00:00Hindi ito ang pinakamalaki, hindi rin siya ang pinakamabilis, pero itunuturing itong isa sa pinaka-nakamamatay na hayop sa kagubatan.
00:10Ang mga matatapang na ahas, mayroon na raw katapat.
00:15Sa laba ng buhay at kamatayan, may isang langis o mano na kayang pumigil sa peligro ng kanilang kamandang.
00:28Sa isang liblib na lugar sa Mindanao, isang lumang tradisyon daw ng mga residente roon ang patuloy na pinag-uusapan.
00:37Ang pagharap ng dalawang barakong kabayo hanggang maglaban para sa dominasyon.
00:45At habang nagtitipon ang mga tao sa horsefighting,
00:50Hindi lang kabayo ang pinapanood nila.
01:01Dahil may isa palang palabas na nagpapahinturao ng mga manonood.
01:07Ang pagpapakagat ni alias Totoy sa makamandag na Samarkobra.
01:13Ayon sa kanya, sa kanyang ama pa lamang ay ginagawa na ang pagpapakagat ng ahas bilang patunoy na sinasabi nilang
01:22visa nito.
01:26Hanggang sa siya na ang nagmana ng tradisyong ito.
01:31Ang kanyang sikreto, isang lagis na kaya umanong kontrahin ang epekto ng kamandag nito.
01:37Ito, ako lang ang nakadiskubro nito ng gamot din.
01:41Gawaraw ito sa pinagsama-samang halamang gamot ng iba't ibang tribo sa Mindanao.
01:46Paano nyo pinipili yung mga halaman na pinagsama-sama nyo sa paggawa ng oil?
01:52Ang pinagsama-sama ko, may gamot na ako sa sarili ko sa kagat ng ahas, sa tribo namin.
01:59Tapos may ibang tribo doon, magtanong din ako,
02:01Kung ano ba ang gamot sa inyo na makagat ng ahas, makagat ng kubra, banakon,
02:07na yung herbal na yan, yun ang ginagamit nyo.
02:10Tapos sinabihan nila ako, ayan, pakita pa ako nila ng mga langis nila,
02:14magdadala sila kasi yun ang may, ano na, nakagat ng ahas sa kanila, yun ang ginagamit nila.
02:21Kada bote, ibinibenta niya ito ng isang daang piso.
02:26Madami ka na nabenda?
02:26Isang buwan, lamang pas 1,000. May tatlong araw o apat na araw horsefighting.
02:34Tatlong libo yung nanonood. Kulang pa yung langis ko.
02:39Dami pang nanggalit bakit kunti lang.
02:40Kulang ako.
02:41Kasi pag magluluto ako, nag-700 ra.
02:46Samantala, natuklaw daw ng isang samar cobra habang nangangaso ang residente ng malay balay na si Ivan.
02:55Napakan ako kalas sa bukid sa kandesang kaya nangangay ko na sukupan ako sa huyan, paakaw ang agitang.
03:03Sa halip na magpatingin sa ospital, mas pinili raw niyang gamitin ang langis na kay alias Totoy.
03:10Ininom at ipinahid daw ni Ivan ang langis na ito sa tuklaw ng ahas.
03:15Kulang ngul perta, kasun pisuk di perta.
03:19Kulang itu na walak dan ang dibatik dayanya.
03:22Kainum ko tukatoy.
03:24Ma amai isapa ngagaman lagi anak ko na inum ko.
03:27Kasukau ngungit ko.
03:28Ngungutang gin hawa dan maku na kog tukatoy sa mung bag.
03:32Tenggi abrihan ako mung bag, naang tukatoy na inum dayanko.
03:35Dihaplasan ako.
03:37Kayang togo na dito nukatres ko ang tambal di permapakan sa alas tu.
03:42Ustin ang inum.
03:43Isa ang samarkobra sa pinakamakamandag na ahas sa bansa.
03:47May malakas itong neurotoxin na umaatake sa nervous system ng taong natuklaw.
03:54Maaring magdulot ito ng hirap sa paghinga at pagkaparalisa kung hindi agad magagamot.
03:59Kaya agarang pagpapagamot sa ospital at pagbibigay na angkop na antivinom
04:04ang inirekomendang lunas sa mga natuklaw ng kobra.
04:08Ang malagang first aid dito, that's pressure immobilization.
04:11Ilalagay yun hanggang makarating yung pasyente dun sa ospital kung saan siya lalapatan ng damon.
04:17Pero para raw kay Iban, naniniwala siyang nakatulong sa kanya ang langis mula kay Alyas Totoy.
04:24Oo, mawito na kalibre sa kuha.
04:26Tiba ko yung *** kay...
04:28Kung pa siguro yung ***, mamatay na siguro ko.
04:32Iwala raw si Alyas Totoy sa kanyang abilidad at ginawang pangontra.
04:36Kaya hindi raw siya takot na matuklaw ng anumang uri ng ahas.
04:43Uy, malaki ito ah.
04:46Ayan oh.
04:47Tapos papakawalan mo rin ka mo.
04:49Oo.
04:50May function.
04:51Sinasabi niya nga, parang utang na loob ko lahat ng ito because of the snake.
04:57Nagdadala na lang siya ng ahas kasi kapag may ahas, yung mga tao, yung naggagather niya yung attention eh.
05:03Kuha mo nga naman, pero yun mo, magdadala ka ng sa very bright colored summer cobra.
05:08Isang saglit pa, ipinakita ni Alyas Totoy sa amin ang ginawa niyang pagtatanghal kasama ang isang summer cobra.
05:17Oh my God.
05:18Nakita ko may ano, may ngipin eh.
05:20Nangliliit ako sa ginagawa niya.
05:22I checked the mouth, the oral cavity.
05:24Intuck yung fangs, they're still there.
05:26Either napakabait nitong snake na to, talagang walang takot si kuya.
05:32Ako yung natatakot para sa kanya.
05:35Sabi nila, pakagat ka ng cobra mo, Toy.
05:39Kung pag pagpagagat ako, buhay ako, sabi nila, walang binom.
05:44Sabihan mong management, paghinga ko ng manok.
05:47Pakagatan ko, yun, binigyan akong manok.
05:50Pinakagatan ko, patay.
05:52Sa tala ng World Health Organization, may naitalang mahigit isang daang libong tao ang namamatay
05:59dahil sa tuklaw ng mga makamandag ng hayo, kabilang na mga ahas naon-taon.
06:04Kahit hindi rehistrado ang produkto ni alias Totoy sa Food and Drug Administration or FDA,
06:09ang pagbebenta nito nakarating na online.
06:12Paglilino ng Research Institute for Tropical Medicine or RITM, walang siyentipikong obidensya na nagpapatunoy na may langis o herbal na
06:22gamot na kayang palitan ng antivenom
06:25para makapagsalba ng buhay o mailigtas sa kamandag ng ahas.
06:30So, para snake bites, mayroon tayong available na PCAV kung tawagin namin.
06:36Philippine Cobra Anti-Venom or Purified Cobra Anti-Venom.
06:40So, ang ginagawa nito, ito ay mga antibodies na nag-a-attach, no?
06:44Ninon-neutralize niya yung venom na nanggagaling sa Philippine Cobra.
06:48So, very specific yung ating anti-venom to the Philippine Cobra.
06:53Although, may mga pag-aaral na pwede pa rin siyang maging efektibo sa yung summer cobra and even yung king
07:00cobra.
07:01Depende, no?
07:02Yung severity ng kagat kung gaano karami yung ibibigay namin na anti-venom.
07:07Dagdag pa ng mga eksperto, kailangan munang sumailalim ang naturang langis sa masusing pag-aaral
07:14para malaman kung ligtas at efektibo ang pagpapahid o pagpapainom ng langis ni Alistotoy.
07:21So, nung tinignan natin kung ano yung composition ng gamot,
07:24iba't-ibang mga herbal medication siya, no?
07:26May dao na makahiya, may betel, at kung ano-ano pa, no?
07:30Pag nagsisimula yung pag-a-approve ng mga herbal medications, dumadaan yan ang pag-aaral.
07:38Paalala naman ng FDA, anumang produkto na planong ibenta sa publiko
07:42ay kinakailangan munang dumaan sa pagpaparehistro.
07:46Nilinaw rin ni Alistotoy na pagkatapos niyang gamitin ang cobra sa loob ng isang buwan
07:52sa kanyang palabas, pinakawalan niya o binilik daw niya ito sa wild.
07:58Ang ganitong gawain tulad ng paghuli ng wildlife, mahigpit na ipinagbabawal sa batas.
08:06Hindi rin nagpapawalang visa ng pagpapakawala sa hayop
08:09ang mga probisyon ng RA 9147
08:12pagdating sa paguhuli at paggamit ng mga buhay ilang.
08:20Kung ang sitwasyon ay kinokollect mo yung wildlife o yung ahas,
08:24personal mo lang na kinuha doon, it's a violation under the wildlife.
08:29Kahit ibalik mo pa yun, pero in the first place,
08:32wala kang collection permit from the DNR,
08:35so it's an illegal possession.
08:37Pag ang threat category niya ay critically endangered,
08:40medyo mas taas yung penalty.
08:42Depende rin kung ilan wildlife ang kinuha mo.
08:44But usually pag critically endangered,
08:47the penalty is imprisonment and 100,000 to 1,000,000 penalty.
08:53Isang labing apat na taong dalagita ang nasawi,
08:56matapos matuklaw ng isang king cobra habang naliligo sa isang maliit na ilog
09:00malapit sa kanilang bahay.
09:02Ayon sa ina ng biktima,
09:04nangyari ang insidente bandang alas 12 ng tanghali noong lunes,
09:07Hulyo 13.
09:09Kasama ni Marianne ang tatlo niyang maliliit na pinsan
09:12nang matuklong siya ng isang king cobra.
09:15Naalam na namin sir,
09:16yung dumating na sila dyan sa karsada,
09:19magsisigaw na sila,
09:20sabi niya kinakagat siya ng ahas.
09:22Tapos nagtakbo kami agad papunta doon sa taas sa bahay nila.
09:26Doon namin siya nakita.
09:29Isinugod pa siya sa ospital,
09:30ngunit hindi na siya umabot ng buhay.
09:34Sabi ko kayo Marianne,
09:35hindi namin matanggap kapag iiwan mo kami, Marianne.
09:43Sabi ko,
09:44Panginoon,
09:44ikaw na lang magbahala sa buhay ni Marianne at buhay namin.
09:50Mapanganib ang tuklaw ng king cobra
09:52dahil ang laso nito
09:53ay maaaring magdulot ng pagkaparalisa
09:55at pagtigil ng paghinga.
09:58Kung sakaling matuklaw ng ahas,
10:01bawat minuto ay mahalaga.
10:03Narito ang opisyal na listahan
10:05ng ilan sa mga ospital na may antivinome sa bansa.
10:11Hindi sapat ang patutuo
10:13o personal na karanasan
10:15para mapatunayan ang visa
10:16at isugal ang kaligtasan
10:19sa isang produkto.
10:21Dapat ay suportado ito
10:23ng sayantipigo
10:24at ginawang alinsunod sa batas
10:26para sa kaligtasan
10:28ng mga maraming buhay
10:29mapahayop man o tao.
10:33Maraming salamat sa panunod
10:34ng Born to be Wild.
10:36Para sa iba pang kwento
10:37tungkol sa ating kalikasan,
10:40mag-subscribe na
10:41sa JMA Public Affairs
10:43YouTube channel.
Comments