00:00Herkese merhaba, bugün elimizde gerçekten bomba gibi, oldukça kutuplaştırıcı ve keskin siyasi zıtlıklarla dolu bir metin var.
00:07Mehmet Özkendirci'nin Fil ve Fare adlı makalesi.
00:10Şimdi baştan anlaşalım, bugünkü amacımız kesinlikle bir siyasi taraf tutmak veya kim haklı kim haksız tartışmasına girmek değil.
00:18Bunun yerine yazarın okuyucuyu ikna etmek için arka planda nasıl bir retorik makinesi çalıştırdığını,
00:24o inanılmaz çarpıcı metaforları nasıl kurguladığını ve metnin omurgasını oluşturan zıtlıkları tarafsız bir mercekle adım adım inceleyeceğiz.
00:32Hadi hiç vakit kaybetmeden konuya girelim.
00:35Hızlıca bugünkü yol haritamıza bir bakalım.
00:38Beş ana durağımız var, birincisi Fil ve Fare metaforu, ardından Meclis Dışı Gerçeklik ve Meclis İçi Retorik arasındaki o büyük
00:47uçuruma bakacağız,
00:47sonra yazarın yönelttiği ikiyüzlülük suçlamasını ve en sonda yazarın nihai hükmünü ele alacağız.
00:55Birinci bölümümüz Fil ve Fare
00:58Yazar Özkendirci, yazısına okuyucunun zihnine adeta kazınan inanılmaz görsel bir metaforla başlıyor.
01:05Şöyle bir sahne düşünün, gözleri sıkı sıkıya bağlanmış yazarın tabiriyle bir evetçi milletvekili var.
01:10Bu vekil devasa bir file dokunuyor, o kalın hortumunu, dev gibi gövdesini elleriyle hissediyor ama buna rağmen dönüp
01:18bildim bu bir fare diye bağırıyor.
01:20İşte yazar bu kasıtlı körlük durumunu Türk halkına barış ambalajıyla sunulan sürecin aslında tehlikelerle dolu bir panduranın kutusu olduğunu anlatmak
01:29için kullanıyor.
01:29Yani yazar bize şunu söylüyor, ortada devasa, fil büyüklüğünde bir tehdit var ama birileri inatla bunu zararsız minik bir fareymiş
01:38gibi yutturmaya çalışıyor.
01:39Bu illüzyon argümanını cebimize koyalım çünkü yazar asıl vuruşunu bir sonraki aşamada, devasa bir zıtlık kurarak yapıyor.
01:48Metnin kalbi tam olarak burada atıyor arkadaşlar.
01:51Yazar iki farklı grubu alıp mekansal olarak birbirini tam karşısına konumlandırıyor,
01:56bir tarafta meclis binasının fiziksel olarak dışında bekleyenler,
02:00diğer tarafta ise o binanın içinde bütün gücü ve otoriteyi elinde tutarak konuşanlar.
02:05İkinci bölüme geçelim, meclis dışındaki gerçeklik.
02:09Yazar burada resmen okuyucunun adalet duygusunu tetiklemek için düğmeye basıyor.
02:14Vatan uğruna gözlerini, ellerini, ayaklarını feda etmiş gazileri anlatıyor.
02:19Düşünsenize, bu insanlar meclisin sadece 500 metre ötesinde,
02:24tam 40 gün boyunca dertlerini anlatacak tek bir yetkili arıyorlar.
02:28Ama karşılaştıkları şey ne?
02:29Bir polis çemberi.
02:31Hatta yazar, gece yarısı yapılan bir baskınla gazilerin protezlerinin plastik torbalara doldurulup götürüldüğü gibi
02:37son derece çarpıcı, sarsıcı bir detay veriyor.
02:41Buradaki strateji çok net.
02:43Yazar, okuyucuda devasa bir öfke yaratmak için fiziksel acı ve fedakarlık temalarını sonuna kadar kullanıp
02:50inanılmaz derecede mağdur edilmiş bir kahraman profili çiziyor.
02:53Üçüncü bölümümüz, meclis içi retorik.
02:56Peki, dışarıda bunlar olurken, içeride neler oluyor?
03:00Yazar, meclis içindeki siyasetçileri anlatırken kelimelerine adeta bir silah gibi kuşanıyor.
03:06Odak noktasında, Pervin Buldan'ın Nusaybin Meydanı'nda yaptığı bir konuşma var.
03:10Özkendirci, Buldan'ı tanımlarken son derece aşağılayıcı, sert ifadeler seçiyor.
03:15Örneğin onu, Apo'nun postabaşı olarak etiketliyor.
03:19Sonra da Buldan'ın öne sürdüğü üç aşamalı siyasi talebi sıralıyor.
03:22Kürtçenin ikinci ana dil olması, yerel yönetimlere daha geniş yetkiler verilmesi
03:26ve yazarın iddiasına göre günün sonunda bir büyük Kürdistan'a kapı aralayacak özelliğin sağlanması.
03:32Hatırladınız mı ilk baştaki fil metaforunu?
03:34Hah, işte yazar bu talepleri o görülmek istenmeyen devasa filin ta kendisi olarak okuyucunun önüne koyuyor.
03:40Bu içerisi ve dışarısı arasındaki uçurumu daha da derinleştirmek için yazar çok stratejik bir alıntı kullanıyor.
03:46Tülay Hatimoğulları'na ait olan çerçeve yasasını engelleme çabası olursa her tarafı gaziye çeviririz sözünün metnin tam ortasına bırakıyor.
03:54Neden mi?
03:54Çünkü yazar bu sözü Türk milletine meclisin tam merkezinden alenen yöneltilen bir tehditin sarsılmaz kanıt olarak sunuyor.
04:01Dışarıdaki gazilerin sessiz bekleyişiyle içerideki bu pervasız ve tehditkar dili çarpıştırarak okuyucuyu adeta şoka sokmaya hedefliyor.
04:08Dördüncü bölüme geldik.
04:10İki Üzülük Suçlamaları
04:11İşte burası metnin tırmandığı, okuyucuyu değil doğrudan hedefi sarsmaya amaçladığı yer.
04:18Yazar en başta bahsettiği o kör milletvekili figürüne yani evetçiler dediği o kitleye doğrudan yüzleşmeci sorularla saldırıyor.
04:26Kanınız mı dondu, kör mü oldunuz, sağır mı oldunuz da tek bir laf bile edemediniz.
04:31Yazar bu siyasetçileri dün en ağır şekilde suçladıkları kişilere bugün kucak açmakla, kendi omurgalarını ve değerlerini terk etmekle suçluyor.
04:40Aslında burada yaptığı şey okuyucusuna benim hissettiğim bu isyanı siz de hissetmelisiniz demek.
04:45Üstelik yazar bu suçlamayı havada bırakmıyor, siyasette devasa bir çifte standart olduğunu iddia ederek altını dolduruyor.
04:53Diyor ki bakın bu meclis kürsüsünden edilen lafların binde birini, evet sadece binde birini,
04:59sıradan bir muhalefet üyesi söyleseydi o dakikada vatan hainliğiyle, bölücülükle, casuslukla yargılanır ve hapse atılırdı.
05:06Bu argüman bize şunu gösteriyor, yazar sadece o konuşmaları yapanları değil,
05:12onlara bu rahatlığı sağladığını düşündüğü o ikiyüzlü sistemi de topyekun hedefe koyuyor.
05:16Ve son bölüm, yazarın nihai hükmü.
05:19Yazar metni toparlarken o en güvendiği, okuyucu en can evinden vuran temaya, fiziksel fedakarlığa geri dönüyor.
05:28Kaybedilen bir uzvun bedelinin askeri rütbelerle, apoletlerle ölçülemeyeceğini o kadar net bir dille ifade ediyor ki,
05:36cümlesi aynen şöyle,
05:56Makale ilk satırdan beri ilmek ilmek işlediği o sarsıcı karşılaştırmayla son buluyor.
06:02Yazar ortaya çıkan bu tabloyu devasa bir milli utanç olarak ilan ediyor.
06:07Düşünün, bir yanda analarının ak sütü gibi helal olan, bedelini kanlarıyla ödedikleri hakları için kapılarda yalvaran gaziler var.
06:15Diğer yandaysa, yazarın kendi kelimeleriyle vatan haini ilan ettiği ve ülkenin kalbinde, gazi mecliste rahatça kin kusan kişiler.
06:24İşte yazarın son fırça darbesi bu.
06:26Tüm argümanını bu iki sahnenin dayanılmaz zıtlığı üzerine kurarak, okuyucusunu adeta bir taraf seçmeye mecbur bırakıyor.
06:34Bu derinlemesini incelememizin sonuna gelirken, aslında hepimizin kendine sorması gereken çok kritik bir soru var.
06:41Fiziksel fedakarlığın bu denle stratejik bir şekilde çerçevelenmesi ve mekanlar üzerinden kurulan bu keskin zıtlıklar,
06:47bizim siyasi olayları algılama biçimimizi nasıl şekillendiriyor?
06:51Gördüğünüz gibi, bir yazar bizi ikna etmek, öfkelendirmek ya da harekete geçirmek için kelimeleri ve duygusal kontrastları işte böyle bir
07:00mühendislik harikasıyla kullanabiliyor.
07:02Umarım bu analitik bakış, bundan sonra okuyacağınız her metnin arka planındaki o ince ayarı görmenizi sağlar.
07:09Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere, hep sorgulayan tarafta kalın.
