- 2 days ago
Category
📺
TVTranscript
00:00Patrzę, akurat przede mną, przed moimi oczami, konia trafił, pocisk w tylną nogę.
00:12To widziałem na własne oczy, jak ta noga odchodziła od całego konia i konie już chyba nie padł.
00:38KONIEC
01:22Pułkownik Dąbek, pozbawiony odwodów i nadziei na obiecywaną przez sztab generalny odsiecz, decyduje się oddać miasto i port.
01:30Klubę Polskim Gdynię. Z obawy przed zemstą hitlerowców na mieszkańcach, pułkownik zabrania niszczyć urządzenia portowe.
01:37U wrót portu zostanie zatopionych jedynie parę niewielkich statków.
01:41Polacy za dnia wycofują się na pobliską Kępę Oksywską, gdzie na terenie o niewielkich rozmiarach, mniej więcej 6 na 6
01:48kilometrów, gromadzi się łącznie 7,5 tysiąca żołnierzy i kilka tysięcy cywilów.
01:56Armia Pomorze przygotowuje się do natarcia przez Łowicz na Skierniewice.
02:00Nieprzyjaciel szybko ściąga posiłki w rejon Bzury.
02:03Niemcy przeważają liczbą żołnierzy, a także ilością sprzętu.
02:07Z południowego brzegu Pilicy docierają nowe hitlerowskie dywizje. Lekkie zmotoryzowane i ciężkie pancernie.
02:14W obliczu rosnącej siły wroga i potwornego wyczerpania jednostek Armii Poznań, generał Kutrzeba przerywa natarcie znad Bzury i nakazuje zwrot
02:23swych wojsk w kierunku Warszawy.
02:26Tymczasem w Łodzi sztab niemieckiej VIII Armii, szykując się do ewakuacji, otrzymuje meldunki, które początkowo wydają się Niemcom niewiarygodne.
02:34Polacy odeszli.
02:37Dwie poranione hitlerowskie dywizje jeszcze przed chwilą szykowały się do odwrotu.
02:41Teraz wśród Niemców zapanowuje radość.
02:45Decyzja dowódcy Armii Łódź generała Tome o skierowaniu się na Warszawę zamiast na pole bitwy nad Bzurą,
02:51wysłanie przez generała Rumla brygady kawalerii Andersa na wschód zamiast użycia jej w bitwie
02:56i wreszcie rozkaz Ryza Śmigłego o wycofaniu wszystkich jednostek wojskowych do Małopolski Wschodniej.
03:01Wszystkie te decyzje wskazują walczące oddziały Armii Poznań i Pomorze na samotną zagładę.
03:09Rano na wschód od Warszawy rusza do ataku na Mińsk Mazowiecki grupa generała Andersa.
03:15Dowodzący Armią Warszawa generał Rumel chce w ten sposób odepchnąć zbliżających się do stolicy Niemców.
03:21Niestety oddziały przewidziane do udziału w tej operacji albo już nie istnieją,
03:26albo znajdują się zupełnie gdzie indziej niż wyobraża to sobie dowództwo,
03:30albo po prostu nic nie wiedzą o nadchodzącym ataku.
03:34Dochodzi do krwawych starć z Niemcami.
03:36W nocy przychodzi rozkaz naczelnego wodza nakazujący wycofać się na południe.
03:41Generał Anders ze swoimi wojskami rusza w kierunku Lublina.
03:46Chcę powiedzieć jak się kocha konie.
03:52No i ranna była w Hania.
03:58Przeszedł się dowódca na nałodnę do drugiego konia.
04:02Rozkaz, żeby ją zastrzelić, bo nam przeszkadza.
04:08Gdzie tam przyjdzie noc, trzeba gdzieś się zatrzymać, a ona jest wolna.
04:13To sobie idzie i basie się, może na nas sprowadzić Niemców.
04:19Żaden ułan nie zastrzeli.
04:23Proszę pana, przechodzi jakiś piechociniec.
04:28Mówimy, niech on może zastrzeli.
04:31Dlaczego nie?
04:35Panie postawiliśmy panie tego, on pistoletem jej prosto w głowę, a ona ludzkim głosem po prostu zaczęła płakać.
04:46Tutaj krew leci, nie?
04:50Chłopaki płaczą.
04:55Dowódca mówi, dobij, bo ona się męczy.
04:58To jeszcze wziął z karabinku, strzelił, a ona upadła na kolana i zaczęła wyć.
05:06Po prostu płakać jak człowiek.
05:10Pod Andrzejewem kapitulują nad ranem resztki 18. Dywizji Piechoty Samodzielnej Grupy Operacyjnej Narew.
05:1724 godziny później, pojmanych i zgromadzonych na terenie koszar w Zambrowie, Polaków spotyka prawdziwy horror.
05:25Na śpiących pokotem na ziemi żołnierzy Niemcy wypuszczają głodne i niepojone konie.
05:30W powstałym popłochu hitlerowcy strzelają z broni maszynowej do wszystkich, którzy wstaną, zabijając i raniąc wielu jeńców.
05:40Ranni jeszcze do rana będą się męczyć bez żadnej pomocy.
05:44Zamordowanych w ten sposób zostanie blisko 200 polskich żołnierzy.
05:59Armia Modlin w walkach pod Siedlcami, Stoczkiem, Seroczynem, Wodniami i Oleśnicą
06:05próbuje wydostać się z zaciskających się wokół niemieckich kleszczy.
06:10Armia Łódź kosztem straty dwóch dywizji piechoty wycofuje się do Modlina.
06:14Dowódca armii generał Tomeo obejmuje dowództwo obrony Dzierdzy.
06:20Armia Lublin wzmacnia obronę na Wiśle, tocząc ciężkie boje na przeprawach pod Kazimierzem, Annopolem, Solcem i Maciejowicami.
06:28Niemcy opanowują tereny na jej tyłach i wkraczają do Zemościa.
06:33Odtwarzający swą armię Prusy generał Dąb-Biernacki organizuje obronę na Bugu od Brześcia po Chrubieszów.
06:40Wojska niemieckie przekraczają San i idąc przez Rawę Ruską osiągają Tomaszów oraz Zamów.
06:47Armia Karpaty wycofuje się na Lwów, walcząc pod Krzywczą i Netawną.
06:53Niemcy podchodzą od południa Lwów, za górze i Przemys.
06:57Wobec niemożności zapewnienia należytego bezpieczeństwa minister Beck zezwala na ewakuację Korpusu Dyplomatycznego z Krzemienica poza granicę Polski.
07:07Pod naciskiem Berlina rząd Rumunii zobowiązuje się, że w przypadku przekroczenia granicy i wjazdu na jej teren,
07:13Wojsko Polskie oraz rząd RP zostaną internowane i rozbrojone.
07:18Rząd Słowacji ogłasza oficjalny komunikat informujący, że w polskich gminach graniczących ze Słowacją,
07:24na Spiszu i w Orawie wprowadzono słowacki zarząd cywilny,
07:28a północna granica państwowa Słowacji została tymczasowo przesunięta do pozycji rozgraniczenia z roku 1920.
07:37Bo najlepszy do walki to jest ułan.
07:40Dlaczego?
07:41Po ułance na koniu to jedzie z przyjemnością,
07:44a potem do walki wyskakuje piechota,
07:47to widzimy jeszcze dzisiaj idzie obładowana,
07:50a kawalerzysta do walki idzie tylko z bronią.
07:56Także przewaga kawalerii była w broni,
07:59a poza tym myśmy ćwiczyli w kawalerii, walkę wręcz
08:06i ułani dawali sobie radę,
08:11przecież Niemcy takie chłopy, a ich niszczyli.
08:16Od rana Niemcy atakują pozycję polskich obrońców zawsze wiernego miasta.
08:22By zapanować nad Lwowem,
08:23hitlerowcy usiłują natychmiast przejąć Kortumową Górę
08:26oraz okoliczne wzgórza w rejonie Zboisk i Hołoska.
08:31Hitlerowcy wdzierają się do miasta ulicą 29 listopada,
08:34z której zostają wyparci,
08:36ale dopiero po przybyciu odsieczy z innych pozycji.
08:39Zmasowany ogień obrońców powstrzymuje oddziały wroga
08:42i zmusza je do wycofania się.
08:45Dotarcie niemieckich oddziałów do Lwowa
08:46i ich atak na miasto w 13 dniu wojny
08:48wywołał prawdziwe przerażenie.
08:51Lwów leżał głęboko na tyłach
08:52i opanowanie go przez jednostki niemieckie
08:54doprowadziłoby do odcięcia wycofujące się polskie armie
08:57od, jak się wtedy wydawało,
08:59sojuszniczej Rumunii.
09:00Najbliższa polska armia
09:01znajdowała się 200 kilometrów od miasta.
09:03Nieliczne oddziały wojska
09:04i jednostki samoobrony zgromadzone w mieście
09:06mogły liczyć tylko na siebie.
09:1013 września
09:11władze Słowacji w Bratysławie
09:13ogłosiły oficjalny komunikat
09:15o wprowadzeniu słowackiego zarządu cywilnego
09:18w polskich gminach Spiszuj-Orawy.
09:20Pamiętajmy, że już pierwszego dnia wojny
09:23Słowacja zlikwidowała u siebie
09:24poselstwo polskie.
09:26A cztery dni przed tym komunikatem
09:28oddziały słowackie przekroczyły
09:30granice Polski.
09:32Armia słowacka stanęła u boku
09:33armii niemieckiej w agresji na Polskę.
09:36Ale pamiętając o tym
09:37przyłączeniu się władz Słowacji
09:38do grona agresorów i okupantów
09:40pamiętajmy, że
09:42poseł Słowacji w Warszawie
09:44Szatmari
09:45zgłosił
09:47oficjalny protest
09:48w imieniu narodu słowackiego
09:50przeciwko agresji niemieckiej
09:52na bratni naród Polski.
09:54I pamiętajmy także
09:55o niezwykłej wręcz
09:57solidarności i życzliwości
09:58okazywanej przez
09:59społeczeństwo słowackie
10:01tym jakże wielu
10:03żołnierzom i oficerom polskim
10:05na przykład
10:05którzy przez Słowację właśnie
10:07przedostawali się na zachód
10:09do tworzącej się armii Polski.
10:10Było to wtedy niesłychanie ważne.
10:21Ja osobiście nie pamiętam
10:24poza dwoma przypadkami
10:26że ja coś jadłem
10:27w ciągu miesiąca panowie.
10:31Dzięki rozpoznaniu lotniczemu
10:33dowódca armii Pomorze
10:34generał Bortnowski
10:35orientuje się
10:36że wszystkimi drogami
10:37nadciągają pancerne kolumny
10:38nieprzyjaciela.
10:40Bortnowski wydaje rozkaz
10:41wstrzymania natarcia
10:42i wycofania się za rzekę.
10:43Niemcy to wykorzystują
10:45i urządzają krwawą rzeź
10:47przykrywając
10:48wycofujące się
10:49polskie oddziały
10:50ogniem artylerii.
10:52Straty w niektórych oddziałach
10:53sięgają 50%.
10:55Część żołnierzy
10:56tonie podczas przeprawy.
10:58Ginie m.in.
10:59słynny po obu stronach frontu
11:01kapitan Hall.
11:04Kapitan Hall
11:05co noc od 1 września
11:07wyprawiał się za linię wroga
11:09i atakował śpiących Niemców.
11:11Wzbudzał wśród nich
11:12taki strach,
11:12że hitlerowcy po jego śmierci
11:14rozkopali grób,
11:15aby się upewnić,
11:17że kapitan Hall nie żyje.
11:20Oparłem się wygodnie
11:21o jakieś drzewo,
11:23popuściłem pasy
11:26i mój ten goniec
11:28przyniósł mnie tą menaśkę.
11:30Akurat obok był taki pieniek,
11:32że miałem rodzaj stołu
11:33i proszę pana
11:35wyciągnęłem
11:36tak zwany niezbędnik do jedzenia.
11:38To była łyżka z widelcem
11:40na gwincie.
11:42Niezbędnik do jedzenia.
11:44Przygotowany ten niezbędnik
11:46tam gdzieś miałem
11:47za cholewą
11:48proszę pana
11:49otworzyłem,
11:51umoczyłem w tym kasze
11:53no i siłą rzeczy
11:54podniosłem głowę.
11:56I co ja widzę
11:57przede mną stoją
11:58trzy dziewczynki.
11:59Takie, takie, takie.
12:00Nie wiem ile lat.
12:02I były cholernie głodne.
12:04I stanęły przed żołnierzem
12:06grzecznie,
12:07nic nie mówią.
12:08Ale proszę pana
12:10jak ja zobaczyłem
12:11te trzy istotki
12:13głodne.
12:14Ja mówię
12:15głodne jesteście?
12:16Kiwnęły główkami.
12:17Ja mówię
12:18to siadajcie tu.
12:20I ja mówię
12:20tylko uwaga
12:21żeby to nie rozlać.
12:23Każdy po jednej łyżce
12:24i zjecie obie.
12:26Mie kiszki
12:26marsza grają.
12:28Strasznie jestem głodnym
12:29tym bardziej, że wie pan
12:30jedzą, a ja nic.
12:32Jak one odeszły
12:33poleciałem do kuchni
12:35i mówi
12:35panie podchorąży
12:36wylizane kotły
12:37nic nie mają.
12:38Ja mówię no.
12:43Niemcy wkraczają do Gdyni
12:45i przejmują miasto
12:46bez walki.
12:47Pułkownik Dąbek
12:48stara się zdobyć
12:48kilka mniejszych miejscowości,
12:50ale ataki prowadzone
12:51z Kępy Oksywskiej
12:52są nieskuteczne
12:53i Polacy ponoszą
12:54ciężkie straty.
13:19Szymy.
13:47Niemcy wydają w Częstochowie i w Krakowie pierwsze hitlerowskie gadzinowe
13:51Goniec Częstochowski i ilustrowany kurier codzienny
14:18Znajdująca się na północ od Lwowa
14:20Dziesiąta brygada kawalerii zmotoryzowanej
14:23Dowodzona przez pułkownika Stanisława Maczka
14:25Próbuje przebić się do oblężonego miasta
14:28Bezskutecznie
14:43Ludność Lwowa buduje barykady do tego stopnia ofiarnie
14:47Że zaczyna to paraliżować ruch w mieście
14:50Dowództwo obrony wydaje odezwy wstrzymujące te budowy
14:53I nakazujące układanie zapór przeciwczołgowych
14:56Według przygotowanych planów
14:58Poleca także tworzenie magazynów saperskich
15:01Z materiałów pozyskanych od ludności
15:03Do Lwowa ściągają różne oddziały
15:07Artylerii, kawalerii, piechoty
15:09Docierają także dwa pociągi pancerne
15:11Utworzony zostaje batalion obrony narodowej
15:14I drugi ochotniczy złożony z harcerzy
15:16Ciągłe bombardowania z powietrza i ostrzał artyleryjski
15:20Pochłaniają wiele ofiar
15:22Nasi Ułani tak się zamaskowani byli
15:26Na wierzbach, na szczytach domów
15:29Że Niemcy ani się nie spodziewali
15:33A tu na nas ogień
15:35Jak piąta, szósta wieczorem
15:37Kontakt ogniowy do zmroku
15:41A o zmroku do koni i dalej
15:45Wcześniej rano niemiecka dywizja piechoty
15:47Próbuje wjechać do Ostrowa
15:48Silny polski ogień zmusza ją jednak do odwrotu
15:51Od strony Jarosławia pojawiają się oddziały
15:53Dwóch kolejnych niemieckich dywizji
15:54Ich kilkukrotne ataki również zostają odparte
15:57Jednak dowódca obrony, podpułkownik Matuszek
16:00Wycofuje swoje dwa bataliony za San
16:02I niszczy most drogowy na rzece
16:04Niemcy szykują się do forsowania Sanu
16:07Po bardzo silnym ostrzale artyleryjskim
16:09I bombardowaniu lotniczym
16:10Udaje im się to pod Ostrowem
16:12Zajmują wieś Kruchel Wielki
16:13I atakują na Kruchel Mały
16:15Trwają tam zacięte walki
16:17Ale dwukrotne ataki niemieckie są odpierane
16:21Jednak dopiero za trzecim razem
16:23Hitlerowcom udaje się opanować obie wioski
16:25Ale natychmiast rusza polskie kontrnatarcie
16:27Po krwawej walce na bagnety
16:29Ponosząc duże straty
16:31Polacy zatrzymują niemiecki marsz
16:36Polacy zatrzymują niemiecki marsz
17:06Na północy samodzielna grupa operacyjna Narew próbuje przebić się w kierunku południowo-wschodu.
17:12Oddziały na jej tyłach zaczynają się powoli rozpadać.
17:15Wojska niemieckie docierają do Łab, Białegostoku, Żabianki, Ogrodnik i Tewla.
17:20Pomiją również zdobyć z Marszu Miasto i Twierdzę Brześć,
17:23ale Polacy, mimo zadania im ciężkich strat, odpierają atak 77 czołgów.
17:28Armia Modlin walczy pod Rudą i Lasem Jagoda, wyrywając się częściowo z kleszczy niemieckiej.
17:35Trzy pułki stanowiące resztki armii Łódź dołączają do obrońców Twierdzy Modlin.
17:40Od wschodu Warszawa zostaje zamknięta przez niemiecki pierścień.
17:44Armia Łódź znajduje się w odwrocie do Małopolski Wschodniej.
17:48Niemieckie oddziały zmotoryzowane docierają do Frampola, Janowa, Włodzimierza Wołyńskiego i zajmują załość.
17:56Armia Kraków podąża w kierunku Lwowa, tocząc walki obronne na Sanie oraz między Oleszycami i Tomaszowem Lubelskim.
18:03Koło Krzeszowa, w działom niemieckim udaje się na moście pontonowym przeprawić przez Sanę.
18:08Polska Brygada Bombowa prowadzi już bardzo rzadkie ataki na nieprzyjaciela w okolicach Lwowa.
18:13Lotnicy z Brygady Pościgowej próbują utrzymać łączność z Warszawą.
18:17W Dynowie, w powiecie brzozowskim, niemieccy żołnierze na swój sposób uczczą przypadające tego dnia żydowskie święto Rozhashana.
18:26Mordują około 200 Żydów, rozstrzeliwując ich i paląc żywcem w miejscowej bożnicy.
18:35Czy trzeba wierzyć, czy nie trzeba wierzyć?
18:40Idziemy, jak powiedziałem, Niemcy biją.
18:43Przed nami jest dróżka mała i stoi kapliczka.
18:49To chłopaki żegnają się i do tej kapliczki.
18:54Który dojdzie, leży.
18:57Ja patrzę, już się robi, jeden na drugim.
19:02Ja mówię, chłopcy, ja nie idę do tej kaplicy.
19:08Poszli, ucałuję, że jeszcze będzie żył dalej, nie?
19:11A Niemcy sobie ustawili specjalnie na tym kierunek i biją bez przerwy, nie?
19:18I nie wiem.
19:22Czy może i zgrzeszyłem, może i nie zgrzeszyłem.
19:25Już mnie tak wkurzyło, to wszystko biłem kok do przodu.
19:30Nie patrzyłem na nic, chociaż nas uczyli, że czerwony krzyż, to jest czerwony krzyż, nie?
19:37Nie trzeba tych rusz, a ja patrzę.
19:39Przede mną, panie gdzieś tam dalej, Niemiec, panie, leci z czerwonym krzyżem.
19:44Ja do niego strzeliłem.
19:46W tym czasie szrapnel, jakiś panie, uderzył mnie w mój karabin, w mój, nie?
19:56Całe ranny, upadłem, nie wiem, jak długo leżałem, że koledzy mnie tu pomogli.
20:04W centrum Przemyśla, koło mostów, natarcie nieprzyjaciela zostaje zdziesiątkowane krzyżowym ogniem karabinów maszynowych.
20:12Na północy oddział niemiecki przechodzi przez Wsan pod Buszkowicami, ale zostaje natychmiast cofnięty kontratakiem za rzekę.
20:20Wieczorem podpułkownik Matuszek na wyraźny rozkaz dowódcy frontu południowego, generała Sosnkowskiego, wycofuje całą załogę z Przemyśla na południowy wschód i
20:29wysadza mosty na wiarze.
20:31Następnego dnia rano do opuszczonego miasta wkroczą Niemcy.
20:3714 września premier generał Felicjan Sławoj Skłatkowski podejmuje decyzję o ewakuacji urzędów państwowych z Krzemieńca, Łódzka, Ołyki już do Kut,
20:48bezpośrednio nad granicą rumuńską.
20:50Stanowisko Rumunii staje się niesłychanie ważne.
20:55Mieliśmy prawo liczyć na życzliwą neutralność Rumunii.
20:59Potwierdzała to m.in. niesłychanie ważna dla Polski decyzja rumuńska o przepuszczeniu przez swoje terytorium transportu złota Banku Polskiego.
21:11Rumunii nie informowali władz polskich o licznych naciskach niemieckich.
21:17I decyzja rumuńska o internowaniu, o odmówieniu droit de passage, prawa do tranzytu najwyższym władzom Rzeczpospolitej, które ewakuowały się przez
21:30granicę polską do Rumunii 17 września, była absolutnym zaskoczeniem.
21:38Zostańcie z nami, bo już za chwilę na Discover World kolejny odcinek serii Wrzesień 39.
21:45Niezwykły zapis kampanii wrześniowej opowiedziany przez jej uczestników i historyków.
21:50Zostańcie z nami, bo władzy i władzy i na
21:57Zostańcie z nami, bo władzy i na
22:12Zostańcie z nami, bo już za chwilę na
Comments