01:00Yağcı Bedir bir aşiretin adı yani Türk aşiretinin Orta Asya'dan Toroslara, Toroslardan da Bergama Dikili bölgesine gelen daha sonra da bir kız alıp verme hikayesiyle birlikte Sındırkı ve Bigadiş yöresine erkek tarafının geldiği, kız tarafının orada kaldığı yay yapan beylik yani yaycı beyden geliyor.
01:29Bir köyün adı değil, herhangi bir yerin adı değil. Bu tamamen bir coğrafyada yaşayan bu yörük aşiretlerinin toplamadır.
01:36Bizler Sındırkı'da bu kültürü geleceğe taşıyabilmek maksadıyla Yağcı Bedir yörüklerinin önce yörük olmaktan gurur duyan bir insanlar olmasını sağlamaya çalıştık.
01:49Tabii bizler belediye başkanlığı olarak bu kültürü çok önemsiyoruz, çok yaşam biçimi olarak önemsiyoruz.
01:58Yani bir halıdan ziyade yaşam biçimi olarak algılıyoruz.
02:02Ve bu kültürün bir aslında tabiat okur yazarlığı, geçmişte bir kök boyu yaparken bir kimyager edası ve her desene verdiği bir hikaye olarak bir güçlülük, bir hayatın özetini aslında halıya yansıtan bir anlam içeriyor.
02:32Yağcı Bedir halısı bir felsefe kitabıdır baktığınızda.
02:37Yağcı Bedir kadınının çok düşünme vakti olur, kendini tanımlama vakti olur.
02:41Bugün hangi Yağcı Bedir köyüne girerseniz girin, kendini çok iyi anlatabilen bayanlarla karşılaşırsınız.
02:46Çünkü kendini dinleme, kendini okumaya çok fazla vakti vardır.
02:50Bu yönüyle baktığınızda Yağcı Bedir de okumak bir felsefe kitabıdır.
02:55Bugün Yağcı Bedir halısının kendine ait bir çerçevesi vardır.
02:58Ama hani eğitim ilkelerindeki gibi o çerçeve de esnektir.
03:01Bu kadın dereye yakın bölgede yaşıyorsa, bugün Yağcı Bedir halısında hayat ağacı olarak tanımladığımız şeyi çınar ağacı olarak yapar.
03:10Yaylaya yakın bir yerde yaşıyorsa bir işte lale yapar, gül yapar.
03:14Yani o yönüyle baktığınızda Yağcı Bedir halısı esasında kendi yaşadığı yeri tanımlaması hasebiyle bir coğrafya kitabıdır.
03:20Yağcı Bedir halısı bugün santimetre karesindeki ilmik sayısına baktığınızda veya bir bölü altı altına göre dokunması mantığıyla da baktığınızda iyi bir matematik kitabıdır.
03:34Yağcı Bedir halısının hazırlanma aşaması, dokuma aşamasına baktığınızda bugün en basit olarak söyleyeyim.
03:43Yağcı Bedir halısının tezgahını hazırlamada birçok komşu bir araya gelip o tezgahı hazırlar.
03:48Yani bir sosyolojik açıdan da bir yardımlaşması vardır.
03:52Yani kendi içerisinde bir hayatı tanımlayan, hayatı özgürce yaşama alanı bırakan bir materyaldir esasında.
04:02Sadece bir yünden yapılmış bir argüman olarak bakmamak gerekiyor.
04:17Yağcı Bedir halımız 3000 yıllık kültüre dayanmaktadır.
04:20Saf yünden, kök boyasından olur.
04:26İşte bunu otlarımız var, o otlarla rengini veriyoruz.
04:33Boyadıktan sonra gelepliyoruz, gelepledikten sonra kazanlarda bunları boyuyoruz.
04:44Ondan sonra yumak haline getirip tezgahlarda dokuyoruz.
04:48Yörükler gelirini, kazancını bu halıyla elde ediyorlardı önceden.
04:55Dokunuyordu, bazara götürüp satılıyordu.
04:58Her şeyini bu halıyla alıyorlardı.
05:01Ununu, şekerini, çuvalla alınıyordu.
05:04Yağını.
05:06Dokuyorlardı, gelir kaynağıydı yörüklerin.
05:09Yörük bir yaşam biçimini biz günümüzde Sındırgı yöresinde yaşatabilmek için çalışıyoruz.
05:26Onun için şu halıda gördüğünüzde bütün boya, desen, hikaye aslında bizi yansıtıyor.
05:34Yaşam biçimini yansıtıyor.
05:36Doğru olanları devam ettiriyoruz.
05:38İpini aman ha yapak yapın, yapağdan yapın.
05:42Çünkü kıştan çıkmış hayvanın yününe yapağa denir.
05:46O yapağdan yapmanız, yün bile değil yani.
05:49Yün ise yaz hayvanının ürünüdür.
05:51El içine elyaf katmadan yapın bunu.
05:54Ve eski usullere bağlı olarak, yani o reçetesini atamızdan aldığımız boya teknikleriyle bunu yapın.
06:01Yani o tükürcünü koyuyor kenara, güneşte gurudum oğlum yeter bu diyor yani.
06:05İki kaşık boya koyuyor, boyanın gramajını sen ölçüp ne olduğunu koyuyorsun.
06:09Süresini, damıtmasını, mayasını ona göre yapman lazım.
06:13Ki burada çok önemli bir özellik vardır.
06:15Özellikle dağcivert boya, yağcı bilir halısının can damarıdır.
06:20Yani gök rengi.
06:21Bu diğer boyalar kaynatmayla yapılırken, o yer altında bir yıl öncesindeki bir mayayı bir yıl sonra taşıma usulüyle yapılır.
06:31Artı dört derecede kalır orada çünkü bir kavanozda, bir toprak kapta.
06:36Ve bu demleme usulüyle yapılır.
06:39Hani çay gibi.
06:39Bugün sındırgıda Türkiye'de herhalde tek halı, hali hazırda dokunan yer sındırgı.
06:46Yani nasıl sındırgı?
06:48250 tezgah var.
06:50Belediye olarak biz destek veriyoruz.
06:52Halıcılar Derneği destek veriyor.
06:54Ve bugün günümüze taşıma çalışıyoruz bunu.
06:56Nasıl günümüze taşıma çalışıyoruz?
06:58Her bir desenin bir anlamı var.
07:00Bir hikayesi var.
07:01Sadece halı dokutturmuyoruz.
07:03Halıdan bir sanat eseri olarak kostüm yaptırıyoruz.
07:06Yani kadınların, işte o sanatçıların bir platformda, sahnede giydiği bir kostümde bizim desenleri kullanıyoruz.
07:15İşte bir yatak ortasına bir örtü yapacak bizim desen olsun orada istiyoruz.
07:19Yani herhangi başka bir sanat eserlerinde bunu yaşatmaya çalışıyoruz.
07:23Ve haftanın cumartesi günleri sındırgıda köylü halıyı getiriyor.
07:28Cumhuriyet meydanına koyuyor.
07:30Burada satabilen Türkiye'nin tek pazar yeri sındırgıda.
07:33Ve Türkiye'de halı festivali yapan tek ilçeyiz.
07:39Tek yeriz.
07:40Bizler bunun için sürdürülebilir hale getirebilmek için halının pahalanması için uğraşıyoruz.
07:46Yani daha pahalı olsun ki dokunabilsin.
07:49Malum şu anda bizim bu işi öğrenme mantığına geldiğimizde bugün bizim elimize gelen yacibidir halları 40 yaş üzeri insanların dokuduğu hallar.
08:13Şu var yapılması gereken bunu üretecek ve üretmeye meyilli olan insanların kazanabilirliğini artırmanız gerekiyor.
08:20Genç nesilleri unutulmasın diye kurslar açıyoruz.
08:24Ben kendim Sındırgı Yacı Bedir Görükler Derneği Başkanıyım aynı zamanda.
08:28Başkanımızla danışıyoruz.
08:30İşte başkanımızla beraber ortak projeler yapıyoruz.
08:34Bu halıları tekrar gün yüzüne unutulmasın.
08:36Genç nesillere aktarmak için tekrar kurslar açıp bu halıları da okutturuyoruz.
08:41Halılarımızın motifleri her biri bir anlam bir hikayesi var.
08:47Zaten halımız hikayesiyle başlıyor.
08:51Genç kızlarımız önceden evlenirken işte ben evleneceğim anaya babaya demezlerdi.
08:59Tevgahın başına oturdukları zaman o motifte onların evleneceğini anne baba anlardı.
09:05Şunu derler yani ben evleneceğim anne baba o halıya o motifi işlerken işte anne baba artık o kızın evde evlenecek yaşa evlenecek çağa geldiğini anlarlar.
09:19Ve o kızın evlenmek çağında olduğunu artık ondan sonra evlendirler.
09:24Ama halıya motifini işler.
09:25Gençler gelin kendi işinizi kendiniz kurunuz.
09:32Kurunuz, üretiniz ve üretken olunuz ki.
09:35Yağcı Bedir halımızın ne kadar kıymetli, ne kadar değerli olduğunu kendiniz ürettikçe anlayacaksınız.
09:41Önceden çok ucuza satılıyordu ama şimdi öyle değil.
09:47Şimdi altın değerinde.
09:49Gelin, üretin, satın.
09:53Görün yani Yağcı Bedir halısının kıymetini, değerini.
10:11O maharet kaybolduktan sonra tekrar yeni nesil insanları o halının üzerine oturtmak kolay bir hadise değil.
10:19Yani şu anda tam yakalamak zamanı.
10:21Yani elliliğin üstündeki insanlar yapıyor çoğunlukla bu işi.
10:25O elli yaşının üstündeki insanları da doyuma ulaşabilecek bir gelir elde etmeleri sağlamak lazım.
10:31Bu maksatta da biz coğrafi şeret almak çok gerekliydi.
10:34Niye? Aslına sadakatle bu işi yapacaksınız ve bunu bir halı dokuyuculuk olarak değil bir sanat eserine dönüştürmeniz gerekiyor.
10:44Buradaki ana unsur bu işin değerli hale gelmesini sağlayabilmek.
10:49İşte Kültür Bakanlığımız da bu konuda yani çok elden bir şekilde coğrafi şereti almak yeterli değil.
10:56Coğrafi şeretin üzerine bu halıyı aslına sadakatle nasıl dokuyabiliriz diye süte, ete, tarladaki mısıra verdiği destek gibi iyi dokuyanlar evet doğrudur bu doğru üründür.
11:12O zaman ben buraya mühür vuruyorum ve bununla ilgili olarak metrekare başına şu kadar destek veriyorum demesi gerekiyor.
11:20Çünkü sürdürülebilir bir şey önemli.
11:26Tabii coğrafi şereti demek bu benim demek artık.
11:38Yani benim yöreme ait bir halı demek.
11:40Bu bize ait bir şey demek.
11:42Esasında bize ait size de sunmaktan mutluluk duyduğumuz, hiçbir zaman esirgemediğimiz bir materyal.
11:48Bizim değiştiremezsiniz demek.
11:51Ama size de her zaman sunmaya hazırız diyen bir materyal bu.
11:57Tabii katkısı var mıdır? Vardır.
11:58Çünkü şöyle bir şey bunun herhangi bir örneğinin veya işte farklı formatının çıkarılmasını önleyeceği için
12:05yağcı bidir halısı dediğinizde sadece sındırga akla gelir ve gerçek bir yağcı bidir halısına ulaşmak için sındırgaya ulaşmanız gerekiyor.
12:14Şu anda tekrar bu halımız gün yüzüne çıkarttı başkanımız.
12:20Tekrar tezgahlarda, köylerde, merkezde dokunmaya başladı.
12:27Coğrafi işareti aldıktan sonra da yani yurt içinde, yurt dışında tanıtıldığı için geleceğini güzel görüyorum.
12:44Biz halıyı desen olarak verip de doku buna göre demeyiz.
12:513000 yıllık hafızayı kadın, ana erkek bir şekilde günümüze kadar taşır ve hafızadan dokur bunu.
12:59Ve der ki burada dörtte birini alıp da takla attırmaz.
13:03Yani halının orta noktası tam buradaki üçte birlik orandadır.
13:09Yani bir iki metrelik halının bir metresinde değildir ortası.
13:13Yani bir altmışlara falan gelir.
13:15Niye? Altın orandır.
13:17Bir nokta altı.
13:18O noktaya gelir ki matematik biliyor bizim kadın.
13:21Yörük kadını altın oran biliyor.
13:23Onun için halıya bakıyorsunuz.
13:25Hakikaten güzel olmuş bu diyorsunuz.
13:27Nasıl olduğunu sorsanız ben ne bileyim kızım, oğlum anamdan öyle gördüm.
13:31Öyle devam ediyorum der.
13:33Ama altın oranı halısında uygulayabilecek kadar bir mimari bilgisi, bir matematik bilgisi olan bir kadından bahsediyoruz.
13:42Asla ıskalanmaz.
13:43Onun için Yacı Bedir kültürü bir yaşam biçimidir.
13:49Bu yaşam biçimi geleceğe mutlaka aktarılmalıdır.
13:53Kaybolmamalıdır.
13:54Köklerimizdir bizim.
13:55Ve o kadının bilgileri tek tek kayıt altına alınmalı ve geleceğe taşınmalıdır.
İlk yorumu siz yapın