- 9 ay önce
Mekânı, insanı ve yöresel lezzetleriyle şehirler ekrana taşınıyor. Cevdet Balıkçı’nın sunumuyla Her Şehir Bir Miras, Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Müzik
00:01Taşında tarih, sofrasında gelenek olan bir şehir Konya.
00:30Zamanın akıp geçtiği değil, iz bıraktığı bir yer burası.
00:37Mekanla lezzetin, geçmişle bugünün aynı hikayede buluştuğu bir yolculuk bu.
00:47Müzik
00:48Konya'nın mirasını Konya'nın içinden anlatıyoruz.
00:53Mekanları, insanı, yöresel lezzetleriyle bu toprakların hafızasını ekrana taşıyoruz.
01:00Müzik
01:01Çevdet Balıkçı ile bu şehri var eden değerlerin peşine düşüyoruz.
01:10Müzik
01:11Her şehir bir miras başlıyor.
01:17Müzik
01:19Konya
01:30Asırlardır irfanın, hoşgörünün ve medeniyetin merkezi.
01:36Bugün bu köklü şehrin geçmişi, yeniden hayat bulduğumuz özel bir mekanda karşımıza çıkıyor.
01:42Konya Panorama Müzesi
01:44Kapıdan içeri adım attığınız anda günümüzün sesleri geride kalıyor.
01:50Zaman yumuşayıp sizi Selçuklu Konya'sına doğru çeken bir tünel açılıyor.
01:56Merkeze ulaştığınızdaysa 360 derecelik dev bir sahne etrafınızı soruyor.
02:02Sanki nefes alan, yaşayan bir tablo.
02:09Müzik
02:10Konya Panorama Müzesi
02:16Konya'nın simge eserlerinden bir tanesi.
02:18Konya'ya geldiğiniz zaman mutlaka buraya gezinmeniz, görmeniz gerekiyor.
02:22Biz de geldik, şimdi göreceğiz, gezeceğiz.
02:24Müzik
02:25Sevim Hanım, Konya Panorama Müzesi'ne geldik.
02:36Konya Panorama Müzesi'nde insanlarımıza, misafirlerimize ne sunuyorsunuz, burada ne var, geldikleri zaman nereye karşılaşacaklar, biz anlatır mısınız?
02:44Öncelikle şöyle söyleyeyim, Panorama Konya Müzesi 3 bölümden oluşmaktadır.
02:48İlk bölümümüz, şu an bulunmuş olduğumuz bölüm, Hz. Mevlana'nın doğumundan ölümüne kadar olan tablolarımız var.
02:54Bunlardan bahsediyorum.
02:56Üst katımızda ise Hz. Mevlana'nın Konya'da yaşadığı dönemdeki Konya'nın, yani 13. yüzyıl Konya'sının panoramik görüntüsü bulunuyor.
03:03Bahçe katımızda da 19 tane mevlevi hanenin replikası bulunmakta.
03:08Öncelikle burada Hz. Mevlana'nın göç haritası yer alıyor.
03:12Hz. Mevlana, Afganistan'ın bel şehrine dünyaya gelmiştir ve çocuk yaşta babası ve bir kafileyle birlikte burada görmüş olduğunuz şekilde göçlerini gerçekleştirmişlerdir.
03:23Merv, Meşet, Nişabur, Bağdat, Küfe, Mekke Medine'ye geldiklerinde ise haç seferlerini yerine getirdikten sonra Şam üzerinden Anadolu topraklarına geçiş yapmışlardır.
03:34Burada baktığımız zaman Malatya, Erzincan, Sivas, Kayseri, Karaman.
03:38Karaman'a geldiklerinde 7-8 yıl ikamet etmişlerdir ve dönemin hükümdarı 1. Ertin Keykubat'ın daveti üzerine Konya'ya geçiş yapmışlardır.
03:48Müzemizdeki en önemli tablo aslında bu tablodur.
03:50Çünkü Şems-i Tebrizi ile Hz. Mevlana'nın karşılaştıkları bir tablo yapılmış.
03:55Şems-i Tebrizi, Hz. Mevlana ile karşılaşmasından öncesinde sürekli yıllarca rüyalarına bir uyarıda bulunuluyor.
04:02Bir kişi giriyor, senin bir dostun olacak, senin bir dostun olacak diye.
04:06Bunun üzerine Şems-i Tebrizi her yeri geziyor, dolaşıyor, bu arkadaşını bulmak istiyor.
04:11Ve artık bulamayacağını atak ediyor.
04:12Rüyasına gelen kişiye de size kellemi bile verebilirim.
04:16Yeter ki bu kişi nerede yaşıyor, bu kişi kim, bana artık onu söyleyin diyor.
04:21Bunun üzerine rüyasındaki kişi Anadolu'da, Konya şehrinde.
04:24Muhammed Celalettin adında bir kişi var.
04:27Bu kişi senin dostunu alacaktır diye kendisine uyarıda bulunuyor.
04:30Bunun üzerine Şems-i Tebrizi hemen Konya'ya geliyor ve burada ilk karşılaştıkları andaki tablo yapılmış.
04:36Burada hemen artık dayanamıyor ve atın yıllarını çekiyor, onu sorguya çekiyor aslında.
04:41Çünkü artık emin olmak istiyor.
04:44Yılları çünkü Hazreti Mevlana'yı aramakla geçmiş.
04:47Burada çeşitli sorular sorduktan sonrasında o kişinin Hazreti Mevlana olduğunu anlıyor ve burada güzel bir dostlukları, arkadaşlıkları başlıyor.
05:04Tabloya baktığım zaman Hazreti Mevlana'nın ölüm döşeninde olduğunu anlıyorum.
05:09Acaba bu doğru mudur? Bir de size soralım.
05:11Evet, tabii ki doğru.
05:13Burada Hazreti Mevlana'nın ölümüne üç gün kala bir olay anlatılıyor aslında.
05:17Yanında görmüş olduğumuz kişi Saadettin Konevi'dir.
05:20Kendisini ziyarete geldiğinde Hazreti Mevlana şöyle söylemiştir.
05:24Benim Allah'a, sevgiliye, kavuşmama pamuk ipliği kadar az bir süre kaldı.
05:30Ben öldüğüm zaman cenaze namazımı sen kıldırır mısın demiştir.
05:33Bir de şöyle bir vasiyeti vardır.
05:35Benim öldüğüm günü ölüm günü olarak değil, düğün günü olarak yani Allah'a, sevgiliye kavuşma günü olarak kutlamanızı istiyorum demiştir.
05:43Şebi Arus dediğimiz kutlamalarda her yıl Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından da kutlanır.
05:48Aslında Hazreti Mevlana'nın ölümünün bir kutlamasıdır.
05:55Bu panoramada Mevlana'nın yaşadığı dönem canlanıyor.
05:59Konya Panorama Müzesi yalnızca bir sergi değil, geçmişi izlemek yerine ona karıştığınız, bir şehrin hafızasında yolculuk ettiğiniz bir deneyimdir.
06:12Işık, ses ve mekan sizi pasif bir izleyici olmaktan çıkarıyor.
06:17Asırlar öncesinin Konya'sına bir adım daha yaklaştırıyor.
06:22Şimdi Panorama Müzemizin ikinci katına çıktık.
06:32Burada bizi ne karşılayacak?
06:34Burada baktığımız zaman Hazreti Mevlana'nın yaşadığı dönemde Konya'nın panoramik görüntüsü karşılıyor bizi.
06:39Tam karşı tarafta görmüş olduğumuz aslında Hazreti Mevlana temsilen yapılmış.
06:44Hazreti Mevlana ilk semasını Şems Tebizi'yi kaybettikten sonra Selahattin Zerkub'un kuyumcu dükkan önünde başladığı rivayet edilmekte.
06:54İlk semasında baygınlık geçirene kadar yani Fenafillah dediğimiz heçilik makamına erişerek burada semasını gerçekleştirmiştir.
07:01Yani burada gezen ziyaretçilerimiz 13. yüzyıl Konya'sındaki çarşının ve seslerin gerçek bir şekilde gezebilirler.
07:14Şimdi son bölüme geldik.
07:24Bahçe katındayız.
07:25Gelen ziyaretçiler burada ne görecek?
07:28Ne anlatıyorsunuz hiç satırlarımıza?
07:29Bahçe katımızda 19 tane Mevlevi Hanenin maketi bulunuyor aslında.
07:333 tanesi yurt dışında.
07:35Birisi Bulgaristan'ı Filbe şehrindeki Mevlevi Hane.
07:38Diğeri Kahire ve Şam.
07:39Şam'da bulunuyor.
07:40Şu an önünde bulunmuş olduğumuz Mevlevi Hane ise en büyük Mevlevi Hanedir.
07:45Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde bulunan Mevlevi Hanedir.
07:48Onun dışında tam karşımızda bulunan ise Hazreti Mevlana'nın türbesinin bulunduğu alandaki Mevlevi Hanedir.
07:55Bunlar günümüze uygun şekilde birebir aynı şekilde yapılmıştır.
07:59Siz hayatını kısaca bize anlattınız, nasıl olduğunu.
08:10Şimdi insanlar Konya'ya geldiği zaman, bu mekanlara gittiği zaman, bu hikayesini bildiği zaman bakış açıları bile değişecektir mutlaka.
08:17Evet tabii ki doğru.
08:19Onun için ne yapmak lazım? Konya'ya geldiğimiz zaman önce panorama vizesine gelmek lazım.
08:23Evet kesinlikle.
08:23Burayı görmek lazım. Ondan sonra Konya'yı gezmek lazım.
08:29Ve şimdi, geçmişin bu büyüleyici atmosferinden, Konya'nın bugün hala yaşattığı güçlü lezzet mirasına doğru ilerliyoruz.
08:47Bu yolculuğun sıradaki durağı çöpleme.
08:51Hazırsanız Konya'nın lezzet yolculuğu devam edin.
08:59Birbirinden muhteşem eserleri gördük, ekranlarımızı taşıdık.
09:02Şimdi de bir mola verelim.
09:04Konya'nın coğrafi işareti, muhteşem lezzetlerinden birini birlikte tatacağız.
09:08Ve bunları size aktaracağız.
09:09Konya'da muhteşem bir lezzeti tatmak üzere geldik.
09:22Konya çöpleme kebabı.
09:25Bu kebap mıdır yoksa yemek midir ustam?
09:28Yemektir.
09:29Yemek olmasının sebebi öncelikle bu tencerede pişen bir yemektir.
09:34Çöpleme Konya'nın hatta Konya'mızın demeyelim Selçuklu'nun zamanından gelen bugünümüze uyarlanmış bir yemektir.
09:44Bu Konya'da birçok yerde insanlar halen bu geleneğe devam ettirmekte.
09:49Bu yapımı ve lezzeti itibariyle özel bir yemek olduğu için bu yemek hala geleneksel olarak bayramlarda, insanların özel düğünlerinde misafirlerine ikram etmiş olduğu bir yemektir.
10:04Şefim baktığınız zaman şimdi şişe geçirmiş olan bir eti görüyoruz.
10:08Evet.
10:08Kebap.
10:09Ama siz dediğiniz gibi bu tencere bir yemeği doğru mudur?
10:12Evet doğrudur.
10:12Tencere yemeği olduğu için.
10:15Karakazanlarda, odun fırınında imkanı olanlar, imkanı olmayanlar tencerede kısık ateşte bir saat kadar pişen bir yemektir.
10:24Şefim sen konuşurken ben çaktırmadan bir tadına bakmam lazım ki üzerine konuşabilirim.
10:42Yoksa ben şimdi bu tadına bakmadan konuşursam eksik kalacaksanız soracağımı biliyorum.
10:46Şefim bunun tarihçesiyle ilgili elinize bilgi var mı?
10:49Bunun tarihçesi Selçuklu döneminde de kullanılmış bir yemek ama daha çok Osmanlı zamanında ön plana çıkmış.
10:59Sarayda özel yemek olarak hazırlanmıştır.
11:03Şefim şimdi hoşuma giden bir taraf oldu.
11:05Keşik de ikram ediyorsunuz.
11:07Evet.
11:08Türkiye'nin her tarafında keşik yapılır.
11:11Aynen.
11:11Herkes bunu severek yer.
11:13Kesinlikle.
11:13Bu iki lezzeti bir arada sunmanız gerçekten beni çok mutlu etti.
11:18Tabiri caizse yöresel ürünleri ön plana çıkarmak, kültürümüzü yaşatmak apayrı bir mutluluk veriyordur sizlere de.
11:25Aynen.
11:25Çünkü biliyorsunuz keşik ile yapmamızdaki en büyük şeylerden biri biliyorsunuz Konya Türkiye'nin tahılamları.
11:32Bunlar son dönemde bu şeyde de tarihsel olarak da çatal hüyük çalışmalarında da bu kanıtlanmış bir şey.
11:39Biz zaten Konya'mızın yöresinde insanlar bu tarz şeyleri çok seviyorlar.
11:44Şefim şimdi çöplemere baktığımız zaman çöplemeli çok fazla baharat da öldürmemişsiniz.
11:50Evet.
11:50O lezzeti alabiliyorsunuz.
11:52O damak tadı geliyor.
11:55En güzel şeylerden bir tanesi çok karışık bir yemek değil.
11:59Evet.
12:00Çok karışık bir yemek değil.
12:01Çok sade bir yemek baktığımız zaman.
12:03Benim çok hoşuma gitti.
12:04Şöyle bir şey var.
12:06Karışık yemeklerde gerçek lezzeti almakta zorlanıyorsunuz.
12:11Aynen.
12:12Çünkü lezzetler birbirine karıştığı için asıl verilmek istenen lezzeti alamıyorsunuz.
12:17Bu özel yemeğin hikayesi koyun butundan alınan uzun ve ince etlerle başlıyor.
12:29Eskiden bu etlere çöp denilirdi.
12:32Yemeğin adı da işte bu ustalıklı gelenekten geliyor.
12:37Ardından şişlere dizim başlıyor.
12:41Etin arasına patlıcan, domates ve soğan yerleştiriliyor.
12:45Her bir şiş hem rengi hem kokusuyla Konya'nın sofradaki zarif sunumunu hatırlatıyor.
13:01Ve çöplemenin asıl karakterini veren aşama.
13:05Pişirme aşaması.
13:07Şişler bir tencereye yerleştiriliyor.
13:09Tencerenin kapağı kapanıyor.
13:12Kısık ateşte kendi buharı ve suyuyla ağır ağır pişiyor.
13:18Et yumuşayınca sebzeler ısınıp tatlanıyor.
13:23Tencereden yükselen koku Konya'nın sıcak ve sade mutfak mirasını hissettiriyor.
13:28Gerçekten lime demi olmuş, pişmiş.
13:36Baktığınız zaman bütün her şeyle dört dörtlük altındaki ürünle birlikte bakacağım.
13:42Şefim şimdi ne kadar anlattırsak anlatalım.
14:03Kesinlikle.
14:03Bu lezzetli tatmadan fazla bir şey söylemenin bir mantığı olmayacaktı.
14:07Kesinlikle.
14:08Ne diyeceğiz?
14:09Mutlaka bekliyoruz.
14:11Konya'ya gelecekler.
14:12Konya'ya gelecekler ve bu lezzetleri yerinde tadacaklar.
14:18Çöpleme.
14:20Gösterişsiz ama derin bir geleneği.
14:23Konya'nın mütevazı ama güçlü lezzetlerinden biri.
14:27Afiyet olsun.
14:33Dünya'nın en büyük ve en kapsamlı kültür sanat festivallerinden biri.
14:47Türkiye'nin dört bir yanında her yaştan insanı kültür ve sanatla bir araya getiren büyük bir buluşma.
14:54Konserlerden sergilere, sahne sanatlarından kültürel etkinliklere uzanan sayısız an.
15:00Şehirlerin kültürel kimliğini güçlendiren, sanatı yaşamın merkezine taşıyan bir yol.
15:07Türkiye Kültür Yolu Festivali.
15:10Yolun gidildikçe değil, hissedildikçe anlam kazandığı yer.
15:15İzlediğiniz için teşekkür ederim.
15:26İzlediğiniz için teşekkür ederim.