00:00Herkese merhaba, bugünkü konumuz İran'daki protestolar.
00:03Peki, bu olaylara sadece bir halk hareketi olarak bakmak yeterli mi?
00:07İşte Özgür Çelik'in analizi tam da bu noktada devreye giriyor ve bize perdenin arkasını gösteriyor.
00:12Gelin bu olayların nasıl karmaşık bir güç siyasetine dönüştüğünü birlikte inceleyelim.
00:17Çünkü görünen o ki işler sandığımızdan çok daha derin.
00:21İşte yazarın en temel, en kışkırtıcı iddiası bu.
00:23Diyor ki, protestolar icat edilmez.
00:26Yani halkın öfkesi gerçek, sorunlar gerçek, bunlar dışarıdan uydurulmuş şeyler değil.
00:32Ama, ve asıl mesele de bu, analiz bize şunu gösteriyor.
00:36İşte bu son derece haklı tepkiler nasıl oluyor da ustaca yönlendiriliyor, hızlandırılıyor ve sonunda bir jeopolitik araca dönüştürülüyor.
00:45Peki her şey nerede başlıyor? O ilk kıvılçım nerede çakıyor?
00:49Analiz de tam buradan başlıyor ve çok net bir şey söylüyor.
00:52Bu ateş dışarıdan yakılmadı. Yani sorunun kaynağı bizzat İran'ın kendi içindeki dinamikler.
00:59Şunu bir kere net olarak ortaya koyalım.
01:02Ülkede yaşanan ekonomik sıkıntılar, insanlar üzerindeki baskı, o adaletsizlik hissi, bunların hepsi son derece gerçek.
01:09Yani bu protestoların arkasında sağlam, meşru bir temel var.
01:13Bu asla göz ardı edilebilecek bir şey değil.
01:15Tamam kıvılcım içeriden, bu cepte ama yazar işte tam bu noktada duruyor ve o kritik soruyu foruyor.
01:21Peki bu kıvılcım gerçek diye yangının nereye gideceğini belirleyen tek şey de bu mu?
01:26Yoksa biz şu an çok daha büyük, çok daha karmaşık bir hikayenin sadece ilk sayfasına mı bakıyoruz?
01:32İşte bu soruyla birlikte analiz bizi bir anda daha büyük bir resmin içine çekiyor.
01:37Ve bu resmin merkezinde ne var biliyor musunuz?
01:40ABD'nin tekrar tekrar sahneye koyduğu bir jeopolitik strateji.
01:45Peki bu stratejinin amacı ne?
01:47Aslında analiz diyor ki, amaç öyle uzun, maliyetli bir savaşa girmek falan değil.
01:52Hayır, asıl hedef hiç sorumluluk almadan, sadece sembolik bir baskı kurarak güçlü görünmek.
01:59Yani içerikten çok dışarıya verilen mesaja dayalı, kısa vadeli bir zafar ilanı.
02:04Ve bu stratejinin adımları da çok net.
02:06Bir, sert bir söylemle başla.
02:09İki, tehditler gibi sembolik baskıları uygula.
02:12Ve üç, ki en kritik nokta burası, uzun vadeli, derin bir sorumluluğun altına girmekten özenle kaçın.
02:19Şimdi, analiz burada çok ilinç bir parantez açıyor ve karşımıza Venezuela'yı çıkarıyor.
02:24Ama durun, bir model olarak değil.
02:26Tam tersine, çok kritik bir hesap hatasına karşı yapılmış bir uyarı olarak.
02:30Yazarın iddiası şu ki, Washington büyük bir yanılgı içinde.
02:35İran'ı, Venoela gibi, kırılgan, böyle dokununca yıkılacak bir yapı sanıyorlar.
02:41Oysa analiz bize bambaşka bir tablo çiziyor.
02:44İran'ın devlet ve ordu yapısı, ekonominin o kadar derinlerine işlemiş ki,
02:49bu öyle kolay kolay yıkılacak bir yapı değil.
02:52Çok daha katı, çok daha sağlam.
02:54İyi de, madem strateji böyle temel bir yanlış okuma üzerine kurulu,
02:58o zaman kamuoyuna yapılan o, demokrasi, özgürlük açıklamalarının arkasında yatan gerçek hedefler ne olabilir?
03:06İşte tablo bu.
03:07Bir tarafta vitrine konanlar var, demokrasi, insan hakları, özgürlük.
03:11Ama madalyonun diğer yüzünde, analize göre, asıl hedefler yatıyor.
03:15Petrol, nüfus, kısa vadeli kazanımlar.
03:18Yazar özellikle Venezuela örneğini hatırlatıyor bize,
03:21orada petrolün nasıl hiç çekinmeden açıkça hedef olarak dile getirildiğini söylüyor.
03:25Ve bu tezi güçlendirmek için analiz, çok da uzağa gitmiyor, yakın tarihten çarpıcı bir örnek veriyor.
03:32Diyor ki, ABD'nin sözde müttefiklerini ne kadar kolay yüzüstü bırakabildiğini görmek için,
03:38Suriye'deki Kürtlerin yaşadıklarına bakmak yeterli.
03:42Ve şimdi, analizin belki de en can alıcı, en tehlikeli olarak tanımladığı kısma geliyoruz.
03:48Yazarın deyimiyle, kontrollü çökertme oyununa.
03:51Burada yazarın uyarısı çok ama çok net.
03:54Diyor ki, amaç asla bir reform falan değil.
03:57Asıl amaç, ülkenin zaten var olan etnik ve bölgesel fay hatlarını kaşımak,
04:02bunları körüklemek ve ülkeyi içeriden zayıflatmak.
04:06Yani çözüm yerine istikrarsızlık yaratmak.
04:09Bu, küresel radikalleşme riskini bile göze alan,
04:12istikrar yerine doğrudan kaos oynayan tehlikeli bir oyun.
04:15Sunuç olarak yazar diyor ki,
04:18bütün bu yaşadıklarımız aslında yeni bir düzenin habercisi falan değil.
04:21Bu, bildiğimiz çok eski bir oyunun yeni bir perdesi sadece.
04:26Peki bu eski oyunda roller nasıl dağıtılmış?
04:29Analize göre tablo çok net.
04:31Dış güçler, halkın haklı protestolarını alıp bir baskı aracına dönüştürüyor.
04:36Azınlık grupları ne yazık ki jeopolitik bir piyon haline getiriliyor.
04:39Ve rejimler, onlar da gelecekteki bir pazarlık masasına zayıf otursunlar diye şeytanlaştırılıp hedef alınıyor.
04:46Ve işte analizin vardığı o en keskin, en çarpıcı sonuç.
04:50Gidilen bu yön, bir özgürleşme yolu değil, tam aksine.
04:53Adım adım ilerleyen kontrollü bir çökertme planı.
04:56Bu analiz bizi son bir soruyla baş başa bırakıyor.
04:59Madem bu eski bir oyunun yeni bir sahnesi,
05:02peki bu oyunun bir sonraki perdesi nerede açılacak?
05:05Ve sahneye bu kez kimler sürülecek?
Yorumlar