00:00Halkbank'ın katkılarıyla.
01:00Balığı çok seviyorum.
01:04Denizi çok seviyorum.
01:05Neden?
01:06Denizler tükenmeyen madenlerimizdir.
01:10Denizler ekmeden biçtiğimiz tarlalarımızdır.
01:14Ürettikçe üretiyor, çoğaldıkça çoğalıyor.
01:18Bitmiyor bakın, bitmiyor.
01:20Balık denizde bitmiyor.
01:22Neden?
01:23Bir hamsi yüz bin adet yumurta yapıyor.
01:26Kofanalar iki milyonla bir buçuk milyon arasında yumurta yapıyor.
01:33O yumurtaların anlamı nedir?
01:35Denizdeki yavru balıkları, küçük balıkları besliyor.
01:41Hamsiyi besliyor, ıstavriti besliyor.
01:45Balık oluşunca bir büyük balıkları, abilerini besliyor.
01:50Lüfer son zamanlarda gündemde olan bir konu.
02:03İşte acaba balık bitiyor mu?
02:04Ne oluyor?
02:05Ne ediyor?
02:06Kalacak mı?
02:06Ne kadar büyüyor?
02:07Tabii eski popülasyon farklı olmayabilir.
02:10Ama bunu baktığınız zaman nüfus arttı.
02:12Çevresel etkenler arttı.
02:13Boğazlardan eskiden elli tane gemi geçerken bugün bin elli tane gemi geçiyor.
02:19Bizim en değerli balıklarımızdan biri.
02:22Tabii bütün balıklarımız değerli.
02:23Ama lüfer, çinokop, işte sarı kanat bunlar hep isimlendirilmiş dediğiniz zaman farklı balık.
02:29Boğazın balığı, boğaz lüferi diyoruz.
02:31Karadeniz'den bir yol almaya başlıyor.
02:34Baktığınız zaman okyanusa kadar gidiyor.
02:35Eskiden bu balığa ulaşmak kolay olabiliyordu.
02:39Şimdi ulaşmak zor.
02:40Anadolu'da balık yemeye başladı.
02:42Eskiden sadece İstanbul'da yenirken şimdi bunu Anadolu halkı da biliyor.
02:47İşte lüferi olsun, hamsi olsun, diğerini olsun.
02:50Birçok insan da bunu tüketiyor.
02:52Yani elde etmek, buna kavuşmak biraz belki şu an zor gözükebilir ama
02:57bir şekilde halkımız bana ulaşıp tüketebiliyor.
03:01Sofraya gelen lezzetli, değerli bir balık.
03:12Biz balıkçı olarak boğazda oltacı, çaparıcı dediğimiz şeylerden avlanıyor.
03:21Ben endüstriyel balıkçılık yapıyorum.
03:24Biz boğazın yüzde beşini kullanıyoruz.
03:29Her yerde bizim av aletlerimiz, avcılığımız olmuyor.
03:33Yani boğazın belirli birkaç tane koy yerleri var.
03:39Diyelim ki Sarıyer, Kireçburnu, Paşabahçe.
03:43Oradan balık akıyor.
03:46Ta Sarayburnu'nu devrene kadar bizim balığa müdahalemiz olmuyor.
03:51Yapamıyoruz.
03:52Tabii ki sektörümüzün küçük paydaşlarımız var.
03:56Kayıkçılar, oltacılar, onlar o zaman oradan faydalanıyor boğaz ağzında.
04:03Daha evreden eskilerden şey yaparlardı, dibığa, kurmağa atarlarmış boğaz ağzında.
04:11Arnavut köyünde, Üsküdar'ın önlerinde.
04:16Şimdi o tip avcılık yok, yapılmıyor.
04:19Bir tek oltayla sıyırtme dediğimiz bir avcılık yöntemiyle avlayan arkadaşlarımız var.
04:36Lüfer balığının yumurtadan çıkan yavrusuna yaprak denir.
04:43Biraz büyüdü mü defne denir.
04:46Biraz büyüdü mü çinekop denir.
04:50Biraz büyüdü mü sarı kanat denir.
04:53Adı.
04:54Biraz büyüdü mü lüfer olur.
04:56Aynı cinstir, ismi değişir.
04:59Biraz büyüdü mü kofanı olur.
05:03Biraz daha büyüdü mü akki olur.
05:06Akki'a da 10 kiloya ulaşır.
05:09Dedesi, oğlu, torunu, torununun torunu defneyle yaprakta olmadığı için bir nesil, 5, 7, 8 tane büyüdükçe ismi değişir lüfer balığının.
05:28Lüfer balığı, paşa balığı diye geçer.
05:31Aslında bizim mesleğimiz babadan oğula geçen bir meslek.
05:44Bir okulu, bir üniversitesi yok.
05:45Bizde gece ve gündüz kavramı yoktur.
05:48Avcılıkta palamut avcılığı olur.
05:5024 saat esasındadır.
05:52Diğer balıklarda hamsi doğsun, belki gece avlanırsın, gündüz avlanmazsın.
05:57Böyle bir düzen vardır.
05:5831 Ağustos gecesi tekneye bineriz.
06:01Artık bizim için 5,5-6 aylık bir serüven başlar.
06:05Sabah erkenden denize açılırız.
06:07Vira bismillah deriz.
06:09Tamamen işimiz rastgele'dir.
06:10Önümüze ne çıkacağını bilemeyiz.
06:12Kocaman bir deniz.
06:13Rastgele giderse, balık tutarsak tabii mutlu oluruz, kazanırız.
06:16Balığımızı da halkımıza sofraya getiririz.
06:28Akıntı'yı seven lüfer balığı, boğazı mesken tutmuştur.
06:38Tutmasının nedeni İstanbul Boğazı, Sarıyer, Kuz Kulesi, Haydarpaşa açıkları.
06:46Bu balıkların geçiş köprüsüdür.
06:50Çünkü balıklar bir yerde durmaz.
06:53Bugün Silivri'dedir.
06:55Yarın Haydarpaşa açıklarındadır.
06:58Kumkapı'dadır.
06:59Bir gün sonra İstanbul Boğazı'ndan Karadeniz'e çıkar.
07:03Balıkların bir bölümü Marmara'ya yumurtasını bırakır.
07:09Bir bölümü İstanbul Boğazı'ndan çıkış yaparak Karadeniz'e yumurtalarını bırakır.
07:16Orada büyüttükten sonra yavaş yavaş yine Marmara'ya iner.
07:22Marmara'dan Çanakkale Boğazı'ndan Ege Akdeniz üzerinden okyanuslara gider.
07:30Bazı balıkları bazı mevsimde göremeyiz.
07:32Lüfer balığı da o geçen hamsi sürülerinden, istavrit sürülerinden karnını doyurur.
07:41Onun için Marmara, Karadeniz lüferi çok lezzetlidir.
07:56Sadece bu lüfer balığını avlayacaktan kalmıyoruz.
08:02Hamsi, istavrit, palamut.
08:05Lüfer balığı sene boyu devam etmiyor.
08:08Dönem dönem Rusya, Romanya gider.
08:11Biz onun dönüşünü bekleriz.
08:14Dönüşte de avcılığını yaparız.
08:17Bazı kümelenmesinin sebebi, diyelim ki biz bekleriz ki fırtına olsun.
08:22Oradan kopup, peyder pey gelip aşağı yukarı 2-2 ay, 2,5 ay bir sürme şeyi oluyor.
08:32Dediğimiz gibi evvelten bu lüfer balığı, yani Boğaz'dan gelip koptuğu zaman ada bölgesi, Silivri, Mimar Sinan, o bölgelerde yatıyordu daha evvelden.
08:45Şimdi o şey kalmadı.
08:59Hangi zamanda hangi balık olacağını biz onu bilebiliyoruz.
09:03Çünkü yılların geçmişin verdiği bir tecrübe var.
09:05Teknerimizde kullandığımız cihazlarla da o hangi balık olduğunu cihazlardan bunu seçebiliyoruz.
09:11Seçtiğimiz zaman da az çok miktarını da avlayabileceğimizi biliyoruz.
09:15Şu da olabilir tabii ki ben bunun içinde 500 kasa veya 1000 kasa balık avlayacağım derim.
09:20Ağın oradan bir tarafı bir yırtılır.
09:22İçinde hiçbir şey kalmayabilir.
09:23Bunları da yaşıyoruz.
09:24Yani denize attığımızda o balığı tutacağız diye bir şey yok.
09:28Çünkü o şartlar hep balığı tutacağız diye olmuyor.
09:31İşte ağın bir tarafı yırtılabiliyor.
09:32İşte makara çalışmıyor olabiliyor.
09:35Veya fırtına geliyor o ağ alamayabiliyoruz.
09:38Yani bunlar hep şartlar.
09:39İnsanlarda şu algı var.
09:40Ya denize çıkıyor Allah'ın balığını tutuyor alıyor geliyor.
09:43Öyle değil.
09:43Balık
09:54Anne sütünden sonra yıpranan dokuları onaran, içinde katkı maddesi olmayan, tek besin kaynamamız tüm balıklardır.
10:07Denizlerimizi evimizin salonuymuş gibi temiz tutmamız lazım.
10:15Neden?
10:15Çünkü evimizde iki tane odamız var.
10:20Birinde duman var, havasız.
10:23Birinde havası güzel.
10:26Biz hangi odayı tercih ederiz?
10:29Dumansız odayı tercih ederiz.
10:32Rütübetli odayı tercih etmeyiz.
10:35Balıklar, lüferler o kadar uyanık ki.
10:38Bakın o dört metre dalganın içinde, karaya vuran dalganın içinde.
10:45Ben altmış yedi yaşındayım.
10:47Denizde yattım, denizde kalktım.
10:49Bir tane o karaya vuran o dalgaların içinde, bir tane balık göremedim.
10:56Göremezsiniz.
10:58Balık hisseder.
10:59Biz bazı şeyi insanlar olduğu zaman hisseder.
11:04Ama balıklar bir gün önceden hisseder.
11:10Onun için balık kirli suda durmaz.
11:19Önceden Marmara'nın yatan balığı, Marmara'da yatan, devamlı olan lüferi kofanasıydı.
11:36Neden yatıyor?
11:37Çünkü yemini aramaya gerek yok.
11:40Çanatkale'den çıkıp Marmara'ya giriş yapan balıklar mecburen Karadeniz'e çıkış yapar.
11:48İstanbul Boğazı'ndan yemler ayağına gelir.
11:53Balıklar dediğim, kofananın, lüferin yemi.
11:58Lüfer kofanadan köpek balık diyarı bile korkar.
12:02Çok keskin dişleri vardır.
12:05Çok vahşi, yani yemine karşı vahşi, saldırgan balıklar olduğu için
12:11her balık, palamut, torik, her balık kofanadan korkar.
12:17Lüfer'den korkar.
12:19Yemleri ayağına geldiği için Marmara'yı mesken tutardı.
12:24Şu anda tutmuyor.
12:25Tüketimimiz yine az.
12:36Kişi başı 6,5 kilo balık tüketiyoruz.
12:39Yani 5 kilo balık tüketiyoruz.
12:40Dünya ülkelerine baktığınız zaman bir Norveç'te 70-80 kilo,
12:44Kore'de olsun diğer ülkelerde AB ülkelerinde düşünürüz de
12:46kişi başı yıllık tüketim 50 kilo.
12:48Biz de 5,5-6 kilo tüketmiyoruz.
12:50Etçil bir toplumuz.
12:52Balığı sevmiyoruz.
12:53Sağlıklı bir besin.
12:55İçinde hiçbir ham madde, katkı maddesi yok.
12:57Tamamen denizde yetişiyor.
12:59Pelajik dediğimiz balık.
13:00Pelajik bizde göç balığıdır.
13:01Yani belli bir yerde durmaz.
13:03Yani belli bir yerde belki bir pislik vardır.
13:06O pisliği almaz balık.
13:07Orada en fazla duracağı 2 saattir.
13:09Çünkü bir yolu gitmek zorunda balık.
13:11Yani bir döngüsü var.
13:12Çıkar Karadeniz'den bir göç yoluna başlar.
13:15Biz o göç zamanı ne tutabilirsek?
13:16Tutamadığımız balık zaten yolunu alıp gidecektir.
13:20İşte Akdeniz'e gidecektir.
13:21Akdeniz'e inecektir.
13:22Oradan okyanusa gidecektir.
13:24Biz bunu tutup sofraya getirebilirsek ne ala diyoruz.
13:27Bakıyoruz ki kıyıda iskele dibinde ya da şeyde küçük küçük tohum halinde.
13:43Diyoruz ki deniz bu sene iyi, iklim iyi, su sıcaklığı normal.
13:49O zaman iyi oluyor.
13:50Yani dönem dönem diyelim ki bu sene oldu, öbür sene olacağına şey diyemiyorsun.
13:58Ama denk geldi, iklim şartı iyi, balık, palamut balığının 200 bin tane yumurtası olduğunu diyorlar.
14:08E tabii ki bu hepsi tutmuyor.
14:10E tutanı hava şartları iyi olduğu zaman tuttu mu iyi, tutmadı mı avcılık vermiyor.
14:16Bu nifer balığı da öyle.
14:18Bu nifer balığı ekseri kayalık, yani bizim balıkçı tabirinde kepes.
14:25Oraları daha çok sever.
14:27Tabii ki hep aynı yerde durmuyor.
14:30Macir balık olduğu için kepesden çıkıp da meraya yürüdüğü zaman o zaman bunun avcılığı oluyor.
14:39Ekseri kepesi sever bu hayvan.
14:41Bir de kıyıdan gider yani bizim tabirimizde Başikara deriz.
14:48Başikara da eskiden bunun avcılığı oluyordu, tutuluyordu.
14:52Denizlerimiz çok önemlidir, balıklarımız çok önemlidir.
15:08Deniz bizlere balık üretiyor.
15:11Balığın anlamı nedir?
15:13Anne sütünden sonra yıpranan dokuları onaran, içinde katkı maddesi olmayan tek besin kaynağımız balıktır.
15:20Denizde büyük balıkları besleyen hamsi, ıstavrit çok bol olduğu için insanlar hamsiyi fakir gıdası olarak görüyor.
15:34Küçük balıklar hamsi, ıstavrit fikir gıdasıdır.
15:40Onun için denizlerimize, balıklarımıza çok önem göstermemiz lazım.
15:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
16:16Halkbank'ın katkılarıyla.
16:34Önce halk, sonra bankayız Halkbank.
Yorumlar