy musieli nadrabiać braki pomysłowością.
28:12Uznali, że samoloty wystarczą, żeby zniszczyć wrogą flotę.
28:24Dziesięć dni przed atakiem.
28:28Dzięki rozszyfrowaniu japońskich meldunków, Amerykanie wiedzieli, że Japonia szykuje się do wojny.
28:34W stan gotowości postawiono wszystkie siły na Pacyfiku.
28:38Wiadomość wysłano także do Pearl Harbor.
28:41Zaczynała się słowami, które przeszły do historii amerykańskiej marynarki.
28:46Uwaga, istnieje prawdopodobieństwo wybuchu wojny.
28:51Była też lista potencjalnych celów.
28:55Filipiny, Malaje.
28:58Kimmel analizował tę wiadomość ze swoim sztabem.
29:01Zastanawiano się, dlaczego na liście tych celów jest tak wiele miejsc, a nie ma Hawajów.
29:16Kimmel zakładał, że jego flota popłynie bronić miejsca, które zostanie zaatakowane.
29:23Kimmel przygotował okręty do walki.
29:26Zatankowano je, załoga została przeszkolona.
29:30Flota mogła wypłynąć, gdy tylko Japończycy zaatakują.
29:35Kimmel miał zaatakować wroga na pełnym morzu.
29:40Za obronę bazy w Pearl Harbor odpowiadał generał Short, który spodziewał się innego zagrożenia.
29:47Z samej wyspy.
29:52Na Hawajach większością byli wtedy potomkowie Japończyków.
29:56Obawiano się, że wywołają zamieszanie tuż przed japońskim atakiem, wysadzając mosty i tak dalej.
30:05Short chciał temu zapobiec.
30:10Rozkazał przestawić samoloty we wszystkich bazach na środek pasa.
30:15Tam łatwo było ich pilnować.
30:25Amerykanie nie wiedzieli, że nadciąga japońska armada, która zaatakuje już za tydzień.
30:33Japończycy planowali tę operację kilka miesięcy.
30:40Wiedzieli, że muszą skrupulatnie wszystko przygotować.
30:46Wybrali odpowiednie samoloty, najważniejsze cele, dowódców szwadronów.
30:53Zaplanowali każdy element operacji.
30:59Część informacji mogli zdobyć tylko na Hawajach.
31:04Mieszkały tutaj tysiące Japończyków.
31:08Jednym z nich był Takeo Yoshikawa.
31:11Oficer marynarki, który mieszkał tutaj od ośmiu miesięcy i był szpiegiem.
31:17Codziennie obserwował okręty i samoloty.
31:22Liczył się każdy detal.
31:30Na pokładzie jednego z japońskich okrętów były dwie makiety bazy w Pearl Harbor i wyspy Oahu.
31:39Rozstawiono je na stołach.
31:41Były tam nawet miniaturowo okręty wielkości batonika.
31:45Dzięki tym makietom piloci wiedzieli, skąd najlepiej nadlecieć nad bazę i wyznaczali sobie punkty orientacyjne.
31:56Wszystko wskazywało na to, że atak jest nieuchronny.
32:02W japońskich konsulatach niszczono tajne kody i dokumenty.
32:07Amerykański rząd wiedział o tym.
32:12Kiedy się tak robi?
32:16Na przykład wtedy, gdy szykujesz się do wojny.
32:19Zaatakowane państwo zajmie ambasady i skonfiskuje wszystko, co tam znajdzie.
32:30Flota Pacyfiku też dowiedziała się o tym, że Japończycy niszczą dokumenty.
32:37Admirał Kimmel uznał, że robią tak z obawy przed amerykańskim atakiem.
32:42Myślał, że to Ameryka zaatakuje Japonię.
32:45Tak wytłumaczył sobie to, że Japończycy niszczą ważne papiery.
33:03Japońska kultura jest nacechowana fatalizmem.
33:07Największym zaszczytem jest poświęcenie swojego życia dla wielkiej sprawy.
33:12Dla cesarza.
33:16Gdy lotnicy dowiedzieli się, że atak nastąpi, pisali listy i testamenty.
33:22W takiej sytuacji jest to oczywiste.
33:27Dzień przed atakiem.
33:316 grudnia 1941 roku japońska flota była 300 kilometrów od Hawajów.
33:41Zbliżała się do celu.
33:45Jakimś cudem nie została wykryta podczas długiej podróży.
33:50Amerykanie nie wiedzieli, że zbliża się wróg.
33:58Frank Knox, sekretarz amerykańskiej marynarki, był wtedy na przyjęciu w Waszyngtonie.
34:05Byli tam również dziennikarze, którzy poprosili go o komentarz.
34:09Powiedział, że nie wiem, co nas czeka, ale z całą pewnością nie damy się zaskoczyć.
34:14Amerykańska marynarka jest gotowa na atak.
34:217 grudnia 1941 roku.
34:39Dwie godziny przed atakiem.
34:56Radar w tytkę nowością.
35:00Amerykanie rozstawili jeden z przenośnych radarów na północnym krańcu wyspy Oahu.
35:10Obsługiwało go dwóch szeregowców, którzy mieli się tylko podszkolić.
35:15Nikt im nie mówił, że może nastąpić atak.
35:19O godzinie siódmej wykryli duże zgrupowanie samolotów.
35:30Jeden z nich zadzwonił do sztabu i powiedział, że tych samolotów jest bardzo dużo.
35:35Powiedziano mu, żeby się nie martwił, bo to pewnie maszyny marynarki lecące z kontynentu.
35:48Szeregowcy wykryli 183 samoloty.
35:53Tyle japońskich maszyn ruszyło do ataków w pierwszej fali.
35:57Leciały prosto na Pearl Harbor.
36:01O 7.53 dotarły nad Oahu.
36:06Nieruchome okręty i samoloty były łatwym celem.
36:11Japończycy zaatakowali w niedzielę.
36:15Wielu amerykańskich marynarzy tego dnia miało wolne.
36:19To był dzień odpoczynku.
36:22Najpierw uznano, że to sojusznicze samoloty, które przeprowadzają manewry.
36:27Tylko wszystkich dziwiło, że ćwiczą w niedzielę.
36:33Japończycy zaskoczyli przeciwnika.
36:36Nikt nie spodziewał się ataku.
36:37Wiedzieli jednak, że Amerykanie będą się bronić.
36:43Ani jeden myśliwiec nie wyleciał im naprzeciw.
36:48Wtedy uwierzyli, że atak się powiedzie i straty będą mniejsze niż zakładano.
36:59Pogoda była dobra, co ułatwiało odnalezienie celów.
37:05Spadły pierwsze bomby.
37:20Najpierw Japończycy zaatakowali lotniska.
37:24Zniszczyli samoloty, zanim wzbiły się w powietrze.
37:29Generał Short kazał rozstawić je na pasie, więc były łatwym celem.
37:37Amunicję do działek przeciwlotniczych trzymano pod kluczem, żeby nie zniszczyli jej sabotażyści.
37:46Problem w tym, że tych kluczy nikt nie mógł znaleźć.
37:53Wszystko było pozamykane na klucz.
37:56Przez to nie mogliśmy się bronić.
37:58Pozostało nam patrzeć.
38:07Japończykom wystarczyło kilka minut, żeby zniszczyć kilkaset samolotów.
38:12Potem skupili się na najważniejszych celach.
38:15W pancernikach.
38:20Nigdy tego nie zapomnę.
38:22Okręty stały w porcie.
38:24Jeden obok drugiego, tuż przy pomoście.
38:26Przypominały szerszenie śpiące w gnieździe.
38:32W ciągu kilku minut wszystko stanęło w płomieniach.
38:40Zginęło wielu żołnierzy.
38:43Pozostali patrzyli na płonące pancerniki.
38:45Te potężne okręty, które uważano za niezniszczalne.
38:50Ciągły hałas i stłoczeni marynarze,
38:53którzy próbują dostać się na stanowiska wąskimi przejściami.
38:57Przechodzili włazami, drabinkami.
39:00Żeby nie zginąć, musieli bronić okrętu.
39:09Atak przybierał na sile.
39:13Japończycy użyli swojej tajnej broni.
39:19Odwróciłem się i nagle zobaczyłem dwa samoloty, które zrzuciły torpedy.
39:26Amerykanie z wyższością odnosili się do japońskiej technologii.
39:31Uważali, że Japończycy są kiepskimi inżynierami.
39:37Myśleli też, że ich baza jest zabezpieczona przed atakiem torpedowym.
39:42Jednak kilka tygodni wcześniej Japończycy zbudowali torpedy,
39:45które można było zrzucać do płytkiej wody.
39:51Część elementów, w tym stery, robili z drewna.
39:56Dzięki temu przy uderzeniu w wodę torpeda nie zanurzała się tak głęboko.
40:01Wykorzystali to, że Amerykanie nie obawiali się ataku torpedowego.
40:09Tak upokorzyli amerykańską flotę.
40:13Zrzucali bomby, ale torpedy też się sprawdziły.
40:18Japończycy mieli też szczęście.
40:21Jedna z bomb spadła na skład amunicji na pancerniku Arizona.
40:27Okręt aż poderwało w powietrze.
40:31W kilka sekund zginęło 1100 marynarzy.
40:35To było najtragiczniejsze wydarzenie w tej bitwie.
40:40Dla pewnego Amerykanina atak był czymś więcej niż narodową katastrofą.
40:48Tego ranka admirał Kimmel miał grać w golfa z generałem Shortem.
40:53Odebrał telefon i dowiedział się, że Pearl Harbor zaatakowano.
40:59Włożył mundur, ale nawet nie dopiął go do końca.
41:04Potem stał na trawniku przed swoim domem i obserwował, co się dzieje.
41:16Spadały bomby.
41:17Nad bazą krążyły japońskie samoloty.
41:20To był koszmar.
41:22Kimmel przeżywał ponure chwile.
41:25Rano przegapił świetną okazję do działania.
41:30Pół godziny przed atakiem zgłoszono mu,
41:34że w pobliżu Pearl Harbor amerykański niszczyciel
41:36zatopił okręt podwodny wroga.
41:39To było ostrzeżenie,
41:41ale Kimmel nie przygotował się na atak.
41:51Ironia losu, bo to my oddaliśmy pierwszy strzał w wojnie na Pacyfiku.
41:56Nasz okręt zatopił japońską łódź podwodną.
41:59Tylko dlaczego potem byliśmy bezczynni?
42:05Kimmel słyszał już wiele takich ostrzeżeń.
42:08Tym razem dostał meldunek z niszczyciela Ward,
42:11który zatopił wrogą łódź podwodną.
42:14Pewnie w to nie uwierzył.
42:16To jeden z błędów, jakie popełnił.
42:23Kimmel wiedział, że straci dowództwo nad flotą Pacyfiku.
42:29Potem powiedział, byłoby lepiej, gdyby jedna z tych bomb spadła na mnie.
42:41Japoński atak zakończył się za kwadrans dziesiąta.
42:45W ciągu dwóch godzin samoloty zrzuciły kilkaset bomb i kilkadziesiąt torped.
42:52Wyłączyły flotę Pacyfiku z akcji.
42:55Japończycy zniszczyli bądź uszkodzili 328 samolotów
43:00i zatopili 19 okrętów.
43:04Zginęło 2403 Amerykanów.
43:11To było straszne.
43:14Poszliśmy do portu.
43:16W wodzie było mnóstwo ciał.
43:18Okropny widok.
43:31Japończycy odnieśli sukces.
43:34Przeprowadzili śmiały atak.
43:37Wiedzieli, że wróg poniesie duże straty.
43:40Wykonali swoje zadanie.
43:45Po zdziesiątkowaniu floty Pacyfiku
43:49mogli spokojnie kontynuować ekspansję na południu.
43:54Dobę później najechali Hongkong,
43:58Tajlandię,
43:59Malezję i Filipinę.
44:01Szybko posuwali się naprzód.
44:04W ciągu kilku tygodni zajęli olbrzymi teren.
44:10Dotarli też do bogatej w ropę
44:11i kontrolowanej przez Holendrów Indolezji.
44:17Sukces w Pearl Harbor
44:19zachęcił ich do dalszych działań.
44:22Opanowali nowe terytoria
44:23i mieli dostęp do ropy naftowej.
44:26Uznaje, że ich armia
44:27jeszcze nigdy nie była tak potężna.
44:32Nowe japońskie imperium
44:34nabierało kształtu,
44:35jednak amirał Yamamoto był przygnębiony.
44:38Podejrzewał, że w Pearl Harbor
44:40nie zniszczono najważniejszych celów.
44:46Yamamoto bywał w Stanach.
44:49Wiedział, że Amerykanie uwielbiają swoje pancerniki.
44:52Chciał je zniszczyć,
44:54żeby pozbawić ich skutecznej broni.
45:00Zdawał sobie sprawę z tego,
45:02że amerykańska marynarka
45:05ma wspaniałe lotniskowce
45:08i świetnych pilotów.
45:11Zniszczenie pancerników
45:12niczego by nie dało,
45:14jeśli ocalałyby lotniskowce.
45:17A tak właśnie się stało.
45:24Przypadek sprawił,
45:25że 7 grudnia
45:26trzy lotniskowce z floty Pacyfiku
45:28nie przebywały w Pearl Harbor.
45:31W przeciwieństwie do swoich kolegów,
45:35Yamamoto wiedział,
45:37co to oznacza.
45:45Wprowadzał innowacyjne rozwiązania
45:47w lotnictwie morskim.
45:49Wiedział, że w przyszłości
45:51będzie ono wielką siłą.
45:56Lotniskowce były podstawą floty,
45:59dlatego atak na Pearl Harbor
46:01nie osłabił USA.
46:06Przygnębienie Yamamoto
46:07miało też inną przyczynę.
46:10Spodziewał się,
46:11że Amerykanie nie zareagują
46:13tak, jak zakładało
46:14japońskie dowództwo.
46:17Nie chcieli składać broni.
46:20Skutki ataku były zupełnie inne.
46:26Japończycy
46:27wsadzili kij w mrowisko.
46:29Amerykanie nie zamierzali
46:31bezczynnie czekać.
46:32Czym się odegrać?
46:36Obywatele zaangażowali się w wojnę.
46:39Nielu zgłosiło się do wojska.
46:41A kraj po jego jest
46:42Zjednoczony nie sposób pokonać
46:44w jednej bitwie.
46:44Gdyby Japończycy
46:46zatopili wtedy wszystkie
46:47pancerniki i lotniskowce,
46:49to też nic by nie dało.
46:52Ameryka szykowała się
46:53do wojny na całego.
47:00Churchill jako pierwszy
47:01zrozumiał, co oznacza
47:03atak na Pearl Harbor.
47:06Wiedział, że zginie
47:07jeszcze wielu ludzi.
47:09Ale najważniejsze było to,
47:11że USA przystąpiły do wojny.
47:17Potęga ekonomiczna
47:18i przemysłowa tego kraju
47:20musiała w końcu
47:21dać aliantom zwycięstwo.
47:23Churchill powiedział później,
47:25że kładł się do łóżka
47:26z myślą, że teraz wygramy.
47:31Cały kraj był nastawiony
47:33przeciwko Japończykom.
47:35Prezydent Roosevelt
47:36wykorzystał tę okazję,
47:37żeby zjednoczyć naród.
47:40Podczas przemówienia
47:41w kongresie wypowiedział
47:43Japonii wojnę.
47:47Nazwał ten atak
47:49nikczemnym.
47:50Powiedział, że dla Japonii
47:52to dzień hańby.
47:55Nieważne, jak dużo czasu
47:57będziemy potrzebować
47:58na pokonanie najeźdźców.
47:59Amerykanie w końcu
48:02odniosą absolutne zwycięstwo.
48:08Z punktu widzenia polityki
48:11Roosevelt dostał
48:12najlepszy z możliwych prezentów.
48:15Zniknęły wszelkie przeszkody
48:17do tego, żeby
48:18zaangażować się w wojnę.
48:25Cztery dni po przemówieniu
48:27Roosevelta
48:28Hitler wypowiedział
48:29wojnę Stanom Zjednoczonym.
48:32Już tydzień po ataku
48:33na Pearl Harbor
48:34Ameryka była gotowa
48:35do wojny,
48:36w której zamierzała
48:37wziąć udział
48:38na pełną skalę.
48:46Roosevelt przygotował
48:48plan bombardowania Tokio.
48:50Wzięły w nim udział
48:51dwa lotniskowce,
48:52te, których Japończycy
48:53nie zdołali zniszczyć.
48:56Trzy miesiące później
48:58połowa okrętów,
49:00które uszkodzili Japończycy
49:01była gotowa do walki.
49:03Ostatecznie w Pearl Harbor
49:05zniszczyli raptem
49:07trzy okręty.
49:11Rozgorzała wojna
49:13na Pacyfiku.
49:14Amerykanie zaangażowali
49:16w nią
49:17wszystkie swoje siły.
49:20Jednak
49:20to był dopiero
49:21początek.
Comments