Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 4 ay önce
‘DEĞERLERİN DAVETİ’ VAR

Türkiye’nin coğrafi işaretlerle patentlenerek uluslararası koruma altına alınan ve tescillenen yerel değerlerinin tanıtımına ve ulusal birliğine katkı sağlayan Değerlerin Daveti programı, gastronomi alanında yöresel lezzetlere yer veriyor.

Ülkenin tarım ürünlerinden, endemik türlerine, geleneksel el sanatlarından yöresel lezzetlerine varıncaya kadar tüm yerel değerleri izleyicisiyle buluşuyor. Yurt içi ve yurt dışı pazarlarında markalaşma çalışmalarına destek olmayı amaçlayan “DeğerLerin Daveti”, gastronomi alanında önemli adımlar atılmasını teşvik ediyor. Değerlerin Daveti; her bölgenin öne çıkan lezzetlerini ekranlara taşırken aynı zamanda henüz patentlenmemiş veya az bilinirliğe sahip yerel lezzetlerin üretimini teşvik ederek üreticiyi bilinçlendiriyor.

Her bölgesinin kendine has mutfağı olan Türkiye’nin, yerel lezzetlerinin korunması ve sürdürülebilmesini amaçlayan “Değerlerin Daveti”, cumartesi ve pazar günleri 09:45’te Ülke TV ekranlarında…
Döküm
00:00Halkbank'ın katkılarıyla
01:00Ardahan'ımız 5500 km2 yüz ölçümü.
01:04Bunun %36'sı birinci sınıf meralardan oluşmaktadır.
01:09Meralarımızın tamamı birinci sınıf meralardır.
01:12%8'i de çayırlıklardır.
01:14Vatandaşımızın özel mülkü olan çayırlar.
01:17Gümrah meralarda hayvancılık faaliyeti yürür.
01:20Burası Türkiye'nin en nitelikli meralarının olduğu bölge.
01:24Tabi sadece mera ile sınırlı değil.
01:27Aynı zamanda Ardahan'ımız sulak bir bölge.
01:30Yani küresel ısınmadan en son noktada etkilenecek olan illerimizden bir tanesi.
01:36Ciddi su kaynakları olan bir bölge.
01:38Hayvancılıkta hep şu ifade edilir.
01:40Su varsa ot vardır, ot varsa et vardır.
01:43Buranın hem suyu hem de çok güzel gümrah meraları otu var.
01:47Dolayısıyla hem çok doğal bir ürün elde ediliyor hem de oldukça çiftçilerimiz, yetiştiricilerimiz için hayvancılık noktasında karlı bir coğrafyaya sahibiz burada.
01:58Kaz bir ürün olmasından ziyade bizim Ardahan ve Kars bölgesi için bir kültür aslında.
02:17Yani bir yaşam kültürü de diyebiliriz.
02:19Her sulu alanın yanında mutlaka bir kaz sürüsüyle karşılaşırsınız.
02:24Kaz niçin bölgemizde fazla?
02:26Kaz özellikle otlağı ve derrak suyu seven bir hayvan.
02:30Bundan da Ardahan'ımız da ziyadesiyle var.
02:33En kalitelisi var.
02:35Dolayısıyla Ardahan'ımız ciddi bir kaz üretim potansiyeline sahip.
02:39Yıllık 200 bin civarı bir kaz üretimi gerçekleştiriyor.
02:43Hep derler ki kazın yağlanması için kar değecek mutlaka bunu ifade ederler.
02:49Kar düştüğünde buralara soğuduğunda tabii üşüyen hayvan yağlanmaya başlıyor haliyle.
02:54Dolayısıyla kesimler Ekim-Kasım ayları gibi başlar.
02:59Kış bitene kadar kaz kesimleri devam eder.
03:02Özellikle hanımefendiler, annelerimiz, ablalarımız bu kazın kesilmesi, yolunması ve en önemli süreci tuzlanması.
03:11Tabii geleneksel üretimde tuzlama çok önemli, çok kritik.
03:15Eğitim bozulmaması adına tuzlama tekniği ve onu dinlendirme tekniğini çok iyi yapmanız lazım.
03:21Bizim hemen hemen köylerimizin tamamında bu geleneksel üretim metoduna göre kazlarımız hazırlanır.
03:28Bizim coğrafyaya ait olan ürünlerin tescil edilmesi gerektiğini düşünerek başkanlığımız döneminde 7 tane ürün tescilledik.
03:46Bunlardan benim de şahsen çok önem verdiğim Ardağan Kaz Eti coğrafi işaretiydi.
03:51Çünkü bunun bir değer olduğunun farkındaydık.
03:54Biz Ardağanlar, Ardağan'a gelen misafirlerimiz Kaz Eti'nin farklılığını zaten söylüyorlardı.
04:00Bunu teşkil ettirmemiz gerektiğini düşündük ve 3. yıla girdik.
04:043 yıl önce Marka ve Patent Kurumu'ndan coğrafi işaret belgemizi aldık.
04:08Bu süreç başvurup hemen alınan bir süreç değil.
04:113 sene kadar da almak için uğraştık ama farkını ortaya koymamız gerekiyorduk.
04:16Bunu da gerek laboratuvar testleri, gerekse saha çalışmaları, sözlü tarih çalışmalarıyla pekiştirerek coğrafi işaretimizi 3 senedir kullanıyoruz.
04:27Ardağan'da kaz yemeği, yüzyıllardır belki yapılan bir yemek.
04:41Kaz özel bir et gerçekten, kazın eti.
04:44Burada geleneksel olarak köylerde kadınlar ve kız çocukları genellikle besleyip büyütüyor.
04:50Kaz bahar aylarında civciv olarak çıkarılıp ondan sonra Aralık ayında kesimi yapılıyor.
04:57İlk kaz yedikten sonra kaz kesiliyor ve ondan sonra tuza yatırılıyor önce.
05:02Tuza yatırılıyor, bol tuzda duruyor birkaç gün.
05:06Daha sonra isteyenler bunu güneşte kurutabiliyor.
05:10Bazı ilçelerde kurutularak da yapılıyor.
05:13Daha sonra yine tuzda kış boyu bekletiliyor.
05:16Ama şu anda tabii saklama koşulları daha iyi olduğu için yine tuzlanıp daha sonra şoklanarak bütün yıl boyunca yenilebilen bir yemek et oluyor ve yemek yapılıyor onda.
05:27Kaz eti bizde önemlidir ama bunu pişirmek gerçekten mahret ister.
05:44Herkes kaz pişirebilir ama herkes lezzetli kaz pişiremez.
05:48Yani şimdi bu önemli pişim aşamaları var.
05:52Önce haşlamak mı, kızartmak mı bunu öncelikle bilmek gerekiyor.
05:55Şimdi biz öncelikle kazı 3,5 saat boyunca haşlıyoruz.
05:59Ondan sonra haşladıktan sonra bunu özel bir baharatımız var ve kendi kaz yağı ile beraber kızartıp kavulca bulgurla o şekilde servis ediyoruz.
06:08İnsanları bir araya getiren bir kültür aslında kaz.
06:20Yani tek başına bir ürün değil.
06:22İstanbul'da, Ankara'da, gurbette yaşayan Ardahanlı hemşehrilerimiz ki yaklaşık 400 bin hemşehrimiz Ardahan'ın dışında yaşıyorlar.
06:31Onları bir araya getiriyor.
06:32Buradan gönderdiğimiz kazları pişirdikleri zaman butik bir Ardahan yaşamış oluyorlar.
06:37Hem onların o sılaya özlem duygusunu gidermiş oluyoruz.
06:41Aynı zamanda gurbetteki Ardahanlıları bir araya getirip kaynaştıran bir kültür oluyor.
06:47Yani ona şey diyemezsiniz, sıradan bir et muamelesi yapamazsınız Ardahanlı'nın nazarında.
06:54Kaz onun için hasretidir, memleketidir.
06:57Ardahan'ımızın insanı çoğunlukla gurbete göç etmiştir, gitmiştir.
07:02Kaz demek onlar için çocuklukları, efendim, geçmişteki yaşanmışlıkları, vefat eden belki anne babaları demektir.
07:11Bu itibarlak kaz sadece kaz değildir Ardahanlı için.
07:14Şu anda dünyada bir kere karbon ayak hızı diye bir motto var, çevre duyarlılığı var.
07:35Ardahan özellikle sürülebilir gıda, yani bunun işte Ardahan'ın biçilmiş bir kaftan olduğu ortada.
07:43Çünkü çevresel kirlenme etkisini en az yaşadığı bir şehiriz biz.
07:48Ticaret ve sanayi dersi başkanım ama sanayimiz yok.
07:51Sanayimizin olmaması zaten bizi Ardahan'a ait ticari ürünleri, ürünlerin ticarileşmesi konusunda coğrafi işareti etti.
08:00Bu gelecekte Ardahan gibi yörelerin, illerin ya da bölgelerin dünyadaki yerinin farklı olacağını,
08:09biz daha ticari anlamda burada yaşayan insanların, buranın iklemini, kışını, soğuğunu çeken insanların da
08:16bunun artık maddi bir karşılığını alacağını düşünüyorum.
08:20Ardahan için güzel olacak, ülkemiz için de güzel olacak tabii ki.
08:30Biz gazeteni sunduğumuz zaman önce bir kere çok beğeniyorlar gerçekten.
08:37Gelirken bir kere böyle ooo falan deniliyor.
08:39Daha sonrasında yedikten sonra %99 diyeyim çok beğeniliyor.
08:45Gerçekten çok beğeniliyor.
08:46Ama bazılarının damak tadına uygun gelmeyebiliyor.
08:49Çok ender birkaç kişinin öyle oldu.
08:52Benim damak tadıma uygun değil diyenler de olabiliyor.
08:54Ama %99 gerçekten çok beğeniliyor.
08:57Biz de bundan çok mutlu oluyoruz beğenildiği için.
09:10Bizde kaz çok önemlidir.
09:12Aralığın ilk kar yağmasıyla beraber kazların kesimi yapılır.
09:15Tuzlandıktan sonra 2-3 gün boyunca tuzla bekletilir.
09:18Daha sonra da o ayazın ve güneşin etkisiyle kurutulur dışarıda.
09:22Ondan sonra da bu şekilde saklanılırdı.
09:24Biz küçükken de böyle öğrendik.
09:26Annelerimiz en önemli günlerde, en güzel günlerde kazı o şekilde pişirirlerdi.
09:31Şimdi 3-4 saat boyunca kaz önce haşlanırdı.
09:35Ondan sonra kızartılırdı.
09:37Yani hepsi ailenin bir arada olduğu günde hep bu şekilde biz kazları pişirip yerdik.
09:42Biz de şimdi o geleneği devam ettirmeye çalışıyoruz.
09:44Arda Hanım'ızın gastronomisinde aslında sebze çok önemli bir yer tutmuyor.
10:10Yani bölgemiz ciddi bir sebze meyve üretiminin olduğu bir yer değil.
10:14Çok kısıtlıdır.
10:15Dolayısıyla bu mutfağı da gastronomiye de doğrudan yansımış.
10:19Daha ziyade yemeklerimiz etli ve hamurlu yemeklerdir.
10:23Tabi kaz yemek kültürünün büyük bir parçası.
10:27Hıngel dedikleri bilirsiniz bu bölgede.
10:30Kaz etinden de yapılıyor.
10:31Mantı ciddi bir yer tutmaktadır.
10:34Yine bizim kaymakla yapılan bölgenin gözlemesi, yine fesellisi, ketesi bunlar çok meşhurdur.
10:44Gittiğimiz genellikle düğün yemeklerinde, mevlütlerde vs. hamur ve etli ürünler.
10:50Tabi kaz aynı zamanda kuzu eti yoğunlukla görüyoruz.
10:54Tabi posofu bu noktada ayırmak lazım.
10:56Posof iklimi itibariyle çok daha yumuşak ve tarımsal ürünlerin de yetiştirildiği bir yer.
11:02Bizim posof fasulyemiz hep is bir fasulyesi bilinir.
11:05Fakat posof fasulyesi de muhteşem bir fasulyedir.
11:09Alışanların bırakamadığı bir fasulyedir.
11:12Dolayısıyla gastronomimizde posof fasulyemiz, cancur eriğimiz, kuşburnu marmelatımız büyük bir önem taşımaktadır.
11:32Şimdi yeni evrilen turizm zaten artık deniz, kum, güneşten doğa, doğa ve dağa evrildi.
11:39Gastronomiye evrildi ve bizim bu coğrafyada komşumuz işte Doğu Karadeniz ile komşuyuz.
11:45Doğu Anadolu'nun tam köşesindeyiz.
11:47İki tane sınır kapımız var ve gastronomimizi öne çıkarmaya çalışıyoruz.
11:52Çünkü bizim satacağımız, kendimizi anlatacağımız, kendimizi ifade edeceğimiz başka doğallığımızdan başka bir ürünümüz yok.
12:00Biz de bunu, özellikle bunu Ardahan'ın coğrafyasını bilenlere, Ardahan'ın coğrafyasından kaynaklanan ürünlerimizi anlatarak ön plana çıkarmaya çalışıyoruz.
12:10Ve biz bunu ilimizin bir değeri olarak tanıtmak istiyoruz.
12:14Ardahan'ın gastronomisi güçlüdür.
12:17Çünkü çok etlik grupların çok etkili olduğu bir mutfağımız var.
12:21Her şeyi burada tadabilirsiniz.
12:23Yani bir Gürcü mutfağında da bir şeyler bulabilirsiniz.
12:25Bir Azerbaycan mutfağından da bir şey bulabilirsiniz.
12:28Türk Cumhuriyeti'nin herhangi birisinde olan bir mutfakta da Ardahan'da bulabilirsiniz.
12:32Çünkü biz bu konuda tam geçiş noktasında bütün değerleri almış, absorbe etmiş ve sunuyoruz.
12:38Ardahan'ı bu konuda ön plana çıkarmaya çalışan çalışmalar yapmaya çalışıyoruz.
12:43Umarım başarılı da olacağız.
12:56Gastronomi turizmi çok önemli.
12:58Son yıllarda giderek de artıyor.
13:00İnsanlar geldikleri zaman mutlaka yöresel bir şeyler yemek istiyor gittikleri yerde.
13:07Biz de bunu en iyi şekilde yapmaya gayret ediyoruz.
13:11Gelenler mutlaka istiyorlar.
13:13Yani buranın özel yemekleri nelerdir diye soruyorlar.
13:15Biz tabii ilk önce kazımızı daha sonra işte diğer yemeklerimizi söylüyoruz.
13:22Biz de Ardahan'da coğrafi işaret alan bir sürü de ürün var.
13:26Bu nedenle gelenler bunları mutlaka tatmak istiyorlar.
13:29Ve biz de onları elimizden geldiğince en iyi şekilde yapıyoruz ve sunuyoruz.
13:34Şimdi önceden yapıldığı gibi şekilde nasıl biz annelerimizden, babaannelerimizden öğrendiysek biz de burada aynı o şekilde yapmaya çalışıyoruz.
13:53Ve gelen misafirlerimiz de hani önceden olan şeyleri yöresel olarak nasıl pişirdi, nasıl yetiştirdiğini öğrenerek geliyor buraya da.
14:00Ona göre bizden aynı o şeyleri istiyorlar.
14:03Eskiden yapıldığı gibi, annelerimizin, anneannelerimizin yaptığı gibi istiyorlar.
14:07Ve biz de burada onu o şekilde devam ediyor.
14:09Pişirme tarzı olsun, sunum tarzı olsun.
14:12O şekilde devam ettirip biz de misafirlerimize bu şekilde kaza sunuyoruz.
14:16Ve onlar da gerçekten çok memnun kalıyorlar.
14:19Yiyerek, severek yiyorlar.
14:20İzlediğiniz için teşekkür ederim.
14:50Halkbank'ın katkılarıyla.
15:06Önce halk, sonra bankayız Halkbank.

Önerilen