00:00Merhaba, hadi gelin bugün hep birlikte kültürümüzün derinliklerinden gelen,
00:04nesillerdir anlatılan ama içinde büyük sırlar saklayan bir bilmeceyi çözelim.
00:08Bu, gökyüzüne kadar uzanan bir küp kulesinin hikayesi.
00:11Ama sakın aldanmayın, bu sadece bir halk masalı değil.
00:15Aslında bu, toplumların sessiz çığlıklarını, o saklanan gerçekleri anlatan çok güçlü bir metafor.
00:21İşte her şey bu gizemli dört satırla, bu maniyle başlıyor.
00:26Bugün birlikte çözeceğimiz bilmece de tam olarak bu.
00:28İlk bakışta basit bir tekerleme gibi duruyor değil mi?
00:31Ama inanın, bu dizelerin arkasında birikmiş acılar, sırlar ve kaçınılmaz bir çöküşün haberi gizli.
00:38Peki, bu dört dize bize ne anlatmaya çalışıyor?
00:41Bu sadece basit bir gümbürtü hikayesi değil.
00:44Birazdan göreceğimiz gibi, toplumun bastırdığı gerçeklerin bir gün nasıl patlayarak yüzeye çıktığının katman katman anlatımı.
00:51Hadi gelin, ilk katmandan, en temel kelimeden başlayalım.
00:54Şimdi, önce şu merkezdeki kelimeyi bir anlayalım.
00:58Gümbürtü.
00:59Yani bu öyle sıradan bir gürültü değil.
01:01Bir dağın yıkılışı gibi, bir imparatorluğun çöküşü gibi.
01:05Ani, çok büyük ve her şeyi sarsan bir ses.
01:08Bu telimenin gücünü aklınızda tutun.
01:10Çünkü hikayenin zirve noktası tam da bu olacak.
01:13Peki, bu mani dediğimiz şey ne?
01:16Maniler, bizim kültürümüze özgü, çok az sözle çok derin anlamlar ifade eden müthiş bir halk şiiri aslında.
01:24Düşünsenize, koskoca bir hikaye, bir kader, bir olay örgüsü, hepsi sadece bu dört satıra sığıyor.
01:31Hadi, şimdi hikayenin, o metaforun tam kalbine inelim.
01:35Kulenin yapı taşları olan o küplere.
01:37Bu kule bildiğiniz harçla taşla değil, çok daha kırılgan, çok daha ağır bir şeyle inşa edilmiş.
01:44Kederle.
01:44Şimdi, küp deyince aklımıza ne geliyor?
01:47Tabii ki, bildiğimiz içine su, yağ, buğday konulan o toprak kaplar.
01:52Ama, bizim hikayemizdeki küplerin içinde çok, çok daha fazlası var.
01:58İşte hikaye tam da bu noktada derinleşiyor.
02:00Çünkü bu küplerin taşıdığı yük ne tahıl ne de su.
02:04İçindekiler elle tutulmaz, gözle görülmez ama ağırlığı dağları devirir cinsten.
02:09Peki, ne var bu küplerin içinde?
02:11İşte o küplerin asıl içeriği bu.
02:13Ağıtlar var.
02:14Yakarışlar, feryatlar var.
02:16Hatta o hiç kimsenin duymadığı sessiz çığlıklar, dinmeyen gözyaşları ve tuzla buz olmuş hayaller var.
02:22Yani, aslında bu kule hepimizin ortak, dile getirilmemiş acılarının bir anıtı gibi.
02:29Düşünebiliyor musunuz o manzarayı?
02:31Dertler o kadar büyük, o kadar ortak ki, küpler birbirine kenetlenmiş, gökyüzüne uzanıyor.
02:37Sanki bulutlara derdini anlatan, acıdan yapılmış devasa bir anıt.
02:41Ama bilirsiniz, böylesine kırılgan bir temel üzerine, yani kederin üzerine kurulan hiçbir yapı sonsuza dek ayakta kalamaz.
02:49En alttaki küp çekildiğinde ne olacağını hepimiz biliyoruz, değil mi?
02:53Çöküş kaçınılmazdır.
02:55Ve o an geliyor.
02:57Öyle bir gece ki, göz gözü görmüyor, her yer zifiri bir sis.
03:00Ve o sisin içinde biri, kim olduğunu bilmediğimiz biri, en alttaki küpü çekiveriyor.
03:06Kimdi bu?
03:07Bir isyankar mı?
03:08Yoksa sadece dikkatsiz biri mi?
03:10İşte bu belirsizlik, hikayenin en can alıcı noktalarından biri.
03:14Ve gümbürtü, işte o tek kelime.
03:19O anın ta kendisi.
03:21Yüzlerce, binlerce küpün, içlerindeki o birikmiş acılarla birlikte yere çakıldığı o sağır edici an.
03:29O anı yaşayanların söylediği şey, aslında her şeyi özetliyor.
03:33Kıyamet koptu dediler.
03:34Bu sadece bir gürültü değil, adeta bir devrin sonu.
03:37Her şeyin altüst olduğu o an.
03:40Bu çöküş, sadece bir sesle değildi üstelik.
03:43Sanki yerin, yedi kat dibinden gelen, bütün memleketi kökünden sarsan dev bir deprem gibiydi.
03:49Hiç kimse, hiçbir köşe bu sarsıntıdan nasibini almadan kurtulamadı.
03:54Peki, kule yıkıldı, her şey ortaya saçıldı, sonra ne oldu?
03:59Bastırılmış gerçekler gün yüzüne çıktığında ne yaşanır?
04:02İşte şimdi o çarpıcı sonuçlara bakıyoruz.
04:05O küplerin hepsi paramparça oldu tabii.
04:08Ve içlerindeki her şey, o gizli kederler, o sessiz çığlıklar, herkesin gözü önüne serildi.
04:15Artık hiçbir şey gizli değil.
04:16Her şey ortada, inkar edilemez bir şekilde.
04:20Çırılçıplak.
04:21Ve işte, ortaya çıkan bu acı gerçeğe insanların verdiği tepkiler.
04:25Üç farklı grup görüyoruz.
04:27Bir yanda empati kuranlar, ah çekenler, vah edenler, diğer yanda umursamayanlar, sanki hiçbir şey olmamış gibi yoluna devam eden kayıtsızlar.
04:37Ve belki de en ilginci, her şeyi apaçık gördüğü halde, gördüm ama görmedim diyen inkarcılar.
04:43İşte bu noktada gümbürtünün kendisi konuşmaya başlıyor.
04:47Adeta bir mesaja, bir çağrıya dönüşüyor.
04:50Fark etmemiş gibi yapanlara meydan okuyan, çaresiz bir haykırış bu.
04:54Duy beni, gör beni.
04:56Bu gümbürtüyü duymadıysan daha neyi duyacaksın ki?
04:59Hatta bakın, bazıları duyarsızlıklarını o kadar ileri götürmüş ki, şöyle bir bahane bulmuşlar.
05:06Benim uykum bu kadar ağırdır ki, top atsan duymam.
05:10Bu, insanın ezici bir gerçek karşısında, bile bile cehaleti seçmesinin ne kadar akıl almaz olabileceğini gösteriyor.
05:18Ve işte, bu son ve en güçlü maniyle hikayenin asıl dersine, o büyük sırra geliyoruz.
05:23Anlıyoruz ki, bu küpler sadece kederle değil, aynı zamanda saklanan sırlarla doluymuş.
05:29Hal bilmez der küpü, var dertliye sor küpü, ahlar yükselir arşa, küp küp değil, sır küpü.
05:36Yani başından beri baktığımız şey, aslında bir sırlar kulesiymiş.
05:40Bu kadim bilmecenin katmanlarını birlikte araladık.
05:43Ama bitirmeden önce, size hepimizi düşündürecek bir soru bırakmak istiyorum.
05:48Bizim dünyamızın, bizim toplumumuzun, hatta belki de kendi hayatlarımızın görmezden geldiği gümbürtü ne?
05:55Hangi kulelerin çatırdama sesini duymazdan geliyoruz?
05:58İşte bu, üzerine düşünmeye gerçekten değer.
Yorumlar