00:00Herkese merhaba. Gelin bugün siyaset sahnesinin en çok konuşulan ama belki de en az anlaşılan olaylarından birinin perde arkasına birlikte
00:07bakalım.
00:08Ankara'daki NATO zirvesi.
00:10Gazeteci Müyesser Yıldız'ın kaleme aldığı o çarpıcı analizi masaya yatırıyoruz ve zirvenin etrafındaki göz kamaştırıcı diplomatik şolların altını kazıyoruz.
00:19Acaba sahnede söylenenler ile o kapalı kapılar ardında, özellikle de Doğu Akdeniz ve Kıbrıs bağlamında gerçekleşenler birbiriyle uyuşuyor mu?
00:27Kaynağımız üzerinden bu devasa uçurumu adım adım inceleyeceğiz.
00:31Hazırsanız küresel satranç tahtasındaki bu büyük oyuna hemen dalalım.
00:35Neler konuşacağız bu incelemede?
00:37Önce Ankara'daki zirveye, ardından Akdeniz'deki manevralara, zirve öncesi kurulan baskılara, Avrupa Parlamentosu'nun raporuna ve AB'nin Kıbrıs hamlesine bakıp
00:47en sonunda da büyük resmi toparlayacağız.
00:50Hemen şu çok iddialı sözle başlayalım.
00:52Biliyorsunuz iktidar kanadı zirvenin Ankara'da yapılmasını yeni bir dönemin bir şahlınışın başlangıcı olarak sundu.
01:00MHP lideri Devlet Bahçeli'nin o sözlerini hatırlayalım.
01:03Türkiye'nin yeni dönemin kurucu aktörlerinden biri olduğunu vurguladı ve
01:07Türkiye Avrupa için bir seçenek değil, içine düştüğü kuyuya uzanan güvenli halattır dedi.
01:12İç siyaset için müthiş güçlü, insanda zafer hissi uyandıran bir mesaj değil mi?
01:16Bize masayı kuran ve şartları belirleyen tarafın Türkiye olduğu hissini veriyor.
01:21Peki ama uluslararası arenadaki o soğuk gerçeklik bu söylemle gerçekten örtüşüyor muydu?
01:27Birinci bölümümüze geçiyoruz.
01:29Akdeniz'deki manevralar.
01:30Şimdi yazarın analizinde altını ısrarla çizdiği o devasa çelişkiye bir bakalım.
01:36İçeride Avrupa'nın güvenli halatıyız diyoruz.
01:39Harika bir diplomatik zafer tablosu var.
01:41Ama uluslararası gerçekliğe döndüğümüzde kapı duvar.
01:44Neden mi? Çünkü Avrupa Birliği'nin Türkiye ile müzakereleri tamamen Kıbrıs meselesine kilitlenmiş, dondurulmuş durumda.
01:52Batı dünyası resmen Kıbrıs'ta taviz vermeden ağabeyle tek bir adım bile ilerleyemezsin diyor.
01:57Yani içerideki o bayram havası dışarıda yerini Türkiye'yi Kıbrıs üzerinden köşeye sıkıştırmaya çalışan buz gibi bir gerçekliğe bırakıyor.
02:06Peki bu sırada sahada o uluslararası satranç tahtasında neler oluyor?
02:11Kaynağımızdaki şu tabloya bir bakın.
02:13Oyuncular tamamen stratejik hamleler yapıyor.
02:16ABD gidiyor, Yunanistan, Kıbrıs Rum kesimi ve İsrail'i yanına alıp 3 artı 1 formatında bir Doğu Akdeniz Enerji Merkezi
02:24kuruyor.
02:24Bitmedi.
02:25Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in çabalarıyla Orta Asya ülkelerine tam 12 milyar euro'luk devasa bir
02:33yardım sağlanıyor.
02:34Neden biliyor musunuz?
02:35Analizde belirtildiğine göre sırf bu ülkeler Kıbrıs Rum kesimini tanısın ve Türkiye'yi bölgede işgalci ilan etsin diye.
02:42Üstüne bir de İsrail, ABD ve Fransa'nın Rum yönetimini aktif olarak silahlandırması var.
02:48Açıkçası Ankara'daki şenlikli havanın tam aksine Akdeniz'de resmen Türkiye'ye karşı kalın bir duvar örülmüş.
02:55Gelelim ikinci bölümümüze.
02:57Zirve Öncesi Baskılar
02:59Bütün bu manevralar elbette kendi kendine gelişmiyor.
03:03Bakın bu rakam gerçekten inanılmaz.
03:05Tam 150 milyar euro.
03:07Bu Avrupa Birliği'nin yeni savunma kredisi, kısa adıyla safe bütçesi.
03:12Peki bu devasa pastadan Türkiye'ye ne düşüyor?
03:15Koca bir sıfır.
03:16Yazarın analizine göre Türkiye bu muazzam savunma fondan tamamen ama tamamen dışlanıyor.
03:22Sebebi de çok tanıdık.
03:23Rum ve Yunan vetosu.
03:25Düşünsenize bir yandan bizi NATO'nun kurucu aktörü olarak övüyorlar,
03:29diğer yandan arka kapıdan Kıbrıs kartını kullanarak Avrupa'nın güvenlik mimarisinin dışına itiyorlar.
03:35Bir de hemen ardından gelen şu bütçe kalemine bakın.
03:391.2 milyar euro.
03:40Biz o 150 milyar euroluk fondan veto yerken Kıbrıs Rum kesimine şak diye doğrudan ayrılan kaynak bu.
03:47Kaynak metin bunun 177.2 milyon euroluk ilk diliminin zirveden hemen önce Rum yönetimine
03:53tıkır tıkır ödendiğini belirtiyor.
03:55Finansal jeopolitiği nasıl işlediğini görüyorsunuz değil mi?
03:58Kaynaklar dostluğa veya müttefikliğe göre değil, doğrudan Doğu Akdeniz'deki Kıbrıs stratejisine göre dağıtılıyor.
04:04Şu zaman çizergesine bir göz atalım, kuşatmanın nasıl ilmek ilmek örüldüğünü çok daha net göreceğiz.
04:10Zirveden bir ay önce o bahsettiğimiz enerji merkezi kurularak dışlanma başlıyor.
04:1518 gün önce milyonlarca euro doğrudan Rumlara aktarılıyor.
04:18Tam zirve gününde herkes müttefiklik pozu verirken Avrupa Parlamentosu'ndan zehir zemberek bir rapor çıkıyor.
04:25Zirveden sadece 4 gün sonra da AB, Kıbrıs için özel temsilci atıyor.
04:29Yazarın da dikkat çektiği gibi bu kronoloji, batılı güçlerin Ankara zirvesine adım adım tamamen Kıbrıs odaklı bir diplomatik ablukaya aldığını
04:38ispatlıyor.
04:393. Bölümümüz Avrupa Parlamentosu raporu
04:42Az önce zaman çizelgesinde gördüğümüz tam da zirve günü 575 oyla kabul edilen o rapora yakından bakmamız lazım.
04:51Kaynağımıza göre rapor o kadar sert ve dayatmacı ki Türkiye'ye resmen iki devletli çözümden derhal ve kesinlikle vazgeç diyor.
04:59Tüm askerlerini adadan çek, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni resmen tanı, Rumların NATO'ya girmesine de sakın ola engel olma diye emrediyor.
05:08Hatta analize göre rapor Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne ayrılıkçı bir oluşum olarak damgalıyor ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ağır
05:16suçlamalar yöneltiyor.
05:17Ve tekrar ediyorum tüm bunlar Ankara'da o güçlü dostluk mesajlarının verildiği gün yaşanıyor.
05:234. Bölüm AB'nin Kıbrıs Hamlesi
05:27Zirve bitiyor, AB liderleri kameralar önünde BME öncülüğünde çözüm falan deyip gülümsüyor ama zirvenin üzerinden sadece 4 gün geçmişken Ursula
05:37von der Leyen gaza basıyor.
05:38Yardımcısı Raphael Lefitto'yu hızla yeni Kıbrıs özel temsilcisi yapıveriyor.
05:43Kaynak metne göre ertesi günde Paris'te Rum liderle buluşup AB sürece tam anlamıyla dahil olmuş durumdadır müjdesini veriyor.
05:51Yazar bize bunun AB'nin aslında ikinci denemesi olduğunu hatırlatıyor.
05:55İlki istifa etmişti hatırlarsanız.
05:57Belli ki Avrupa Birliği Kıbrıs masasında doğrudan taraf olma hırsından ve takıntısından zerre kadar vazgeçmemiş.
06:04İşte işin en çarpıcı yanlarından biri de bu atamaya verilen tepkiler arasındaki uçurum.
06:09Bir yanda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti var masaya yumruğunu vuruyor atamayı provokatif bularak net bir dille reddedip bu Türk tarafına
06:18yönelik bir AB baskısıdır suni bir süreçtir diyor.
06:22Peki ya Ankara?
06:23Türk dışişlerinin tepkisine bakıyoruz inanılmaz sakin Ankara sadece bu AB'nin kendi iç meselesidir deyip omuz silkiyor.
06:31İşte yazar tam da burada çok kritik bir soru soruyor.
06:34Hani biz masayı kuran kurucu aktördük neden bu hamleyi uluslararası garantörlük anlaşmalarının açık bir ihlali olarak görüp anında reddetmedik de
06:43iç meseleleri deyip geçiştirdik.
06:45Ve geldik 5. son bölümümüze son çıkarım.
06:50Bütün bu veriler, kronoloji bizi yazarın o vurucu nihai sonucuna getiriyor.
06:55Zirve boyunca bizim iç kamuoyumuz tamamen bu törensel optiklere, gösterişli detaylara odaklandı.
07:02Yok efendim Yunanistan Başbakanı Miçotakis'i Osmanlı Ceddin Dede Marşı ile nasıl karşıladık, Yunan medyası buna nasıl bozuldu, günlerce kendi
07:10içimizde bu görsel şovlarla bir zafer havası yaşadık.
07:14Ancak yazarın altını çizdiği acı gerçek şu.
07:16Biz bu detaylarla övünürken Batı dünyası kendi ajandasını tıkır tıkır işletti.
07:22Batı, Kıbrıs'ı bir Türk-Yunan meselesi olmaktan çıkarıp doğrudan bir Türkiye-Avrupa Birliği şartına dönüştürme yolunda o gün devasa
07:29bir mesafe kat etti.
07:30Hem de Ankara'nın tam göbeğinde.
07:32Ve yazar incelemesini insanın aklından çıkmayacak harika bir soruyla noktalıyor.
07:38Yabancı liderleri hangi coşkulu marşla karşıladığımız mı daha önemli, yoksa onların ceplerine hangi diplomatik kazanımları koyup aslında onları hangi marşla
07:48uğurladığımız mı?
07:49Görünen o ki, sahnede alkışları toplayan bizmişiz gibi görünsek de, analize göre arka planda senaryoyu yazanlar ve masadan istediklerini alıp
07:58kalkanlar bambaşkaymış.
07:59Bu incelememizde Müyesser Yıldız'ın analizi rehberliğinde zirvenin perde arkasına bakmaya çalıştık.
08:05Siyasetin o şatafatlı vitrinine aldanmayıp gerçekleri sorgulamaya devam edin.
08:10Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere, hoşçakalın.
