00:00Donald Trump dünya sahnesine bir çıktı, pir çıktı değil mi?
00:03Bütün o alıştığımız kuralları, dengeleri bir anda alt üst etti.
00:06Peki bu fırtınanın ortasında kalan Avrupa'ya ne oldu?
00:09İşte şimdi Özgür Uğur'un o çarpıcı analizine dalıyoruz
00:12ve bir zamanların süper gücünün nasıl bir kağıttan kaplanı dönüştüğünü hep birlikte göreceğiz.
00:18Avrupa Birliği dendiğinde aklımıza ne geliyor?
00:20Güçlü, birleşik, müreffeh bir yapı.
00:23En azından imajı buydu.
00:24Ama işte Özgür Uğur'a göre bu imaj aslında büyük bir yanılsama.
00:28O Avrupa için çok net bir tanım kullanıyor.
00:31Kağıttan kaplan.
00:33Yani dışarıdan bakınca heybetli, güçlü görünüyor ama aslında dokunsan yıkılacak kadar da kırılgan.
00:39Peki bu kağıttan kaplan benzetmesi tam olarak ne anlama geliyor?
00:43Haksız bir yakıştırma mı yoksa acı bir gerçek mi?
00:46Avrupa'nın bu zayıf karnını anlamak için önce bu durumu yaratan asıl güce,
00:51yani Trump'ın siyaset yapma tarzına o meşhur zihniyetine bakmamız lazım.
00:56Ve işte her şeyin merkezinde de bu var.
00:58Analizin tüccar kafasıyla siyaset diye tanımladığı o zihniyet.
01:02Yani uluslararası ilişkileri sanki bir şirket yönetiyormuş gibi ele alan,
01:07tamamen kar ve zarar odaklı bir bakış açısı.
01:10Bakın bu zihniyette öyle dostluklar, idealler, tarihi ittifaklar falan yok.
01:15Sadece ve sadece bilançolar var.
01:17Uğur bunu çok net tanımlıyor.
01:19ABD'nin ticari ve finansal çıkarlarını her şeyin ama her şeyin üstünde tutan acımasızca pragmatik bir yaklaşım.
01:27Bu tüccar mantığı nasıl işliyor peki?
01:29Şöyle, dünyayı adeta ekonomik etki alanlarına ayırıyor.
01:33Müttefikler artık yol arkadaşı değil, daha fazla para ödemesi gereken iş ortakları.
01:38Gümrük vergileri bir anda en büyük pazarlık koza oluyor ve her diplomatik görüşme bir kar zarar hesabına dönüşüyor.
01:46Aslında Trump'ın dünya görüşünü özetlemek gerekirse olay şu,
01:50Amerika kıtası bizimdir, ABD'nindir, Rusya ve Çin de gitsin kendi alanlarını yönetsin.
01:55Uğur'un ifadesiyle bu, dünyanın güç merkezleri arasında adeta parsel parsel bölündüğü,
02:02kuralların sıfırdan yazıldığı yepyeni bir düzinin ilanı gibi bir şey.
02:05Eee peki, bu yeni dünya düzeninde Avrupa nerede duruyor?
02:09İşte tam bu noktada o sarsıcı kağıttan kaplan benzetmesine geri dönüyoruz.
02:14Neydi Avrupa'yı bu kadar zayıf, bu kadar kırılgan yapan şey?
02:17Uğur'un analizine göre sorunun kökleri aslında AB'nin kuruluş vaadine kadar gidiyor.
02:22Hatırlayalım, asıl amaç neydi?
02:25ABD'nin gölgesinden çıkıp bağımsız bir güç olmaktı.
02:28Ama bu hedefe hiçbir zaman tam olarak ulaşılamadı.
02:31Ve bugün işte o bağımlılığın faturası ödeniyor.
02:34Bu zayıflığın tam kalbinde yatan tek bir gerçek var.
02:38Askeri bağımlılık.
02:39Analize göre Avrupa onlarca yıldır kendi güvenliğini adeta Washington'a ihale etmiş
02:45ve NATO şemsiyesinin altında rahat, tatlı bir uykuya dalmış.
02:49Gelin şu güç dengesine bir de nükleer silahlar penceresinden bakalım.
02:53Durum o kadar net ki.
02:55Bir yanda ABD ve Rusya devasa arsenalleriyle duruyor,
02:58diğer yanda ise koca Avrupa Birliği bloğunda caydırıcı güç olarak sadece Fransa var.
03:03Ve analizde de altı çiziliyor, Fransa'nın kapasitesi bile öyle uzun soluklu bir savaşa yetmez
03:08ancak kısa süreli bir çatışmaya dayanabilir.
03:11Bu tablo aslında Avrupa'nın askeri açıdan ne kadar korumasız olduğunu yüzümüze çarpıyor.
03:16Peki Avrupa bu tehlikenin farkına vardı mı?
03:18Evet vardı ama ne zaman?
03:20Uğur Almanya'nın aniden silahlanma kararı almasını fırtına kapıya dayandıktan sonra
03:25sığınak inşa etmeye çalışmaya benzetiyor.
03:28Yani çok geç kalınmış bir hamle olarak yorumluyor.
03:31Peki bütün bu teorik analizler gerçek hayatta nasıl bir karşılık buluyor?
03:36Gelin şimdi bu yeni güç oyununu yazarın verdiği iki çarpıcı vaka üzerinden somutlaştıralım.
03:41İlk olayımız kimsenin aklına böyle gelmeyecek bir yerde Grönland'da patlak veriyor.
03:46Devasa bir buz kütlesi bir anda küresel bir güç krizinin tam ortasına oturuyor.
03:52Trump'ın o meşhur sözü
03:53Grönland'ı ya güzellikle ya da zorla alırız.
03:57Bu açık tehdit Avrupa başkentlerinde adeta bir şok dalgası yarattı.
04:02Düşünsenize bir müttefik başka bir müttefikin toprağını alenen tehdit ediyordu.
04:08İnanılır gibi değil.
04:09İşte bu tehdit Avrupa'nın aslında ne kadar çaresiz olduğunu çok acı bir şekilde gösterdi.
04:14Uğur'a göre bu olay Avrupa'nın artık ABD ile Rusya arasında sıkışıp kalmış,
04:19söz hakkı olmayan bir aktöre dönüştüğünün en net kanıtıydı.
04:23Şimdi de analizdeki ikinci vakaya oldukça şaşırtıcı bir karşılaştırmaya geçelim.
04:27İran
04:28Burada çok ilginç bir şey oluyor.
04:30Trump'ın İran'a karşı tutumunda inanılmaz bir U dönüşü görüyoruz.
04:34Önce İran'daki protestoculara dayanın yardım yolda gibi gaz veren mesajlar atıyor.
04:40Sonra bir bakıyoruz planlanan askeri müdahaleyi aniden iptal ediyor.
04:44Neden?
04:44Ne oldu da fikir değiştirdi?
04:46İşte bu ani U dönüşünün arkasında analizde belirtildiğine göre birden çok faktör var.
04:52Rusya ve Çin'den geldiği söylenen sert bir uyarı,
04:55İsrail'in aman dur diyen endişeleri,
04:57Amerikan kamuoyunun artık yeni bir savaş istememesi
05:00ve tabii ki kapıdaki seçimleri kaybetme korkusu.
05:03Şimdi bu iki vakayı Grönland ve İran'ı yan yana koyduğunuzda
05:07Uğur'un vardığı sonuç gerçekten sarsıcı.
05:10Grönland için Avrupa'ya alenen tehdit etmekten bir an bile çekinmeyen Trump,
05:14konu İran olunca geri adım atıyor.
05:17Bunun tek bir anlamı olabilir.
05:18Trump'ın gözünde Avrupa,
05:20kendisini geri adım atmaya zorlayan İran'dan bile daha zayıf bir konumda.
05:24Peki bütün bu parçaları birleştirdiğimizde nasıl bir küresel tablo çıkıyor karşımıza?
05:29Bu yeni dönemin kuralları aslında oldukça basit ve bir o kadar da acımasız.
05:34Artık kuralları eski dostluklar, ittifaklar falan belirlemiyor.
05:38Saf güç belirliyor.
05:40Uğur'un deyimiyle güçlü olanların sahne alacağı yeni ve sert bir döneme resmen girmiş bulunuyoruz.
05:46İşte analizde Trump yüzyıl olarak adlandırılan bu dönem,
05:49aslında küresel güç dengesi hakkındaki bütün o rahatlatıcı, güzel masalları,
05:54bütün o yanılsamaları paramparça etti.
05:55Ve bu analizi, Özgür Uğur'un da metninin sonunda sorduğu
05:59ve cevabını adeta havada bıraktığı o can alıcı soruyla bitirelim.
06:03Tamam, her şey böyledi.
06:05Peki Trump seçimi kaybederse ne değişir?
06:07İşte bu, içinde yaşadığımız bu yeni dünya düzeninin geleceği üzerine
06:11hepimizin gerçekten kafa yorması gereken bir soru.
Yorumlar