00:02In the middle of the world,
00:07there is a world.
00:10It's not a world where it will come.
00:14It's far away from the world.
00:22It's a dream of many parts of the world
00:27and it's not a dream of the world.
00:39Why is it so much like that?
00:43It's the dream of the washing machine.
00:45It's not a dream.
00:47It's a dream of a dream.
00:49It's a dream of a dream.
00:50It's a dream of a dream.
00:52It's a dream of a dream.
00:53It's a dream of a dream.
00:55It's very unpredictable.
01:02But when it comes to a dream,
01:04there are a dream of a dream.
01:07It's a dream of a dream.
01:09It's a dream of a dream.
01:11It's a dream of a dream.
01:12We're seeing the dream of a dream.
01:14It was so fast.
01:15It was good to see one here.
01:18Nice.
01:19Nice walk.
01:21Dito, ang malaki ay napakalaki
01:27At ang dapat sana ikakaunti ay masagana pa rin
01:36Pero ang yaman ng tupataha
01:41Hindi lang sa ilalim ng dagat matatagpuan
01:49Sa itaas ng dagat
01:54May mga taong nagpoprotekta dito
01:59Walang katumbas na sakripisyo
02:01Mabantayan lang ang nagpukubling yaman
02:10May karapatan kayong manahimik
02:13At ano mang sasabihin sa inyo ay maaaring gamitin laban sa inyo
02:16Ngayon isasama namin kayo sa aming Ringer Station
02:20Ang kanilang dedikasyon
02:24Walang pinipiling panahon
02:26Dahil ang pinaglalaban nila ay hindi lang bahura
02:31Ito ang pinakamahalagang yaman ng Pilipinas
02:39Isang karagatang may kayang bumuhay
02:42Hindi lang ng mga nilalang dito
02:45Kundi ng mundo
02:50Tubataha Reefs
03:12Sakay ng isang livaboard vessel
03:14Sa dagat kami maninirahan sa loob ng higit isang linggo
03:20Mula Puerto Princesa, Palawan
03:22Bumiyahe kami ng halos labindalwang oras sa dagat
03:26Para marating ang gitna ng Sulusin
03:31Pakay naming sisirin ang Tubataha Reefs Natural Park
03:35Isang UNESCO World Heritage Site
03:37If you're a diver in the Philippines
03:39And you've never been to Tubataha
03:42Parang ano eh, may kulang
03:45Ang Tubataha Reefs
03:47Ay may tuturing na pinakamalaking sangsywaryo
03:50O ligtas na tirahan
03:52Ng halos lahat ng lamang dagat
03:54Na may iisip mo
03:55Kaya para sa Born to Be Wild team
03:57Hindi lang ito simpleng pagsisid
04:01Sa pareisong nakatago
04:02Kung di maging matanyo
04:05Para maipakita
04:06Ang natatangi at natitirang sangsywaryong
04:09Nagbibigay buhay
04:11Sa karagatan ng buong Pilipinas
04:17Sa isang taon
04:19Iilang wan lang ligtas na masisilayo ng tao
04:23Ang ganda ng Tubataha
04:24Lalo na't ang kalaban sa pagpunta rito
04:30Ang nagtataasang alon
04:32At pabago-bagong panahon
04:34For so many years
04:36Ang dami na naming beses na inattempt na pumunta sa Tubataha
04:40But could not
04:41So cost is number one
04:43And
04:43Yung distance
04:47Kinakabahan ako
04:49Dahil sa malalakas na hangin at ulan
04:53Posible kasi kaming pabalikin
04:55Kung ito ay mas lumala pa
05:00At pabalo nang ganyan
05:01Kung pinitin na, infinity
05:07Si Vasco o
05:09Ayun
05:09Pag may mga ganyan, squall yan
05:11Ang galing o
05:13Kita mo talaga o
05:14Pamaya di ba, bumuhus yan
05:16When there's a squall, like this, there's a cloud that's coming, and there's a cloud that's coming.
05:23And there's a cloud that's coming.
05:24It's coming here.
05:26But noong nalagpasan na namin yan,
05:31we were able to see the next part of the island of the great place.
05:39In the end,
05:41Welcome to Tubataha.
05:43I was not excited.
05:44Meron kaming briefing just to mentally prep yourself
05:49kung ano yung pwede makita, ano yung pwede i-expect.
05:53Parang feeling ko yung parang kasaba ka sa gera.
06:03Ang pinaka-importanting bilid,
06:06wag lalayo sa grupo at divemaster.
06:11Dahil ang agos sa ilalim, hindi pwedeng pagkatiwalaan.
06:15One, two, three, go!
06:25Pagsisid namin,
06:27sari-saring isda na agad ang bumungad.
06:31Makulay at puno ng buhay.
06:35Para bang na-teleport ako sa ibang dimensyon.
06:40Sa gitna ng banayan na agos.
06:44At malapyes ng eksena sa ilalim.
06:53Naamataan namin ang pagdating ng isa sa mabangis na residente ng karagatan.
06:59Ang mga pating.
07:02Nasa blue na kami.
07:04Medyo may konting kaba na nakatakot ng konti.
07:09Dahil maliliit pa,
07:11mainit sila sa mata ng malalaking isda katulad ng iba pang pating.
07:17Mas malakas na current,
07:19mas pabor sa kanila.
07:20So sinundan ko yung isang group ng baby sharks.
07:23Ang dami!
07:24Siguro mga 30 yun, mga baby sharks.
07:27The first time ko nakakita noon
07:28na isang school sila dumaan sa gilid mo.
07:31Dito sa tubata,
07:33nangasadagat sila.
07:34And then you see schools of these sharks
07:38all over.
07:42Pero di ko akalain na ang tagpong yun.
07:47Panalagay pala ako sa alanganin.
07:50Dahil sa isang iglap.
07:58Binaikot-ikot ako ng malalakas na agos o current sa ilalim.
08:13Ang lugar na ito,
08:15sikat sa tawag na washing machine.
08:18Buti na lang nakita ako ni Roy.
08:20Inuwa ka na akong ganyan.
08:22And then, samurface kami.
08:31Ang danging baby shark!
08:33Isang true bro.
08:34Oo.
08:34Kaso, di nabal ko.
08:37Pagpaket na gano'n.
08:39Ayun pala yung mga current
08:41tiyatawag na washing machine.
08:46Ang tagal ko naman nagdata.
08:48Ngayon lang ako naka-experience na gano'n.
08:50Huwag itong mating siya kapit niya.
08:52Okay, ganapan pala.
08:54Kinabahan na ko yun at tina saan.
08:58The washing machine up, guys.
09:01You can really listen to your DMs because they know the topography,
09:07they know the place, they know how Tubataha behaves.
09:13The current here is very unpredictable.
09:16It's coming, but it's not.
09:18So, it's a lot of attention.
09:21It's a lot of welcome to me, Tubataha.
09:27Pinakabaman, hindi naman niya ako binigo sa aking pangarap.
09:35Dahil ang pinakamalalaki at may ilap na nila lang sa ilalim ng karagatan,
09:43Nagpakita!
09:45Makikilala nyo ba ang Big Four ng Tubataha?
09:49Abangan sa susunod na linggo sa 19th Adversary Special ng Born to be Wild.
09:55Maraming salamat sa panonood ng Born to be Wild.
09:58Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
10:01mag-subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
