00:00Halkbank'ın katkılarıyla.
01:00Tekirdağımızda 11 tane tuhaf işaretli ürün var. Bunların bir tanesi de Karacakılavuz dokunması.
01:07Karacakılavuz dokunması aslında bir beldenin adı. Oradan almakta.
01:12Eskiden işte malum Balkan Gösterisi arasında atalarımız Trakya'ya geldiğinde bir kısım insanlarımız Tekirdağ'ın Karacakılavuz beldesine geliyor, oraya yerleşiyor.
01:21Yerleştikten sonra da tarımla, hayvancılıkla normal uğraşırken Balkanlarda yaptıkları yöresel Balkan dokunması dediğimiz dokunmaları da ihtiyaç hasıl oldukça.
01:32İşte bu kilimdir, evlerde kullanılan değişik heybelerdir vesaire.
01:38Bunları yapmakla ilgili orada öğrendikleri teknikleri halıdır, kilimdir, heybedir, çantadır vesaire.
01:44İşte buğdayları, arpaları taşımak için, koymak için değişik kaplar yapıyorlar şeyden, kumaştan.
01:49Bu ihtiyaçtan hasıl olan şeyleri diyor ki biz madem böyle bir şeyimiz var, orada biliyorduk.
01:54Aynı usülle burada yapmaya devam edelim diyorlar.
01:57Başlatılan bu çalışmalar o beldemizde, o yöremizde günümüze kadar getiriliyor.
02:02Tabii şu an o eskisi anlamda kullanıldığı gibi yük eşyaların konduğu bir şey değil de, taşıma malzemesi değil de,
02:09daha çok estetik amaçlı, görsel efekt amaçlı ve evlerde kilim amaçlı kullanılıyor ve çeyizlerde kullanılıyor.
02:281877-1878 Osmanlı-Rus Harbi, bu savaş sonrasında özellikle Balkanların değişik yerlerinden insanlarımız tekrar geldikleri yere dönüyorlar.
02:38İşte tam da Karaca Kalavuzlular, bugün Plevne şehri sınırları içerisinde kalan bölgeden buraya doğru geliyorlar.
02:441877-1878 Osmanlı-Rus Harbi ile ve gelirken de bu kadim değerlerini asla unutmadıkları ve yaparak geçimlerini sağladıkları,
02:54önce çuval olarak, torba olarak, halı olarak, kilim olarak yaptıkları geleneksel el sanatını buraya taşıyorlar ve hiçbir şekilde bozmuyorlar.
03:02Kültür ve Turizm Müdürlüğü olarak bu değişmeyen sanatın coğrafi işaretinin alınarak,
03:08tarihe not düşülmesi, unutulmaması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıyla ilgili çalışmaları yakından takip ettik
03:15ve bu manada Trakya Kalkınma Ajansı'nın da sonsuz desteğiyle, eşsiz desteğiyle coğrafi işareti aldık.
03:23Bu annemlerden duyduğumu, onlar derdi ki, kızım o zaman ihtiyaç bu yapılıyordu.
03:37O günden onlardan aldığımızla yürüdük, işte seccade, yastık, yolluk, hem çeyiz olarak hem ihtiyaç olarak.
03:45Çünkü o zaman alıyor, bir şey yok.
03:47İşte yere kilim dokuduklarını kilim olarak yapmışlar.
03:50Seccade olarak kılmak için, yastıktır, öyle buralara getirmişler.
03:54Biz de onlardan aldığım zaman, ben 74'ten beri zaten yapıyorum bu işi.
03:59Babaannem, büyükannem, kocana deriz biz büyük amcamın eşine.
04:03Hepsi dokunmacıydılar.
04:04Ben de onlardan öğrendiğimle renkleri zaten pek fazla değiştirmedim.
04:08Böyle buralara kadar geldik yani.
04:20Benim üç kızım var, üç tane de kız torunum var.
04:23Ben onlara birer hatıra bırakmak istiyorum, bir şeyler yapıp.
04:27Ben çok beğenerek, yani severek yapıyorum ya, güzel bir şey.
04:32Bunlara talebin artması çok güzel bir şey.
04:34Benim çocuklarım da çok değer veriyor böyle şeylere.
04:36Başladım, zor gelmedi.
04:39Ben severek yaptığım için bu işi zor gelmedi.
04:50Şu anda unutulmaya yüz tutmuş ve hatta unutulan dünya kadar kültürel mirasımız var.
05:01Ya bu sanatı yapan bir ustamız var.
05:03Zaten kendi çapında yapılıyor bu.
05:05Bizim derdimiz, bu kendi çapında olan çalışmayı il boyutuna, oradan ülke boyutuna ve ondan sonra da dünya boyutuna taşımak.
05:14Bakın coğrafi işareti almakla kalmayacak bu iş.
05:17UNESCO kültür mirası yapmanın peşindeyiz.
05:19Yani tanınırlılığını ve bilinirliliğini arttırmak derdindeyiz.
05:24Zaten bu sanat çok mikro alanlarda yapılıyordu.
05:29Biz ne yaptık?
05:30Dedik ki ya bunu biz kayıt altına alalım, zaptıraptı altına alalım.
05:33Ama mesele şu, mesele bu sanata, bu yerli ve milli sanata herkesin sahip çıkması meselesi.
05:40İlim valisi sahip çıkıyor, belediye başkanları sahip çıkıyor, kültür müdürlüğü, ajans, milli eğitim, olgunlaşma sahip çıkıyor.
05:48İşte böyle sahip çıkılarak bu sanatın hem tanınırlılığı hem bilinirliliği arttırılıyor.
05:55Eskiden herkesin evinde bir tane tezgah vardır.
06:10O tezgahla işte herkes kendi ihtiyaçlarını karşılayabilenler bilmeyenler de işte parayla komşusuna, eşine, dostuna da okutuyordu.
06:19Yani böyle değil. Bu kuşlar açıldığı zaman tezgahlar çoğaldı.
06:23Toplu bir araya geldik. Yoksa ben köyümde herkesin kendi evinde vardı.
06:27Benim de kendi evimde vardı.
06:29Çeyizlik olarak kızlara dokuyorduk işte daha sonra ileriye doğru.
06:33Ama ilk zamanlar ihtiyaç olarak.
06:35Bizim dokumumuz yani çözge ipimiz pamuk, atkı ipimiz koyun yünü.
06:40Renklerimiz de çoğu kök boyama bazıları değil.
06:43Motifler zaten eski motifler.
06:45Biz işte burayı koç boyunuzu dediğimiz mesela bir koç boyunuzu dediğimiz şu desen.
06:51Biz de önceden babaannemlerden, annemden duydum.
06:54Burası civankaşı dediğimiz.
06:56Bunlar muskalar dediğimiz desenler.
06:58Burada sıraniler derler.
07:00Hani bilmem bilir misiniz ekmek teknesini böyle kazıyan sıraniler.
07:04Onlara bakarak yani doğaya bakarak yapmışlar isimlerini.
07:08Ondan sonra burası sofra deseni.
07:10Aileyi zaten burası simgeler.
07:12Bu da tavuzlar deseni dediğimiz, bu desenimiz de tavuzlar deseni.
07:16Bu da piliç ayağı.
07:18Bazı desenlerimiz de işte köpek pati, koç boyunuzu, beygirnalı, üçgünler.
07:24Yani doğaya bakarak isim koymuşlar yani.
07:26Biz onlardan böyle aldık.
07:28Biz de burayı aynı şekilde getirdik.
07:29Namaz seccadesi ya da yerdeki bir kilimden ziyade bizim turizm içinde çok faydalı olan argümanlara dönüşmeye başladı.
07:51Eşarplar, boyun bağları, yelekler, ufak figürler.
07:56Burada dimi dokumalarının her bir dokumanın niteliğinde her bir kendine ait özelliği var.
08:02İsimlendirilen, atlandırılan.
08:04Yaşanmışlıkların bütününü hem bizim insanımız ilişkiledi de bunu da çok bilmeyen var.
08:09Doğrusu.
08:09Mesela bizim bu bölgede şarköy dokumalar ayrı bir özellik var.
08:12Öbür tarafta Küçük Yoncarı'daki dokumalar ayrı bir özelliği vardır.
08:16Karaca Kılavuz yani Süleyman Paşa merkezli ayrı vardır.
08:19Ben Kırklareli'yim. Kırklareli'nin kendine ait ayrı bir dokuması var.
08:23Eski Edirne müdürüyüm. Edirne'nin kendine ait dokuması var.
08:26Bu coğrafya işte böyle zengin bir coğrafya.
08:29Mesele burada bunu kaydı altına almak, unutmamak, unutturmamak ve gelecek kuşaklara taşımak.
08:44Bize göre en başta yani pazarımız olması lazım.
08:47Şimdi tamam biz valilik, belediye, büyükler gelen misafirlerine, Tekirdağ'ya gelen bütün misafirlerine hediyelik veriyorlar.
08:55Tamam onlar bizim reklamımızı yapıyor ama bize toplu böyle satılacak sürümden herkesin, gelen öğrencinin kazanacağı, toplu satılacak bir pazar olması lazım.
09:05Evde bir süre anne var.
09:07Ne yapsın onlar?
09:08Yani hadi köylerdeki insanlar yine bir şekilde bahçeyle bağlı değişiklik yapıyor.
09:12Ama buradaki insan ne yapacak? Apartmanda başka bir şey yok yani.
09:15Bu peşkir dokuma dediğimiz masa örtüsü. Bir de seccadelerimiz bizim meşhur mesela.
09:19Bu şimdi benim anneannemden. Daha onun çeyizinden. Bu 100 yıllık.
09:23Ama ben bu renklerle aldım. Bunlarla yeni yaptığımız seccadeler burada.
09:28Seccade olarak daha fazla ileride gidiyor. Yolluk olarak gidiyor.
09:31Çanta olarak da gidiyor ama çantayı gençler için çok değişik çantalar istiyorlar.
09:35Bunları da dikerken biraz yetiştirmeye çalışıyoruz. Onlara da uymaya çalışıyoruz yani.
09:40Biz eski çantalarımızı yapıyoruz. Zaten eskiyi bırakmadım.
09:43Mesela bizim en eski çantamız oradaki siyah çanta.
09:46Oya en eski onu yapıyoruz ama gençlerin istediğini de yapıyoruz.
09:49Etmek zorundayız. Ne yapacaksın ya?
09:52Çünkü etmezsek bu sefer sürümden kazanamazsın.
09:55Herkese uyarsak, herkesin siparişine göre hareket edersek satışımız da iyi olur tabii ki.
10:01Bayağı bir yol kat etmiş hocam. Çok memnunuz hocamdan da.
10:14Bu gidişle çok iyi yerlere geleceğini düşünüyorum.
10:17Coğrafi işareti çok güzel bir şey.
10:19Herkese nasip olur mu bilmiyorum.
10:21O yüzden inşallah geleceği de çok güzel olacak.
10:24Şimdi ben desenler hakkında fazla detay bilmiyorum yeni öğrendiğim için ama çok beğeniyorum.
10:30ev hanımlarının hepsine tavsiye ederim.
10:33Çok güzel.
10:33Ben çünkü 6-7 yıl daha başka kurslara gittim.
10:37Burada da 3-4 yıldan beri Tekirdağ'a geldiğimden beri hep kurslardayım.
10:41Zaten en çok sevindiğim sonunda bu oldu yani.
10:56Tamam ben 50 yıl oldu yapıyorum ama benim yapıyor.
10:59Şimdi böyle hep beraber toplumla isimlenildi.
11:03İşte coğrafi işareti ismini aldı.
11:05Bu bizim için çok gurur verici yani.
11:07Çok iyi bir şey.
11:08Gençlere çok güzel bir hediye bırakıyoruz diye düşünüyorum.
11:11Gençlerimiz zaten önceden bunları o kadar çok meraklı değildiler.
11:15Ama artık poliesteriplerden işte pamuklara döndüler.
11:19Daha sağlık açısından.
11:20Bir de özenti oldu.
11:22Biz işte böyle göstere göstere çantaydı, kıyafetti, yelekti.
11:27Her çeşitli türünler yapılınca onlar da değişiklik olsun diye artık bize döndüler herhalde.
11:32Dönsünler zaten.
11:33Yani sağlıklı olan bizimkiler.
11:34Özelliği, dimi dokunması dediğimiz bir dokuma,
11:53Balkan esintilerini, Balkan motiflerini yansıtan, Balkan renklerini yansıtan bir dokuma çeşidi olması
12:00ve o dönemden bu döneme yani 1900'lerin başlarında Balkan savaşlarından kaçan soydaşlarımızın getirdiği bir dokuma stilini
12:09bugün işte 2024'teyiz, bugünümüze kadar taşınması noktasında önemli bir hazine Balkanların tamamını temsil ediyor.
12:17Ama biz o köyde özellikle 100 yıldan beridir yapıldığından dolayı ismini Ole Müsamma oldu,
12:25Karca Kılavuz Müsamma adıyla bir şey oldu.
12:27Ve Cumhurbaşkanımızın eşiği Emine Hanım, Türk evinde, Nivyok'ta bir Türk kültürleriyle ilgili,
12:33dokumalarıyla ilgili şey yaptığında, sergi yaptığında Karca Kılavuz dokunması da orada tüm dünyada,
12:40tüm dünyaya gösterilmiş oldu.
12:41Bu andan da Balkanların ve Trakya'nın geçmişini yansıtan, o geçmişteki renkleri yansıtan,
12:49o renklerle beraber de kültürdeki motifleri yansıtan önemli bir ayrıcı özellik.
12:54Ben bu ürünün geleceğini UNESCO'da gördüğüm anda bir dünya markası olacağını düşünüyorum.
13:12İnanır mısınız? Benim hayalim o.
13:13Gerçekten bunu yürekten söylüyorum.
13:15Şu Karca Kılavuz dokunmalarının UNESCO kültür mirası olmasını isterim.
13:19Karca Kılavuz dokunmasını da tam da böyle olmasını istiyorum.
13:22Ama Balkanlar'da bir ülkeyle, bu Bulgaristan olma ihtimali yüksek çünkü geldiği yer, orijini orası.
13:27Ki oraya da buradan gitti, onu da baştan söylemek lazım.
13:30Belki bir Makedonya, belki bir Romanya da olabilir.
13:32Veya da tek başımız da olabilir.
13:34UNESCO kültür mirası, UNESCO'ya kazandırmak en büyük hayali.
13:46Ben bu işi 74 yılında başladım.
13:4830 yıl Karca Kılavuz köyümde dokuma yaptım.
13:52Sonra halk eğitimden usta öğretici olarak bizi davet ettiler, geldim.
13:5620 yıl oldu da burada halk eğitimde usta öğreticiyim.
13:59Öğrenci olarak da şimdi 20 yılda nereden baksam bir kere 450 kişiyi geçmiştir.
14:04Yani kişi olarak çok.
14:06Ama işte şöyle bir şey, evlerine götürüp bu tezgahı apartmanlarda da okuyamıyorlar.
14:10Ancak böyle toplu, beraber olursa o daha iyi oluyor.
14:14Hem zaten gelenler, anneler mesela burada toplu olunca işte birbirimizin dertlerini paylaşıyoruz.
14:20Muhabbetlerimiz iyi veya kötü olan sorunlarımızı burada beraber çözmez.
14:24Sadece dokuma değil yani.
14:26Biz burada aslında dokumayı yapıyoruz da bir de birbirimizle muhabbetle, şeyle yardımcı da oluyoruz.
14:31Öncelerim herkes evinde oturuyordu ama sadece evinle, mutfağınla düşünüyordu.
14:37Şimdi gençler de olsun, yaşlılar da olsun bu kurslar çok iyi bir şey oldu yani.
14:42Herkesi bir araya getiriyor.
14:43Hem değişiklik oluyor hem hani maddi manevi de bir farklılık oluyor yani.
14:48İşte ürettiği zaman bir şeyleri bir hediyelik çoluğuna çocuğuna götürürse o da mutlu hediye.
14:54Sırası geliyor sipariş alıyor, sattığımız zaman ücreti oluyor o da mutlu hediye.
14:59Yani anneler zaten bu kadar çalışmayan, çalışanlar tabii ki onlar farklı.
15:04Ama çalışmayan anneler, hani öğrenciler zaten halk eğitimi kursları çoğunlukla çalışmayan anneler yani.
15:10Ev hanımları diyelim.
15:18Torunlarıma hepsini hatıra bırakacağım.
15:23Allah kısmet ederse hepsine bir şeyler bırakmayı düşünüyorum.
15:27Torunlarım çok beğeniyor.
15:29Anneannem ne güzel şeyler yapıyor diyorlar.
15:32Çok güzel yani.
15:34Hep çantayı istiyorlar benden, hep bir şeyler istiyorlar yani.
15:37Eskiye daha dönükler.
15:39Çünkü benden gördüğünü yapıyor onlar da.
15:41O yüzden değer veriyorlar.
15:42Ben herkese tavsiye ediyorum halk eğitimin kurslarını.
15:45Sosyalleşmek için çok güzel yerler.
15:48Yani evde oturacaklarına bayanlar gelip böyle şeyler yapabilirler.
15:52Ev hanımları.
16:02En baştan babaannem dokuyucuydu.
16:05Babaannemden büyük amcamın karısını biz koca ana deriz.
16:09Koca anam, annem, öbür amcalarımın karıları falan hepsi bunlar dokuyucuydular.
16:13Ben bayrağı onlardan aldım.
16:15En başta koca ana dediğimden aldım zaten.
16:17Annem derdi ki ya herkesin çocukları dışarıda oynaya git sen de oyna.
16:20Ben büyükannemin yanına hemen tezgahının yan tarafına otururdum.
16:23Yani ben bayrağı büyükannemden aldım.
16:25Nur içinde yatsın.
16:26Çok da güzel öğretti.
16:27Her bir ayrıntısını öğretti.
16:29Ben de inşallah, ya kızım öğrendi.
16:31Kızım benden daha iyilerdi.
16:33Böyle bütün gençlere de tavsiye ederim yani.
16:35Ben severek getirdim buraları.
16:37Onlar da yapsınlar.
16:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:08Halkbank'ın katkılarıyla.
17:23Önce halk, sonra bankayız.
17:26Halkbank'ın katkı.
Yorumlar