00:00Hepimiz farkındayız. Dünyada ticaretin kuralları şu an baştan yazılıyor ve bu devasa değişim rüzgarı Türkiye'nin kapısına kelimenin tam anlamıyla
00:08trilyonluk bir lojistik fırsatı getirmiş durumda.
00:11İyi ama bu kadar tarihi bir fırsat Ankara'nın bitmek bilmeyen iç siyaset gündemiyle nasıl oluyor da böylesine keskin bir
00:19tezat oluşturabiliyor.
00:20Prof. Dr. Fuat Gürdoğan'ın tam da bu konuya parmak basan çarpıcı analizini değerlendireceğimiz incelememize hoş geldiniz. Hazırsanız hemen detaylara
00:29dalalım.
00:30Olayı tam kavramak için önce resmi biraz büyütüp küresel ticaretin tıkanan damarlarına yani o büyük darboğazlara bir bakalım.
00:38Dünya ticaretinin şah damarları şu an birer birer pıhtı atıyor desem yeridir.
00:42Kaynağımız şu an küresel deniz taşımacılığını tam anlamıyla felç eden 3 büyük krize dikkat çekiyor.
00:48Biliyorsunuz Süveyş kanalına ciddi tıkanıklıklar var. Kızıldeniz'desiniz ticari gemileri hedef alan husi füzeleri yüzünden adeta bir mayın tarlasına dönmüş durumda.
00:56E bir de üstüne Panama kanalını o şiddetli kuraklık yüzünden kurumasını ekleyin.
01:00Bunlar öyle uzak coğrafyalardaki sıradan haber başlıkları değil arkadaşlar.
01:04Evinizde içtiğiniz kahvenin fiyatından tutun da sipariş ettiğiniz bir telefonun ne zaman elinize ulaşacağına kadar hayatımızı doğrudan etkileyen devasa krizler.
01:12Bir de işin kuzey boyutu var tabi. Yıllarca milyarlarca dolar yatırım yapılan o meşhur kuzey koridoru da maalesef Rusya-Ukrayna
01:21savaşı ve Avrupa Birliği'nin ambargoları yüzünden tamamen devre dışı kaldı.
01:26Kaynağımızın o çok net tabiriyle bu rota artık kaput. Yani oradan bir geçiş ihtimali kalmadı.
01:33Peki bu ne anlama geliyor biliyor musunuz? Gemiler füzelerden ve krizlerden kaçmak için rotalarını mecburen ta Afrika'nın en güneyine
01:42ümit burnuna çevirmek zorunda kalıyor.
01:44Düşünsenize Çin'den kalkan bir konteynerın Avrupa'ya ulaşması normalde 35-40 gün sürerken bu zorunlu sapma yüzünden süre bir anda
01:5250-60 güne fırladı.
01:54Bu sadece inanılmaz bir zaman kaybı değil aynı zamanda arşa çıkan nakliye maliyetleri ve çıldıran sigurta primleri demek.
02:00İşte bütün o geleneksel rotalar bir bir tıkanmışken küresel ticaretin nefes alabileceği tek bir alternatif, tek bir can damarı kalıyor
02:09geriye, orta koridor.
02:10Aslında bu koridor hepimizin dildiği o tarihi ipek yolunun çelik raylarla güncellenmiş yepyeni modern bir versiyonu.
02:19Sistem şöyle işliyor. Çin'de mallar trenlere yükleniyor, sonra Kazakstan'ı geçip Hazar Denizi'ni aşıyor, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden doğrudan
02:29Türkiye'ye giriş yapıyor.
02:30Ve buradan da hiç durmadan kesintisiz bir şekilde Avrupa'nın tam kalbine Londra'ya kadar uzanıyor.
02:37Şimdi şu iki senaryoyu yan yana koyup aradaki o devasa zıtlığa bir bakın.
02:42Bir yanda 50-60 gün süren, korsanlarla, füzelerle, krizlerle boğuşulan tam bir okyanus kabusu.
02:49Diğer yanda ise demir yolları üzerinden tıkır tıkır işleyen, sıfır riskli ve sadece 15 gün süren bir tren yolculuğu.
02:57Süre kelimenin tam anlamıyla üçte birine iniyor, muazzam bir verimlilik.
03:02Ve işte sürenin bu kadar kısalması Türkiye için o bahsettiğimiz trilyonluk lojistik fırsatının kapılarını ardına kadar açıyor.
03:11Rakamlara bir bakalım isterseniz.
03:13Bugün Avrupa ile Çin arasında yılda tam 800 milyar dolarlık devasa bir ticaret dönüyor.
03:18Prof. Gürdoğan analizinde diyor ki bu muazzam pastanın sadece %10'unu bile bu koridora çekebilsek Türkiye'nin üzerinden her yıl
03:27tam 80 milyar dolarlık bir servet akacak.
03:30Her yıl 80 milyar dolar.
03:32Bir ülkenin ekonomisinin kaderini baştan yazabilecek akıl almaz bir potansiyelden bahsediyoruz.
03:37En güzel tarafı da şu.
03:39Aslında bu lojistik süper güç statüsünü kaldırabilecek altyapımız büyük ölçüde hazır.
03:44Bakü-Tiflis-Kars-Zemir yolu hattı tamamlandı.
03:47Kullanımı açık.
03:48Marmaray projesi deseniz İstanbul boğazının altından kıtalar arası kesintisiz tren geçişi zaten tıkır tıkır işliyor.
03:54Yani yazarın da üstünde durduğu gibi talih adeta coğrafyamızın önünde diz çökmüş,
03:59alın şu pastayı, 100 yılın lojistik merkezi olun diye bağırıyor.
04:03Ama gelin görün ki işler vizyon, coğrafya ve kader üçgenine gelince bambaşka bir hal alıyor.
04:09Dünya haritası tam da Türkiye'yi merkezine alarak yeniden şekillenirken
04:14yazar bizi durup şöyle bir etrafımıza bakmaya davet ediyor ve çok can alıcı o soruyu soruyor.
04:19Dünyanın kaderinin yeniden yazıldığı şu günlerde biz Ankara'da ne konuşuyoruz?
04:24Raporda yer alan bu zihniyet karşılaştırması gerçekten tabloyu çok net özetliyor.
04:29Bir yanda Almanya gibi küresel güçler kargo trenlerinin saatlerini, navlum maliyetlerini ince ince hesaplıyor.
04:35Çin bu vizyonu hayata geçirmek için gidip Hazar Denizi gıyılarına devasa yeni limanlar inşa ediyor.
04:40Ama diğer yanda bizim gündemimize bakıyoruz.
04:42Kaynağın verdiği örnekler çok tanıdık.
04:44Kılıçdaroğlu geri mi dönecek?
04:46Özgür Özel Parti'yi böldü mü?
04:47Hangi milletvekili nereye transfer oluyor?
04:49Ya da bürokraside o koltuğa kim oturacak?
04:52Yani maalesef bütün enerjimizi tamamen günlük iç siyasete harcıyoruz.
04:56İşte tam bu noktada çok ciddi bir vizyon çatışması yatıyor.
04:59Küresel lojistik dediğiniz şey aklın, bilimin, matematiğin ve gerçekten uzun vadeli küresel bir vizyonun sanatıdır.
05:06Ancak analizde çok net ifade edildiği üzere mevcut iç siyaset dinamiğimiz daha çok günü kurtarmaya, anlık tartışmalara ve polemiklere hapsolmuş
05:14durumda.
05:15Biz bu mikro gündemlerle boğuşurken o trilyonluk tren kelimenin tam anlamıyla gözümüzün önünden, burnumuzun dibinden geçip gidiyor.
05:22Bütün bu anlattıklarımız bizi ister istemez ümlü düşünür İbni Haldun'un o hepimizin bildiği meşhur sözüne getiriyor,
05:29Coğrafya kaderdir.
05:31Profesör Gürdoğan da bunu teyit ediyor aslında.
05:34Gerçekten de Anadolu'nun sahip olduğu bu benzersiz coğrafya, bu kıtalar arası köprü konumu bize bahşedilmiş en muazzam, en kıymetli
05:42avantajlardan biri.
05:43İncelememizi bitirirken sizi yazarın o çok vurucu final düşüncesiyle baş başa bırakmak istiyorum.
05:48Evet, coğrafyamız gerçekten de eşsiz bir kadar. Fakat dünyadaki bu değişimi okuyamamak, bu eşsiz coğrafyayı yanıtacak küresel vizyonu ıskalamak asıl
05:56kedirimiz oluyor.
05:58Şimdi asıl soru şu, kapımıza kadar gelen bu trilyonluk fırsatı kucaklayıp 100 yılın lojistik süper gücü mü olacağız,
06:05yoksa kısır, kuruşluk tartışmaların içinde boğulup bu devasa trenin bir kez daha kaçıp gitmesini mi izleyeceğiz?
06:12İşte bu kararın sonucu hepimizin geleceğini belirleyecek.
06:15İncelememize katıldığınız için çok teşekkürler. Bir sonrakinde görüşmek üzere. Kendinize iyi bakın.
