Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 2 gün önce
Bu köşe yazısı, Donald Trump'ın pragmatik ve ticari odaklı liderliğinin küresel siyaset ile Avrupa üzerindeki sarsıcı etkilerini ele almaktadır. Yazar, Avrupa Birliği ve NATO’nun ABD desteği olmadan askeri ve siyasi açıdan yetersiz kaldığını vurgulayarak mevcut düzeni eleştirmektedir. ABD, Rusya ve Çin arasındaki güç dengelerinin yeniden şekillendiği bu dönemde, geleneksel ittifakların yerini ekonomik çıkarların ve güç politikasının aldığı savunulmaktadır. Özellikle Grönland ve İran gibi kriz noktaları üzerinden, uluslararası kurumların işlevsizleştiği ve dünyanın yeni bir belirsizliğe sürüklendiği ifade edilmektedir. Türkiye’nin iç ve dış siyasetine de değinen kaynak, küresel ölçekte değişen dengelerin hem bölgesel hem de kıtasal düzeyde yarattığı korku ve hazırlıksızlığı analiz etmektedir.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Donald Trump dünya sahnesine bir çıktı, pir çıktı değil mi?
00:03Bütün o alıştığımız kuralları, dengeleri bir anda alt üst etti.
00:06Peki bu fırtınanın ortasında kalan Avrupa'ya ne oldu?
00:09İşte şimdi Özgür Uğur'un o çarpıcı analizine dalıyoruz
00:12ve bir zamanların süper gücünün nasıl bir kağıttan kaplanı dönüştüğünü hep birlikte göreceğiz.
00:18Avrupa Birliği dendiğinde aklımıza ne geliyor?
00:20Güçlü, birleşik, müreffeh bir yapı.
00:23En azından imajı buydu.
00:24Ama işte Özgür Uğur'a göre bu imaj aslında büyük bir yanılsama.
00:28O Avrupa için çok net bir tanım kullanıyor.
00:31Kağıttan kaplan.
00:33Yani dışarıdan bakınca heybetli, güçlü görünüyor ama aslında dokunsan yıkılacak kadar da kırılgan.
00:39Peki bu kağıttan kaplan benzetmesi tam olarak ne anlama geliyor?
00:43Haksız bir yakıştırma mı yoksa acı bir gerçek mi?
00:46Avrupa'nın bu zayıf karnını anlamak için önce bu durumu yaratan asıl güce,
00:51yani Trump'ın siyaset yapma tarzına o meşhur zihniyetine bakmamız lazım.
00:56Ve işte her şeyin merkezinde de bu var.
00:58Analizin tüccar kafasıyla siyaset diye tanımladığı o zihniyet.
01:02Yani uluslararası ilişkileri sanki bir şirket yönetiyormuş gibi ele alan,
01:07tamamen kar ve zarar odaklı bir bakış açısı.
01:10Bakın bu zihniyette öyle dostluklar, idealler, tarihi ittifaklar falan yok.
01:15Sadece ve sadece bilançolar var.
01:17Uğur bunu çok net tanımlıyor.
01:19ABD'nin ticari ve finansal çıkarlarını her şeyin ama her şeyin üstünde tutan acımasızca pragmatik bir yaklaşım.
01:27Bu tüccar mantığı nasıl işliyor peki?
01:29Şöyle, dünyayı adeta ekonomik etki alanlarına ayırıyor.
01:33Müttefikler artık yol arkadaşı değil, daha fazla para ödemesi gereken iş ortakları.
01:38Gümrük vergileri bir anda en büyük pazarlık koza oluyor ve her diplomatik görüşme bir kar zarar hesabına dönüşüyor.
01:46Aslında Trump'ın dünya görüşünü özetlemek gerekirse olay şu,
01:50Amerika kıtası bizimdir, ABD'nindir, Rusya ve Çin de gitsin kendi alanlarını yönetsin.
01:55Uğur'un ifadesiyle bu, dünyanın güç merkezleri arasında adeta parsel parsel bölündüğü,
02:02kuralların sıfırdan yazıldığı yepyeni bir düzinin ilanı gibi bir şey.
02:05Eee peki, bu yeni dünya düzeninde Avrupa nerede duruyor?
02:09İşte tam bu noktada o sarsıcı kağıttan kaplan benzetmesine geri dönüyoruz.
02:14Neydi Avrupa'yı bu kadar zayıf, bu kadar kırılgan yapan şey?
02:17Uğur'un analizine göre sorunun kökleri aslında AB'nin kuruluş vaadine kadar gidiyor.
02:22Hatırlayalım, asıl amaç neydi?
02:25ABD'nin gölgesinden çıkıp bağımsız bir güç olmaktı.
02:28Ama bu hedefe hiçbir zaman tam olarak ulaşılamadı.
02:31Ve bugün işte o bağımlılığın faturası ödeniyor.
02:34Bu zayıflığın tam kalbinde yatan tek bir gerçek var.
02:38Askeri bağımlılık.
02:39Analize göre Avrupa onlarca yıldır kendi güvenliğini adeta Washington'a ihale etmiş
02:45ve NATO şemsiyesinin altında rahat, tatlı bir uykuya dalmış.
02:49Gelin şu güç dengesine bir de nükleer silahlar penceresinden bakalım.
02:53Durum o kadar net ki.
02:55Bir yanda ABD ve Rusya devasa arsenalleriyle duruyor,
02:58diğer yanda ise koca Avrupa Birliği bloğunda caydırıcı güç olarak sadece Fransa var.
03:03Ve analizde de altı çiziliyor, Fransa'nın kapasitesi bile öyle uzun soluklu bir savaşa yetmez
03:08ancak kısa süreli bir çatışmaya dayanabilir.
03:11Bu tablo aslında Avrupa'nın askeri açıdan ne kadar korumasız olduğunu yüzümüze çarpıyor.
03:16Peki Avrupa bu tehlikenin farkına vardı mı?
03:18Evet vardı ama ne zaman?
03:20Uğur Almanya'nın aniden silahlanma kararı almasını fırtına kapıya dayandıktan sonra
03:25sığınak inşa etmeye çalışmaya benzetiyor.
03:28Yani çok geç kalınmış bir hamle olarak yorumluyor.
03:31Peki bütün bu teorik analizler gerçek hayatta nasıl bir karşılık buluyor?
03:36Gelin şimdi bu yeni güç oyununu yazarın verdiği iki çarpıcı vaka üzerinden somutlaştıralım.
03:41İlk olayımız kimsenin aklına böyle gelmeyecek bir yerde Grönland'da patlak veriyor.
03:46Devasa bir buz kütlesi bir anda küresel bir güç krizinin tam ortasına oturuyor.
03:52Trump'ın o meşhur sözü
03:53Grönland'ı ya güzellikle ya da zorla alırız.
03:57Bu açık tehdit Avrupa başkentlerinde adeta bir şok dalgası yarattı.
04:02Düşünsenize bir müttefik başka bir müttefikin toprağını alenen tehdit ediyordu.
04:08İnanılır gibi değil.
04:09İşte bu tehdit Avrupa'nın aslında ne kadar çaresiz olduğunu çok acı bir şekilde gösterdi.
04:14Uğur'a göre bu olay Avrupa'nın artık ABD ile Rusya arasında sıkışıp kalmış,
04:19söz hakkı olmayan bir aktöre dönüştüğünün en net kanıtıydı.
04:23Şimdi de analizdeki ikinci vakaya oldukça şaşırtıcı bir karşılaştırmaya geçelim.
04:27İran
04:28Burada çok ilginç bir şey oluyor.
04:30Trump'ın İran'a karşı tutumunda inanılmaz bir U dönüşü görüyoruz.
04:34Önce İran'daki protestoculara dayanın yardım yolda gibi gaz veren mesajlar atıyor.
04:40Sonra bir bakıyoruz planlanan askeri müdahaleyi aniden iptal ediyor.
04:44Neden?
04:44Ne oldu da fikir değiştirdi?
04:46İşte bu ani U dönüşünün arkasında analizde belirtildiğine göre birden çok faktör var.
04:52Rusya ve Çin'den geldiği söylenen sert bir uyarı,
04:55İsrail'in aman dur diyen endişeleri,
04:57Amerikan kamuoyunun artık yeni bir savaş istememesi
05:00ve tabii ki kapıdaki seçimleri kaybetme korkusu.
05:03Şimdi bu iki vakayı Grönland ve İran'ı yan yana koyduğunuzda
05:07Uğur'un vardığı sonuç gerçekten sarsıcı.
05:10Grönland için Avrupa'ya alenen tehdit etmekten bir an bile çekinmeyen Trump,
05:14konu İran olunca geri adım atıyor.
05:17Bunun tek bir anlamı olabilir.
05:18Trump'ın gözünde Avrupa,
05:20kendisini geri adım atmaya zorlayan İran'dan bile daha zayıf bir konumda.
05:24Peki bütün bu parçaları birleştirdiğimizde nasıl bir küresel tablo çıkıyor karşımıza?
05:29Bu yeni dönemin kuralları aslında oldukça basit ve bir o kadar da acımasız.
05:34Artık kuralları eski dostluklar, ittifaklar falan belirlemiyor.
05:38Saf güç belirliyor.
05:40Uğur'un deyimiyle güçlü olanların sahne alacağı yeni ve sert bir döneme resmen girmiş bulunuyoruz.
05:46İşte analizde Trump yüzyıl olarak adlandırılan bu dönem,
05:49aslında küresel güç dengesi hakkındaki bütün o rahatlatıcı, güzel masalları,
05:54bütün o yanılsamaları paramparça etti.
05:55Ve bu analizi, Özgür Uğur'un da metninin sonunda sorduğu
05:59ve cevabını adeta havada bıraktığı o can alıcı soruyla bitirelim.
06:03Tamam, her şey böyledi.
06:05Peki Trump seçimi kaybederse ne değişir?
06:07İşte bu, içinde yaşadığımız bu yeni dünya düzeninin geleceği üzerine
06:11hepimizin gerçekten kafa yorması gereken bir soru.
Yorumlar

Önerilen