00:00Ang bayan ng Taal sa Batangas dinarayo dahil Instagram-worthy na Bulkang Taal.
00:08Pilgrim site na Taal Basilica at nagsasarapang pagkain.
00:15Pero may isang matapang na sagisag ang Taal na nanganganib daw tumiklok sa hamon ng modernisasyon, ang balitsong.
00:28Na ang ibig sabihin, nalingsungay. Maaring sa kalabaw o sausa.
00:35Ang sinaunang balisong kasi, yari daw sa sungay ng kalabaw.
00:40Pero alam niyo ba mga kawander na ang balisong tinatawag ding 29?
00:46Ayon kasi sa kwentong bayan sa Taal, may isang mandirigmang Pilipino noon na nakapatay umano ng 29 katao gamit ang
00:57balisong.
00:58At simula daw noon, ang balisong naging simbolo na hindi lang sa katapangan, pati na rin sa husay ng Pilipinong
01:07panday.
01:08Kamustahin natin ang industriya ng balisong sa Taal.
01:24Lakas maka-action star, Empoy.
01:26Pero dayuhin na muna natin ang mga manggagawa natin dyan ng balisong.
01:32At sa aming paghahanap-hanap ng paggawaan ng balisong, nakilala ko sina Mang Pueng at Tatay Leo, dalawa sa pinakamatandang
01:42gumagawa at nagtitinda ng balisong sa Taal.
01:46Nandito tayo sa Taal, Batangas at nandito tayo ngayon sa pamamahay ni Mang Pueng na kung saan siya ay isa
01:54sa gumagawa ng balisong dito sa Batangas.
01:57At hindi lang pang-Pinoy na balisong ang kanyang ginagawa, kundi pang-international din.
02:02Pang-international ang aming ginagawa?
02:04Ayun na, si Mang Pueng.
02:06Depende sa order ng mayor.
02:08Pwede mo pa sa amin ituro kung paano gawin ang balisong?
02:12Ang unang paggagawa ng balisong ay gagawa muna tayo ng handle.
02:17For today's balisong, ang susubukan nating gawing handle ay buto ng baka.
02:23Pwede magsilipan tayo.
02:24Pwede naman natin silipin.
02:26Nakikita ko nga yun.
02:27Matang muka.
02:27Biyan, huk mo dyan.
02:31Una munang lalagariin ang buto sa habang 29 cm.
02:49Matapos putulin ang buto, sunod namang itong pupukpukin.
02:54Para medyo ma-press siya ang loob, kailang palo-palo ilalagariin.
03:03Ayan, press.
03:07Ayan na.
03:09Finish!
03:10Okay na po.
03:11At sya ka naman, hahasain ang blade.
03:19Medyo humila ang balisong noon.
03:21So, naisipan ko, walang magyayari sa balisong.
03:25So, ginawa ko, nag-ibang bansa ako.
03:27Itong sa generation na to, may mga bata ba na willing at gustong matuto ng paggawa ng balisong?
03:36Masasagot kita dyan.
03:37Sa ngayon, wala ng willing na gumawa ng balisong.
03:40Especially, mga anak mo, meron ba?
03:42Especially, mga anak ko, gusto kong manturuan siya, pero sa isip ko, mas mabuti sa kanila ang makapagtapos ng pag
03:51-aaral para maiba naman ang kanilang anabuhay, trabaho.
03:55So, yung sinapit ko na paggawa ng balisong, gano'ng hirap, parang ayoko na ipadana sa mga anak ko.
04:04Mga ka-wonder, kanina, kung nandun tayo sa paggawaan ng balisong, ngayon naman, nandito tayo sa tindahan, pero parang mayroon
04:12ako nakikita ang kakaiba.
04:14Balisong, pero gawa sa parang, parang parang suklay.
04:19Ano po tawag dito, balisoklay?
04:21Balikom.
04:22Balikom?
04:23Yan, balikom.
04:24Kung tayo nangyengahilang, balikom ang tawag, hindi balisoklay, okay?
04:33Sa gitna ng Isla Verde sa Batangas,
04:39ang islang tinaguri ang center of the center of marine biodiversity sa buong mundo.
04:49May isang matamis na tradisyong unti-unti na raw nilalamon.
04:54Hindi nang alo ng dagat.
04:56Kung hindi nang mabilis na pagkalimot.
05:01Pero sa islang ito, may isang uri ng tamis na hindi nagmumula sa tubo,
05:07kundi sa matatayog na puno ng buri.
05:11Ang malalatik o sangkaka sa unang tingin,
05:17ang ipinagmamalaking pakaskas ng Isla Verde.
05:22Isang tradisyonal na panghimagas na nakalagay sa maliit at pabilog na sisidlan na gawa sa dahon ng buri.
05:31Kadalas ang ginagawang candy o pampatamis sa mga pagkain.
05:39Pero para kay Rolly na laking Isla Verde,
05:44ang pakaskas, hindi lang basta pampatamis.
05:48Ito raw ay produkto ng tsaga, pawis at determinasyon na pamana pa mula sa kanilang mga ninuno.
05:53Nung maliit ako, nakikita ko na yan ang gagawa. Pakaskas na yan.
05:58Matagal lang panahon niya ang ginagawa.
06:02Kahit na mahirap, aming pinagpipilit.
06:05At palibasa nga, wala kaming hanap buhay kundi yan.
06:09Pero sa paglipas ng panahon, ang tamis ng pakaskas nila unti-unting tumatabang.
06:16Kami lang gumagawa dito sa aming barangay na ito.
06:22Dahil mapakahirap nga ito eh.
06:24Kahit marunong sila manggawa, hindi baka hindi kayanin.
06:30Kaya gamit ang kanya mahigit ilang dekadang kaalaman sa paggawa ng pakaskas.
06:36Patuloy na itinataguyod ni Rolly ang paggawa nito at itinuturo sa mga susunod na henerasyon.
06:45Dala ang kanyang sandatang itak at timba na lalagyan ang katas ng buri.
06:52Ubaga pa lang, inaakyat na ni Rolly ang puno ng buri malapit sa kanilang bahay.
07:03Pagdating sa tuktok ng puno, kakaskasin ang buri at papatuloy ng katas ng buri na gagawin pakaskas.
07:18Ang katas ng buri, pakukuluan sa isang malaking kawa para lumabas ang taglay nitong tamis.
07:24Pakukuluan na hanggang sa lumapot.
07:27Mga dalawang oras yan mahigit para tuloy ang luto.
07:34Kapag lumapot at lumagkit na ang katas ng buri,
07:39sunod namang aayusin ang kanyang asawa ang mga kasitas na gawa mismo sa pinatuyong dahon ng buri.
07:45Ito yung kasitas na lalagyan ng niluluto ng pakaskas.
07:51Pinatutuyo muna, tapos pagtuyo na, saka pagtuli ng ganito.
07:57May sukat ito para makatulad ng ganito.
08:07Ang mga gawang kasitas, lalagyan ng lutong pakaskas.
08:17At saka pagtapatungpatungin gamit ang tali, nagawa rin sa buri.
08:22At saka ibemeta sa alagang 70 hanggang 100 pesos kada tali.
08:31Ang bawat piraso ng pakaskas, bunga ng isang mabusising sining.
08:38Mula sa pag-akayat sa matayog na puno ng buri.
08:44Hanggang sa nakakangawit na pagluluto sa mainit na taliasi.
08:51Ang bawat sentimong ibinabaya dito, katumbas ay pawis at syaga ni Rolly.
08:57Ang pakaskas, isang matamis na paalala na ang nyaman ng Isla Verde,
09:03hindi lamang matatagpuan sa ilalim ng karagatan,
09:09kundi pati sa puso ng mga taong patuloy na nagpapanatiling buhay ang kanilang kultura.
09:36Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
09:37Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
09:38Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
09:40Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
09:40Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
Comments