Đi đến trình phátĐi đến nội dung chính
Tatina
Người Khmer Nam Bộ là ai? Họ đến từ đâu, sống ra sao và giữ gìn văn hóa như thế nào giữa miền Tây sông nước Việt Nam? Chúng ta cùng tìm hiểu về nguồn gốc, đời sống cộng đồng, tín ngưỡng và những nét văn hóa đặc sắc của người Khmer Nam Bộ - một trong những dân tộc có bề dày lịch sử tại đồng bằng sông Cửu Long.
#nguoikhmer #nguoikhmervietnam

Nội dung:
00:00 - Mở Đầu.
01:03 - Người Khmer Nam Bộ Là Ai?
02:07 - Phum Và Sóc.
02:47 - Nhà Sàn Khmer.
03:07 - Chùa Khmer.
03:42 - Biểu Tượng Naga Và Chằn Yeak.
04:16 - Nét Đẹp Giáo Dục Và Truyền Thống Của Nam Giới Khmer.
05:01 - Tết Chôl Chnăm Thmây.
05:27 - Lễ Sen Đôn-ta.
05:42 - Lễ Oóc Om Bóc.
06:03 - Đua Ghe Ngo.
06:30 - Ẩm Thực Khmer.
07:03 - Giao Thoa Văn Hóa Khmer.
07:31 - Người Khmer Trong Đời Sống Hiện Đại.
______________
© Bản quyền video thuộc về Tatina
#tatina

Danh mục

📚
Học tập
Phụ đề
00:00Xin chào tất cả các bạn, chào mừng các bạn đã đến với trạm rừng chân tiếp theo của chúng
00:05ta trên hành trình khám phá giải đất hình chữ S xinh đẹp.
00:08Các bạn thân mến, nếu có dịp xuôi về miền Tây Nam Bộ, cùng đất chín rồng phù sa màu
00:12mỡ,
00:13chắc hẳn bạn sẽ không chỉ bị say đắm bởi những cánh đồng lúa có bay thẳng cánh,
00:17những vườn cây ăn trái chịu quả mà còn bị thu hút bởi một mảng màu văn hóa vô cùng
00:20rực rỡ.
00:21Nơi đó, đan sen giữa những xóm làng miệt vườn là những mái chùa vàng vút cong lên nền trời
00:26xanh thẳm,
00:26tiếng nhạc ngũ âm rộn rã mỗi dịp lễ hội và những điệu múa dâm vong uyển truyền dập diều.
00:31Đó chính là bức tranh đời sống sinh động của đồng bào Khơ Me Nam Bộ.
00:35Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau lên một chuyến tàu thời gian, len lỏi vào dưới những bóng cây
00:39thốt nốt,
00:39lắng nghe tiếng vọng từ phung sóc để cùng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi.
00:43Người Khơ Me Nam Bộ, họ là ai? Văn hóa của họ có gì đặc biệt mà lại khiến người
00:47ta say mê đến thế?
00:49Nào hãy pha cho mình một tách trà hoặc một ly cà phê, tìm một chỗ ngồi thật thoải mái,
00:53chúng ta bắt đầu chuyến hành trình này nhé.
00:55Lấy quý, nội dung được chúng tôi tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau, nếu có gì sai hoặc cần
01:00đính chính, mọi người đừng ngại, hãy comment bên dưới nhé.
01:03Trước hết, hãy cùng quay ngược dòng lịch sử một chút.
01:06Nhắc đến miền Nam Việt Nam, chúng ta thường nghe câu ca giao, mũi kêu như sáo thổi, đỉa lội
01:11tựa bánh canh.
01:12Thỏa hồng hoang, đồng bằng sông Cửu Long là một vùng xình lầy, hoang vu, rừng rậm bạt ngàn.
01:17Và người Khơ Me chính là một trong những cư dân bản địa lâu đời nhất, đã gắn bó với
01:20mảnh đất này từ những ngày đầu khai hoang mở cõi.
01:22Cùng với người Việt, người Hoa và người Trăm, người Khơ Me đã góp những giọt mồ hôi, công sức
01:27để biến vùng đồng bằng ngập nước hoang vu trở thành vựa lúa trù phú nhất của cả nước như
01:31ngày nay.
01:32Hiện tại, cộng đồng người Khơ Me Nam Bộ có khoảng hơn 1,3 triệu người, sinh sống chủ yếu
01:36ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long.
01:38Trong đó, đông đúc nhất là ở Sóc Trăng, Trà Vinh, Thiên Giang, An Giang, Bạc Liêu.
01:43Họ là một bộ phận không thể tách rời trong đại gia đình 54 dân tộc anh em của Việt
01:46Nam.
01:47Nhưng bạn biết không, điều tuyệt vời nhất ở đồng bào Khơ Me Nam Bộ là sự dung hòa kỳ
01:51diệu.
01:52Dù sống đan sen cùng các dân tộc khác hàng trăm năm qua, họ vẫn giữ được một kho tàng
01:56văn hóa tín ngưỡng, ngôn ngữ và phong tục tập quán mang đậm bản sắc riêng, không hề bị pha
02:00lẫn.
02:01Vậy bí quyết của họ là gì?
02:03Chúng ta sẽ tìm thấy câu trả lời ở 2 chữ, Phung và Sóc.
02:07Chúng ta hay nghe cụm từ về thăm Phung Sóc, vậy Phung Sóc rốt cuộc là gì?
02:11Để mình giải thích một cách dễ hiểu nhất nhé.
02:13Đối với người kinh chúng ta, đơn vị cư trú là làng, xạ xóm, ấp thì đối với người Khơ
02:18Me, họ sống trong các Phung và Sóc.
02:20Phung ban đầu có nghĩa là một khu vực đất đai có nhiều gia đình có cùng huyết thống sinh
02:24sống với nhau.
02:24Hãy tưởng tượng đó giống như một xóm nhỏ của một đại gia đình.
02:28Các ngôi nhà trong Phung thường được cất ẩn mình dưới những dặn tre, bóng dừa hay cây thốt nốt.
02:33Nhiều Phung ghép lại với nhau thì tạo thành một Sóc, Sóc tương đương với một làng của người Việt.
02:37Mỗi Sóc là một cộng đồng gắn kết chặt chẽ về mặt kinh tế, văn hóa và tâm linh.
02:42Ở đó mọi người cùng nhau cấy cải, cùng nhau đào kênh dẫn nước và cùng nhau bảo vệ làng
02:46mạng.
02:47Đặc biệt, hình ảnh quen thuộc nhất khi bước vào một Phung Sóc truyền thống của người Khơ Me chính
02:51là những nếp nhà sàn.
02:52Ngày xưa vì sống ở vùng phù sang ngập nước, nhiều thú dữ, người Khơ Me cất nhà sàn để
02:57tránh ngũ và bảo vệ gia đình.
02:59Dù ngày nay, nhiều gia đình đã chuyển sang cất nhà chệt bằng gạch cho kiên cố,
03:02nhưng lối kiến trúc nhà sàn vẫn luôn là một biểu tượng đẹp trong ký ức và văn hóa của
03:06họ.
03:07Và bạn có biết, giữa Sóc bao giờ cũng có một công trình đổ sộ, rực rỡ nhất không?
03:12Vâng, đó chính là ngôi chùa.
03:14Nếu như làng của người Kinh có đình làng là trung tâm,
03:16thì với người Khơ Me Nam Bộ, ngôi chùa lại là trái tim của cả cộng đồng.
03:20Người Khơ Me theo đạo Phật nhưng là Phật giáo Nam Tông hay còn gọi là Phật giáo Tiểu Thừa.
03:24Có thể nói, cuộc đời của một người Khơ Me từ khi sinh ra cho đến lúc nhắm mắt xuôi
03:29tay đều gắn liền với ngôi chùa.
03:31Chùa của người Khơ Me đẹp lắm các bạn ạ.
03:33Đó là những công trình kiến trúc cực kỳ lộng lẫy và tinh xảo.
03:37Từ đằng xa, bạn đã có thể nhìn thấy những mái chùa lợp ngói nhiều tầng vút cong lên không
03:41chung.
03:42Trên các mái chùa và bờ nóc, luôn có hình tượng rắn thần Naga với cái đuôi cong vút.
03:46Trong truyền thuyết, rắn thần Naga là vị thần đã che mưa, che nắng cho Đức Phật lúc này đang
03:51ngồi thiền.
03:52Nếu bạn đến thăm chùa Khơ Me, bạn sẽ thấy trước cổng chùa thường có tượng chẳng rét, những bức
03:57tượng to lớn, dữ dằn, nhanh ngúa vuốt.
03:59Các bạn nhỏ nghe đến đây chắc sẽ thắc mắc tại sao chùa là nơi hiền lành lại có tượng
04:03hung dữ.
04:04Đó là vì theo quan niệm của người Khơ Me, những con chẳng hung ác này đã bị Đức Phật
04:08thu phục.
04:08Giờ đây chúng dùng sức mạnh của mình để đứng gác cổng, bảo vệ sự bình yên cho ngôi chùa
04:13và Phật Pháp đấy.
04:14Thật thú vị phải không?
04:16Nhưng chùa Khơ Me không chỉ là nơi thở cúng, đó còn là một trung tâm văn hóa, một ngôi
04:20trường học và là một bảo tàng lưu giữ nghệ thuật.
04:23Bất kỳ một cậu con trai Khơ Me nào lớn lên cũng đều có một khoảng thời gian vào chùa
04:27tu bao hiếu.
04:28Việc tu tập này không bắt buộc phải tu cả đời.
04:31Các em có thể vào chùa tu một vài năm để học chữ Khơ Me, học đạo lý làm người,
04:35học nghề, học cách giao tiếp xã hội.
04:37Khi trưởng thành, các em có thể hoàn tục, trở về với cuộc sống bình thường, lập gia đình và
04:41làm việc.
04:42Đây là một nét đẹp giáo dục nhân văn vô cùng sâu sắc của đồng bào Khơ Me Nam Bộ.
04:47Đã nhắc đến người Khơ Me Nam Bộ thì tuyệt đối không thể bỏ qua lễ hội.
04:50Văn hóa lễ hội của họ là một bản giao hưởng rực rỡ đầy sắc màu.
04:54Và tất cả đều bắt nguồn từ chu kỳ của nền nông nghiệp lúa nước.
04:57Trong năm, người Khơ Me có 3 lễ hội lớn nhất mà bạn nhất định phải biết.
05:01Thứ nhất là Tết Trôn Trăm Thơ Mây.
05:03Đây là lễ đón năm mới của người Khơ Me, thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch hàng
05:07năm.
05:08Bạn thắc mắc tại sao năm mới lại ở tháng 4 ư?
05:10Bởi vì đây là thời điểm giao mùa, kết thúc mùa khô nắng hạn và bắt đầu đón những cơn
05:14mưa đầu mùa để gieo hạt.
05:16Trong những ngày này, người Khơ Me sẽ mặc quần áo đẹp lên chùa Tâm Phật,
05:20đắp núi cát để cầu phúc và đặc biệt là có tục tắt nước vào nhau để chúc may mắn,
05:24rửa trôi những muộn phiền của năm cũ.
05:26Thứ hai là lễ Sendolta, diễn ra vào khoảng tháng 8, tháng 9 âm lịch.
05:31Đây là lễ cúng ông bà, tổ tiên tương tự như lễ vu lan báo hiếu của người Việt.
05:35Đây là dịp để con cháu dâng những mâm cơm tươm tất lên chùa,
05:38cầu siêu cho linh hồn ông bà đã khuất và tạ ơn những người đã khai hoang mở đất.
05:42Và thứ ba, lễ hội hoành tráng và sôi động nhất, lễ hội ốc ôm bóc, lễ cúng trăng,
05:47diễn ra vào rằm tháng 10 âm lịch, thời điểm này đánh dấu kết thúc cụ mùa.
05:51Người Khơ Me làm lễ cúng trăng để tạ ơn thần mặt trăng đã ban cho mưa thuận gió hòa,
05:55mùa màng bội thu.
05:57Món ăn không thể thiếu trong lễ này là cốm dẹp làm từ lúa nếp non dã nhuyễn,
06:00trộn với dừa nạo và đường, ngọt ngào và dẻo thơm vô cùng.
06:03Đặc biệt, đặc sản bùng nổ nhất của ốc ôm bóc chính là giải đua ghe ngò.
06:07Hàng chục chiếc ghe ngò dài ngoãng, sơn phết rực rỡ,
06:10mũi ghe vẽ hình các con vật rũ mãnh,
06:12trở theo hàng chục thanh niên chai tráng cuồn cuộn cơ bắp.
06:15Khi tiếng còi cất lên, tiếng cổng chiêng đánh nhịp rồn rập,
06:18hàng chục chiếc ghe lao vút trên mặt sông như những mũi tên
06:20giữa tiếng hò reo vang rội của hàng chục ngàn người ở hai bên bờ.
06:23Nếu có dịp, bạn nhất định phải đến miền Tây xem đua ghe ngò một lần
06:27để thấy không khí cuồng nhiệt đến mức nào.
06:30Sống tràn hòa cùng người Kinh và người Hoa,
06:32văn hóa của người Khơ Me Nam Bộ có sự giao thoa vô cùng thú vị,
06:36đặc biệt là trong ẩm thực.
06:37Mình đố bạn biết món ăn nào ở miền Tây là biểu tượng
06:40cho sự đoàn kết của ba dân tộc Kinh, Hoa, Khơ Me.
06:44Đó chính là tô bún nước lèo.
06:46Linh hồn của bún nước lèo là mắm bò hóc,
06:48loại mắm cá đặc sản của người Khơ Me.
06:50Khi nấu nước lèo, người ta kết hợp mắm bò hóc của người Khơ Me,
06:54thịt quay của người Hoa cùng với bún tươi,
06:56tôm cá và rau ghém đủ loại của người Kinh.
06:58Tất cả hòa quyện tạo nên một tô bún thơm lừng,
07:00ngọt thanh ăn một lần là nhớ mãi.
07:03Sự giao thoa ấy không chỉ ở món ăn mà còn ở tình người.
07:06Ngày nay, trong các phung sóc,
07:08người Kinh, người Hoa và người Khơ Me sống đan sen,
07:10tối lửa tắt đèn có nhau.
07:12Người Kinh cũng biết nói tiếng Khơ Me,
07:14cũng đi xem múa rô băm, múa rù khê của người Khơ Me.
07:17Ngược lại, người Khơ Me cũng đón Tết Nguyên đán,
07:19cùng chia sẻ niềm vui,
07:21mỗi buồn trên cùng một giải đất.
07:23Sự khác biệt về văn hóa không làm họ xa cách,
07:25mà ngược lại, làm cho bức tranh đời sống vùng đồng bằng sông Kiều Long
07:28thêm phần đa dạng và rực rỡ.
07:31Các bạn thân mến,
07:32qua chuyến du hành vừa rồi,
07:33chúng ta đã cùng nhau giải mã câu hỏi
07:35người Khơ Me Nam Bộ họ là ai?
07:37Họ là những người con của ruộng đồng,
07:39là những nghệ sĩ tài hoa với đôi bàn tay tạc
07:41nên những mái chùa rực rỡ,
07:42là những con người hiền lành,
07:44chất phác lấy đạo lý nhà Phật làm kim chỉ nam cho cuộc sống.
07:47Từ những phung sóc yên bình dưới bóng thốt nốt,
07:49tiếng đàn ngũ âm vẫn ngày vang lên,
07:51kể cho chúng ta nghe câu chuyện về tình yêu lao động,
07:54yêu thiên nhiên và tinh thần đoàn kết gắn bó keo sơn
07:56của các dân tộc anh em trên đất Việt.
07:58Hy vọng rằng,
07:59video ngày hôm nay đã mang đến cho các bạn,
08:01dù ở lứa tuổi nào,
08:03những kiến thức lịch sử,
08:04văn hóa thật thú vị và dễ hiểu.
08:06Lần tới, nếu có dịp xuôi về miền Tây,
08:08đi ngang qua một ngôi chùa Khơ Me rực rỡ,
08:11bạn hãy thử bước vào,
08:12mỉm cười và chấp tay chào những vị sư áo vàng,
08:14nếm thử một chút mắm bò hóc hay cốm dẹp
08:17để thực sự cảm nhận vẻ đẹp diệu kỳ của vùng đất này nhé.
08:20Cảm ơn các bạn đã dành thời gian lắng nghe video hôm nay.
08:24Nếu các bạn yêu thích chủ đề này,
08:26đừng quên nhấn đăng ký kênh
08:27và chia sẻ video để chúng mình có thêm động lực
08:29làm những chủ đề văn hóa hấp dẫn khác nhé.
08:32Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại các bạn
08:33trong những chuyến hành trình tiếp theo.
08:45Hãy subscribe cho kênh La La School Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn

Được khuyến cáo