- 6 hours ago
Category
📺
TVTranscript
00:00Zaczynały koło mnie padać pociski tak blisko, że ja już o tak tylko się zasłoniłem, leżałem na polu.
00:10No i myślę, no to już koniec ze mną.
00:13Już robiłem postanowienia, że do końca życia będę jadł.
00:18Zgadzam się Jesie Ryż, którego nie cierpiałem, bylebym z tego wylazł.
00:38KONIEC
01:05Po boju bolszewicy nakazali ludności zebrać z pól poległych i rannych i pozwodzić na plac przed domem ludowym.
01:13Rannych polecili wnieść do domu ludowego, gdzie zamknęli ich na klucz, nie udzielając żadnej pomocy lekarskiej.
01:19Pozamykali również okiennice, aby nikt nie mógł wydostać się ze środka.
01:22Dopiero 2 października zjechała z Włodawy sowiecka kolumna sanitarna, niby w celu udzielenia rannym pomocy lekarskiej.
01:29Oczywiście wszyscy ranni zmarli z upływu krwi.
01:33Poległych i zmarłych z ran żołnierzy polskich obdarto z mundurów, a dokumenty złożono na stos i spalono.
01:40Umundurowaniem podzielili się żołnierze sowieccy i miejscowi Ukraińcy.
01:52Maszerująca na zachód grupa oddziałów Korpusu Ochrony Pogranicza dociera w nocy w rejon Wytyczna.
01:57Żołnierze usiłują połączyć się z generałem Klebergiem.
02:01W tym samym miejscu nad ranem pojawiają się ścigający Polaków Sowieci.
02:06Czerwonoarmiści atakują Wytyczno i zdobywają je około 8 rano.
02:09Do niewoli dostaje się blisko 400 polskich żołnierzy.
02:12Następnie Sowieci usiłują zaatakować wzdłuż wschodniego brzegu jeziora Wytyckiego,
02:17ale zostają ostrzelani przez polską artylerię oraz karabiny maszynowe ustawione m.in. na pływających łodziach.
02:25Znajdujący się na otwartej przestrzeni sowiecki batalion strzelców ponosi ciężkie straty i musi wycofać się na tyły.
02:31Ale nad Polakami krążą sowieckie samoloty, ostrzeliwując polskie pozycje i korygując ogień rosyjskiej artylerii.
02:38Co prawda polscy artylerzyści odpowiadają ogniem, ale przewaga Sowietów jest wyraźna.
02:44Żołnierzom Korpus Ochrony Pogranicza zaczyna brakować amunicji i strzelają coraz rzadziej.
02:50Niemcy, cała ta armia jak wkraczała, to oni podzielili się na mniejsze oddziały, ale duże dość i chodzili po całym
02:58mieście.
03:00Więc wszędzie ich było pełno tym swoim krokiem takim straszliwym idącym wszystkimi ulicami.
03:08Ciągle się człowiek natykał, oni obejmowali w posiadanie miasto.
03:14I to było okropne.
03:18Do południa stolica zostaje całkowicie opanowana przez jednostki niemieckie.
03:22Hitlerowcy przejmują między innymi komendę miasta i przez megafony na ulicach nadają komunikat o zajęciu Warszawy.
03:28Razem z oddziałami wojskowymi do miasta wkraczają pierwsze oddziały policyjne i bezpieka.
03:33W Alei Szucha zagospodarowują budynki, które staną się osławionymi katowniami hitlerowskimi.
03:39W centrum odbywa się pierwsza hitlerowska defilada, którą odbiera dowódca generał Kempf.
03:45Tymczasem prezydent Warszawy Stefan Starzyński odmawia generałowi Rumlowi wspólnej ucieczki za granicę.
03:51Przynajmniej na początku Starzyński stara się uniezależnić pracowników miasta od okupanta.
03:55Nakazuje wypłacenie wszystkim kilku miesięcznych poborów.
04:00Natychmiast po zajęciu miasta Starzyński trafia pod stałą obserwację gestapo.
04:05Trzy tygodnie później hitlerowcy aresztują prezydenta i przewożą do więzienia na Pawiaku.
04:10Starzyński po raz drugi odmawia propozycji ucieczki.
04:13Obawia się, że zbyt wielu niewinnych ludzi może za nią zapłacić życiem.
04:17W końcu Niemcy wywożą go do obozu koncentracyjnego w Dachau.
04:21Tam zostaje zamordowany.
04:27Polscy żołnierze walczą na Helu w okolicach Kuźnicy, odpierając wszystkie niemieckie ataki.
04:33Polacy mają za plecami jeszcze cztery linie obronne.
04:36Z najmocniejszą, betonową w okolicach Jastarni.
04:39Jednak kontradmirał Unrung, dowódca wojsk polskich na wybrzeżu, decyduje się prosić o zawieszenie broni.
04:45Obrońcy nie mają już amunicji, nie mają żywności.
04:48A po kapitulacji innych punktów oporu, admirał nie widzi dalszego sensu wykrwawiania od miesiąca walczących żołnierzy.
04:59O godzinie czternastej następuje zawieszenie broni.
05:02Na pięć minut przed końcem walk Polacy strącają niemiecki samolot.
05:07Jeszcze jeden z kilkudziesięciu, jakie hitlerowcy tracą nad półwyspę.
05:11Także jeden z niemieckich trałowców nadziewa się na minę postawioną przez polski okręt podwodny i tonie w okolicach Jastarni.
05:22Muzyka
05:35Muzyka
05:41Po południu polska delegacja przepływa niemieckim okrętem do Molo w Sopocie i udaje się do Grand Hotelu, gdzie mieści się
05:48siedziba niemieckiego dowództwa.
05:49Wieczorem Polacy podpisują układ o kapitulacji.
05:53Hitlerowcy mogą zająć hel następnego dnia o godzinie jedenastej.
05:58Jeden z polskich negocjatorów, kapitan Kasztelan, zostanie później wydany w ręce gestapo skazany na karę śmierci i ścięty w Królewcu.
06:06To rewanż za przedwojenną, skuteczną pracę kapitana w kontrwywiadzie.
06:17Muzyka
06:20Muzyka
06:25Muzyka
06:26Muzyka
06:28Muzyka
06:29Muzyka
06:33Muzyka
06:40Muzyka
06:41Muzyka
06:42Muzyka
06:42Muzyka
06:45Muzyka
06:49Muzyka
06:50Muzyka
06:52Muzyka
06:59Muzyka
07:13Muzyka
07:16Muzyka
07:16Muzyka
07:17Muzyka
07:18Muzyka
07:19Jak na mnie leciały pociski, nie wiem skąd i jak, a ja leżałem i sobie myślałem, że już postanowiłem, że
07:26do końca życia będę ryż jadł.
07:28A ryż nie wiem, dlaczego przed wojną czy moja rodzina czy coś… nie potrafili gotować, bo gotowali tak, że to
07:36była papka.
07:37To nie były ziarna ryży, tylko papka. I tego nienawidziłem.
07:41I dlatego już jak byłem w takiej sytuacji, to już powiedziałem sobie, no będę jadł do końca.
07:47No owszem, jeszcze zobowiązałem, przysiągłem sobie wtedy, że odbędę pielgrzymkę do Częstochowy.
08:00Bardzo się nie wywiązałem z tej pielgrzymki, no ale...
08:04A z ryżu? Z ryż teraz jest zupełnie inny, bo jest sypki.
08:08I teraz no ja jadam, nie przepadam, ale jadam.
08:16Na Helu polscy żołnierze przystępują do niszczenia broni.
08:19Wysadzają m.in. baterię Laskowskiego, palą dokumenty, niszczą szyfry.
08:24Kilkunastu oficerów i marynarzy, którzy nie chcą iść do niewoli,
08:27za pomocą niewielkiej, rzecznej motorówki Batory, usiłuje przedostać się przez Bałtyk do Szwecji.
08:33Omijając kolejne niemieckie linie dozorowania, docierają aż do Gotlandu.
08:37Tu w ostatniej chwili ratują ich szwedzkie okręty obrony wybrzeża,
08:42które oddają ostrzegawczą salwę w kierunku okrętów niemieckich
08:46i zmuszają hitlerowców do zawrócenia.
08:49Wszyscy polscy marynarze zostają internowani.
09:15Pamiętam pierwszy deszczyk w takich kapuściach, bo przed tym były upały.
09:19Ale pamiętam pierwszy deszczyk spadł i było ciemno,
09:23to po wysokim brzegu wschodnim już byli Rosjanie i strzelali do nas.
09:28Dlatego powiedziałem, że od tego dnia twierdzę, że pięć minut mnie dzieliło od Katynia.
09:36Żołnierze z tak zwanej Grupy Zieleniewskiego, próbując przedostać się do Sanu,
09:41zostają pod Momotami okrążeni przez połączone siły niemiecko-sowieckie.
09:46Pułkownik Zieleniewski wobec braku amunicji decyduje się skapitulować
09:51przed oddziałami Armii Czerwonej.
09:53Rosjanie zapewniają o natychmiastowym wypuszczeniu do domów
09:56po zdaniu broni, żołnierzy szeregowych, a oficerów po ich spisaniu.
10:03Stanie się jednak inaczej.
10:05Część polskich żołnierzy zginie w Katyniu, a większość zostanie osadzona w łagrach.
10:10Niektórzy polscy żołnierze, obawiając się sowieckiej niewoli,
10:14będą usiłowali wydostać się z okrążenia na własną rękę.
10:17W wyłapywaniu ich pomogą Niemcom i Sowietom, miejscowi Ukraińcy.
10:231 października, gdy oddziały Wehrmachtu oficjalnie obejmowały swe władanie
10:28Stolice Polski, jej prezydent i bohaterski komisarz cywilny
10:32przy dowództwie obrony Warszawy, Stefan Starzyński po raz drugi
10:36już odmówił ucieczki ze swego ukochanego miasta.
10:39Ten mianowany przecież przez władzę, a nie wybrany w wyborach,
10:44prezydent stolicy, inicjator wspaniałego planu Warszawa w kwiatach i zieleni,
10:49inicjator znakomitego czteroletniego planu rozbudowy Warszawy,
10:54którego realizację przerwał wybuch wojny, zyskał sobie trwałe miejsce
10:58w sercach warszawiaków już przed wojną.
11:01I kiedy 23 września w ostatnim swoim przemówieniu radiowym mówił,
11:06że Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i chwały,
11:10miał rację.
11:11I mamy rację my, mówiąc dzisiaj, że zamordowany przez Niemców
11:17w nieznanym czasie i nieznanym miejscu, Stefan Starzyński,
11:20symbolem tego czasu wielkości i chwały Warszawy, pozostaje.
11:29Kapitan mówił, otworzyć ten grób, ostrożnie otworzyć ten grób,
11:35zobaczmy, kto tu leży.
11:37Jak zaczęli je odkopywać?
11:41Odkupali dwie kobiety.
12:07W kierunku oddziałów samodzielnej grupy operacyjnej generała Kleberga,
12:12zgrupowanej w okolicach Kocka, zmierza od południa niemiecka 13 Dywizja
12:15z rozkazem zniszczenia ostatniego polskiego wojskowego zgrupowania bojowego.
12:21Polacy po otrzymaniu informacji o kapitulacji Warszawy, której szli na odsiecz,
12:25chcą ruszyć w góry świętokrzyskie, by tam kontynuować walkę w dogodniejszych warunkach.
12:30Po drodze planują przejść przez Dęblin, w którym przed wojną znajdowały się
12:34olbrzymie składy broni i amunicji.
12:36Generał Kleberg ma nadzieję, że Niemcy nie zdołali ich jeszcze opróżnić.
12:40Zmierzająca w kierunku Polaków niemiecka 13 Dywizja
12:43dodatkowo otrzymuje wsparcie 29 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej.
12:48Pod koniec bitwy pod Kockiem da to Niemcom dwukrotną przewagę liczebną.
12:54Pierwsi zostają zaalarmowani ułani z kawaleryjskiej dywizji Zaza.
12:58Jeszcze wczoraj wieczorem rozbili kilka hitlerowskich,
13:01zwiadowczych pojazdów pancernych,
13:03a teraz zbliżają się do nich właściwe siły niemieckie.
13:06Na niebie przez jakiś czas krąży niemiecki samolot rozpoznawczy,
13:10ale potem wali się w płomieniach na ziemię,
13:12strącony przez dwa sowieckie myśliwce.
13:15Polacy nie mają czasu cieszyć się z pomyłki wrogów.
13:19Niemcy atakują Serokomle od strony Harlejowa,
13:22chcąc z marszu zająć wieś,
13:24ale piąty pułk Ułanów kontratakiem na bagnety
13:27odrzuca hitlerowców, rozbijając część ich sił.
13:30Na przedpolach Serokomli ginie m.in. dowódca niemieckiego batalionu.
13:34Do niewoli dostaje się 80 żołnierzy
13:37z hitlerowskiego pułku piechoty zmotoryzowanej.
13:40Pojmany razem z nimi oficer urządza zbiórkę jeńców
13:43i melduje ich polskiemu dowódcy.
13:50Serokomla cała paliła się.
13:52Artyleria nieprzyjaciela przenosiła ogień na tyły.
13:55Niemieckie natarcie montowane kilkakrotnie
13:57nie dało pożądanego skutku.
13:59W godzinach popołudniowych wyszły nasze przeciwnatarcia.
14:03Serokomle trzymaliśmy do 3 października,
14:05ponieważ piechota spóźniła się o 24 godziny.
14:09Wykonaliśmy trudne zadanie bardzo szczupłymi siłami.
14:12Brygada mogła rzucić do natarcia 100 ułanów,
14:15czyli 10 razy mniej niż Niemcy.
14:17Wynikiem bitwy był rozbity batalion nieprzyjaciela,
14:20zabity dowódca batalionu major Czmarek
14:22i 13 oficerów.
14:24Do niewoli wzięto 5 oficerów i 180 żołnierzy.
14:28Rozbito 3 czołdni.
14:30Zabitych i rannych Niemców było 400.
14:33W natarciu nasi głodni, zmęczeni,
14:36bez amunicji i artylerii,
14:38szli naprzód kilkakrotnie,
14:39uderzając na bagnety.
14:40Niemcy ani razu nie przyjęli walki na białą broń.
14:45Raz pamiętam tylko, że leżałem na polu
14:48i myślałem, że mnie ubiją,
14:50a raz leżałem na polu
14:53i jechał na mnie czołg.
14:55Czołg zasuwał wyraźnie,
14:56widzę, uuu, uuu, warcie takie
14:59i zasuwa.
15:00To ja leżę głowę w piasek
15:03i czekam, co będzie dalej.
15:05No i nie wiem, jakoś to,
15:07że mnie szlak nie trafił,
15:09no to, bo jestem tutaj i żyję.
15:11To tylko tyle.
15:13Pułk Ułanów Gruchowskich
15:15otrzymuje rozkaz o bejściach hitlerowców
15:17przez błotnistą dolinkę
15:18i zaatakowania ich od tyłu.
15:21Szwadron rotmistrza Cyngota
15:22rusza do ataku,
15:23ale na odkrytym terenie
15:24zostaje zasypany ogniem karabinów maszynowych.
15:28Ułani próbują się chować
15:29w nielicznych nierównościach terenu.
15:31Nie wszystkim to się udaje.
15:33Ciężko ranny pada celowniczy polskiego CKM.
15:35Jego miejsce zajmuje dowódca
15:37szwadronu rotmistrz Cyngot
15:38i otwiera ogień
15:39do kontratakujących Niemców.
15:41Zaskoczeni hitlerowcy chwilę wcześniej
15:43pewni zwycięstwa
15:44przerywają atak i wycofują się.
15:47Rotmistrz Cyngot
15:47będzie prowadził ogień do samego końca,
15:50by umrzeć po walce z upływu krwi.
15:53Polacy wykorzystują zamieszanie
15:55wśród Niemców
15:55i ruszają do kolejnego ataku.
15:58Pierwszy zrywa się młody podporucznik
15:59Krzywobłocki,
16:00pociągając za sobą Ułanów.
16:02Za nimi podrywają się
16:03szwadrony rotmistrza Scheli
16:04i podporucznika Domańskiego.
16:06Przerażeni atakiem Niemcy
16:07rzucają broni i poddają się.
16:09Do niewoli dostaje się
16:10dwustu hitlerowskich jeńców.
16:14Pod Kockiem i Talczynem
16:16na południe od Ułanów
16:17z niemieckimi czołgami
16:19walczą polscy żołnierze
16:20z dywizji
16:21oznaczonej kryptonimem
16:22żoza.
16:23Hitlerowcy próbują podzielić
16:25na mniejsze grupy
16:26siły generała Kleberga.
16:28Ich atakujące
16:28z kocka czołgi
16:29zostają zatrzymane
16:31przez polską baterię
16:32kapitana Głowackiego,
16:33który staje
16:34za pierwszą armatą
16:35kaliber 75 mm
16:36i bez przyrządów celowniczych
16:39niszczy po kolei
16:40trzy niemieckie maszyny.
16:42Po tym sukcesie
16:43Polacy muszą się schronić
16:44przed ogniem
16:44artylerii niemieckiej,
16:46która próbuje namierzyć
16:47stanowisko polskiej baterii.
16:49Walki będą toczyć się
16:50do wieczora.
16:51Niemcy zostają odcięci
16:53od swoich baz w Dęblinie,
16:54tracą prawie całą broń pancerną
16:56i dużą część artylerii.
16:58Do niewoli dostaje się
16:59kilkuset hitlerowskich żołnierzy.
17:01Polakom uda się tego dnia
17:03odepchnąć Niemców,
17:04zdobyć mniejsze miejscowości,
17:06a przede wszystkim
17:07nie dopuścić
17:08do podziału grupy.
17:17Ostatnie oddziały
17:19regularnego Wojska Polskiego
17:20odchodzą z Warszawy
17:21do niewoli.
17:22Stolica jest już w całości
17:23zajęta przez okupanta.
17:25Na Pawiaku
17:25zostają osadzeni
17:26pierwsi więźniowie,
17:27zakładnicy.
17:28400 księży,
17:30zakonników i nauczycieli
17:31Niemcy traktują
17:32jako gwarancję
17:33swojego bezpieczeństwa.
17:34Część z nich w końcu
17:35i tak trafi później
17:36do obozów koncentracyjnych.
17:38W Urzędzie Telekomunikacyjnym
17:39hitlerowcy zwołują
17:40wspólną naradę
17:41swoich specjalistów
17:42i przedstawicieli
17:43polskiej telekomunikacji,
17:44chcąc jak najszybciej
17:45uruchomić zniszczoną łączność,
17:47przede wszystkim
17:47na potrzeby wojska.
17:49Niemcy doskonale orientują się
17:50w warszawskiej telefonii.
17:52Po ich stronie
17:52bierze udział
17:53w naradzie inżynier,
17:54który przed wojną
17:55pracował w Polsce
17:56w jednej z telefonicznych firm.
17:59No i następuje taki moment,
18:02że się otwierają drzwi,
18:04Niemiec ma na karabin,
18:07na pasie,
18:09wchodzi
18:10i w otoczeniu,
18:11a nawet w trójkę
18:14naprzeciwko niego.
18:16No i teraz
18:16on był przerażony,
18:19ten Niemiec,
18:20my też byliśmy
18:21i po polsku mówimy,
18:24czy się zdamy do niewoli,
18:28czy nie.
18:29No ale tak krótko rozważamy,
18:32jeśli zabijemy tego,
18:34to wieś pójdzie z dymem,
18:36a jeśli mówi,
18:37my pójdziemy,
18:38no to jeszcze może nam się
18:39uda w inny sposób zwiać.
18:43Po 31 dniach walk
18:45zakończyła się
18:46obrona wybrzeża.
18:47Przez całą noc
18:48na Helu niszczono,
18:50topiono
18:50i zakopywano sprzęt.
18:52Od rana trwa
18:53pożegnanie dowódców
18:55z żołnierzami.
18:56Kontradmirał Unrung
18:57dziękuję im za postawę
18:59w ciągu całego miesiąca obrony.
19:01Żegna się również
19:02z oficerami.
19:03Rozlega się śpiewany
19:04przez wszystkich
19:05hymn Polski.
19:07Unrung przechodzi
19:08przed frontem
19:08Korpusu Oficerskiego
19:10i w milczeniu
19:11odchodzi do niewoli.
19:12Wsiadając na specjalnie
19:13przybyły w tym celu
19:14na Hel
19:15hitlerowski Okremt.
19:20Ten wywodzący się
19:22z niemieckiej rodziny,
19:23wspaniały dowódca
19:24polskiego wybrzeża,
19:26doskonale zna
19:26język agresorów.
19:28Ale przez cały pobyt
19:29w niewoli
19:30będzie rozmawiał z Niemcami
19:31tylko przez tłumaczy,
19:32twierdząc,
19:33że jego językiem
19:34jest język polski.
19:54Straty polskich obrońców
19:55w walkach o półwysep
19:56to około 100 zabitych
19:57i około 150 rannych.
19:59Do niewoli dostało się
20:00blisko 2000 polskich żołnierzy
20:02i oficerów.
20:03Straty niemieckie
20:04to kilkuset zabitych żołnierzy.
20:06Polacy zatopili
20:07jeden torpedowiec,
20:08dwa trałowce
20:09i trzy łodzie strażnicze.
20:10Uszkodzili też
20:11kilka innych okrętów,
20:12w tym pancernika
20:13Szlezwika Holsteina.
20:14Zestrzelili 36 samolotów.
20:18Po zajęciu Helu
20:19Niemcy gorączkowo
20:20poszukiwali
20:20polskich ciężkich dział.
20:22Nie wierzyli,
20:23że była tu tylko
20:24czterodziałowa bateria.
20:272 października w Moskwie
20:30Ludowy Komisarz Bezpieczeństwa Państwowego
20:32Ławien Tiberia
20:33przedkłada na piśmie
20:34propozycje dotyczące
20:35dalszego losu
20:36polskich jeńców wojennych.
20:38Natychmiast zresztą
20:39zatwierdzone przez
20:40Biuro Polityczne
20:41Partii Sowieckiej.
20:42Propozycje te,
20:43jeśli chodzi o szeregowych,
20:44mówią o ich odesłaniu
20:45do domów
20:46bądź zatrzymaniu
20:47do dalszych pertraktacji
20:48ze stroną niemiecką
20:49w sprawie ewentualnego
20:51odesłania
20:51na drugą stronę
20:53okupowanej Polski.
20:56Dla oficerów
20:57postanowiono
20:58zorganizować
20:58osobny obóz
20:59w Starobielsku.
21:00Dla funkcjonariuszy
21:01wywiadu,
21:01kontrwywiadu,
21:02policji,
21:03żandarmerii,
21:04osobny obóz
21:05w Ostaszkowie.
21:06Tydzień później
21:07postanowiono
21:08zorganizować jeszcze
21:08drugi obóz
21:09oficerski
21:10w Kozielsku.
21:11Te trzy nazwy
21:12Kozielsk,
21:12Ostaszków
21:13i Starobielsk
21:14zapiszą się
21:15wyjątkowo
21:16krwawymi zgłoskami
21:17w historii Polski.
21:19Więzieni bowiem
21:20tam oficerowie
21:21i funkcjonariusze
21:22staną się
21:22ofiarami
21:23zbrodni katyńskiej.
21:24Największej
21:25ludobójczej
21:26zbrodni
21:26na jeńcach wojennych
21:27dokonanej
21:28w czasie
21:28II wojny światowej.
21:30Pierwsze
21:30transporty śmierci
21:32z tych trzech obozów
21:33wyruszyły
21:34dokładnie
21:35sześć miesięcy później.
21:41Już za chwilę
21:42na Discovery World
21:43brudna robota.
21:44Mike Rowe
21:45udowodni,
21:46że nie straszne mu
21:46najbardziej
21:47odrażające
21:48zajęcia świata.
21:49Narzekacie na własną pracę?
21:50Warto porównać.
21:58Dzień dobry.
21:59KONIEC
Comments