- 15 saat önce
Mekânı, insanı ve yöresel lezzetleriyle şehirler ekrana taşınıyor. Cevdet Balıkçı’nın sunumuyla Her Şehir Bir Miras, Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:22Konya'nın batısında vadiler arasına saklanmış kadim bir yerleşim yeri uzanır.
00:35Sille
00:36Binlerce yıllık geçmişiyle Anadolu'nun en eski yerleşim alanlarından biri olan bu tarihi mahalle,
00:43farklı medeniyetlerin izlerini aynı sokakta buluşturan eşsiz bir kültür hazinesidir.
00:49Taş evleri, dar sokakları ve yüzyılların sessizliğini taşıyan yapılarıyla Sille,
00:56geçmişin günümüze bıraktığı canlı bir miras gibidir.
01:01MÜZİK
01:11MÜZİK
01:35Konya'nın yanı başında Sile'deyiz. Burası gerçekten muhteşem bir yer, muhteşem bir bölge.
01:41Konya'ya geldiğinizde Sille'yi görmediyseniz büyük kaybınız var. Buranın kendine ait pek çok özelliği var, pek çok güzelliği var.
01:49Mutlaka Konya'da ajandanızla Sille'yi dahil edeceksiniz.
01:54Yaklaşık 5500 yıllık bir tarihe sahip olan bir bölgedeyiz. Sille'ye gelip de Sille Müzesi'ni görmeden olmazdı. Biz de
02:02geldik, Sille Müzesi'ni göreceğiz.
02:04Birazdan rehberimizle birlikte müzeyi gezip bu güzellikleri sizlere yansıtmış olacağız.
02:09Evet, rehberim içeride beni bekliyor ve gezimize başlıyoruz.
02:14MÜZİK
02:18Merhaba. Merhabalar, hoş geldiniz. Hoş bulduk. Nasılsınız?
02:21İyiyiz, Allah'a şükür. Siz nasılsınız?
02:23Teşekkür ederim. Sille'ye geldik, müzeyi görmeden dönmeyelim dedik.
02:27Şimdi bize müzeyi gezeceksiniz. Burada neler var? İzleyicilerimizle birlikte paylaşalım olur mu?
02:33Tabii ki. Mühmandarlık konusunda sizlere yardımcı olalım. Buyurun.
02:36Olalım buyuralım.
02:37MÜZİK
02:46Sille deresinin kıyısında yükselen tarihi yapı, bir zamanlar çocuk sesleriyle dolu bir okuldu.
02:541900'lü yılların başında inşa edilen bu bina, uzun yıllar eğitim yuvası olarak hizmet verdi.
03:01Zaman içinde restore edilerek önce kültür evi, ardından da müze kimliği kazandı.
03:08Bugün Sille Müzesi'nin kapısından içeri adım atan ziyaretçiler, yalnızca eserleri değil, bir toplumun yaşam biçimini, geleneklerini ve hatıralarını da
03:19keşfediyor.
03:20Burada her eşya bir hikaye anlatıyor.
03:24Her detay, yüzyılların birikimini fısıldıyor.
03:30MÜZİK
03:40Öncelikle Sille'ye geldik de Sille'nin 5500 yıllık bir tarihi olduğunu ben söyledim.
03:46Biraz da siz bize anlatır mısınız Sille'yi?
03:49Tabii ki Sille'nin geçmişi M.Ö. 3500'lü yıllara kadar iniyor.
03:54Bu bölgede yapılan yüzey araştırmalarında kalkolitik döneme ait seramik parçaları bulunduğu için günümüzden 5500 yıl öncesine kadar tarihi indirgeyebiliyoruz.
04:052000 yıldır kesintisiz bir iskan durumu söz konusu.
04:08Sille aslında Roma döneminde nekropal alan olarak yani kaya mezarlık alanı olarak tercih edilmiş bir yerleşimleri.
04:17Volkanik tüflerin burada yoğun olması burayı mezarlık alan olarak tercih etmelerindeki en büyük nedendi.
04:24Daha sonra Hristiyanlık ortaya çıkıyor ve Hristiyanlığa inananları öldürüyorlar.
04:29Bundan dolayı salih insanlar dinlerini yaşamak için buraya kaçıp geliyor.
04:33Bu kaya mezarlarını günlük kullanacakları ev ve kilise yapılarına çeviriyorlar.
04:38O günden bugüne kadar da kesintisiz bir iskan durumu söz konusu.
04:43Şimdi buraya baktığımız zaman buranın gerçekten kendine ait bir güzelliği var.
04:48Ve burası geçiş noktası olduğu söylenmişti bize.
04:51Geçmişte burada büyük bir insan topluluğu olduğu söylendi.
04:57Biraz bu konuda inmenizi rica edeceğim.
04:58Tabii ki Osmanlı'nın son dönemlerinde yapılan vergi mükelleflerinin tespit için yapılan nüfus sayımlarında
05:06Konya'da 4500 hane varken Sille'de 1900 hane vardı.
05:11Burası belirtmiş olduğunuz gibi ticaret yollarının üzerinde yer alıyor.
05:15Ama en önemli olay şu Sille Alaaddin Keyhubat döneminde vakıf köyü ilan edilmiş.
05:22Buradan ticaretten vergi alınmamış.
05:24Yani Selçuklular döneminde Sille serbest ticaret bölgesi olarak nitelendirilmiş.
05:30Bu gelenek Osmanlı döneminde de devam etmiş.
05:34Gayrimüslimler bedelli askerliğin ücretini ödeyip ticaretlerinde devamlılık sağladıkları için
05:40buradaki ticaret çok üst düzeylere ulaşmış.
05:44Her savaş döneminden sonra da Sille Müslüman göçüyle karşı karşıya kalıyor ve 1900 hane sayısına 1924 yılına kadar ulaşmış.
05:571924 yılında mübadele devreye giriyor.
06:01Mübadelede din esas alındığı için Sille'de yaşayan Hristiyan Türkler yani Kuman, Kıpçak, Peçenek Türkleri Yunanistan'a göç ettiriliyor.
06:10Müslümanlar mallarını gayrimüslimlere satamadıkları için onlar da büyük illere göçmeye başlıyorlar ve Sille yıkılma sürecine giriyor.
06:18Evet.
06:19Bulunduğumuz müzeyi ne zaman kurdunuz ve bunun amacı neydi?
06:22Bu müzemizi biz 2016 yılında restorasyonunu bitirdik, 2017 yılında faaliyeti soktuk.
06:312017 yılından günümüze kadar çalışmalarımızı yürütüyoruz.
06:35Amacımız bir kent müzesi oluşturmak, Sille'nin kent tarihini anlatmak.
06:40İşte Sille'nin halıcılığı çok meşhur, testiciliği çok meşhur, Sille'nin kıyafetleri, Konya kıyafetlerinden farklı bir görünüm sergilemekte.
06:50Ayrı bir kültürü var, yemek kültürü çok farklı Konya kültüründen.
06:56Bundan dolayı bu kültürü, Konya içerisinde farklı bir kültürü ziyaretçilerimize sunmak için böyle bir müzeyi dizayn ettik.
07:03İnanç turizminde önemli bir yere sahip burası.
07:06Onu ön plan yeteri kadar çıkardığımız zaman burası tahmin ediyorum kat ve kart artacak turist olarak sayımız.
07:14Tabii. Ortodokslar özellikle burayı çok ziyaret ediyor.
07:17Ortodoksların burayı ziyaret etmesindeki sebep de Helena'dır.
07:22Helena Konstantin'in annesidir, büyük bir Hristiyandır.
07:26Burada mola veriyor ve burada 327 yılında bir kilise inşa ediyor.
07:31Ve bu kilise 327 yılından günümüze kadar varlığını koruyor.
07:36Helena Hristiyanlığa çok katkısı olduğu için Helena'nın Hristiyanların annesi olarak neredeyse nitelendiriliyor.
07:45Bundan dolayı Ortodokslar tarafından Helena çok sevilen bir karakter.
07:50Onun yaptırdığı kiliselerde mukaddes kabul ediyorlar.
07:54Bundan dolayı Aya Helena kilisemizde çok sayıda turist ağırlıyor.
07:58Senede yaklaşık 300-350 bin kadar kişiyi biz müzemizde misafir etmekteyiz.
08:05Bu müzemiz ise yine senede 100 bine yakın ziyaretçi kabul ediyor.
08:29Müzeyi gezdik.
08:31Artık Silen'in doğasını, tarihini yerinde görme vakti geldi.
08:37Bir de Silen'in işine geçelim.
08:39Onun önemli yapılar hakkında sizlere bilgi vermeye devam edelim.
08:42Buyurun.
08:58Silen'in tarih yolculuğunda bir sonraki duraksa, Anadolu Hristiyanlık tarihinin en önemli yapılarından biri.
09:06Aya Elenya kilisesi rivayete göre Millattan sonra 327 yılında Bizans İmparatoru Konstantin'in annesi Helena, Kudüs'e yaptığı hac yolculuğu
09:18sırasında buraya uğrar.
09:20O dönem burada yaşayan Hristiyan topluluğundan etkilenir ve Melek Mikail adına bir kilise yaptırılmasına karar verir.
09:29Böylece Anadolu'nun en eski kiliselerinden biri yükselmeye başlar.
09:35Yüzyıllar boyunca ayakta kalan Aya Elenya kilisesi yalnızca bir ibadet mekanı değil, farklı kültürlerin ve inançların buluşma noktası olmuştur.
09:45Dışarıdan sade görünen bu yapı, içeride zengin freskleri, ahşap işçiliği ve mimari detaylarıyla ziyaretçilerini büyülüyor.
09:58Aya Elenya kilisesi Roma'dan Bizans'a, Selçuklu'dan Osmanlı'ya uzanan uzun tarih yolculuğunun sessiz bir tanığıdır.
10:25Sille'nin sembol mekanlarından birindeyiz.
10:30Kilisede demiştiniz, Aya Elenya kilisesidir.
10:33Evet, Aya Elenya kilisesi.
10:35Biraz anlatır mısınız burayı bize?
10:37Burası dünyanın ayakta duran en eski kilisesi özelliğine sahiptir.
10:43Konstantin'in annesi Helena tarafından yaptırılmış ve Ortodokslar tarafından mukaddes olarak kabul edilen önemli bir kilise.
10:51Bu kilisemiz 327 yılında yaptırılıyor, 1924 yılına kadar faaliyetlerine devam ediyor.
10:57Diğer bir özelliği ise 1914 yılında yani Birinci Dünya Savaşı sırasında bu kilisemiz faaliyetlerine kısa bir süreliğine ara vermiş.
11:08Bu kilisemiz ittifak devletlerinin oluşturduğu bir ortopedi hastanesi olarak faaliyete girmiş.
11:14Burada ahşaptan protez, kol ve bacaklar üretilmiş, cephelere nakledilmiş.
11:20Eğer kişi çok ağır hastaysa tedavisi buradan yapılmış.
11:23Kilisenin iç renginin gri olması da bundan dolayıdır.
11:26O dönemde hastane rengi olarak tercih edilmesiyle alakalı.
11:30Tabii ittifak devletlerinden oluşan hastane çalışanları da Hristiyan olduğu için fresklere dokunmamışlar.
11:35Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra tahsisi yine Karamanlı Ortodoks Türklere tahsis edilmiş.
11:41Ve Karamanlı Ortodoks Türkler burayı tekrar kilise faaliyetine devam ettirmiş.
11:47Ve Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kurtuluş Savaşı var.
11:51Kurtuluş Savaşı'ndan sonra da mübadele var.
11:54Ve mübadelede Hristiyan Türkler Yunanistan'a göç ettirildiği için bu kilisenin kapılarına kilit durulmuş.
12:00Ve bir film için, Türk filmi için kapıdaki kilitler kırılmış.
12:05Burası artık çobanların, serserilerin mekanı haline gelmiş.
12:09Ve definecilik faaliyetleri büyük bir ölçüde hissedilir hale geldi.
12:15Selçuklu Belediye'miz 2004 yılında buraya el attı.
12:192004 yılında Müzeler Müdürlüğü'ne bir resmi yazıda başvuruda bulundular.
12:24Selçuklu Belediye'mizin 2004 yılında yazdığı yazının cevabı 2009 yılında geldi.
12:302009 yılında bu kilisenin tahsisi Selçuklu Belediyesi'ne verildi.
12:36Selçuklu Belediye'miz 2009 yılında restorasyona başladı.
12:402012 yılında restorasyonları bitirdi.
12:42Ve burasını müze olarak faaliyete soktu.
12:452012 yılından da günümüze kadar yoğun bir ziyaretçi akınına uğruyor bu müzemiz.
12:51Yaklaşık senede 300 bin ziyaretçiyi burada ağırlıyoruz.
12:55Ve her müzemizde de ücretsiz rehberlik hizmetini gelen ziyaretçilerimize Selçuklu Belediyesi olarak vermeye çalışıyoruz.
13:03Yalnız hoşuma giden güzel bir tarafı var.
13:05Aslında uygun restorasyon yapılmış.
13:07Dışarıdan geldiğiniz zaman burasının sonradan bu hale geldiğini pek iş yapamıyorsunuz.
13:12Yani anlatılmayan bunlar çoğunu orijinal sanırsınız.
13:15Ama güzel gerçekten yapılmış.
13:17Restorasyon başladı gerçekten.
13:19Tabi bilimsel alanlardan da faydalandık.
13:24Üniversitedeki sanat tarihçi hocalarımız bu kilisenin restorasyonunda bilimsel dalışmanlık hizmeti de bizlere verdiler.
13:33Ve güzel bir örnek ortaya çıkartmaya çalıştık.
13:38En azından şöyle bir hale geldi.
13:42Kilisedeki bütün freskler anlaşılır durumda şu anda.
13:46Ve gelen ziyaretçilere tek tek freskler hakkında bilgi verebiliyoruz.
13:50Bizim restorasyondan önceki fresklerimizin hali şu yukarıda gösterdiğimiz gibi simsiyah'tı.
13:57Bunları restorasyonla anlaşılır ve anlatılabilir hali getirdik.
14:04Sile gezimiz devam ediyor.
14:06Şimdi bir başka mekana doğru yola çıkıyoruz.
14:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
14:56Sile'de gezimize devam ediyoruz.
14:58Ama yorulduk gerçekten.
14:59Bir çay molası çok iyi olur diye düşündük.
15:02Ve bir çay molası vermek için içeri geçiyorum.
15:30Hava güzel, manzara güzel.
15:32Keyfimiz yerinde, keyfimizi bir kahveyle daha da keyiflendirmek istedik ve mola verdik.
15:38Hasan Hüseyin Bey bize sağ olsun kahve ikram etti ve şu anda Sile'de kendisine misafiriz.
15:43Merhabalar.
15:44Merhabalar Cevdet Bey.
15:45Kahve gerçekten güzel, ortam güzel.
15:48Sile buraya girip de burada bir kahve içmeden dönmek olmaz değil mi?
15:53Olmaz kesinlikle.
15:54Sile'mizin havası ve suyu meşhurdur.
15:57Yazın merkezi çok sıcak olurken burası gedavet esintisi dediğimiz bir esintili, tatlı tatlı esintili insanlar rahat Türk kahvesini, çayını rahatlıkla,
16:07sohbetli, muhabbetle içiyorlar.
16:09Geçmişe göre şu anda burası çok yoğun bir turist kafileleri gördüm.
16:15İlk zamanlarda restorasyon yeni başladığı zamanlarda 10 küsur yıl önce ben gelmiştim.
16:20Ve şu anda görüyorum ki her yer cıvıl cıvıl insanlar geliyor, görüyor.
16:25Sile artık o eski şaşalı günlerine tekrar geri dönüyor diyebilir miyiz?
16:30Evet.
16:31Selçuklu Belediye'miz sağ olsun çok güzel çalışmalar yapıyor.
16:34Daha da halen inşaatı devam etmekte olan yerler var.
16:37Onlar biterse daha da misafirlerimizin geleceğini düşünüyoruz.
16:43Sile'ye gelen insanlar neyle karşılaşıyor?
16:45Ne görecekler?
16:47Neden Sile'ye gelmediler?
16:48Sile'nin başlı başına 5000 yıllık bir geçmişi var, tarihi var.
16:54Karşımızda bulunan Sile Subaşı Hamamı, onun arkasında Sile Subaşı Camii, aşağıda Aya Eleni Kilisemiz,
17:02tarihi ve doğasıyla iç içi bir atmosferi, bütün herkesi ziyarete bekliyoruz.
17:08Konya'ya bu kadar yakın olup da Konya'ya hiç ilgisi olmayan bir yerle karşılaşmak da gerçekten insanları hem mutlu
17:15ediyor hem de şaşırtıyor.
17:17Önceden tabii ki şöyle, yani bundan kaç yıl önce, önceden köydü.
17:21Sonradan belediye köyleri mahalleleştirdi.
17:25Şimdi Selçuklu'ya bağlı bir Sile mahallesi oldu burası.
17:27Şimdi Konya'ya gelen insanlar ova görüyor.
17:30Dümdüz bir Konya görüyorsunuz.
17:32Ama buraya geldiğiniz zaman bir vadin ortasında sağınız ve solunuz yüksek yamaçlar var, dere yatakları var, tarihi var, kültür var
17:43ve her şey var gerçekten.
17:44Şaşırtıyor insanı Sile.
17:46Evet, Sile barajımız da var yukarı kısımda.
17:49Dağların arasında çok güzel bir yer.
17:52Bütün herkesin gelmesini yani tavsiye ediyorum.
17:56Peki siz bir işletmeci olarak bu Sile'nin son zamandaki atılımlarından memnun musunuz?
18:04Ben memnunum.
18:05Yani özellikle vatandaşlara ve temizlik yönünden olsun, restorasyon yönünden olsun belediyemiz güzel çalışmalar yapıyor.
18:16Şimdi geçmişte burası bir köy hüviyetindeydi.
18:21Hiçbir hareket yoktu.
18:23Çalışma yoktu ve her yer yani şu hamam, kilise, aşağıdaki ak hamam dediğimiz onlar çok viran bir haldeydi.
18:32Yıkık, harabe bir haldeydi.
18:35Yaklaşık bir 8-10 senedir çalışmalar başladı, devam ediyor.
18:39Önceden bu yollar Arnavut kaldırımı değildi, asfalt yoldu.
18:43Sonradan Arnavut kaldırımı yapıldı.
18:45Bu karşıda gördüğünüz duvardakiler Sile taşı.
18:48Bu Sile taşı tamamen burada çıkar.
18:50Buraya özgü bir taştır.
18:51Bu taşın özelliği yazın serin, kışın sıcak tutar.
18:55Bir nevi nasıl diyeyim yalıtım görevi yapıyor.
18:59En çok dikkat çeken aslında uygun restorasyon.
19:02Evet.
19:03Ondan sonra Sile zaten eski hüviyetine kavuşmaya başladı ve Sile olmaya başladı.
19:08Evet.
19:08Siz Silelisinizdir.
19:09Ben orijinal Sileliyim.
19:11Doğum avime buralıyım.
19:12Rahmetli dedem bu mahallenin Sile Subaşı mahallesini 40 sene muhtarlığını yaptı.
19:16Bu Kur'an kurslarından, çeşmeden, kasılhaneden çok sevilen sayılan bir insandı.
19:23Allah rahmet eylesin buradan da.
19:25Herkesi gezip görmeleri için Sile'ye davet ediyoruz.
19:29Bu mola çok iyi geldi.
19:31Kahvede gerçekten keyfimize keyif kattı.
19:33Şimdi kahveden sonra tekrar yollara düşüyoruz.
19:36Program devamı için yollar bizi bekliyor.
20:07İzlediğiniz için teşekkür ederim.
20:23İzlediğiniz için teşekkür ederim.
20:40Nesilden nesile aktarılan bu sanat, bölgenin en önemli kültürel değerlerinden biridir.
20:47Ustaların ellerinde yoğrulan toprak önce sabırla şekil alıyor, sonra ateşle buluşuyor ve en sonunda günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasına dönüşüyor.
21:01Küpler, testiler, çömlekler ve saksılar.
21:05Her biri yalnızca bir eşya değil, ustasının emeğini ve geçmişin bilgisini taşıyan birer kültür mirasıdır.
21:14Yıllarca çevre illere dağılan bu ürünler Sile'nin adını Anadolu'nun dört bir yanına ulaştırmış oluyor.
21:22Bugün hala yaşayan bir gelenek, geçmişle gelecek arasında güçlü bir köprü kuruyor.
21:49Tezli ve çömlek tarihin en eski mesleklerden biri.
21:53Günümüzde bu mesleği devam ettiren Yaşar Usta'nın yanına geçiyoruz ve nasıl yaptığını kendisinden öğreneceğiz.
22:11Selamünaleyküm.
22:13Aleykümselam, hoş geldiniz.
22:14Ustam kolay gelsin.
22:15Çok sağ olun, çok sağ olun.
22:16Şimdi çamurdan muhteşem eserler üretiyorsunuz ve tarihin en eski mesleğini icra ediyorsunuz.
22:23Aynen.
22:23Ustam nasıl başladınız, bir güzel anlatır mısınız?
22:25Ben Konya'dan, Konya'nın Sile semtinden Yaşar Usta, Yaşar Bulut, 1950 doğumluyum.
22:33İlkokulu Sile'de bitirdikten sonra o yıllarda bu çömlekçilik Sile'de çok yaygındı.
22:39Akrabalarımızdan, amcaoğlu, eniştemden bu çömlekçiliklerle uğraşırdı.
22:44O yıllarda Sile'de 220 tane test ustası vardı 60 yıllarında.
22:49Genellikle 20-25 tanesi Konya'da Sile yolunda ateliler.
22:55Geri kalanlar da Türkiye çapını yabana giderlerdi.
22:59İşte biz de okulu bittikten sonra burada 5-6 arkadaş çıraklığa başladık.
23:04Mehmet Sarıkaya bu binanın sahibi ustam vardı rahmetli.
23:08Onun yanında ben 2 sene uğraştım burada, çömlekçiliği öğrendik.
23:13Ondan sonra genellikle Ankara'da çalıştım 14 sene.
23:17Ondan sonra usta burayı bıraktı, ustadan ben burayı devraldım.
23:2146 yıldır da burada çalışıyorum, aşağı yukarı.
23:25Yaşar Usta'm şimdi baktığınız zaman bir çamurdan muhteşem ürünler elde ediyorsunuz.
23:30Ve ilk mesleklerden biri, insanın varoluşuyla birlikte ilk olarak suyu bunlarla içmeye başladılar,
23:39bunda yemek yapmaya başladılar, bunda saklamaya başladılar.
23:42Buna bakınca bir tarihten ziyade her şeyi görebiliyoruz değil mi bunlar?
23:47Tabii tabii.
23:48Bir de toprak anladığım çok faydalı.
23:50Mesela testinin suyu o kadar tatlı olur.
23:52Ama her topraktan olmaz şimdi.
23:54Denenmiş topraklardan yapılıyor testi.
23:57Suyu soğutuyor, dışını nemlendiriyor.
24:01Mesela saklama kapı olarak eskiden bütün yağlar, yoğurtlar, peynirler, kavurmalar, şeyler toprak kaplarda saklanırdı.
24:11Şimdikine çok büyük rağbet var.
24:13Ama yetişen kalmadı şimdi.
24:16Mesela göğeşte bir şey yemek o kadar lezzetli olur.
24:19Göğeş toprağı da biraz farklı.
24:20Eskiden fazla, şimdiki gibi modeller yoktu.
24:24Şu gördükleriniz akvaryuma konuyor.
24:27Eskiden sadece testi bardak çölmek şey vardı.
24:30Şimdi çoğaldı.
24:32Gerçekten ustam son yıllarda eskiye olan ilgi artarak devam ediyor.
24:37Aynen.
24:37İnsanlar buna da ilgi göstermeye başladı mı?
24:39Çok, çok.
24:41Mesela testi o kadar değildi.
24:43Mesela yeni diyelim nesil,
24:45ya topraktan su mu içilirmiş diye pek bilmez ama testinin kıymetini bilenler alıyor.
24:50Yetişmiyor testi mesela yazın.
24:53Ama değişik ürünler çoğaldı.
24:56Mesela akvaryum içine konuyor bunlar.
24:59Şunlar mesela küçük saksı oluyor, çiçek dikiyorlar.
25:02Plastik saksı uzun ömürlü olmuyor çiçeği beslemede.
25:06Toprak saksı çiçeği besliyor.
25:08Toprak saksıya da rağbet var yani.
25:12Eskiden çoktu.
25:13Şimdi yine de millet biliyor.
25:15Toprak saksıyı da alıyor.
25:17Ondan sonra mesela balık kayıkları kızartmak için çeşit çok yani şimdi.
25:23Rağbet var yani.
25:24Peki, birazcık bunu öğrenmek isteyen bir gencimiz, bir evradımız ne kadar zamanda öğrenebilir bunu?
25:32Kabiliyete bağlı.
25:34Yani ben bunu meslek yapacağım, sanat edineceğim, geçimi bundan sağlayacağım diye merak ederse öylelikle öğrenebilir.
25:44Ne kadar zaman gerekiyor?
25:46Ya değilse biraz sıkıcı.
25:47Çamura yön vermek, dönerken çamur savrulur, eğilir, bükülür.
25:52Kızı verir, sıkıntı girer.
25:55Aman ya ben öğrenmek istemiyorum diye, bırak verir.
25:59Biraz öğrenmesi azıcık zor.
26:01Yani şöyle diyelim, kabiliyet varsa ufak tefek bir senede, bir buçuk senede biraz bir şeyler yapmaya başlar.
26:08Ama şunu demek istiyorum, şimdi üniversiteye gidiyorsunuz, 4 yıl okuyorsunuz, 4 yıl sonra iş bulup bulamayacağınızın garantisi yok.
26:16Evet.
26:16Burada 1 sene, 2 sene sonra usta oluyorsunuz.
26:19Tabii.
26:19Ve iyi para kazanıyorlar.
26:21İyi para kazanıyorlar.
26:22Günlük olarak baktığınız zaman sizin dediğiniz gibi günlük 7-8 bin lira para kazanan…
26:26Kazan, kazanıyor mesela.
26:28Adamlar gelmiyor, haftada ya diyor geliyor diyor anladın cumartesi parayı veriyorum diyor.
26:33Ertesi gün o parayı harcamayınca gelmiyor diyor anladın mı.
26:38Böyle para kazandırıyorlar, adamlar usta bulamıyorlar.
26:42Mesela onun 2 tane ateli var, büyük ateli.
26:44Evet.
26:45Doğal gazlı fırınlar var falan.
26:47Öyle yani, tam teknolojiyle çalışıyorlar.
26:51Makin, çamur otomatik olarak kepçeyle kazan atıyor, kazan şey yapıyor, oradan çekiyor.
26:58Eleklerden şey yapıyor, fittersi destirler onlara.
27:01Çamur için en ufak bir pürüz…
27:03Mesela şu çamur nasıl parlıyor bak.
27:06Evet.
27:06Aynı böyle çamuru her şeyden arındırıyor.
27:09Macun gibi çamur çıkıyor.
27:11Yani öyle.
27:12Eskiden biz bunu mesela getirdik, elerdik filan anladın mı.
27:16Makine yoktu, ayakla çinlerdik.
27:19Sıkışacak, ondan sonra böyle yoğuracağız filan.
27:22Şimdi mesela silindir var, makine atıyorsun, eziyor.
27:25Öyle yani.
27:26Şimdi teknolojiyle, mesela eskiden şunu biz ayakla çevirdik.
27:31Bizim ustalar 50-55 yaşına geldim, 50 yaşına geldim ayakları tutmazdı.
27:36Şimdi mesela bak, düğmeye basıyorsun.
27:38Bu ayaktan hızını, durma şeyini hemen ayarlıyorsun.
27:43Eskiden böyle tahta alan, çevir Allah çevir.
27:45Bir tane mal yapınca da ben baca yapıyordum.
27:49Elektrikler kesildi, çevirmeli tezgaha girdim.
27:52Bir baca yapınca da binanın üstündeki baca veyahut ona benzer çörnek.
27:5655 sever ayak salladım.
28:01100 tane yapsan hesap ettim.
28:025000 sever ayak sallayacağım.
28:04Şimdi mesela kolaylık var yani.
28:07Teknoloji inbadınıza yetişti.
28:10Mesela fırında öyle.
28:11Direkt direkt atıyorsunuz ve hızlı bir zamanda.
28:16Yani rağbet var.
28:17Mesela dış ülkelerden de var.
28:22Onlar genellikle mesela Avrupa ülkelerine çalışıyorlar.
28:26Tırlarla malzeme gönderiyorlar.
28:29İngiltere'ye, Fransa'ya tır kontinler götürüyor mesela.
28:34Ondan sonra diğer Avrupa ülkelerini iş piyasaya.
28:38Ondan sonra Arap ülkelerine gönderiyorlar.
28:43Yoğurtluk yapıyorlar.
28:45Balık kiyasisi yapıyorlar da.
28:47Yani rağbet çok.
28:49Mesela et testi yapılıyorlar.
28:51Şimdi geldiler benden.
28:5320 bin tane şöyle et testi isterler.
28:56Ama ben yapamam.
28:57Ben şey yapamam.
28:59Benim kapasite değil yani.
29:00Yalnız çalışıyorum.
29:02Eskiden 2-3 elemanım vardı.
29:03Öyle de yapıyordum.
29:05Şimdi mesleğe öğrettiğiniz aileden kimse var mı?
29:08Şimdi bir kızı Necmettin Erbakan'ı bitirdi üniversiteyi.
29:14Zehra Mine diye bir bayan 2 sene geldi gitti buraya öğrenciyken.
29:18Şimdi o belediyeye girildi.
29:20Orada bir şeyler gösteriyor falan.
29:22Böyle okullara gidip şey yapıyor küçük tezgah yaptırdım minik.
29:26Öyle anladım.
29:28Diğerleri şey yapan yok, çalışan yok yani bu meslekte.
29:33Ustam Allah uzun ömür versin de siz bu bayrağı kime devredeceksiniz?
29:37Valla işte bak benim oğlum da gördünüz.
29:40O da öğrenmedi mum yaparlardı burada kolcu mumda.
29:44Öğrenmediğine peşman oldu.
29:46Ben de bir ara bir durakladıydı bizim sanat.
29:50Yapay şekilde saksılar yapıyorduk.
29:53O ara biraz yavaşladıydı.
29:55Şimdi ondan sonra hızlandı.
29:56O zaman da öyle sevmişsiz olurmuş.
29:59Şimdi bu bayramı 47-48 yaşından sonra azıcık zor yani öğrenmesi de.
30:06Rabbim uzun ömür nasip etsin.
30:08Sağlık, sağlık.
30:09Afiyet nasip etsin.
30:09Teşekkür ederim.
30:10Emeğinize, yüreğinize sağlık.
30:12Çok sağ olun.
30:12Muhteşem ürünler yapıyorsunuz.
30:13Çok sağ olun.
30:14Ve sizi izlerken gerçekten biz büyük keyif aldık.
30:17Çok sağ olun.
30:17Gençlere tavsiyemiz olsun mutlaka gelip bu mesleği öğrensinler.
30:19Valla geliyorlar bazı.
30:20Mesela hocalar diyor ya Yaşar Usta'nın önüne oraya gidin biraz bir şeyler yapın.
30:25Yalandan geliyorlar.
30:26Ben anladığım zamanımı ayırıyorum.
30:28Ya bir tezgah dışarıdan yardımcı oluyorum.
30:32Bir gün geliyor yahut ikinci gün az daha geliyor.
30:35Ondan sonra ya gelmemeye başlıyor.
30:38Yaşar Usta'm şimdi kendi işinin patronu olmak varken iki senenin sonunda kendi işinin patronu olacak.
30:43Evet.
30:44Ve çok güzel bir gelir elde edecek.
30:47Tabii tabii öğrense.
30:47Ona baktığınız zaman geleceği olan bir meslek, ölmeyecek olan bir meslek bunlar şimdi ölmez.
30:52Dünya var oldukça bunlara talep olacak ve mutlaka bunlar satılmaya devam edecek ve daha çok para kazanacaklar.
30:59Biz bunu bir türlü anlatamadık.
31:01Valla işte.
31:02Bizim eksikliğimiz galiba o.
31:03Aynen öyle.
31:04Aynen öyle.
31:05Bunu öğrenseler, şey yapsalar bu meslek hiç olmasa yok olmasın yani.
31:09Biz gençlere bir tavsiyede bulunalım.
31:12Gençler mutlaka gelin bu mesleklere öğrenin.
31:14Bak çok güzel paralar kazanacaksınız.
31:16Kendi işinizin patronu olacaksınız.
31:18Ve mutlu olacaksınız.
31:19Başınızda kimse olmayacak.
31:21İstediğiniz saatte istediğiniz kadar üreteceksiniz.
31:23Tabii tabii.
31:37Bu işi yapabilin yani.
31:40Uluslarım çok teşekkür ederiz.
31:41Ben teşekkür ederim.
31:42Allah'a emanet olun.
31:43Çok sağ olun.
31:43Sağlık sağlık diliyoruz.
33:09Ve şimdi.
33:11Sille'nin tarih kokan sokaklarından ayrılıp Konya mutfağının geleneksel lezzetlerinden birine uzanıyoruz.
33:19Konya yağ somunu.
33:21Konya'nın köklü mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan bu geleneksel lezzet yüzyıllardır özel günlerin, bayramların ve misafir sofralarının
33:33vazgeçilmez tatları arasında yer alıyor.
33:35İlk bakışta sade görünür ama her lokmasında gelenek, emek ve ustalık saklıdır.
33:43Un, süt, maya ve tereyağının özenle yoğrulmasıyla hazırlanan hamur sabırla mayalanır.
33:51Ardından şekillendirilerek pişirilir.
33:54Dışı hafif çıtır, içi ise yumuşacık dokusuyla damakta iz bırakan eşsiz bir lezzete dönüşür.
34:02Konya'da düğünlerde, bayramlarda ve aile buluşmalarında sıkça ikram edilen yağ somunu, yalnızca bir yiyecek değil, aynı zamanda paylaşmanın ve misafirperverliğin
34:14simgesidir.
34:16Osmanlı döneminden günümüze uzanan bu geleneksel tat, Konya'nın zengin gastronomi mirasının yaşayan örneklerinden biridir.
34:25Konya yağ somunu, her sofrada geçmişten gelen bir hatırayı yaşatır.
34:49Konya'nın muhteşem lezzetli yağ somunun mimarlarından biri, Hakan Bey'in yanındayız.
34:56Hakan Bey, bu yağ somunu bir anlatır mısın bize?
34:59Mevlana şehri Konya'mıza hoş geldiniz diyorum.
35:01Hoş bulduk.
35:02Konya'mızın yağ somunu, dedemizden bu yana 1939'dan günümüze kadar yapıyoruz.
35:11Yani bunun tarihçesi 1939'da dedemden başladı.
35:15Dedemle beraber devam etti, günümüze kadar süre gelen bir lezzet.
35:20Hakan Bey, yağ somunu nedir?
35:21Şimdi dışarıdaki insanlar duydu veya gördü.
35:25Yağ somunu meydana getiren materyali bir araştırma nasıl yapıyorsun, nereden oluşuyor?
35:32Yani isminden de anlaşıldığı gibi tabi somun ekmek ve yağ.
35:35Dedemin zamanında sadece somun ekmek ve yağ olarak tüketiliyordu.
35:40Peynir yok muymuş o zamanlar?
35:40O zamanlar peynir yoktu.
35:42İlk zamanlarda somun ve yağdan oluşuyordu.
35:45İsminden anlaşılır gibi.
35:46İşte daha sonradan göğenmiş peynir dediğimiz Konya'nın küflü peynirinin uzunca bir süre devam etti.
35:52Daha sonra bizler üçüncü kuşak olarak içine malzemeler ekledik.
35:57İşte kaşar peynirinden kavurmasından, sucuğundan pastırmasından.
36:00Daha sonra güzel bir lezzet çıktı ortaya.
36:04Şimdi ben ilk geldiğim zaman yağ somunu dediler.
36:07Klasik mi dediler yoksa atom mu?
36:09Hangisini yapalım diye sordukları zaman ben merak etmiştim.
36:13Atom nedir diye sordum.
36:15İnsanın aklına şey geliyor işte tatlı bir şey mi acaba?
36:18Yok dediler işte biz kavurmasını, sucuğunu, kaşlarını bütün hepsini içine koyuyoruz.
36:24Güzel bir lezzet ortaya çıkıyor.
36:26Ama gerçekten de muhteşem bir lezzet patlaması meydana çıkıyor.
36:29Konya deyince akla ilk gelen tabii et ekmek.
36:31İnsanlarda bir değişik bir şey arayış içindeydi.
36:34Bir pidenin değişikliğini arayış içindeydi.
36:35Çok güzel oldu.
36:36Çok beğenildi.
36:38Çok tutuldu.
36:39Hakan Bey şimdi önce somunu hazırlıyorsunuz ekmeğini.
36:42Yarım pişiriyorsunuz.
36:45Çekip arasını açıp malzeme dolduruyorsunuz.
36:48Evet.
36:49Doğru mudur?
36:49Doğrudur.
36:50Önce hamurunu açıyoruz.
36:51Kabarmış un, su, tuz, maya.
36:53Hamurunu açtıktan sonra kabardıktan sonra üzerine susamını ekleyip fırına veriyoruz.
36:58Fırında az bir şey kabardıktan sonra çıkarıp arasını açıp malzemeleri içine koyup tekrar tereyağı alıp yöresel tereyağımızı da sonra tekrar
37:07fırına veriyoruz.
37:07Odun ateşinde güzelce pişiriyoruz.
37:10Konya'ya gelenler önce ne istiyorlar sizden?
37:13Tabii klasik olan yöresel peyniri olan küflü peynirimizi istiyorlar.
37:17Daha sonradan tabii atomunu onu da merak ediyorlar.
37:19İçinde zengin bir lezzet olduğu için onu da denemek istiyorlar.
37:23Hakan Bey şunu gördüm. Konya'ya gelenler öncelikle işte etli ekmek, biçak arası, diğer peynir eski ismiyle Mevlana.
37:33Sonrasından yanına veya ortaya yağ somunu istiyorlardı.
37:37Şimdi biraz değişik gördüm.
37:40Artık insanlar şey istemeye başlamışlar, yağ somunu siparişleri fazla olmaya başladı.
37:46Dediğim gibi herhalde fazla etli ekmek yediklerinden dolayı yeni lezzetler mi arıyorlar?
37:49Tabii önceden beri etli ekmek Konya'nın meşhur olduğu için
37:52yani herkesin Türkiye'de herkesin tattığı bir lezzet.
37:57Herkesin bildiği bir lezzet haline geldi.
37:59Tabii bu da bir farklılık oldu.
38:00Çok değişik bir lezzet oldu, güzel oldu.
38:03İçinde malzemelerle işte yöresel peynirle aşırı böyle bir yoğun bir lezzet oldu.
38:08Onu da mecbur insanlar böyle şey oldu, merak uyandırdı.
38:12Herkesin de gelip tatmasını da tavsiye ediyoruz bu arada.
38:15Tabii ki denesinler çok güzel bir lezzet oldu.
38:17Konya'ya da çok yakıştı.
38:18Güzel bir pide çeşidi oldu.
38:20Çeşitlilik yaptık yani.
38:22Ustam güzel bir yağ somunu nasıl olmalı?
38:26Güzel bir yağ somunu önce hamurunun çok güzel bir kabarması gerekiyor.
38:30Fermente olması gerekiyor, dinlenmesi gerekiyor güzel bir hamur.
38:34Sonra daha sonra işte odun ateşinde olması gerekiyor.
38:37Malzemenin bol kaliteli olması gerekiyor.
38:39İyi seçilmiş olması gerekiyor.
38:42Peynirin güzel olması gerekiyor.
38:43Güvenmiş peynirin işte Konya'mızın.
38:46İçine koyduğumuz zaman yağın keza öyle lezzetli olması gerekiyor.
38:51Ortaya güzel bir lezzet çıkaracak.
38:53Konya'ya her gelişimde kilo almadan dönemiyorum.
38:56Evet.
38:57Bu kadar lezzetli ürünlerin bir arada olduğu bir şehirde kilo almadan dönmek gerçekten zor.
39:02Bizim hamur iş ağırlıklı Konya.
39:06Çok güzel bamyasıyla, fırın kebabıyla, tridiyle, et ekmeyle bir de yanına şimdi yağ somunu oldu.
39:14Güzel de oldu yani.
39:15Dışarıdan gelen insanlarda şöyle bir şey var.
39:19Gittiği yerin yöresel ürünlerini tatmak istiyor.
39:22Normalde bir porsiyon doyacak olan bir insan diğerinden de istiyor.
39:27Bu sefer porsiyon sayısı ikiye çıkmış oluyor.
39:29Böyle de olunca kilo almamak mümkün değil değil mi?
39:32Evet.
39:33Yani insanlar hepsini tatmak istiyor, hepsine bakmak istiyor.
39:37Tabi bu da son zamanlarda çok talep var.
39:40Herkesin tatmak istediği bir lezzet.
39:44Herkesi bekleriz yani bu lezzeti tatmaya herkesi bekliyoruz.
39:47Şevim şimdi ekmeğimiz pişti.
39:49Açıyorsunuz şimdi.
39:50Evet.
39:51Hakan Bey önce tereyağı sürülmüyor mu buna?
39:53Hayır önce tereyağı değil.
39:54Önce şimdi az bir şey pişti.
39:56Açtık bunları.
39:57İçlerini, malzemesini koyacağız daha sonradan.
40:00Üstüne mi gelecek tereyağı?
40:01Evet.
40:01Üzerine yağını süreceğiz.
40:04Evet.
40:06Konya'mızın gövermiş peyniri.
40:07Evet.
40:08Kaşarıyla beraber o da onu hafiften.
40:10Onu soracaktım.
40:11Şimdi baktığınız zaman kaşarı da gördüm.
40:12Demek ki bu yalnız küflü peynir değil değil mi?
40:16Yalnız küflü peynir değil.
40:17Aslında önceden sadece yalnız küflü peynirden yapıyorduk ama şimdi insanların tabi damak zevkine biraz daha alışık olmadığı için biraz sert
40:25peynir olduğu için şey olabiliyor.
40:27O yüzden biz de onu yumuşatıyoruz.
40:29Evet.
40:29İçine kaşar peynirli.
40:32Yine aynı şekilde klasikte sadece peynirlerin karışımı, atom dediğimizde de kavurma, sucuk ve pastırma.
40:45Evet.
40:46Nezzet çöleni yapıyoruz artık.
40:49Bana göre pastırmanın içine giren yemek başlı başına bir lezzet patlaması meydana getiriyordur.
40:56Evet.
40:56Tekrar malzemelerimizi koyduktan sonra kapatıp konya'mızın yöresel tereyağını önce hafiften üzerlerine sürüyoruz.
41:14İçindeki o malzemenin kendini salması için fırına veriyoruz.
41:34Evet.
41:36Yağ somunlarımız pişti.
41:39Konya'mızın klasiği, şu da atomu.
42:02Konya'ya geldiğiniz zaman bu lezzetleri mutlaka tatmanız lazım ama bir şartla gelmeden önce diyete başlayın.
42:09Buraya geldiğiniz zaman mutlaka kilo alacaksınız.
42:11Sonra şikayet etmeyin.
42:27Eline koluna sağlık.
42:28Afiyet olsun.
42:29Teşekkür ederiz çok sağ olun.
42:30Herkesi bu lezzeti tatmak için bekliyoruz.
42:38Konya'mızın coğrafi işareti ürünü olan yağ somunu.
42:41Muhteşem bir ürün şimdi tadına bakacağız.
42:43Dedikleri kadar var mı görüp size söyleyeceğiz.
42:53Bu muhteşem lezzet için Konya'ya gelmeye değer.
42:57Mutlaka Konya'yı ajandanıza not edin.
43:00Geldiğiniz zaman yağ somunu yemeden dönmeyin.
43:07Bir tarafta klasik olan diğer tarafta atom.
43:11Hangisi daha güzel?
43:12Bence atom.
43:13Buraya geldiğiniz zaman atomu yiyin.
43:16Kadiresi biraz fazla.
43:17Kilo alma korkunuz yoksa mutlaka bu lezzetli tadı.
43:34Sille'nin taşlarında saklanan tarih,
43:38müzesinde korunan hatıralar,
43:41Aya Elenya Kilisesi'nin asırlık sessizliği,
43:44çömlek ustalarının toprağa verdiği emek
43:47ve yağ somununun gelenekten gelen eşsiz lezzeti.
43:52Hepsi bir araya geldiğinde ortaya yalnızca bir gezi değil.
43:57Konya'nın kültürünü, tarihini ve yaşam biçimini anlatan büyük bir hikaye çıkar.
44:04Sille, geçmişin izlerini bugüne taşıyan, yaşayan bir hafıza.
44:10Konya'nın kültürel mirasında eşsiz bir durak.
44:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar