00:00Halkbank değerlerin davetini sunar.
00:02Halk ister Halkbank yapar Halkbank.
00:38Kandıra bezi dayanıklığı nedeniyle eskiden Romalılar döneminde çalı yırtmaz diye geçermiş.
00:45Ve Romalılar bunları, gemiciler daha doğrusu, yelkenlerde kullanırlarmış.
00:51Yelken dikimlerinde sağlam, dayanıklı diye.
00:54Ve Mısır'da da mumyalama işlerini kullanırlarmış kandıra bezini.
00:58Kandıra bezinin en büyük özelliği, yazın serin tutması, kışın sıcak tutmasıdır.
01:13Ev hanımıyım. Duydum, böyle böyle kandıra bezi olacak.
01:18Ben de gitmek istedim. Hep zaten hepimiz de kandıralıyız.
01:23Ondan sonra gittik, öğrendik.
01:25Hocamız Zülbiye Soylu bize sağ olsun, çok yardımcı oldu.
01:30Güzel eğitimini verdi.
01:32Kendi daha önce eğitim almıştı.
01:34Ve kendisi kandıralı değil, biz kandıralıyız.
01:38Bizle beraber sahip çıkmak istedi.
01:46Kandıra bezinin ham maddesinin keten oluşu ve her şeyin ipinin, yani ketenin ekilmesinden tutun ip haline gelip, renklendirilmesine kadar hepsinin
01:57doğal oluşu.
01:58Hepsinin yani keteni oluşu, ip haline getirilişi, renklendirilmesi, bunları sonra değişik isimlerle üretiliyor.
02:05Her şeyin tamamen elde üretilmesi.
02:10Kandıra bezi, tarihte kandırada ketenden üretilen ve uzun yıllarca kullanılan bir bez.
02:17Hatta halk dilinde adı çalı yırtmaz.
02:20Yani o kadar kuvvetli oluyor ki, çalının yırtmadığı bir bez.
02:24İsmi oradan da, halk arasında da o şekilde kullanılıyor.
02:27Bu kandıra bezi ketenden yapılıyor.
02:29Ama sadece ketenden yaparsan çok sert oluyor.
02:32Bunu yumuşatmak için buna pamuk da katılıyor.
02:36Ve bunu yıllar içerisinde şey olarak kullanmışlar, elbise olarak kullanmışlar, elbise yapmışlar.
02:43Bunun dışında çeyizliklerinde kullanmışlar.
02:45Bunun dışında keten ürettikleri için ketenin tohumundan yağ yapmışlar.
02:50Hatta kandıra'nın bazı köylerin adı yağcılardır.
02:53Orada bezilya yapmışlar tarihte.
02:55O bezilyağından dolayı da yağcılar diye getirmişler.
02:58Belki halk yağını yaptırmak için oraya götürmüştür.
03:01O şekilde adını almıştır.
03:07Kandıra bezimiz ki, bizim aslında Kocaeli kültüründe çok önemli yeri olan bir bezimiz vardı.
03:14Tabii geçmiş dönemde bizim çocukluk zamanlarımızda burada ekilen ketenlerin derelerde ıslanırarak, işlenerek, evdeki tezgahlarda işlenerek, ip haline döndürüp,
03:25dokuma tezgahlarında da elbiseden tutun da çeyizlik eşyaya kadar, masa örtülerine kadar yapılan bir bezimiz vardı.
03:33Bunun coğrafi işaretleri alındı.
03:35Bununla alakalı burada işte halk eğitim merkezimiz, Büyükşehir Belediye'mizin mesleki edindirme kursları, Komek üzerinden kursiyerler yetiştirdik.
03:45Bizler de bu dönemde muhakkak ki işte Kandıra Belediye'miz yaklaşık bir 300-400 metre karelik sadece bu alanla alakalı üretim
03:53yapabilecek.
03:54Bu kursiyerlerimizi iş kurula beraber organize edip Kandıra Belediyesi bünyesinde değerlendirerek,
04:00üretim yapıp işte gerek gelen misafirlerimize, gerek bizlerin bir yere gittiğinde hediye olarak götürebileceğimiz bu ürünü tanıtmak ve geliştirmek istiyoruz.
04:12Tabii ki o aşamalar çok uzun süreç aldığı için günlerce onlar denizlerde ıslatırlarmış, döverlermiş, yollara sererlermiş o ketenleri.
04:23Biz tabii o aşamalarını görmediğimiz için ben kabataslak anlatıyorum size ve onları tekrar yaşlı nenelerimiz, teyzelerimiz ellerinde eğirirlermiş yani çıprıklarda
04:33falan.
04:34Sonra keten ham madde halini getirirlermiş ve bunları 60-70 yıl önce nenelerimiz, babaannelerimiz eskiden köylerde, eski düzen dediğimiz tezgahlarda
04:46da kurlarmış.
04:47Şimdiki düzenlerimiz de eski düzenlerimiz arasında tabii ki fark var birazcık.
04:53Biz de bu babaannelerimizin, anneannelerimizin zamanında dokuyu çıkardıkları Kandıra Bezi'ni biz de usta üreticileri olarak kursiyerlerimize öğretip bir istihdam
05:06kapısı sağlamak için onlara bu amaçla yol aldık.
05:1660'lı, 70'li yıllardan sonra keten unutulmaya başlanıyor burada.
05:20Bırakılıyor.
05:21Çünkü zor bir şey.
05:22Keten ekiyorsun, elinle herhangi bir makineyle değil yolarak biçiyorsun.
05:28Biçmiş olduğunu derelerin kenarına götürüyorsun, suyun içerisine batırıyorsun.
05:33Suda belli bir zaman bekletiyorsun, dövüyorsun ve bunu lif haline çeviriyorsun ve bundan eğirerek keten yapıyorsun.
05:39Bu şekilde oluyor.
05:41Halk arasında devamlı bizim bir Kandıra Bezimiz var.
05:44Şöyle dokunuyor, şöyle dokunuyor, şöyle yapılıyor, şundan yetişiyor falan.
05:48Ama ortada bir Kandıra Bezi yok, üretim yok.
05:51Nerede var?
05:52Eskiden ninelerimiz yapmış oldukları ketenleri saklıyorlar.
05:56Ve bunları her pazar günü, gelip burada Cumartesi pazarı vardır, Çarşamba pazarı vardır.
06:01Oradan satıyorlar.
06:02Bizim halk eğitimde çalışan usta öğreticilerimiz de bunları alıyorlar.
06:07Bunların üzerine nakış işliyorlar.
06:08Ama bu bitiyor.
06:10Yani hazıra daha dayanmaz misali bu bitiyor.
06:13Yenisi üretilmeye gelince yenisi yok.
06:17Kurstaki bir günümüz harika geçiyor.
06:21Çok güzel işler yapıyoruz.
06:22Çok güzel dokumalar yapıyoruz.
06:25Eğlenceli.
06:26Burada o kadar kafamız rahat ki evde bu kadar rahat değiliz.
06:32Evden kurtulup buraya geliyoruz.
06:34Burada arkadaşlarımızla çok iyiyiz.
06:36Hocamızla.
06:38Yani burası bize bir terapi yani.
06:47Gerçekten terletmeyen bir ürün bezimiz var.
06:52Tabi bize yakın farklı üretimler yapan ilçelerdeki bezler de var.
06:56Fakat bizimkinin işte farklı bir kalitesi var.
07:01Farklı bir eski kültür tarihi var.
07:03Özellikle hanımlarımızın işlemeleriyle işledikleri ürünlerinin ya da motiflerin isimleri var.
07:10Yani bunlarla da alakalı güzel bir isimler var.
07:13Bunları da işte nasıl diyelim böyle bir tarih yazıp bir hikaye yazıp satabileceğiniz işler çıkacak ortaya.
07:22Biz turizm kökenliyim ben.
07:24Turizmle de alakalı hep şunu söylüyoruz.
07:27Diyoruz ki turizm hikaye yazma sanatıdır.
07:29Hikaye de satma sanatıdır.
07:31Hikayeyi yazacak ve hikayeyi satacak olanlar bizleriz.
07:34Kandıra'nın gerçekten tarihi var.
07:40Her evde bir tezgah olurmuş.
07:43Her evde o dokunurmuş.
07:44Yani genel olarak bütün ihtiyaçlarını bu bezle karşıladıkları için çarşafından tutun iç amaçından yastık kılıfına kadar her şeyi sofra bezinizle
07:51kadar bu bezlerle temin ederlermiş bütün ihtiyaçlarını.
07:55Son zamanlarda artık böyle tabii ki teknoloji ilerlediği için ara vermişler.
08:00Sonra ketenekimi durduğu için de bez üretimi durmuş.
08:03Günümüzde de şu anda çeyiz ürünü olarak sadece kullanıyoruz.
08:07Kalanları, eskiden kalanları en az 100 yılda kumaşlarımız hala sıpa sağlam duruyor.
08:11Ve üzerinde değişik nakış tektikleriyle beraber halk eğitim kurslarımızda nakışlandırmaya çalışıyoruz, renklendirmeye çalışıyoruz.
08:21Tamamen güç işi.
08:23Gerçekten yani güç sarf ederek dokunan kumaşlar bunlar.
08:29Bunlar tezgahlarımız çözgülerden ibaret.
08:31Çözgülerimiz hazırlanıp geliyor.
08:34Vücut ellerinden geçirilerek kumaş levendine sarılıyor ve dokumaya başlıyoruz.
08:41Dediğim gibi gerçekten güç isteyen bir maharet bu.
08:45Bayanlarımıza Allah razı olsun bu konuda, Kandıralı bayanlarımız özellikle bu konuda gerçekten çok duyarlılar.
08:52İki yıldır ben bu işi yapıyorum ve canla başla mücadele ediyorlar.
08:57Pes edecekleri zamanlar bile oluyor bazen ama onlar motive etmeyi başardığımı düşünüyorum.
09:07Bunu nasıl yapacağız?
09:09Keten ekemiyoruz.
09:10Ama piyasada iplik var, iplik alınabilir.
09:13Bir halkı taradık bize keten dokumasını, Kandıra bezini dokumasını bilen 2-3 tane 80 yaşında nine bulabildik.
09:22Onlar da yeni makineleri bilemediği için biz bu sefer bir işimizden bir usta öğreticiyi yetiştirdik.
09:31Başka bir yere gönderdik, kurs aldırdık ona.
09:33Yetiştirdik.
09:34Ondan sonra gittik Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ne.
09:37Dedik ki bize tezgah lazım.
09:39Çünkü bir tezgahın maliyeti 10 bin lira.
09:41Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürü ve Kandıra Halk Eğitim Merkezi'nin buna alacak gücü yok.
09:46Ancak ama Kandıra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi için 50 bin lira büyük bir para değil.
09:51Sağ olsunlar bizi kırmadılar.
09:53Kandıra Belediyesi'nin de katkılarıyla bize önce Komek diye bir yerimiz var.
09:59Görmüşsünüzdür belki orada 5 tane tezgah aldılar bize.
10:04Bizim de yetiştirdiğimiz hocamla bu sefer tuttuk.
10:07Biz orada kurs açmaya başladık.
10:16İşte bu kursiyerlerimizi biz bir kere alıp kendi bünyemizde iş kurulu yapacağımız projede kullanmamız gerekiyor.
10:23Biz kendi alanımızı yaratıp oraya alacağımız tezgahlarda bir üretim yapacağız.
10:29Kandıra'ya gelen Kandıra bezini, diğer yoğurdudur, hindisidir ya da yemek kültürüdür.
10:35Bunlar da işin başka tarafı ama biz hani bir ürünün üzerine çalışıp, marka olup işte o ismi o hafızalara kazımak
10:45gerekiyor.
10:46Biz bunu bezle yapmak zorundayız.
10:48Bunu yaptığımızda zaten diğer tarafları turizmi de, tarımı da ya da diğer ürünlerimiz de muhakkak arkasından göreceğiz.
10:57Kesinlikle ev hanımları, genç kızlar, evde oturan hanımlar gelsinler öğrensinler.
11:03Mutfaklarına çok büyük katkıları olacağına eminim.
11:07Çünkü bize çok büyük katkısı oldu.
11:17Açmış olduğumuz kurslarda bu sefer halk ilgi göstermeye başladı.
11:21Yani iki tür ilgi göstermeye başladı.
11:23Birincisi bir merak ediyor.
11:25İkincisi acaba ben buradan bir gelir elde edebilir miyim?
11:28Bir de o noktası var.
11:29Belki elbise yapılmayabilir ama otantik olarak bunlar kullanılabiliyor.
11:34Mesela bizim deniz kenarlarında yazın burası bir şile kadar olmasa da büyük bir turizm potansiyelimiz var.
11:42Buraya gelen kişilere satabilir miyiz diye düşündük.
11:46Oralarda belediyenin katkılarıyla şeyler açtık.
11:48Standlar açtık.
11:50Buradan ürettiğimiz bezleri oralarda kursiyerlerimiz tarafından satıp hem onların para kazanmalarını sağladık.
12:06Şimdi daha çok böyle dekoratif sanat alanına döndük.
12:10İşte çay tepsi modelleri, stor perdeler, şementeler, keseler, kolyeler, magnetler.
12:20Yani kandıra bezinden her türlü şey üretebiliyor.
12:22Gecelikler.
12:24İstediğiniz zaman yani gelinlik bile diktiğimiz oldu bu dönem.
12:29Abiye kıyafetler.
12:31Yani her tür alanda kullanıyoruz.
12:33Gerçekten ben serin tuttuğuna inanıyorum.
12:35Kışın sıcak, yazın serin tutma özelliği olduğu için de gayet de güzel talep görüyor.
12:40Biz bunları yapıp kursiyerlerimiz dokudukları kumaşları yapıp belli bölgelerde, turizm olan bölgelerde satma amaçlı da kullanıyoruz.
12:51Kendilerini hem işte belli bir ücretle böyle bir amaç hedef edinip satıyorlar.
12:56Ellerine 3-5 kuruş geçtiği zaman daha da mutlu oluyorlar.
13:04Kendimize bir alan yapacağız.
13:06Belki oraya o alanda çalışabilecek 10 tane tezgah alacağız.
13:10Fakat daha sonrasında biz orada muhakkak birilerini yetiştirmek zorundayız.
13:13Yetiştirdiğimiz kişiler eğer derse ki bize işte kendi evlerinin önündeki uygun bir alanda ya bana tezgah alırsanız ben bunu yapmak
13:22istiyorum dediğinde zaten biz buna destek olacağız.
13:25Biz kadını üretime katmak zorundayız.
13:33Tandıra Bezi var ama sadece adı var. Bunun herhangi bir bize patent diyoruz ama coğrafi işareti yok.
13:40Soğolsun bunu ne yapalım? Halk Eğitim Merkezi'nde arkadaşlarla beraber konuştuk.
13:45İçimizden bir müdür yardımcı arkadaşımız var.
13:47Çok ilgilendi bu işle.
13:49Nasıl yapabiliriz? Nasıl edebiliriz? diye patent ensüsüyle konuşarak şöyle başvuru yapmanız lazım, böyle yapmanız lazım.
13:56İşte bir bunun nasıl işlendiğini bize hikayesini anlatmanız lazım gibisinden hepsini geliştirerek 2018 yılında belki Türkiye'de çok azdır bir Halk
14:07Eğitim Merkezi Müdürlüğü olarak başvurarak Ankara'da bu Kandıra Bezi'ne de patent aldık.
14:15Milli Eğitim Müdürümüz, Halk Eğitim Müdürümüz, Belediyemiz, gerekse Komek Müdürlerimiz bu konu hakkında gerçekten bayağı uğraşıyorlar.
14:24Ben de dedim yani Zülbiye bence sen bu işe bir el atmalısın dedim.
14:29Yani zaten zamanında da benim dikkatimi çeken bir alandı açıkçası.
14:35O yüzden dedim ki hadi başlamam lazım yani.
14:38Öyle bir şeyle başladım ama çok memnunum.
14:40Gerçekten Kandıra bu değerini gerçekten kazanmalı.
14:44Yani neden hani kenara atılmış bir değer olsun?
14:47Gerçekten zamanında insanlarımız iç ve dış giyim olarak giydikleri şeyleri şu anda unutulmaya yüz tutmuş sanat diye yani hatırlatıyorlar.
14:57Ben de bu değere sahip çıkmak için canla başla işte uğraştım.
15:02Sonunda da başardığımı düşünüyorum inşallah.
15:05Emeği geçen herkese çok çok teşekkür ediyorum.
15:08Allah razı olsun hepsinden.
15:32Halk Bank değerlerin davetini sundu.
15:34Halk ister Halk Bank yapar Halk Bank.
Yorumlar