- 7 hafta önce
Mekânı, insanı ve yöresel lezzetleriyle şehirler ekrana taşınıyor. Cevdet Balıkçı’nın sunumuyla Her Şehir Bir Miras, Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:27Doğu Anadolu'nun yükseklerinde
00:29Dağların gökyüzüne uzandığı bir şehir var
00:33Erzurum
00:39Erzurum, kışın karla, yazın serin yayla rüzgarıyla yaşayan kadim bir şehir
00:47Binlerce yıllık geçmişi boyunca Urartulardan Saltuklulara, Selçuklulardan Osmanlıya ve Cumhuriyete uzanan büyük bir tarihin izleri bu topraklarda yaşıyor
00:59Bir yanda gökyüzüne yükselen minareler, diğer yanda asırlardır ayakta duran kümbetler, kaleler, medreseler ve taş sokaklar var
01:10Ancak Erzurum'un hikayesi yalnızca taş yapılarda yaşanmıyor
01:16Bu şehir sofrasında, türküsünde, aşığının sazında ve insanın sohbetinde yaşamaya devam ediyor
01:24Şimdi Dadaşlar Diyarı Erzurum'da, tarihin, lezzetin, kültürün ve geleneğin izlerini takip edeceğimiz yolculuğumuz başlıyor
01:54Her şehir bir miras bu hafta Erzurum'da
01:57Erzurum'un tarihini, kültürünü ve eşsiz lezzetlerini birazdan ekranlarımıza taşıyacağız
02:03Ne zaman? Hemen şimdi
02:12Her şehir bir miras, şehirlerimizin güzelliklerini ekranlarınıza getirmeye devam ediyor
02:17Erzurum'da 3 kümbetlere geldik
02:20Birazdan 3 kümbetlerin bütün güzelliklerini ne yapacağız?
02:23Tabii ki size sunacağız
02:24Ne yapıyoruz? 3 kümbetlere doğru devam ediyoruz
02:35İlk durağımız, Erzurum'un en önemli tarihi simgelerinden biri olan 3 kümbetler
02:42Anadolu'daki anıt mezar geleneğinin en büyük örnekleri arasında yer alan bu yapılar
02:48Yüzyıllardır Erzurum'un tarihine tanıklık ediyor
02:52Kümbetlerin en büyüğünün Saltuklu hükümdarı Emir Saltuk'a ait olduğu kabul ediliyor
02:58Taşların üzerine işlenen motifler, geometrik süslemeler ve dönemin mimari anlayışını yansıtan detaylar bizi yüzyıllar öncesine götürüyor
03:11Erzurum'daki yolculuğumuza asırlardır sessizce ayakta duran bu taşların arasında başlıyoruz
03:28Erzurum'a geldiğinizde Erzurum'u gezecekseniz mutlaka seni görmemiz gerekiyor
03:32Seni bulduk ve yakaladık
03:33Şimdi beraber Erzurum'u gezmemiz gerekiyor
03:35Bu güzellikleri sen bize anlat
03:36Tabii ki seve seve
03:38Evet şu anda Canan Hanım neredeyiz? Burası ne ifade eder Erzurum için?
03:42Şu anda üç kümmetler dediğimiz aslında tarihi mezarlık alanındayız
03:47Şehrin dışındayız aslında kale şehir demek
03:50Biz hemen kalenin dışında çifti minareli medresenin arkasındayız
03:54Burası aynı zamanda eski mezarlık diyoruz
03:58Üç tane anıt mezarlığımız var
04:00Bu gördüğümüz karşıdaki Emir Saltuk
04:03Saltuklulara ait bir mezarlık
04:05Aslında kümmet mezarlık demek alt kısmı mezarlık üst kısmı ise mescit
04:10İki katlı Orta Asya figürlerini geometrik şekillerinin bezemeleriyle beraber yapılmış anıt mezarlık
04:17Burada üç tane olduğu için bu yüzden üç kümmetler diyoruz
04:33Ömer Bey merhaba
04:34Merhabalar
04:34Nereden geliyorsunuz?
04:35Ankara'dan geliyoruz
04:36Nasıl buldunuz Erzurum'un sonu halini?
04:38Çok önceden bundan yaklaşık 16-17 sene önce gelmiştik
04:41Tabii o zamanlar bu kadar tarihi yerleriyle gezmeye fırsatı bulamamıştım
04:45Ayrıca şehir de bu kadar tabii gelişmiş değildi haliyle
04:48Şimdi çok daha güzel şehirleşme, belediyecilik özellikle çok güzel Erzurum'da
04:53Ben çok beğendim gerçekten
04:54İnşallah nasıl bulursa bir daha geleceğiz
04:56Yani hemen hemen her sene bir daha gelmeyi düşünüyoruz
04:57Son zamanlarda gördüğüm en güzel şeylerden bir tanesi
05:00Tarihi eser ortaya çıkmaya başlamış
05:02Evet
05:02Kentsel dönüşümle tabiri caizse eskiler yıkılmış
05:05Tarihi yerler ön plana çıkmış
05:07Şu anda üç kümmetlerdeyiz
05:09Muhteşem duruyor değil mi?
05:10Gerçekten çok güzel bir yer
05:11Yani tarihi açıdan
05:13Eski yapıların bu günümüze kadar gelebiliyor olması çok güzel bir şey gerçekten
05:17Buraları böyle belediyemizin de sağ olsun Erzurum belediyemizin de
05:21Böyle açıp ve bizleri böyle gezebiliyor olmamız da çok güzel gerçekten
05:39Merhabalar
05:40Merhaba
05:40Nereden geliyorsunuz?
05:41Biz şu an Kars'tan geliyoruz
05:43Gezmeye geldik buraya
05:44Erzurum'u nasıl buldunuz?
05:46Erzurum'u çok güzel bulduk
05:48Maneviyatı, tarih bizi çok büyüledi gerçekten
05:51Yani gezmeye doyamadık, bakmaya doyamadık
05:55Tekrar tekrar gelmek istiyoruz
05:57Tekrar tekrar görmek istiyoruz
05:58Dışarıdan gelenlere Erzurum'u tarif et desem
06:01Ve görmesi gereken yerleri tarif et desem
06:04Nerelere tarif edersiniz ve nerelere gitsinler?
06:06Tabii şöyle üç kümmetli ziyaret etmesini, arkamızda şu an Erzurum kalesini, iki minareli medreseyi, ulu camiyi gibi yerleri kesinlikle görmelerini,
06:19o maneviyatı içtenlikle hissetmelerini isterim
06:22Biz Erzurum'a geldik, Erzurum'un güzelliklerini ekran taşıyacağız
06:25Erzurum'a gelemeyenler en azından ekranda Erzurum'un güzelliklerini, lezzetlerini görmüş olacaklar
06:30Size iyi olacak ediyorum
06:31Teşekkür ederim
06:32Bulunca aşkı olsun
06:32Teşekkürler
06:33Sağ olun
06:53Muhteşem bir yapı değil mi?
06:54Evet
06:54İnsan bakınca şöyle gerçekten ne kadar güzel olduğunu gözünüze görüp bir de hissetmek var değil mi?
07:02Bu 1879 yılında tipik bir Osmanlı evi
07:05Burada en güzel şey şu, bakın iki taş arasında ahşabı görüyorsunuz
07:10Erzurum soğuk şehir, ahşap neden var?
07:13Aslında izolatör mantığı
07:14Çünkü taş esnemez ama ahşap esnar, depreme dayanıklığı artırıyor ve aynı zamanda hava sirkülasyonu sağlanıyor
07:21Ve oldu ki burası tahrip oldu, taş yıkıldı, bir şey oldu
07:25Binayı öylece sökmüyorlar
07:27İki ahşap arası açılıyor, burası tadilat görüp devam ediliyor
07:31Bu yüzden de bu yapıya bayılıyorum
07:33İki tane tokmak var, bu bir Osmanlı kültürü
07:36İşte kalın ses erkek, ince ses kadın, ona göre evden kadın ya da erkek açıyor
07:41Her tarafta dikkat ederseniz pencere var
07:44Aydınmak değil mi içerisinde?
07:46Evet, gece, ay ışığı, gündüz, gün ışığı şeklinde kullanılıyor
07:50Burası soğuk şehir olduğu için bazalt taşı dediğimiz volkanik taşlar çok fazla kullanılmıştır
07:56Ve çift pencere
07:57Çift camlardan ses gelmedi diye de bir türkü var ya
08:00Buradan geliyor
08:01Yani şu anki aslında şeyin aynısını biz zamanında yapmıştık
08:05Sıcak, sirkülasyon
08:06Yalıtım zirvede değil mi bunlarda?
08:08Kesinlikle, yani coğrafyayı çok iyi biliyorlar ve ona göre de mimarı şekilleniyor
08:12Şimdi devam edelim
08:14Şurada bakın dikkat ederseniz bir kırılma var
08:16Sivri gelmiyor köşeler
08:18Bunu biz pah diyoruz
08:20Ne işe yarıyor?
08:21Eskiden hayvan arabaları kullanıldığı için hayvanın görüş açısı genişlesin
08:25Boynuzunu kulağına vurmasın diye
08:27Bu yüzden de ecdadın hayvanlara duyduğu sahibi gösteriyor
08:30İnceliğe bakar mısınız ya?
08:32İnceliğe bakar mısınız?
08:32Buna da ya binek taşı ya da hammal taşı deniliyor
08:35Ya hammal bunu yükünü kaldırmak için koyuyor
08:39Ya da insanlar hayvanına binmek için bu taş kullanılıyor
08:43Ve diğer bir zarafet ise şurada küçücük bakın mukarnas örtü var
08:47Bu pahın üzerinde
08:49Orayı da yine çok güzel bir şekilde süslemişler
09:14Şimdi Erzurum denildiğinde akla ilk gelen yapılardan birinin önündeyiz
09:19Burası çifte minareli medrese
09:22Gökyüzüne doğru yükselen iki minaresi
09:26Görkemli taç kapısı
09:28Ve ince taş işçiliğiyle şehrin en güçlü sembollerinden biri
09:33Anadolu Selçuklu mimarisinin en önemli eserleri arasında gösterilen yapı
09:39Yüzyıllardır Erzurum'un silüetini süslüyor
09:42Burada taş sadece bir yapı malzemesi değil
09:46Usta'nın elinde adeta dantele dönüşüyor
09:50Çifte minareli medrese
09:52Erzurum'un geçmişten bugüne taşıdığı en görkemli miraslarından biri
10:03Şu anda Erzurum'un simge mekanlarının başına yer alan çifte minarenin önündeyiz
10:09Şimdi insanlar burasını bir cami olduğunu iki tane minare yapılırken de bir tane ustanın vefat ettiğini söylerler
10:18Doğru mudur bu?
10:19Şimdi bu efsanelere doğru mu yanlış mı maalesef çok değil miyiz ama gerçeklik payı var
10:23Neden gerçeklik payı var?
10:25Çünkü iki usta yaptırıyor
10:26İki minaresi olduğu için halk çifte minareli medrese derse de
10:30Burası aslında Hatuniye medresesi
10:32Burayı bir kadın yaptırıyor ve kadının da kümbeti var
10:35Ve kümbetini gördüğümüz zaman biz diyoruz ki burayı soylu biri
10:40Şu anki ifadeyle protokolden biri yaptırıyor
10:42Aslında o dönemin özel üniversitesi olarak düşünebiliriz
10:46Karşısı Erzurum kalesi olduğu için
10:49Kale surunun dışında gözüken minareler
10:52Bu yüzden de gelen insan diyor ki burası Türk ve İslam yurdu
10:56Neden? Minareler İslamiyet'in mavi füruze taşlarda Türklüğün simgesi
11:01Turkuaz, Latince Türk'ün rengi demektir
11:04Yani bir daha minareli bir medrese görünce herkes orayı cami sanmıyor
11:08İçeri geçelim mi?
11:09Tabii ki
11:18Çifte minarelerin içine girdik
11:20Şu anda içerideyiz
11:21İçeri girdiğimiz zaman bizi karşılayan ilginç olan bir şey var mı?
11:27Buraya geldiğimiz zaman neye özellikle bakmamız gerekiyor?
11:30Çifte minareli medrese diğer adıyla Hatuniye medresesinde bir sadakataşı var
11:34Bu da her ne kadar Osmanlı'dan günümüze kadar geldiğini söylesek de
11:38Aslında Türk'ün en eski kültürüdür
11:41Bu bir sadakataşı
11:43Evet
11:43Şimdi biz parayı attık
11:44Evet şu kadarcık bir bölümü var
11:46Şimdi parayı attığınız zaman tabii gösterdiğiniz zaman şimdi mesela bakın ben koydum mu aldım mı belli değil
11:51Eskiden sikki olduğu için de alan el veren eli de bilmiyor
11:55Bu da çok hoş bir şey
11:56Can Hanım muhteşem bir eserin içindeyiz
11:59Dikkatimi çeken kapılar oldu
12:01Kapılara bakıyorum bir insanın eğilmeden içeri girmesi imkansız
12:06Evet
12:06Kapılar küçük derler bunun sebebi hep klasik bir cevap derler ki hocaya saygı değil
12:12Birincisi ilme saygı hoca da olsa öğrenci de olsa içeride ilim yapılıyor
12:17İki selamlamayı unutmasın
12:19Üç sıcağı hapsetsin
12:21Dört ses akustiği buradaki ses oraya oradaki ses buraya karışmasın diye
12:25Yani bütün eserlerdeki kapıların küçük olması sadece hocaya saygı değil bir taraftan mimari ve akustik tarafta var
12:34Küçücük bir kapı yükleme bakar mısınız neler ifade ediyorum
12:38Tabii fizik var, değer var, selamlama var, saygı var
12:42Bu da gerçekten çok hoş bir ecdadın çocukları olduğunuzu gösteriyor
12:46Burası Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından İslam Eserleri Müzesi olarak ziyarete açıldı
12:52Burada ben ve bir odadaki derslik burası
12:56Eserleri göstermek istiyorum
12:58Özellikle şuna bakmanızı istiyorum
13:00Lala Paşa Cami
13:01Erzurum'daki Osmanlı'nın ilk camisi
13:041562
13:05Bu Lala Paşa Cami şadırvanın ayağı
13:08Ceviz ağacından
13:10Şurada arslan figürü var
13:12Bakın gücü temsil ediyor
13:14Şurada kuş figürü var
13:16Özgürlüğü temsil ediyor
13:18Şurada ise üzüm figürü var
13:20Bu da bereketi temsil ediyor
13:22Yani bir şadırvan ayağına yapılan süslemeyle
13:25Ne kadar estetik kaygımızın
13:28Ne kadar güzel bir düşüncemizin
13:30Hayat felsefemizin olduğunu bize gösteriyor
13:32Canan Hanım günümüz teknolojisiyle bir siyansi makinesinde bile bunu yapmamız imkansız
13:37Baktığınız zaman o kadar muhteşem bir eser çıkarmışlar ki
13:41Ve bunu en emeği gözünürlü yapmışlar
13:44Tabii ki
13:44Şimdi ömürlük felsefe diyoruz ya
13:46Burada bunu da görüyoruz
13:48Bu bir yatak korkuluğu
13:49Demir korkuluk
13:50Hiçbiri kaynak değildir
13:52Dikkat ederseniz
13:53Hepsi delili
13:54Birbirine iç içe kilitleme yöntemiyle yapılmıştır
13:57Aslında bu şekilde eskilerin zarafetini, nezaketini, samimiyetini, estetik kaygısını, felsefesini hepsini bir süslemede görmüş oluyoruz
14:07Ve devam ettiğimiz zaman hemen solunuzdaki fil ayağı diyoruz
14:11Eskiden bunlar fil ayağı
14:13Çünkü niye?
14:14Bakın tırnaklı bir şekilde yapılmış
14:16Yük direkt aşağıya binmesinde yayılsın, güç dağılsın
14:22Buna biz kaz ayağı diyoruz
14:24Bu motif de Türklerin en eski motifi ve Atatürk Üniversitesi kurulduğu zaman ana girişinde bu süslemeler yapılmıştır
14:31Yani bu motifler de çok kıymetli ve çok eski
14:34Erzurum'un simge mekanı çifte minare
14:37Çifte minarenin tam şu anda içindeyiz ve arkamızda çifte minareyi görüyoruz
14:41Çifte minare nedir?
14:43Ne ifade eder?
14:44Neden çifte minare?
14:46Aslında doğu batı hakimiyet
14:48Çift kartal, çift aslan, doğu batı hakimiyeti
14:51Çünkü Türkler göklüklerden beri bir tarafı bir kardeş bir tarafı bir kardeş tek çatı altında yönetir
14:57İki bizim için çok önemli doğu batı hakimiyetini simgeliyor
15:02Ve minarelerin şerefe dediğimiz üst kısmı yok
15:05Demin gördüğümüz kolonların fil ayaklarının süslemezleri eksik
15:09Aslında binada çok ciddi eksiklikler var
15:12Ve bunun sebebi işte öndenek eksikliği ama halk buraya bir efsane söylüyor
15:17Diyor ki efsaneye göre şu an bizim bulunduğumuz konuma göre sol taraf usta, sağ taraf çırak
15:24Çırak biraz süslüyü yapıyor herkes onu övüyor
15:27O da bir yandaki iplerin pususuna diyor ki kalk şurada bana bir süver
15:30Şu an bile emir kipiyle büyükle konuşmak çok eğip
15:33Ve usta çok üzülüyor diyor ki ustaydım oldum şegirt al desteği suya segirt
15:38Şegirt şakirtten gelir
15:40Çırak demek segirt
15:41Seyirt dediniz acele koş demek
15:43Bunu söylüyor bir anda aşağıya düşüyor
15:45Çırak da sanki onu tutacakmış gibi bir hamle yapıyor
15:47O da aşağıya düşüyor ve ikisi de vefat ediyor
15:50Büyüklerimize soruyoruz neden sol, usta, sağ, çırak
15:54Şimdi dikkat edin sol ustanınki kalın, çırağınki ince
15:58Sol tarafta ustanınkinde sarmal sade bir süsleme var
16:03Ama çırakta baklava deseni var, süslü bir süsleme var
16:06Ve aynı zamanda ustanın yaptırdığı lacivert çini kısmında Allah lafzı var
16:12Arap harfleriyle
16:13Burada hat var, Allah lafzı var
16:16Bu tarafta hiçbir hat olmadığı için çırağı da yermek lazım, eleştirmek lazım
16:20Bundan dolayı sol, usta, sağda çırak denilmiştir
16:24Şimdi efsane anlatılan şuydu
16:26Bugüne kadar Erzurum'a gelenlere şunu anlatıyorlardı
16:28Çifte minareler, burası bir camiydi
16:32Bunlar minareydi
16:33Usta öldükten sonra çırakta intihar ediyor
16:37Ondan dolayı iki tane cenaze çıktığı için cami olarak burası açılmıyor
16:44Bu şekilde bırakılmış
16:45Demek ki tamamen efsaneymiş
16:47Evet bu tamamen efsane, bu tamamen yanlış
16:49Burası üniversite olarak yapılıyor, yarım kalıyor ve şimdi de müze
17:25Tarihin içerisinde başladığımız yolculuğumuz da şimdi sofraya oturma zamanı
17:31Erzurum'da kahvaltı sadece güne başlamak değil
17:34Aynı zamanda bir araya gelmenin, sohbet etmenin ve yöresel lezzetleri paylaşmanın adıdır
17:41Peynirler, tereyağı, bal, sıcak ekmekler ve çayın etrafında kurulan sofrayla
17:48Erzurum'da güne gerçek anlamda başlıyoruz
17:51Çünkü Anadolu'da bir şehri tanımanın en güzel yollarından biri onun sofrasına oturmaktır
18:05Erzurum'da kadınlarımızın el emeği, göz nuru muhteşem ürünlerin sergilenmiş olduğu kadın kooperatileri biliyorsunuz
18:12Şu anda kadın kooperatilerine ait olan bir kafe, bir restorantayız
18:17Geldik, lezzetler önümüzde birazdan tadına bakacağız
18:21Muhteşem ürünler
18:22Efendim merhabalar
18:23Merhaba hoş geldiniz
18:25Erzurum'a ait bütün lezzetleri sunmuşsunuz bize
18:27Herkese mi yoksa bize mi ait?
18:29Hayır, biz gelen bütün müşterilerimize, misafirlerimize
18:32Biz bu ürünlerin hepsini yöresel kahvaltı olarak sunuyoruz
18:37Neden sordum biliyor musunuz?
18:39Dışarıdan gelen insanlar veya dışarıda bizi şu anda burada olmayıp da bizi izleyenler
18:45Erzurum'a ait olan lezzetleri tabii ki merak edecek
18:48Biz de şimdi size soracağız, sofrada ne var?
18:52Sofrada un helvamız var
18:54Evet
18:54Biz Erzurum'a ait bir yapılış şekli var
18:58Pestil çullaması var
19:00Bu pestil ile yapılıyor doğru mudur?
19:02Evet pestil ve yumurtanın tereyağının birleşmesi ile yapılıyor
19:05Bu da yine bizim Erzurum yöremizde yetişen duttan olan
19:09Yine dutt çullaması
19:11Bu da aynı şekilde tereyağı ve yumurtayla birleştir
19:16Sonra coğrafi işaretli ürünlerimizdir bunlar bizim
19:20Yumurta boranesi bunlar coğrafi işaretli ürünlerimiz
19:23Evet
19:23Bu da farklı bir üründür, farklı şekilde servis edilmesi müşterilerimizin çok dikkatini çekiyor, hoşuna gidiyor
19:30Benim burada en çok hoşuma giden kadınlarımızın bir yere gelip
19:34Ürünleri sergilemiş olması
19:37Ve bu lezzetleri
19:38Gelen herkese sunmaları
19:40Ben en çok bunu etkilenmiştim
19:42Bu da kadınlarımız için bir dayanak değil mi?
19:46Bir araya gelmeleri, kobergi kurmaları
19:48Bu çok güzeldi, çok hoşuma gitti benim
19:51Teşekkür ediyorum
19:52Şimdi burada kültür
19:53Biz burada
19:55Sümani Baba
19:56Kıraantanesi ve gelenek evidir
19:59Buranın adı
20:00Bu isim koyan Büyükşehir Belediye Başkanımız bu ismi koydu
20:05Bunu niye koydular?
20:07Çünkü gelenek ve kültürümüze aktarmamız gerekiyor
20:10Bunu da en iyi kim yapar?
20:11Kadınlar yapar
20:12Kadınlar çocuklarını öğretir, geleni öğretir, ihtimam gösterir
20:17Tabiatımız gereği erkek
20:19Dışarıda çalışırken kadın da bu hamarat işleri yapan kişidir
20:24Şimdi biz bunları sergilemezsek nasıl anlatacağız?
20:29Biz bir araya toplanıp gelen misafirlerimize bunları söylemezsek nasıl aktaracağız?
20:34Üç yıl sonra, beş yıl sonra unutulacak ürünler bunlar
20:38Ama biz bunları burada yaşatarak, yaparak, gelen misafirlerimize anlatarak, sorduklarında
20:44Mesela bu çok ilgilerini çekiyor
20:46En çok ilgilerini çeken peynir bu
20:48Bunu diyet yapanlar çok ilgisini çekiyor
20:50Aa böyle bir peynir mi varmış biz
20:52Diyet yapıyoruz, bunu alıp götürelim
20:54Ben bunu anlatmasam nereden bilecek bunu?
20:57Burada işte kadının yüzü ön plana burada çıkıyor
21:01Evet
21:02Çıktığı nokta kültür aktarımı
21:04Bunu da en iyi kadınlar yapar
21:06Fatih Bey
21:07Gittiğim şehirlerde özellikle kadın kooperatiflerine önem veriyorum
21:11Çünkü benim için çok değerli
21:12Gittiğim şehirlerde mutlaka varsa
21:15Önce uğralım
21:17Mekanların başında kadın kooperatiflerin işletmeleri geliyor
21:19Şimdi
21:21Siz de Kalkınma Ajansı olarak elinizden geldiği kadar kadın kooperatiflerine, kadınlarımıza destek veriyorsunuz
21:27Bugün de öyle bir yerdeyiz
21:29Siz ne düşünüyorsunuz, benim düşüncelerime katılıyor musunuz?
21:32Evet, kadın kooperatiflerimiz
21:34Kadınların güç birliği yapması açısından
21:37Diğer anlamda kadınların sosyoekonomik hayata katılması anlamında
21:41Bir araya gelip çeşitli faaliyetler yürüterek ekonomik anlamda bir katma değer yaratmaları açısından
21:47Biz de oldukça önemsiyoruz kadın kooperatiflerimizi
21:50Özellikle kadın kooperatiflerimiz
21:53Kadın kooperatiflerimiz
21:54Bizim öncelikli olarak destek verdiğimiz kuruşların önünde geliyor
21:58Böyle güzel bir sofrada fazla lafı uzatmayın
22:00Manası yok bence
22:01Tadına bakalım abi
22:02Hadi buyurun zaten soğumadan kahvaltımızı yapmalıyız
22:05Kavaltımızı yapmalıyız
22:05Evet
22:32Hocam biyoçeşitlilik
22:34Önce oradan başlayalım
22:36Biyoçeşitlilik nedir?
22:38Biyoçeşitlilik genel anlamda toplumun anlayabileceği tarzda konuşacak olursak
22:43Doğada şöyle baktığımızda aslında tüm canlı çeşitliliğini kastediyoruz
22:49Fakat burayla sınırlı değil
22:51Çünkü canlıların yaşadığı bir ortam var
22:54Yani ekosistem çeşitliliği
22:56Canlıların temel birimi tür
23:00Ve türleri de oluşturan gen dizilimleri
23:04Bu üçünün aslında birlikte konsept olarak baktığımız
23:10Fosil kayıtlar da dahil olmak üzere
23:13Günümüzde yaşayan canlıları sadece içermiyor
23:16Dolayısıyla dünyanın oluşumundan ta ki yaratılıştan
23:21Günümüze kadar devam eden bir süreç
23:25Burada gözümüzün aldığı algılayabildiğimiz tüm canlı çeşitliliği diye kısaca ifade edebiliriz
23:32Burada amaç Türkiye'de öncelikli olarak ve Doğu Anadolu'da bulunan tüm canlı türlerine ait bilimsel koleksiyonların oluşturulması
23:42Bunların kayıt altına alınması
23:44Gelecek kuşaklara aktarılması
23:47Korunması için neler
23:50Hangi stratejiler geliştirilmeli
23:53Toplumla bilimin iç içe geçtiği bir platform aslında burası
23:58Evet
23:58Tabi ki Atatürk Üniversitesi'nin bilimsel potansiyeli çok eskiye dayanıyor
24:03Yani yaklaşık 70 yıllık bir geçmişi var
24:06Ta ki o tarihten günümüze kadar birçok koleksiyonla ilgili özellikle böcekler ve bitkilerle ilgili
24:14Hocalarımız örnek toplamışlar
24:17Ama bunlar böyle her fakültede birimde küçük koleksiyonlardı
24:20Hocam
24:21Bunları bir araya getirdik burada
24:22Hocam Erzurum'da üniversitede böyle bir koleksiyon olduğunu
24:26Böyle bir mize olduğunu ilk defa duydum
24:29Evet
24:29Bugüne kadar bu kadar zenginine sahip olduğumuzu bilmiş olsaydık
24:34Evet
24:35Bir şahsım adına söylüyorum
24:36Evet
24:36Daha değişik şekilde programlar yapacaktık
24:40Bunları öbürüne çıkacaktık
24:41Çok mutlu oldum gerçekten
24:42Emeğinize yüreğinize sağlık
24:45Teşekkürler
24:45Buradan sonrasında devam edebiliriz
24:47Yani bu bir başlangıç olur sizin medya alanınızda
24:50Böyle güzel bir yer varken biz gelmez olur muyuz?
24:53Evet
24:53Bundan sonra diğer arkadaşlarımıza yöneldireceğiz
24:55Böyle güzel bir yeri insanların bilmesi gerekiyor
24:58Kesinlikle
24:59İçinde biz ekranlarımızda
25:00Buraya onları gösterip
25:02Buraya iş tutmamız gerekiyor
25:03Evet
25:04Aslında
25:05Kapsam olarak da müzeden birazcık bahsetmekte fayda var
25:09Burası aslında bu konumda
25:12Biyoçeşitlilik alanında
25:13Türkiye'de
25:14Atatürk Üniversitesi olarak
25:16Bir numaraya oturmuş bir yer
25:18Neden diyeceksiniz
25:19Çünkü burada çeyrek milyon örnek var
25:21Biz sadece şu anda sergi alanlarının bir kısmının içerisindeyiz
25:25Geri planda esas
25:26Buranın gücü
25:28Yaklaşık 10 bin türden oluşan bir bilimsel koleksiyon
25:32Bu önemli bir rakam Doğu Anadolu bölgesinden ağırlıklı olarak
25:36Dolayısıyla bu güç ve bunun ileriye doğru taşınması
25:40Bizim hem uluslararası
25:42Stratejik
25:45Bildirgileri
25:46Uyarak
25:47Yerine getirmek
25:48Ülkesel anlamda
25:49Sorumlulukları
25:49Hem de
25:52Milli bir çaba
25:53Bu aslında
25:54Nasıl
25:55Milli koleksiyon
25:56Milli kütüphane
25:57Varsa
25:57Bu da bu anlamda
25:58Atatürk Üniversitesi'nde başlatılmış durumda
26:01Projeyi aslında biz
26:02Başlayalı 7 yıl oldu fakat
26:05Koleksiyon bağlamında baktığımızda
26:07Atatürk Üniversitesi'nin yaşıyla
26:0970 yıllık bir geçmişi var
26:11Biz burada
26:12Ana sınıfından ta ki
26:14İşte toplumun her kesimindeki insanların dahil olacağı şekilde
26:18Bu alanda eğitimi interaktif olarak
26:21Ve
26:22Numune'ye yani bilimsel materyala dayalı olarak aktarmak istiyoruz ve
26:27Koruma stratejileri geliştirmek
26:30Öncelikli hedefimiz
26:31Çünkü
26:32Türlerin nesilleri çok hızlı bir şekilde kayboluyor ve
26:35Belki
26:3650 yıl sonra
26:37Şu anda günümüzde gördüğümüz birçok canlıyı
26:39Bir daha kimsenin görme şansı olmayabilir
26:42Hocam yüreğinize sağlık
26:43Teşekkür ederim
26:44Sağ olun
26:45Teşekkür ederim
26:45Mutlu olduk sizi tanımınıza
26:46Teşekkür ederim
26:47Bundan sonra tekrar görüşeceğiz sık sık
26:48Elbette
26:49Her zaman bekleriz
26:50Her zaman
27:10Ve şimdi Erzurum denildiğinde akla gelen en güçlü lezzetlerden birinin başındayız
27:19Cağ kebabı
27:20Terbiye edilen et
27:22Yatay biçimde ateşin karşısında ağır ağır pişiyor
27:26Et kızardıkça usta bıçağı devreye giriyor
27:30İncecik kesilen parçalar
27:33Cağ adı verilen şişlere takılıyor
27:35Ve sıcak sıcak sofraya geliyor
27:39Ateş, et, ustalık ve yılların tecrübesi
27:43Erzurum'un en meşhur lezzetlerinden birine dönüşüyor
27:47Şimdi cağlar masaya gelsin
27:51Çünkü Erzurum yolculuğunun en lezzetli duraklarından birindeyiz
27:59Erzurum'un muhteşem lezzeti cağ kebabı
28:02Evet Erzurum'un olmasa olmazların başına gelen muhteşem lezzeti
28:06Oktay Bey merhabalar
28:08Merhabalar
28:09Şimdi bir şehre giderken öncelikle bakıyoruz
28:12Nerelere gezilecek, ne yiyecek
28:14İlk aklımıza gelen cağ kebabı
28:16Bunun ayrıca şehrin tanıtımına, şehrin bilinirliğine de katkısı olduğunu ben inanıyorum, düşünüyorum
28:22Siz ne düşünüyorsunuz
28:23Evet
28:24Bizim cağ kebabımız sadece Erzurum'da Türkiye'de değil
28:28Tüm dünya genelinde yemek denilince ilk akla gelen bir üründür
28:33Dünyada hangi liste tarafından sıralanırsa sıralansın ilk beşe giren bir ürün
28:38Muazzam bir tadı var
28:40Harika bir lezzet
28:42Erzurum'a gelen yerli yabancı turistlerin bir numarası
28:46Cağ kebab Erzurum'la özdeşleşmiş bir ürünümüz
28:49Gerçekten denemeyenlere şiddetle tavsiye ediyorum
28:53Oktay Bey benim cağ kebabın çok sevimli sebebi şu
28:56Bunu baharatlarla gelip etin lezzetini geri planda bırakılmaması
29:03Bunu aldığınız zaman etin bütün lezzetini aromasını damaklarınızda hissediyorsunuz
29:09Ben ondan dolayı cağ kebabı fazlasıyla seviyorum
29:12Siz seviyor musunuz?
29:13Elbette ben de çok severek yediğim bir ürün cağ kebab
29:16Biz Erzurumlular genel olarak zaten et tüketmeyi seven bir toplumuzdur
29:20Cağ kebabın da kendine özgü bir aroması bir tadı var
29:23Bu yönüyle zaten eşi benzeri yok diyoruz
29:25Çünkü kendine özgü bir aroması var
29:27Kendine özgü bir yapılış şekli var
29:29Dolayısıyla diğer kebap türlerinden ciddi anlamda ayrılıyor
29:34Bu ürünlerin temeli de kırsalda atılıyor
29:37Dolayısıyla bu ürünlere dönük talep arttıkça
29:39Yöresel ürünlere dönük talep arttıkça
29:41Kırsalda ekonomik çeşitlilikte canlılık da sağlanıyor
29:45Bu yönüyle kalkınma ajanslarının odak noktasındaki hususlardan birisidir
29:50Yöresel ürünler
29:50Coğrafi işaretli hale getirmek bu yöresel ürünleri
29:54Bizim açımızdan son derece önemli
29:56Çünkü biz coğrafi işaret alarak ürünün tescilini yapıyoruz
30:00Bize ait olduğunu kamuoyuna ilan ediyoruz
30:03Ve bir coğrafi işaretli üründe neler bulunması gerektiği
30:08Bunları kamuoyuyla paylaşıyoruz
30:19Kemal amca merhaba
30:20Merhaba
30:21Cağ kebap deyince Erzurumak'ta geliyorum
30:24Neden cağ kebap?
30:25Şimdi bu kebapı ben 16 sene gurbet hayatım vardı
30:31Yemeğe çok titizim
30:32Bir otil tuttum burada
30:34Bu Osmanlı'dan kalma bir kebap
30:37Köylerde, yollarda, yaylalarda, beldelerde, ilselerde yapılırdı
30:43Fakat menşur değildi
30:45Dolaştım, ettim
30:47Dedim şu kebabı açalım
30:49Yıl kaç?
30:5182
30:52Evet
30:52Dört masa
30:54Menşur
30:55Tortum kebabı dağlı
30:58Dedim ki az kalmıyor
31:00Bir açtık, bana sıra gelmiş ki bir tane de ben yiyeyim
31:03Nereden açtık bunu?
31:05Otelin odasını boz, öbür odayı boz, burayı kat
31:09Böyle mensur ettim
31:11Evet
31:11Bunu şimdi Türkiye'ye yaydık
31:14Hiçbir yılda yoktu
31:16Şimdi ben mensur edince
31:18Artvin diyor bizim olur diyor
31:21Bizim oldu diyor
31:22Bizim herkes sayıp çıkıyor
31:23Bunu mensur ettim
31:25Türkiye'ye, dünyaya yaydım
31:27Kemal amca güzel bir cağ kebabı nasıl olmalı?
31:30Bu kuz etinden olacak
31:31Kuz eti
31:33Arkadaşlar görmüş olduğunuz gibi
31:35Cağ kebabı geldi
31:36Cağ kebabının ismi de
31:37Şu görmüş olduğunuz şişten geliyordu
31:40Bunun ismi
31:41Bölgede Cağ
31:42Değil mi efendim?
31:43Osmanlı zamanında Bizo
31:45Böyle zağ
31:46Sonra
31:46Sümürgeler var ya
31:48Oradan zağ yaparlarmış
31:49Evet
31:50Bunun ismi Bizo ya eski ismi
31:52Evet eski ismi
31:53Sonra
31:53Cağ
31:54Cağ yaptım
31:55Cağ dediğimiz şu şişin ismi
31:57Kemal amca geldik
31:59Erzurum'u gezdik
32:01Dolaştık
32:02Güzelliklerini ekranlarımıza taşıdık
32:04Evet
32:04Tabii ki
32:05Olmasa olmazların başında
32:07Bir de bu lezzet geldi
32:08Evet
32:09Cağ kebabı da tatmadan
32:10Bunu ekranlarımıza yansıtmadan
32:12Olmazdı
32:13Tabii
32:14Erzurum'a gelen hemen
32:15Cağ kebabı
32:15Evet
32:17Cağ kebabı geldi
32:18Önümüze soğutmadan
32:19Buyurun
32:20Beraber yiyelim
32:20Yiyelim
32:48Yiyelim
33:18Şimdi Erzurum'un
33:19Erzurum'un
33:48Erzurum'un
33:49Yiyeceğimize karar veremedik
33:51Şimdi
33:51Ustasını soralım
33:52O bize tavsiye bulunsun
33:54Finalini tatlı ile yapacaksınız
33:55Evet
33:55Hoş geldiniz efendim
33:56Hoş bulduk
33:58Efendim Erzurum
33:59Gastronomi memleketi
34:01Tam şekerleme memleketi
34:03Öncelikle onu söyleyeyim
34:04Erzurum
34:05Kadayıf memleketi
34:07Erzurum
34:07Akide şekeri memleketi
34:08Yani Erzurum
34:10Başı başına
34:11Gastronomi memleketi
34:12Diyebiliriz
34:12Bizim eskiden
34:14Şöyle endüstriyel
34:16Firmalarımız
34:17Gelişmemişken
34:18Bundan 20 yıl
34:20Öncesine kadar
34:21Her mahallede
34:222 veya 3 tane
34:24Kadayıf döken esnafımız vardı
34:25Onun için
34:26Erzurum Kadayıf memleketi
34:27Evet
34:28Şimdi Kadayıf'ın yanına
34:30Son olarak
34:30Bir coğrafi işaret ürünü
34:31Daha koydunuz
34:32Evet
34:32Bu da pekmezli baklava dediniz mi
34:34İsmine
34:34Pekmezli baklava
34:35Bunun özelliği nedir
34:36Bunun içinde
34:37Hem ceviz
34:38Hem fıstık olan bir baklava
34:39Yüzde 80
34:41Malzeme oranına sahip
34:42Yüzde 20
34:43Hamur
34:43Çok az hamur oranı var
34:44Yani yediğiniz zaman
34:46Bir yandan fıstığın reası
34:48Bir yandan cevizin reası
34:49Bir yandan
34:50Dut pekmezin reası
34:51Bir yandan
34:51Erzurum tereyağın reası
34:53Yani
34:54Birbirinden
34:54Müthiş malzemelerin
34:55Reasını ayrı ayrı
34:56Alabiliyorsunuz
34:57İçinde hem ceviz
34:59Hem fıstık olan
34:59Tek baklava
35:00Türkiye'de
35:01Hatta dünyada da diyebiliriz
35:02Biz kış sezonu olan
35:03Bir memleketiz
35:04Yani kış iklimi olan
35:05Bir memleketiz
35:06Üç ay yaz varsa
35:08Dokuz ay bizim kıştır
35:09Evet
35:09Bunun altı ayda
35:10Kayakla geçiyor
35:11Evet
35:12Yani hazirana kadar
35:13Bizim kayak sezonu
35:14Devam ediyor
35:15Ondan dolayı
35:16Bizim tatlılarımızı
35:17İnsanlar yiyip
35:18Çıkıp çok rahat bir şekilde
35:20Dağda
35:21Kayak yapabiliyor
35:21Tamamen enerji veren
35:23Tatlılar
35:23Doğal tatlılar
35:24Doğal tatlılar
35:25Yani pancarımız müthiş
35:26Tereyağımız müthiş
35:27Dut pekmezi
35:29Diye bir
35:29Bizim mucize bir malzememiz var
35:31Aynen öyle
35:32Özellikle pekmezi baklavamızı yiyip
35:34Ondan sonra
35:37Saatlerce kayak yapan
35:38Efterlerimiz var
35:39Evet
35:40Erzurum'a geldik
35:41Muhteşem bir tatlı ziyafeti
35:43Önümüzde
35:43Ben şimdi düşünüyorum
35:44Hangisini yiyeceğim diye
35:45Birazdan karar vereceğim
35:47Önce çayımı içerken
35:48Hangisine karar kılacağımı
35:50O zamana kadar karar vermiş olacağım
35:52Tadına bakıp sonra devam edeceğim
36:27Şimdi Erzurum'un sesini dinleme zamanı
36:30Bu şehir sadece taşlarıyla değil
36:34Türküleriyle de konuşuyor
36:36Aşık Sümmani kıraathanesi ve gelenek evindeyiz
36:40Erzurum'un yetiştirdiği en önemli ozanlardan
36:44Aşık Sümmani'nin izinde
36:46Yüzyıllardır yaşayan aşıklık geleneğine tanıklık ediyoruz
36:51Burada sadece bir türkü dinlemiyoruz
36:54Bir kültürün
36:56Bir geleneğin
36:57Ve Erzurum'un yaşayan hafızasının sesine kulak veriyoruz
37:02Çünkü aşık sustuğunda
37:04Sadece bir saz susmaz
37:07Bir şehrin hafızasından da bir ses eksilir
37:16Erzurum kültüründe önemli bir yer tutan aşıkların yanına geldik
37:21Birazdan Aşıklar Kıraathanesi'nde aşıkların sergilemiş olduğu o muhteşem eserleri dinleyeceğiz
37:26Erzurum'a yolu düşenlerin mutlaka uğraması gereken yerlerden bir tanesi de Aşıklar Kıraathanesi
37:32Buraya geldiğiniz zaman Erzurum'a ait olan bu kültürü yerinde yaşayacaksınız
37:36Ne yapacağız şimdi? Aşıklarımızın yanına gidiyoruz
37:45Merhabalar
37:46Merhabalar
37:47Aşıklar Kıraathanesi'nde beraberiz
37:49Evet
37:49Nereden geliyorsunuz?
37:51Ben İstanbul Pendik'ten geliyorum
37:53Bu kültürü özlüyor musunuz?
37:55Çok
37:55Çok fazla özlediğim için böyle bir mekanı keşfettik
38:01Eskiye dair çocukluğumuzda duyduğumuz o güzel türküleri dinlemek adına tekrar burada aynı duyguları yaşıyoruz
38:10Özellikle gurbette olan kendi memleketlerinden uzak olanların en çok söylediği kelimelerin başına geliyor özlem
38:19Evet
38:19Memleket özlemi öp günah çıkıyor değil mi?
38:22Evet maalesef
38:23Burada geçmişinizi görüyorsunuz yaşlanmışlıkları görüyorsunuz
38:27Çocukluğunuz
38:27Analarınızı paylaşıyorsunuz sevdiklerinizi
38:30Evet
38:31Eskiye olan özlemimiz var
38:33Tabii doğduğumuz büyüdüğümüz yerlerin özlemi var
38:37Bunları tekrar tekrar o duyguları yaşamak adına buradayız ve bir nebze de olsa hissedebiliyoruz onları
38:45Amcam
38:45Şu anda Aşıklar Kraldansı'na geldik Aşıkları dinleyeceğiz
38:49Evet
38:50Aşıklar senin için ne ifade eder?
38:52Aşıklar hoş buldum tabii
38:54Eskiden çok dinler miydiniz Aşıkları?
38:57Bak Reyhan'ın zamanında dinliyor
38:59Evet
38:59Reyhan'ın yan kaldı bütün seneler
39:02Onun için söngün söngün yanalar
39:04Eğer yürüyümde sen gelin dön eve
39:07Sen de içildiğinden uçan dalmak olsun
39:09Evet
39:10Gelin güzel
39:11En öndesin
39:12Keyfini çıkar
39:13Allah'a emanet ol
39:14Sağ ol Allah'a emanet olun
39:20Erzurum kültürünün yaşatıldığı muhteşem bir yerdeyiz Aşıklar Kraldansı'ndeyiz
39:25Burada birazdan Aşıklarımızın sergilenmiş olduğu eserleri dinleyeceğiz şu anda Aşıklarımızın yanındayız
39:31Efendim merhabalar
39:32Merhaba efendi hoş geldiniz
39:34Aşıklar deyince ne anlatıyor Aşıklar bize?
39:37Aşıklar dediğimiz zaman halkın tercümanı halkın dertlerini sıkıntılarını dile getirene
39:46Ve işte aşık olmuştur
39:49Sevdiğine aşık olmuştur onun hasretiyle yanmış tutuşmuştur
39:53Kendi dertlerini anlatmıştır ama o dertlerden birilerinde de vardır
39:57Söyledi ama beni anla
39:59Üstadım ne zaman başladınız sat çalmaya?
40:03Aşağı yukarı 68-69
40:05Nasıl başladınız? Kim önerildik yeti size?
40:08Sümaribaba
40:10Şu zat var ya
40:12Evet
40:14Sümaribaba
40:15Erzurumlar için ağaçlık geleneği ne ifade eder?
40:21Nasıl diyeyim ki şimdi Erzurumlar Sede Erzurumlar için değil bütün Türkiye genelinde
40:27Aşıklığın ayrı bir yeri vardır
40:29Çünkü kültürün temeli aşıklardır
40:31Şu gördüğünüz sanatçılar bizim nakaratlarımızı Türkiye yapıp söylerler
40:36Onlar da bizim her eserin sonunda yapmış olduğumuz zinatlardır
40:40Geçti benden
40:41Çağ geldi geçti benden
40:43Ben merdeköprü olduğumdan
40:45Onlar şimdi bunu Türkiye olarak söylüyorlar
40:47Namert de geçti benden
40:48Kara yazma
40:49Yarbağlar kara yazma
40:51Kalem kurbanın olum kaderim kara yazma
40:55Bunlar bizim yapmış olduğumuz nakaratlardır
40:58Geldik muhteşem bir yerdeyiz
41:00Birazdan da aşıklarımızın eserlerini dinleyeceğiz
41:02İyi ki gelmişiz
41:03Şimdi saz sizin söz sizin